Khmer Dictionary

ប្រទាក់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទាក់-ប្រ-ទើស] broteak

(ព.ប្រ.) ទាក់ទើសហាក់ដូចជាគេចងប្រទាក់គ្នា :

ប្រទាញ

ទាញទៅវិញទៅមក, ទាញដណ្ដើមគ្នា។

ប្រទាញ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទាញ] brateanh

ទាញទៅវិញទៅមក, ទាញដណ្ដើមគ្នា។

ប្រទាន

អំណោយដែលឱ្យដាច់, ការឱ្យ, ការប្រគល់ឱ្យ។

ប្រទាន កិ., គុ.

[ប្រ-ទាន] bratean

(រ.ស.) ឱ្យ; ដែលឱ្យ :

ប្រទាន នាម

[ប្រ-ទាន] bratean

អំណោយដែលឱ្យដាច់, ការឱ្យ, ការប្រគល់ឱ្យ។

ប្រទានកម្ម

ការប្រគល់ជូន, កិច្ចសន្យាមួយដែលត្រូវមានអានុភាពដោយភាគីម្ខាងបង្ហាញឆន្ទៈផ្ដល់ឱ្យភាគីម្ខាងទៀតនូវទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនយកថ្លៃ ហើយភាគីម្ខាងទៀតយល់ព្រមទទួល។

ប្រទានកម្ម នាម

[ប្រ-ទា-នៈ-កាំ] broteaneakkaam≈

ការប្រគល់ជូន, កិច្ចសន្យាមួយដែលត្រូវមានអានុភាពដោយភាគីម្ខាងបង្ហាញឆន្ទៈផ្ដល់ឱ្យភាគីម្ខាងទៀតនូវទ្រព្យសម្បត្តិដោយមិនយកថ្លៃ ហើយភាគីម្ខាងទៀតយល់ព្រមទទួល។

ប្រទាល នាម

[ប្រ-ទាល] brateal

ពីជគ្រាមពួកមានមើមឬជាវល្លិ, ជាដើមផ្ញើប្រាណ (មានឈ្មោះច្រើនប្រភេទជាអនេក) មាន ប្រទាលក្រពើ, ប្រទាលត្រោកសាញ, ប្រទាលនគរជុំ, ប្រទាលផ្អូកផ្គរ ជាដើម។

ប្រទាល់

ដែលផ្ទាល់, ដែលជិតផ្ទាល់គ្នា, ដែលទាល់គ្មានផ្លូវគ្មានទំនងតទៅទៀត :

ប្រទាល់ គុណកិរិយា

[ប្រ-ទាល់] broteal

ដែលផ្ទាល់, ដែលជិតផ្ទាល់គ្នា, ដែលទាល់គ្មានផ្លូវគ្មានទំនងតទៅទៀត :

ប្រទាស នាម

[ប្រ-ទាស] broteas

ប្រដាប់ត្បាញខ្ទាស់ដោយប្រឡោះរង្វើលៗ ឬខ្វែងជាក្រឡា, មានរាងកំផាស, សម្រាប់ដាក់អ្វីៗហាលឬឆ្អើរជាដើម :

ប្រទាស់

សិតសក់ដែលកាត់ឡុងសុងប្រទាស់ចុងទាំងពីរខាងមកខាងក្រោយឱ្យមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចំអេងស្លាបក្អែក (សិតសក់បែបនេះ មានតែក្នុងសម័យពីដើម)។

ប្រទាស់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទាស់] brotors

ដាក់ទាស់ខ្វែងជាក្រឡា, ដាក់ខ្វែងគងលើគ្នា។

ប្រទាស់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទាស់] brotors

សិតសក់ដែលកាត់ឡុងសុងប្រទាស់ចុងទាំងពីរខាងមកខាងក្រោយឱ្យមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចំអេងស្លាបក្អែក (សិតសក់បែបនេះ មានតែក្នុងសម័យពីដើម)។

ប្រទាស់កាំកី

ដំណើរមានភរិយាស្វាមីទាស់នឹងប្រពៃណីសម្រាប់ប្រជាជន គឺប្រទាស់ខ្វែងមិនស្របថ្នាក់គ្នា ...។

ប្រទាស់កាំកី នាម

[ប្រ-ទាស់-កាំ-កី] brateaskamkei

ដំណើរមានភរិយាស្វាមីទាស់នឹងប្រពៃណីសម្រាប់ប្រជាជន គឺប្រទាស់ខ្វែងមិនស្របថ្នាក់គ្នា ...។

ប្រទាំង

ដែលផ្ទុយគ្នា, ដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា, ដែលទើសទែងមិនរាបមិនមានរបប, ដែលនាំឱ្យទាស់ឱ្យទើសផ្លូវទើសដំណើរ :

ប្រទាំង គុ.កិ., គុ.

