ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ប្លេងប្លោង គុណកិរិយា

[ប្លេង-ប្លោង] blengbloang

ដែលអណ្ដែតឃ្លេងឃ្លោងប៉េលប៉ាល :

ប្លេណូរ៉េ

ខ្ទុះបង្ហួរនោម, អាការៈមានខ្ទុះហូរតាមបង្ហួរនោម ដែលជារោគសញ្ញាមួយបណ្ដាលមកពីការរលាកនៅផ្លូវទឹកមូត្រ។

ប្លេណូរ៉េ នាម

[ប្លេ-ណូ-រ៉េ] blenoure≈

ខ្ទុះបង្ហួរនោម, អាការៈមានខ្ទុះហូរតាមបង្ហួរនោម ដែលជារោគសញ្ញាមួយបណ្ដាលមកពីការរលាកនៅផ្លូវទឹកមូត្រ។

ប្លេះប្លោះ

ដែលឡេះឡោះដោយអាការៈប្រឡែងលេងឬក្រមាច់ក្រមើម :

ប្លេះប្លោះ គុ.កិ., គុ.

[ប្លេះ-ប្លោះ] blehblaoh

ដែលឡេះឡោះដោយអាការៈប្រឡែងលេងឬក្រមាច់ក្រមើម :

ប្លែក គុ.កិ., គុ.

[ប្លែក] plaek

ចម្លែក :

ប្លែង

ប្រែ, បែរ, ឃ្លាត បែកចាកភាពដើមឬចាកភេទដើម :

ប្លែង កិរិយាសព្ទ

[ប្លែង] blaeng

ប្រែ, បែរ, ឃ្លាត បែកចាកភាពដើមឬចាកភេទដើម :

ប្លែន

(ព.បុ.) ដែលប៉េង, កេង, កាង :

ប្លែន គុ.កិ., គុ.

[ប្លែន] plaen

(ព.បុ.) ដែលប៉េង, កេង, កាង :

ប្លែមៗ

អំពីអាការៈបញ្ចេញអណ្ដាតលិទ្ធបបូរមាត់រឿយៗ :

ប្លែមៗ គុណកិរិយា

[ប្លែម-ប្លែម] plaem

អំពីអាការៈបញ្ចេញអណ្ដាតលិទ្ធបបូរមាត់រឿយៗ :

ប្លោក

ឈ្មោះម្ទេសមួយប្រភេទផ្លែធំៗ :

ប្លោក នាម ១)

[ប្លោក] blaok

ថង់, ថង់ក្រពះ; ស្បែកដែលមានសណ្ឋានជាថង់ :

ប្លោក នាម ២)

[ប្លោក] blaok

ពងប្លោក (ព.សា.) អណ្ឌៈ (ពងល្វា)។

ប្លោក នាម ១)

[ប្លោក] blaok

ឈ្មោះត្រកៀតមួយប្រភេទ :

ប្លោក នាម ២)

[ប្លោក] blaok

ឈ្មោះម្ទេសមួយប្រភេទផ្លែធំៗ :

ប្លោកនោម

ក្រពះនោម, មូត្រាស័យ, សរីរៈប្រហោងមួយប្រភេទ សម្រាប់ផ្ទុកសំណល់រាវ (ទឹកនោម) ដែលបានមកពីសរីរាង្គនានា មុននឹងបញ្ចេញវាចេញពីរាងកាយ :

ប្លោកនោម នាម

[ប្លោក-នោម] bloknom≈

ក្រពះនោម, មូត្រាស័យ, សរីរៈប្រហោងមួយប្រភេទ សម្រាប់ផ្ទុកសំណល់រាវ (ទឹកនោម) ដែលបានមកពីសរីរាង្គនានា មុននឹងបញ្ចេញវាចេញពីរាងកាយ :

ប្លោង

បោះឬចោលឱ្យខ្ពស់ឡើងទៅលើសំដៅទៅខាងមុខរំលងអ្វីៗដែលខ្ពស់ :

ប្លោង កិ., គុ.កិ.

