ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ប្រោះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រោះ] braoh

រលាស់ទឹករឿយៗ ដោយផ្ទាត់នឹងម្រាមដៃ ឬដោយចម្រៀកស្លឹកចេកជាដើម :

ប្រោះ នាម

[ប្រោះ] braoh

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ មានមើមក្រអូប, ស្លឹកក្រអូប, គេច្រើនដាំយកមើមប្រើជាថ្នាំ, ជាគ្រឿងក្រអូប ឬសម្រាប់លក់ឱ្យអ្នកដែលត្រូវការ :

ប្រោះព្រំ

ប្រោះទឹកបំព្រំ គឺប្រោះទឹកថែមហើយថែមទៀតញយៗ។

ប្រោះព្រំ កិរិយាសព្ទ

[ប្រោះ-ព្រំ] broahphrum

ប្រោះទឹកបំព្រំ គឺប្រោះទឹកថែមហើយថែមទៀតញយៗ។

ប្រោះស្វា

ឈ្មោះប្រោះព្រៃ ស្លឹកដូចគ្នានឹងប្រោះ តែមើមមានក្លិនហាងឆួល, ស្លឹកខ្ចីប្រើការហាន់ញាំ ឬប្រើជាអន្លក់, ជាបន្លែក៏បាន :

ប្រោះស្វា នាម

[ប្រោះ-ស្វា] braohvea

ឈ្មោះប្រោះព្រៃ ស្លឹកដូចគ្នានឹងប្រោះ តែមើមមានក្លិនហាងឆួល, ស្លឹកខ្ចីប្រើការហាន់ញាំ ឬប្រើជាអន្លក់, ជាបន្លែក៏បាន :

ប្រះ

ផ្ដួលខ្លួនបម្រះននៀល :

ប្រះ កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្រះ] brah

ផ្អៀងខ្លួនដេក, រំលំខ្លួនឬផ្ដួលខ្លួនដេក :

ប្រះ កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្រះ] brah

គេចចេញ, គេចចៀសចេញ :

ប្រះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រះ-ដៃ-ប្រះ-ជើង] brah

បោះដៃបោះជើងរឿយៗដោយហេតុរសេះរសោះខ្លាំង ឬដោយអន្ទះអន្ទែងក្នុងខ្លួន :

ប្រះ កិរិយាសព្ទ

[ប្រះ-ប្រាន] brah

ផ្ដួលខ្លួនបម្រះននៀល :

ប្លក់

សូរឮដោយធ្លាក់អ្វីតូចទៅក្នុងរន្ធ ឬដោយឆ្កែលិទ្ធទឹកជាដើម។

ប្លក់ ឧទានសព្ទ

[ប្លក់] blouk

សូរឮដោយធ្លាក់អ្វីតូចទៅក្នុងរន្ធ ឬដោយឆ្កែលិទ្ធទឹកជាដើម។

ប្លក់ៗ ឧទានសព្ទ

[ប្លក់-ប្លក់] balkbalk

(ម.ព. ប្លក់)។

ប្លង់

ប័ណ្ណឬវិញ្ញាបនបត្រមួយប្រភេទដែលបញ្ជាក់សិទ្ធិកាន់កាប់និងកម្មសិទ្ធិលើដីធ្លី ដែលចេញដោយអាជ្ញាធរ ឬរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់ខេត្ត ក្រុង រាជធានី ប្លង់រដ្ឋកម្ពុជា។

ប្លង់ នាម ១)

[ប្លង់] balng

(វ.វិចិ.) គំនូសបំប្រួញពីរវិមាត្រ ដែលមានខ្នាតបញ្ជាក់ដោយបង្ហាញអំពីទីតាំងនិងទំហំឬផ្នែកណាមួយ។ ផែនទីលម្អិតដែលបង្ហាញពីអគារ ឬ ទីក្រុង, គំនូរលម្អិតដែលបង្ហាញពីអគារ។ ផែនទីផ្ទៃរាបខ្នាតតូចដែលជាកំណត់ត្រាដោយគំនូសបង្ហាញពីទម្រង់និងលក្ខណៈទីតាំងនៃបុរាណវត្ថុសិល្បៈ បុរាណអចលនវត្ថុ

ប្លង់ នាម ២)

[ប្លង់] balng

(គណិត.) ផ្ទៃរាបស្មើគ្មានព្រំដែនកំណត់ដែលមានវិមាត្រពីរ។

ប្លង់ នាម

[ប្លង់-ទន់] balngtno

ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិដែលផ្ដល់ដោយការិយាល័យឃុំ សង្កាត់ ឬស្រុក ខណ្ឌហើយមិនទាន់បានចុះឈ្មោះជាលក្ខណៈជាតិនៅឡើយ ប៉ុន្តែវានៅតែជាប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់ :