[ប្រ-ទាំង] brataeng

ដែលផ្ទុយគ្នា, ដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា, ដែលទើសទែងមិនរាបមិនមានរបប, ដែលនាំឱ្យទាស់ឱ្យទើសផ្លូវទើសដំណើរ :

ប្រទិស

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹង ប្រទាំង ថា ប្រទាំងប្រទិស គឺ ដែលផ្ទុយគ្នា, ដែលប្រឆាំងគ្នា, ដែលមិនចុះសម្រុងគ្នា :

ប្រទិស បុព្វបទ

[ប្រ-ទិស] brotis≈

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹង ប្រទាំង ថា ប្រទាំងប្រទិស គឺ ដែលផ្ទុយគ្នា, ដែលប្រឆាំងគ្នា, ដែលមិនចុះសម្រុងគ្នា :

ប្រទីប

ប្រទីបច្រើនដែលដាក់រាយជាជួរជាសង្កាត់នៅស៊ុមឬនៅប្រទាសបញ្ឈរ អុជភ្លឺរុងរឿងក្នុងការធ្វើបុណ្យជាដើម។

ប្រទីប នាម ១)

[ប្រ-ទីប] bratib

គោម, ចង្កៀង។ ខ្មែរយើងហៅតែចង្កៀងតូចៗដែលឥតកែវលំផូង :

ប្រទីប នាម ២)

[ប្រ-ទីប] bratib

ប្រដាប់ធ្វើជាគ្រោង ឬជារូបផ្សេងៗ ដាក់លើទូកលាតឬលើក្បូន អុជបំភ្លឺព្រោងព្រាតបណ្ដែតលើទឹក :

ប្រទីប នាម

[ប្រ-ទីប-ជ្វា-លា] bratib

ប្រទីបច្រើនដែលដាក់រាយជាជួរជាសង្កាត់នៅស៊ុមឬនៅប្រទាសបញ្ឈរ អុជភ្លឺរុងរឿងក្នុងការធ្វើបុណ្យជាដើម។

ប្រទុក្ខប្រដាក់

(ម.ព. ប្រដាក់ប្រទុក្ខ)។

ប្រទុក្ខប្រដាក់ គុណនាម

[ប្រ-ទុក-ប្រ-ដាក់] bratukkhbradak

(ម.ព. ប្រដាក់ប្រទុក្ខ)។

ប្រទូស

(ម.ព. ប្រទូស្តប្រឆាំង)។

ប្រទូស កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទូស] brotus

បៀតបៀន, រករឿងរកហេតុធ្វើឱ្យអាក្រក់, ឱ្យវិនាស។

ប្រទូស កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទូស-ប្រ-ឆាំង] brotus

រករឿងរកហេតុ ឬបង្កបង្កើតជាហេតុអាក្រក់ឱ្យផ្ទុយគ្នា ...។

ប្រទូស កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទូស-ប្រ-ទាំង] brotus

(ម.ព. ប្រទូស្តប្រឆាំង)។

ប្រទូសរ៉ាយ

ដូចគ្នានឹង ប្រទូស ឬ ប្រទូស្ត ដែរ។

ប្រទូសរ៉ាយ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទូ-សៈ-រ៉ាយ] bratusray

ដូចគ្នានឹង ប្រទូស ឬ ប្រទូស្ត ដែរ។

ប្រទូស្ត

(ម.ព. ប្រទូស)។

ប្រទូស្ត កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទូស] brotus≈

(ម.ព. ប្រទូស)។

ប្រទើស

ដែលទទើសទទែង, ដែលនាំឱ្យទើស :

ប្រទើស គុ.កិ., គុ.

[ប្រ-ទើស] brataus

ដែលទទើសទទែង, ដែលនាំឱ្យទើស :

ប្រទេច

ប្រទេចដាក់បណ្ដាសាឱ្យគេវិនាសហិនហោច។

ប្រទេច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទេច] brotech

ជេរដោយពាក្យបូរបាច់ឱ្យគេវិនាសអន្តរាយហិនហោច។

ប្រទេច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទេច-ផ្ដា-សា] brotech

ប្រទេចដាក់បណ្ដាសាឱ្យគេវិនាសហិនហោច។

ប្រទេស

មនុស្សអ្នកនៅក្នុងដែនផ្សេង ឬដែលមកអំពីដែនផ្សេង។

ប្រទេស នាម ១)

[ប្រ-ទេស] protes

ទី, តំបន់, កន្លែងទូទៅ, ស្រុក, ដែន :

ប្រទេស នាម ២)

[ប្រ-ទេស] protes

ទឹកដីនៃប្រជាជាតិមួយដែលកំណត់ដោយព្រំដែននៅក្នុងទីតាំងភូមិសាស្ត្រមួយ :