[ប្លោង] plaong

បោះឬចោលឱ្យខ្ពស់ឡើងទៅលើសំដៅទៅខាងមុខរំលងអ្វីៗដែលខ្ពស់ :

ប្លោញៗ

អំពីអាការៈទំពាផ្ញោញៗ តែរង្វើលៗ យឺតៗ :

ប្លោញៗ គុណកិរិយា

[ប្លោញ-ប្លោញ] blaonh

អំពីអាការៈទំពាផ្ញោញៗ តែរង្វើលៗ យឺតៗ :

ប្លោត

ដែលមានអាការៈលោតរំលង ឬបោលលោតៗ ផ្លោះៗ ដោយរហ័សភ្លែត :

ប្លោត គុណកិរិយា

[ប្លោត] plaot

ដែលមានអាការៈលោតរំលង ឬបោលលោតៗ ផ្លោះៗ ដោយរហ័សភ្លែត :

ប្អូន

អ្នកដែលទីទៃពីបង គឺអ្នកកើតក្រោយ ដែលឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យក្រោយ ដែលមានអាយុតិចជាងបង :

ប្អូន នាម

[ប្អូន] p'o

អ្នកដែលទីទៃពីបង គឺអ្នកកើតក្រោយ ដែលឃើញពន្លឺព្រះអាទិត្យក្រោយ ដែលមានអាយុតិចជាងបង :

ប្អ៊‌ិះ គុ.កិ., គុ.

[ប្អ៊ិះ] baieah≈

(ម.ព. ព្អឹះ)។

ប្អ៊ឹះ គុ., គុ.កិ.

[ប្អ៊ឹះ] b'ues

(ម.ព. ព្អឹះ)។

ឧបកថាវិធី

(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយនិយាយរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយមិនទាន់ចប់សេចក្ដីផងក៏ផ្អាកមួយខណៈ ហើយក៏ចាប់និយាយរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីមួយទៀតបន្ត :

ឧបកថាវិធី នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កៈ-ថា-វិ-ធី] aubakkakthavithi≈

(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធប្រើដោយនិយាយរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយមិនទាន់ចប់សេចក្ដីផងក៏ផ្អាកមួយខណៈ ហើយក៏ចាប់និយាយរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីមួយទៀតបន្ត :

ឧបករណ៍

(ប.ព.) សំណុំកម្មវិធីឬប្រដាប់ប្រដាសម្រាប់ប្រើក្នុងកុំព្យូទ័រឬក្នុងបណ្ដាញ។

ឧបករណ៍ នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

សេចក្ដីទំនុកបម្រុង, ការជួយទប់ទល់គ្នា :

ឧបករណ៍ នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

គ្រឿងចិញ្ចឹមជីវិត, មុខការរបរ, ផ្លូវធ្វើការរកស៊ី :

ឧបករណ៍ នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

គ្រឿងទប់ទល់, គ្រឿងប្រុង, គ្រឿងប្រកបផ្សំគ្នា :

ឧបករណ៍ នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

គ្រឿងប្រើប្រាស់ជិតដៃ (គ្រឿងដៃ), គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់ធ្វើការ, គ្រឿងហត្ថកម្ម :

ឧបករណ៍ នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

គ្រឿងចក្រឬគ្រឿងម៉ាស៊ីនដែលប្រើក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ននេះក៏ចាត់ជា ឧបករណ៍ ដែរ :

ឧបករណ៍ នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

បរិធានសម្រាប់ជាជំនួយដោះស្រាយបញ្ហានានា។

ឧបករណ៍ នាម ៣)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក] ubakaron

(ប.ព.) សំណុំកម្មវិធីឬប្រដាប់ប្រដាសម្រាប់ប្រើក្នុងកុំព្យូទ័រឬក្នុងបណ្ដាញ។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា] ubakar