ប្លង់ នាម

[ប្លង់-មេ-រៀន] balngmerien

ចំណុចសង្ខេបសំខាន់ៗនៃមេរៀនដែលរៀបចំតាមលំដាប់លំដោយសម្រាប់បង្រៀន :

ប្លង់ នាម

[ប្លង់-ស្លាប-មាន់] balngsleabmean

ប័ណ្ណឬវិញ្ញាបនបត្រមួយប្រភេទដែលបញ្ជាក់សិទ្ធិកាន់កាប់និងកម្មសិទ្ធិលើដីធ្លី ដែលចេញដោយអាជ្ញាធរ ឬរដ្ឋបាលសុរិយោដីថ្នាក់ខេត្ត ក្រុង រាជធានី ប្លង់រដ្ឋកម្ពុជា។

ប្លង់ដី

ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិឬប័ណ្ណកាន់កាប់ដីធ្លីឬវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ :

ប្លង់ដី នាម

[ប្លង់-ដី] balngdei

ប័ណ្ណកម្មសិទ្ធិឬប័ណ្ណកាន់កាប់ដីធ្លីឬវិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ម្ចាស់អចលនវត្ថុ :

ប្លង់តុង

សរីរាង្គរុក្ខជាតិ និងសត្វដែលរស់នៅក្នុងទឹកស្ទឹង បឹង ទន្លេ ឬសមុទ្រ :

ប្លង់តុង នាម

[ប្លង់-តុង] balngtong

សរីរាង្គរុក្ខជាតិ និងសត្វដែលរស់នៅក្នុងទឹកស្ទឹង បឹង ទន្លេ ឬសមុទ្រ :

ប្លត

ដែលឥតមាន, សូន្យ, ឃ្វាង, មិនប្រទះ, ទទេ :

ប្លត គុ.កិ., គុ.

[ប្លត] blort

ដែលឥតមាន, សូន្យ, ឃ្វាង, មិនប្រទះ, ទទេ :

ប្លន់

ផ្គុំឬចងគ្នាជាពួក មានគ្រឿងសស្ត្រាវុធរាល់ដៃចូលកំហែងគំរាមបៀតបៀនយកទ្រព្យគេ។

ប្លន់ កិរិយាសព្ទ

[ប្លន់] blon

ផ្គុំឬចងគ្នាជាពួក មានគ្រឿងសស្ត្រាវុធរាល់ដៃចូលកំហែងគំរាមបៀតបៀនយកទ្រព្យគេ។

ប្លប់

សូរឮដោយត្របាក់, ដោយពមបោះក្នុងមាត់ជាដើម។

ប្លប់ ឧទានសព្ទ

[ប្លប់] blob

សូរឮដោយត្របាក់, ដោយពមបោះក្នុងមាត់ជាដើម។

ប្លម

ដែលមិនពិតក្លែងបន្លំថាជាពិតដែរ :

ប្លម កិរិយាសព្ទ

[ប្លម] blom

ក្លែង លាយ ចូលដោយបន្លំ ឬដោយធៀបថា ជាពិត ជាមែន :

ប្លម គុណនាម

[ប្លម] blom

ដែលមិនពិតក្លែងបន្លំថាជាពិតដែរ :

ប្លាកែត

បំណែកកោសិកានៅក្នុងឈាមដែលមានមុខងារធ្វើឱ្យឈាមកក :

ប្លាកែត នាម

[ប្លា-កែត] bleakaet

បំណែកកោសិកានៅក្នុងឈាមដែលមានមុខងារធ្វើឱ្យឈាមកក :

ប្លាច់

សូរឮដោយបុកឬរុកអ្វីៗដែលជ្រាយ (ព.អា.)។

ប្លាច់ ឧទានសព្ទ

[ប្លាច់] plach

សូរឮដោយបុកឬរុកអ្វីៗដែលជ្រាយ (ព.អា.)។

ប្លាច់ៗ ឧទានសព្ទ

[ប្លាច់-ប្លាច់] bleachbleach

(ម.ព. ប្លាច់)។

ប្លាញៗ គុ.កិ., គុ.

[ប្លាញ-ប្លាញ] blanhblanh

ដែលជ្រាយៗ រអិលៗ ផ្ដៀចៗ :

ប្លាត កិ., គុ.កិ.