ប្រទេស នាម

[ប្រ-ទេស-មេ] protes

ប្រទេសដែលគ្រប់គ្រងទឹកដីអាណានិគមផ្សេងៗ :

ប្រទេស នាម

[នាក់-នា-នា-ប្រ-ទេស] protes

មនុស្សអ្នកនៅក្នុងដែនផ្សេង ឬដែលមកអំពីដែនផ្សេង។

ប្រទេសរាជ

ព្រះរាជាដែលមានតេជានុភាពទន់ខ្សោយជាងគេ, មានឋានៈរណបនៃស្ដេចប្រទេសដទៃ, ស្ដេចចំណុះគេ។

ប្រទេសរាជ នាម

[ប្រ-ទេ-សៈ-រាច] brotesakreach≈

ព្រះរាជាដែលមានតេជានុភាពទន់ខ្សោយជាងគេ, មានឋានៈរណបនៃស្ដេចប្រទេសដទៃ, ស្ដេចចំណុះគេ។

ប្រទោសកាល

ពេលព្រលប់។

ប្រទោសកាល នាម

[ប្រៈ-ទោ-សៈ-កាល] brotousokal

ពេលព្រលប់។

ប្រទះ

មិនដែលបានឃើញសោះ។

ប្រទះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទះ] brateah

ចួប, ចួបគ្នា, ឃើញដោយឥតដឹងជាមុន; ស្រាប់តែចួបឬស្រាប់តែឃើញ :

ប្រទះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ទះ] brateah

មិនដែលបានឃើញសោះ។

ប្រធាក់

ដែលកើតរួមផ្ទៃមាតាជាមួយគ្នា :

ប្រធាក់ កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ធាក់] brathaek

ធាក់គ្នាទៅវិញទៅមក។

ប្រធាក់ គុណនាម

[ប្រ-ធាក់-ទង-សុក] brathaek

ដែលកើតរួមផ្ទៃមាតាជាមួយគ្នា :

ប្រធាន

ព្យាយាម, ការខំប្រឹងប្រែង។

ប្រធាន នាម a

[ប្រ-ធាន] prothean

មេ, អ្នកដែលជាមេលើគេឬដែលជាធំជាងគេ, អ្វីមួយដែលជាដើមហេតុ :

ប្រធាន គុណនាម b

[ប្រ-ធាន] prothean

ដែលខ្ពស់បំផុត, ឧត្តមក្រៃលែង, ចម្បង :

ប្រធាន នាម

[ប្រ-ធាន-ក្រុម-ប៉័ច-ចេ-កៈ-ទេស] prothean

អ្នកដែលមានតួនាទីចម្បងក្នុងការទទួលខុសត្រូវ ចាត់ចែង ត្រួតពិនិត្យ សម្របសម្រួល ការងារជំនាញឯកទេសណាមួយនៅក្នុងក្រុម :

ប្រធាន នាម

[ប្រ-ធាន] prothean

(ព.វ.) ពាក្យដែលជាធំក្នុងការសម្រេចអំពើ ដូចជា ស្មៀន សរសេរ សំបុត្រ; ស្មៀន ជា ប្រធាន, សរសេរ ជា កិរិយា, សំបុត្រ ជា អំពើដែលគេត្រូវសរសេរ។

ប្រធាន នាម

[ប្រ-ធាន] prothean

ព្យាយាម, ការខំប្រឹងប្រែង។

ប្រធានវិស័យ

ទស្សនៈ ជំហរ ឧត្តមគតិ អារម្មណ៍... របស់អ្នកនិពន្ធក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ :

ប្រធានវិស័យ នាម

[ប្រ-ធាន-វិ-សៃ] brotheanvisai≈

ទស្សនៈ ជំហរ ឧត្តមគតិ អារម្មណ៍... របស់អ្នកនិពន្ធក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ :

ប្រធានវិស័យនិយម

ទស្សនៈដែលផ្ដល់តម្លៃទៅលើប្រធានវិស័យក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ :

ប្រធានវិស័យនិយម នាម

[ប្រ-ធាន-វិ-សៃ-និ-យំ] brotheanvisainiyum≈

ទស្សនៈដែលផ្ដល់តម្លៃទៅលើប្រធានវិស័យក្នុងការបង្កើតស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ :

ប្រធានសក្ដិ

ដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រធានសក្ដិ :

ប្រធានសក្ដិ នាម a

[ប្រ-ធាន-ស័ក] brotheanska≈

បាតុភូតឬព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងដោយមិនដឹងមុន, មិនអាចប៉ាន់ស្មានបាន ឬមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន :

ប្រធានសក្ដិ គុណនាម b

[ប្រ-ធាន-ស័ក] brotheanska≈

ដែលទាក់ទងទៅនឹងប្រធានសក្ដិ :