ការទំនុកបម្រុង, ការផ្គត់ផ្គង់, ការផ្ចុងផ្ដើម; ការអនុលោមតាម; ប្រយោជន៍, គុណប្រយោជន៍ :

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រៈ-កិច] ubakar

កិច្ចទំនុកបម្រុង។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រៈ-ក្រឹត] ubakar

(ម.ព. ឧបការកិច្ច)។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រៈ-គុន] ubakar

គុណដែលមានព្រោះបានទំនុកបម្រុង (ហៅ គុណូបការៈ ក៏បាន)។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រៈ-ធ័រ] ubakar

(ម.ព. ឧបការធម្ម)។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រៈ-ធ័ម] ubakar

ធម៌ជាឧបការៈ, ធម៌មានគុណប្រយោជន៍។

ឧបការ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រ៉ិ-ណី] ubakar

(ម.ព. ឧបការី)។

ឧបការិនី នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រិ-នី] aubakkarini≈

(ម.ព. ឧបការី)។

ឧបការី នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រ៉ី] ubokari

អ្នកទំនុកបម្រុង, អ្នកផ្គត់ផ្គង់ឬផ្ចុងផ្ដើម :

ឧបការី នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រ៉ី] ubokari

ជំនួយការ អ្នកជួយ :

ឧបការៈ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រ៉ៈ] aubakkarak≈

(ម.ព. ឧបការ)។

ឧបការ—

(ម.ព. ឧបការ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧបការ— នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កា-រ៉ៈ—] aubakkarak—≈

(ម.ព. ឧបការ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧបកិច្ច

និយាយបញ្ឆៀងតម្រូវតាមដំណើរដែលត្រូវការ, ធ្វើដោយសន្មតិ, សន្មតតាមត្រូវការ :

ឧបកិច្ច នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កិច] ubokechch

កិច្ចដែលត្រូវធ្វើភ្លាមៗ; កិច្ចផ្ទាល់ខ្លួន។

ឧបកិច្ច នាម a

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កិច] ubokechch

ការបំប្លែងដំណើរ, បំប្លែងកិច្ច; ការបំបៀតបំបែរកិច្ច; ការនិយាយបញ្ឆៀងតម្រូវតាមដំណើរដែលត្រូវការ, ការធ្វើដោយសន្មតិ, សន្មតិតាមត្រូវការ :

ឧបកិច្ច កិរិយាសព្ទ b

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កិច] ubokechch

និយាយបញ្ឆៀងតម្រូវតាមដំណើរដែលត្រូវការ, ធ្វើដោយសន្មតិ, សន្មតតាមត្រូវការ :

ឧបក័ណ្ណ

អាការៈសម្រាប់បញ្ចេញទឹកមាត់។

ឧបក័ណ្ណ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កាន់] aubakkan≈

អាការៈសម្រាប់បញ្ចេញទឹកមាត់។

ឧបក័ណ្ណរោគ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-កាន់-ណៈ-រោក] aubakkannakrok≈

ជំងឺរលាកក្រពេញទឹកមាត់ក្រោមត្រចៀក។

ឧបក្កិលេស

គ្រឿងសៅហ្មង, សេចក្ដីមិនបរិសុទ្ធ, មន្ទិល, មន្ទិលសៅហ្មង; គ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត; គ្រឿងនាំឱ្យស្រអ័ព្ទ, ឱ្យអ័ព្ទពន្លឺ, ឱ្យអ័ព្ទអន់ :

ឧបក្កិលេស នាម

[អ៊ុ-បុ័ក-កិ-ឡែស] ubokkeles

គ្រឿងសៅហ្មង, សេចក្ដីមិនបរិសុទ្ធ, មន្ទិល, មន្ទិលសៅហ្មង; គ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត; គ្រឿងនាំឱ្យស្រអ័ព្ទ, ឱ្យអ័ព្ទពន្លឺ, ឱ្យអ័ព្ទអន់ :