[ប្លាត] plat

ជ្រលួស, ជ្រួសហួស មិនត្រូវតាមកំណត់, តាមកន្លែង ដែលសំដៅ :

ប្លាត កិរិយាសព្ទ

[ប្លាត-សំ-ដី] plat

ជ្រួសឬជ្រលួសសម្ដី។

ប្លាធូ

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ :

ប្លាធូ នាម

[ប្លា-ធូ] plathu

ឈ្មោះត្រីសមុទ្រមួយប្រភេទ :

ប្លាប កិរិយាសព្ទ

[ប្លាប] blab

ឆៀងចូលមួយស្របក់, រំលែកវេលាឆ្លៀតចូលមួយភ្លែត, ហួសទៅមួយភ្លែត។

ប្លាប់

សូរឮដោយវាយ, ទះ, ទាត់ជាដើម។

ប្លាប់ ឧទានសព្ទ

[ប្លាប់] blab

សូរឮដោយវាយ, ទះ, ទាត់ជាដើម។

ប្លាយ

ដែលលើសបន្តិចបន្តួចពីចំនួនគត់ :

ប្លាយ គុណនាម

[ប្លាយ] blay

ដែលលើសបន្តិចបន្តួចពីចំនួនគត់ :

ប្លាស្មា

(វេជ្ជ.) ធាតុផ្សំម៉្យាងនៃឈាម ជាទឹកពណ៌លឿងខ្ចី ហើយមានបរិមាណរហូតដល់៥៥ភាគរយ :

ប្លាស្មា នាម

[ប្លា-ស្មា] bleasmea

(វេជ្ជ.) ធាតុផ្សំម៉្យាងនៃឈាម ជាទឹកពណ៌លឿងខ្ចី ហើយមានបរិមាណរហូតដល់៥៥ភាគរយ :

ប្លាំ

ល្បងមើលឱ្យដឹងកម្លាំងគ្នាជាមុន, សាកកម្លាំងនិងសមត្ថភាពគ្នាឱ្យដឹងជាមុន (ចំពោះតែការលេងល្បងកម្លាំងគ្នា) :

ប្លាំ កិរិយាសព្ទ

[ប្លាំ] blam

ល្បងមើលឱ្យដឹងកម្លាំងគ្នាជាមុន, សាកកម្លាំងនិងសមត្ថភាពគ្នាឱ្យដឹងជាមុន (ចំពោះតែការលេងល្បងកម្លាំងគ្នា) :

ប្លិកៗ

សូរឮដោយរលកទឹកប៉ះគ្នាបន្តិចៗជាដើម។

ប្លិកៗ ឧទានសព្ទ

[ប្លិក-ប្លិក] plek

សូរឮដោយរលកទឹកប៉ះគ្នាបន្តិចៗជាដើម។

ប្លិច

ដែលលឿនឬរហ័សណាស់ (ភ្លែត) :

ប្លិច គុណកិរិយា

[ប្លិច] blech

ដែលលឿនឬរហ័សណាស់ (ភ្លែត) :

ប្លឹកៗ ឧទានសព្ទ

[ប្លឹក-ប្លឹក] bluek

(ម.ព. ប្លិកៗ)។

ប្លឺម

ដែលមើលពីចម្ងាយទៅឃើញម្ដងៗ ដោយកំបាំងនឹងអ្វីៗម្ដងៗ :

ប្លឺម គុណកិរិយា ១)

[ប្លឺម] bleum

ដែលស្រាប់តែលេចមកពីក្នុងទីកំបាំងភ្នែក ឬដែលខានឃើញយូរ ស្រាប់តែមកដល់ :

ប្លឺម គុណកិរិយា ២)

[ប្លឺម] bleum

ដែលមើលពីចម្ងាយទៅឃើញម្ដងៗ ដោយកំបាំងនឹងអ្វីៗម្ដងៗ :

ប្លុក

ដែលចូលភ្លាមក្នុងបន្ទប់ជាដើម :

ប្លុក នាម ១)

[ប៊្លុក] blok

ក្រុមមនុស្ស គណបក្សនយោបាយ ឬជាតិសាសន៍ដែលធ្វើសកម្មភាពរួមគ្នា ដើម្បីសម្រេចបំណងរួមមួយ :

ប្លុក នាម ២)

[ប៊្លុក] blok

បណ្ដុំ, ផ្នែកឬតំបន់ (ពិសេស) ណាមួយ :

ប្លុក កិរិយាសព្ទ

[ប៊្លុក] blok

ខ្ទប់, ទប់, ធ្វើឱ្យជាប់, ធ្វើឱ្យគាំង :

ប្លុក នាម

[ប៊្លុក-បេះ-ដូង] blok

(ម.ព. គំនាំងបេះដូង)។

ប្លុក ឧទានសព្ទ ១)

[ផ្លុក] blok

សូរឮដោយបោះ ឬទម្លាក់អ្វីៗទៅក្នុងរណ្ដៅ, ក្នុងរន្ធ ជាដើម។

ប្លុក គុណកិរិយា ២)

[ផ្លុក] blok

ដែលចូលភ្លាមក្នុងបន្ទប់ជាដើម :