ប្រធានអារម្មណ៍

គំនិត ទស្សនៈ ជំហរ អារម្មណ៍របស់អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ដែលកើតឡើងក្នុងពេលទទួលរូបភាព ហេតុការណ៍ រឿងរ៉ាវផ្សេងៗពីក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ។

ប្រធានអារម្មណ៍ នាម

[ប្រ-ធាន-អា-រ៉ម់] brotheanaarmo≈

គំនិត ទស្សនៈ ជំហរ អារម្មណ៍របស់អ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ អ្នកទស្សនា ដែលកើតឡើងក្នុងពេលទទួលរូបភាព ហេតុការណ៍ រឿងរ៉ាវផ្សេងៗពីក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ។

ប្រធានាធិបតី

អ្នកដែលជាធំចម្បងជាងគេទាំងអស់។ អ្នកធំដែលប្រជាជនរើសឱ្យធ្វើជាអធិបតីក្នុងប្រទេស (ជាជំនួសក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ)។

ប្រធានាធិបតី នាម

[ប្រ-ធា-នា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] brotheaneathibotei

អ្នកដែលជាធំចម្បងជាងគេទាំងអស់។ អ្នកធំដែលប្រជាជនរើសឱ្យធ្វើជាអធិបតីក្នុងប្រទេស (ជាជំនួសក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ)។

ប្រធានានុយោគ

ការបំពេញព្យាយាមដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ :

ប្រធានានុយោគ នាម

[ប្រ-ធា-នា-នុ-យោក] bratheaneanuyouk

ការបំពេញព្យាយាមដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ :

ប្រធួន

(ម.ព. ប្រថួន)។

ប្រធួន កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-ថួន] brothuon

(ម.ព. ប្រថួន)។

ប្រនៀល

ផ្ដេកផ្ដិត, កៀកកើយ :

ប្រនៀល កិ., គុ.កិ.

[ប្រ-នៀល] broniel

ផ្ដេកផ្ដិត, កៀកកើយ :

ប្រប

មានអត្ថន័យថា អ្នកប្រាជ្ញមិនចេះប្រប គឺមិនមានការប្រាស្រ័យនឹងអ្នកធំ ទោះស្លូតសុភាពយ៉ាងណាក្ដី ក៏ពុំស្មើនឹងអ្នកខ្លៅដែលគេជាមនុស្សជិតដិតនឹងអ្នកធំឡើយ។

ប្រប កិរិយាសព្ទ

[ប្រប] brorb

អែប, អែបអប, ផ្គាប់ផ្គុន ដោយអែបអបឱ្យត្រូវចិត្ត :

ប្រប ធ.

[ប្រប] brorb

ទៀប, ជិត, ក្បែរ :

ប្រប ធ.

[ប្រប] brorb

មានអត្ថន័យថា អ្នកប្រាជ្ញមិនចេះប្រប គឺមិនមានការប្រាស្រ័យនឹងអ្នកធំ ទោះស្លូតសុភាពយ៉ាងណាក្ដី ក៏ពុំស្មើនឹងអ្នកខ្លៅដែលគេជាមនុស្សជិតដិតនឹងអ្នកធំឡើយ។

ប្របិច

បិចៗបោចៗ រឿយៗ។

ប្របិច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-បិច] brobech

បិចហើយបិចទៀត :

ប្របិច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-បិច-ប្រ-បោច] brobech

បិចៗបោចៗ រឿយៗ។

ប្របុស

(ម.ព. បបុស)។

ប្របុស នាម

[ប្រ-បុស] brobos≈

(ម.ព. បបុស)។

ប្របៀត

បៀតជិតគ្នា :

ប្របៀត កិ., គុ.កិ.

[ប្រ-បៀត] brabiet

បៀតជិតគ្នា :

ប្របេះ

ជិតណាស់, ទៀបនឹងដល់ :

ប្របេះ កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រ-បេះ] brobeh

បេះហើយបេះទៀត, បេះរឿយៗ។

ប្របេះ គុណកិរិយា ២)

[ប្រ-បេះ] brobeh

ជិតណាស់, ទៀបនឹងដល់ :

ប្របែក

ដែលបែកចេញ (ផ្លូវ) :

ប្របែក គុណនាម

[ប្រ-បែក] brabaek

ដែលបែកចេញ (ផ្លូវ) :

ប្របែល

(ម.ព. បបែល)។

ប្របែល នាម

[ប្រ-បែល] brobael

(ម.ព. បបែល)។

ប្របោច

បោចហើយបោចទៀត, បោចរឿយៗ។

ប្របោច កិរិយាសព្ទ

[ប្រ-បោច] brabaoch

បោចហើយបោចទៀត, បោចរឿយៗ។

ប្រផង់

(ដូចគ្នានឹង ប៉ផង់ ដែរ)។

ប្រផង់ គុណនាម

[ប្រ-ផង់] brophong

(ដូចគ្នានឹង ប៉ផង់ ដែរ)។