ឧបក្រម នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក្រំ] ubakram

ការផ្គងព្យាយាម, ព្យាយាមធ្វើ :

ឧបក្រម នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក្រំ] ubakram

ការលុកលុយ, ការចូលលុក :

ឧបក្រោស នាម a

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក្រោស] ubakraos

ការពោលទោសគេ, ការតិះដៀលគេ, ដំណៀល; ការជេរប្រទេចគេ។

ឧបក្រោស គុណនាម b

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ក្រោស] ubakraos

ដែលពោលទោសគេ, ដែលតិះដៀលគេ :

ឧបគុប្ដ

ព្រះនាមរបស់ព្រះថេរមួយរូប នៅក្នុងសម័យពុទ្ធកាល។

ឧបគុប្ដ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-គុប-តៈ] aubakkubtak≈

ព្រះនាមរបស់ព្រះថេរមួយរូប នៅក្នុងសម័យពុទ្ធកាល។

ឧបឃាត

ការប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាមួយឬច្រើនក្នុងគោលបំណងបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្ថាប័នឬនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃដែនដី។

ឧបឃាត នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃាត] ubokheat

ការបៀតបៀនគេដោយកាយ; ការប្រហារជីវិតគេ :

ឧបឃាត នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃាត] ubokheat

ការប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សាមួយឬច្រើនក្នុងគោលបំណងបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ស្ថាប័នឬនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពនៃដែនដី។

ឧបឃាតក នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃា-ដក់] ubakheatak

អ្នកបៀតបៀនគេដោយកាយ; អ្នកប្រហារជីវិតគេ។

ឧបឃាតកកម្ម

(ព.ពុ.) អកុសលកម្មពីព្រេងនាយដែលជាប់តាមមកចេញមុខឱ្យផលផ្ដាច់ជីវិតឱ្យមានអាយុខ្លី (ដូចយ៉ាងស្លាប់ដោយធ្លាក់ពីលើចុងឈើ, ដោយលង់ទឹក, ដោយដំរីព្រេចជាដើម)។

ឧបឃាតកកម្ម នាម ១)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃា-តៈ-កៈ-កាំ] aubakkheatakkakkaam≈

អំពើប្រហារជីវិតគេ។

ឧបឃាតកកម្ម នាម ២)

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃា-តៈ-កៈ-កាំ] aubakkheatakkakkaam≈

(ព.ពុ.) អកុសលកម្មពីព្រេងនាយដែលជាប់តាមមកចេញមុខឱ្យផលផ្ដាច់ជីវិតឱ្យមានអាយុខ្លី (ដូចយ៉ាងស្លាប់ដោយធ្លាក់ពីលើចុងឈើ, ដោយលង់ទឹក, ដោយដំរីព្រេចជាដើម)។

ឧបឃាតកៈ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃា-តៈ-កៈ] aubakkheatakkak≈

(ម.ព. ឧបឃាតក)។

ឧបឃាតិកា នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ឃា-តិ-កា] ubokheateka

(ម.ព. ឧបឃាតក)។

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា] ubochar

ការចូលជិត; ទីជិត; ព្រំ; ខេត្ត :

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] ubochar

ឫកពាឬសណ្ដាប់ធ្នាប់គួរសម, ត្រឹមត្រូវ។

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-ក្រិ-យ៉ា] ubochar

(ម.ព. ឧបចារកិរិយា)។

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-បត់] ubochar

ពាក្យគួរសម, សម្ដីមានច្បាប់។

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-វាត់] ubochar

ព្រំវត្ត (អារាមូបចារ) :

ឧបចារ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-ស-មា-ធិ] ubochar

សមាធិដែលជិតដល់អប្បនា។

ឧបចារៈ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ] aubakcharak≈

(ម.ព. ឧបចារ)។

ឧបចារ—

(ម.ព. ឧបចារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ឧបចារ— នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ—] aubakcharak—≈

(ម.ព. ឧបចារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។