ប្លុង

បណ្ដូលដើមស្រូវដែលចេញជាស្លឹកមូលៗ ពាយខូចលែងចេញផ្កាក៏ហៅ ប្លុង ដែរ :

ប្លុង កិរិយាសព្ទ ១)

[ប្លុង] plong

លបដាក់អ្វីៗ មិនឱ្យគេដឹងឈ្មោះខ្លួន :

ប្លុង កិរិយាសព្ទ ២)

[ប្លុង] plong

ដាក់វត្ថុអ្វីមួយឱ្យជាទេយ្យទានចំពោះបព្វជិត ដោយមិនបាច់ប្រគេនផ្ទាល់ គ្រាន់តែឱ្យសញ្ញាឱ្យលោកទស់យក ឬលបដាក់ឱ្យលោកទស់យកដោយមានធ្វើសញ្ញាឱ្យដឹងថា ខ្លួនបរិច្ចាគឱ្យជាទានហើយ :

ប្លុង កិរិយាសព្ទ

[ប្លុង-ខ្លួន] plong

ប្រគល់ខ្លួនស៊ប់។

ប្លុង កិរិយាសព្ទ

[ប្លុង-ចិត] plong

ចុះចិត្តស៊ប់, ជឿស៊ប់។

ប្លុង កិរិយាសព្ទ

[ប្លុង-ជី-វិត-ជា-មួយ] plong

ស៊ូស្លាប់ជាមួយ។

ប្លុង នាម

[ប្លុង] plong

ឈ្មោះស្មៅទឹកមានដើមមូលៗ មានមើមប្រើជាអាហារបាន :

ប្លុង នាម

[ប្លុង] plong

បណ្ដូលដើមស្រូវដែលចេញជាស្លឹកមូលៗ ពាយខូចលែងចេញផ្កាក៏ហៅ ប្លុង ដែរ :

ប្លុងៗ

ដែលមានពន្លឺតូចត្រឡុងមើលពីចម្ងាយទៅឃើញម្ដងៗ ឬឃើញច្បាស់ៗ ព្រឹល :

ប្លុងៗ គុ.កិ., គុ.

[ប្លុង-ប្លុង] blong

ដែលមានពន្លឺតូចត្រឡុងមើលពីចម្ងាយទៅឃើញម្ដងៗ ឬឃើញច្បាស់ៗ ព្រឹល :

ប្លូក

សូរឮដោយធ្លាក់អ្វីដែលតូចធ្ងន់ទៅក្នុងទឹកឬលុយទឹកលើកជើងខ្ពស់ៗ :

ប្លូក ឧទានសព្ទ

[ប្លូក] blouk

សូរឮដោយធ្លាក់អ្វីដែលតូចធ្ងន់ទៅក្នុងទឹកឬលុយទឹកលើកជើងខ្ពស់ៗ :

ប្លូកៗ ឧទានសព្ទ

[ប្លូក-ប្លូក] blukbluk

(ម.ព. ប្លូក)។

ប្លូច

ដែលរអិលចាប់កាន់មិនជាប់ :

ប្លូច គុណនាម

[ប្លូច] blouch

ដែលរអិលចាប់កាន់មិនជាប់ :

ប្លួក

សូរឮដោយផុងឬដោយបុកនឹងអ្វីៗដែលជ្រាយ, ជ្រៅ :

ប្លួក ឧទានសព្ទ

[ប្លួច] pluok

សូរឮដោយផុងឬដោយបុកនឹងអ្វីៗដែលជ្រាយ, ជ្រៅ :

ប្លើកៗ

ដែលមានអាការៈឬលំនាំដំណើររហើតៗ ស្រាលៗ :

ប្លើកៗ គុ.កិ., គុ.

[ប្លើក-ប្លើក] blaeuk

ដែលមានអាការៈឬលំនាំដំណើររហើតៗ ស្រាលៗ :

ប្លៀកៗ

អំពីអាការៈក្រឡេកមៀងមើលឬសម្លឹងមើលយ៉ាងស្បើយឬជើយ តែមើលមិនលែង :

ប្លៀកៗ គុណកិរិយា

[ប្លៀក-ប្លៀក] pliek

អំពីអាការៈក្រឡេកមៀងមើលឬសម្លឹងមើលយ៉ាងស្បើយឬជើយ តែមើលមិនលែង :

ប្លៀវ គុណនាម

[ប្លៀវ] bleav

ដែលរហ័សណាស់ (ភ្លែត) :

ប្លេង

សណ្ដូនពន្លិចក្នុងទឹក ដើម្បីឱ្យស្លាប់ ឬឱ្យបាត់សូន្យ :

ប្លេង កិរិយាសព្ទ

[ប្លេង] bleng

សណ្ដូនពន្លិចក្នុងទឹក ដើម្បីឱ្យស្លាប់ ឬឱ្យបាត់សូន្យ :