វចនានុក្រមខ្មែរ

ការបង់ទឹក គឺអំពើដែលគេសូត្រសែកមន្តអាគមកូរឬផ្លុំទឹកហើយបាច, ស្រោច, ប្រោះ លើកកម្លាំងឱ្យសត្វប្រណាំង, សត្វបញ្ជល់ ឬឱ្យមនុស្សអ្នកចំបាប់, អ្នកប្រដាល់ (ប្រើតាមទម្លាប់អ្នកដែលជឿមន្តអាគម) :

ផ្នង់ទឹក នាម

[ផ្នង់-ទឹក] phnangtuek

ការបង់ទឹក គឺអំពើដែលគេសូត្រសែកមន្តអាគមកូរឬផ្លុំទឹកហើយបាច, ស្រោច, ប្រោះ លើកកម្លាំងឱ្យសត្វប្រណាំង, សត្វបញ្ជល់ ឬឱ្យមនុស្សអ្នកចំបាប់, អ្នកប្រដាល់ (ប្រើតាមទម្លាប់អ្នកដែលជឿមន្តអាគម) :

ផ្នត់

ធាតុវេយ្យាករណ៍មិនឯករាជ្យដែលគេប្រើផ្សំនឹងពាក្យឫសដើម្បីបង្កើតពាក្យកម្លាយ មានផ្នត់ដើម ផ្នត់ជែក និងផ្នត់ចុង។ ក្នុងភាសាខ្មែរ គេរកឃើញផ្នត់ពីរបែបគឺ ផ្នត់ដើមនិងផ្នត់ជែក។ (ដូចគ្នានឹងអព្ភាសបទ)។

ផ្នត់ នាម

[ផ្នត់] phnot

ស្នាមដែលបត់, សំណុំឬដុំអ្វីៗដែលបត់ :

ផ្នត់ នាម

[ផ្នត់] phnot

ធាតុវេយ្យាករណ៍មិនឯករាជ្យដែលគេប្រើផ្សំនឹងពាក្យឫសដើម្បីបង្កើតពាក្យកម្លាយ មានផ្នត់ដើម ផ្នត់ជែក និងផ្នត់ចុង។ ក្នុងភាសាខ្មែរ គេរកឃើញផ្នត់ពីរបែបគឺ ផ្នត់ដើមនិងផ្នត់ជែក។ (ដូចគ្នានឹងអព្ភាសបទ)។

ផ្នត់គំនិត

លក្ខណៈឬគោលជំហរនៃគំនិត ដែលបុគ្គលម្នាក់ៗប្រកាន់យក :

ផ្នត់គំនិត នាម

[ផ្នត់-គំ-និត] phantkumnit≈

លក្ខណៈឬគោលជំហរនៃគំនិត ដែលបុគ្គលម្នាក់ៗប្រកាន់យក :

ផ្នាលៗ គុណកិរិយា

[ផ្នាល-ផ្នាល] phnal

អំពីដំណើរបោលឬលោតបោះជើងរង្វើលៗ :

ផ្នូកខ្សាច់ នាម

[ផ្នូក-ខ្សាច់] phnoukkhsach

(ម.ព. ផ្នូរខ្សាច់)។

ផ្នូត

ស្លាកស្នាមដែលមានមកពីកំណើតនៅស្បែកមនុស្ស សម្បុរខ្មៅក៏មាន ក្រហមជាំក៏មាន ខុសពីសម្បុរប្រក្រតីរបស់ខ្លួនជាដរាប។

ផ្នូត នាម

[ផ្នូត] phnout

ស្លាកស្នាមដែលមានមកពីកំណើតនៅស្បែកមនុស្ស សម្បុរខ្មៅក៏មាន ក្រហមជាំក៏មាន ខុសពីសម្បុរប្រក្រតីរបស់ខ្លួនជាដរាប។

ផ្នូរខ្សាច់

ពំនូកឬជួរខ្សាច់ដែលកើតមានដោយអំណាចទឹកហូរប្រមូលឬក៏ខ្យល់បក់កៀរប្រមូលមានសណ្ឋានជាជួរវែងខ្ពស់ជាងទំនាបខ្សាច់ប្រក្រតី (ព.បុ.) ហៅ ត្បូងខ្សាច់)។

ផ្នូរខ្សាច់ នាម

[ផ្នូ-ខ្សាច់] phnoksach

ពំនូកឬជួរខ្សាច់ដែលកើតមានដោយអំណាចទឹកហូរប្រមូលឬក៏ខ្យល់បក់កៀរប្រមូលមានសណ្ឋានជាជួរវែងខ្ពស់ជាងទំនាបខ្សាច់ប្រក្រតី (ព.បុ.) ហៅ ត្បូងខ្សាច់)។

ផ្នូល

ការបូល; បុព្វនិមិត្ត ឬបូព៌និមិត្ត, អាភេទ គឺហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុន; ហេតុភេទដែលដឹងដោយបូលឬផ្សង :

ផ្នូល នាម

[ផ្នូល] phnoul

ការបូល; បុព្វនិមិត្ត ឬបូព៌និមិត្ត, អាភេទ គឺហេតុដែលបណ្ដាលឱ្យឃើញមុន; ហេតុភេទដែលដឹងដោយបូលឬផ្សង :

ផ្នួតក នាម

[ផ្នួត-ក] phnourtok

រោមស្លាបត្រង់កសត្វបក្សីមានសម្បុររលើប :

ផ្នួស នាម

[ផ្នួស] phnuos

អំពើដែលបួស, ភេទដែលបួស (បព្វជ្ជា) :

ផ្នៀង

ភាគខាងក្រោមរបស់នង្គ័ល ត្រង់ដែលបញ្ចុះគល់យាម ត្រង់ប៉ែកខាងចុងបញ្ចុះផាល (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខុងម៉ូវ) :

ផ្នៀង នាម

[ផ្នៀង] phneang

ភាគខាងក្រោមរបស់នង្គ័ល ត្រង់ដែលបញ្ចុះគល់យាម ត្រង់ប៉ែកខាងចុងបញ្ចុះផាល (អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខុងម៉ូវ) :

ផ្នៀរ

បន្ទោះឫស្សីដែលរែងជាផ្ទាំងដាក់អបនឹងឆ្នង់ក្រោមទ្រពងរទេះ :

ផ្នៀរ នាម

[ផ្នៀ] phnier

បន្ទោះឫស្សីដែលរែងជាផ្ទាំងដាក់អបនឹងឆ្នង់ក្រោមទ្រពងរទេះ :

ផ្នែលៗ គុណកិរិយា

[ផ្នែល-ផ្នែល] phnael

(ម.ព. ផ្នាលៗ)។

ផ្នោលៗ

(ដូចគ្នានឹង ផ្នាលៗ ឬ ផ្នែលៗ ដែរ ប្រើតាមទម្លាប់និយាយ)។

ផ្នោលៗ គុណកិរិយា ១)

[ផ្នោល-ផ្នោល] phnaol

ដែលលោត ឬបោល, ទ្រោលរង្វើលៗមួយៗ :

ផ្នោលៗ គុណកិរិយា ២)

[ផ្នោល-ផ្នោល] phnaol

(ដូចគ្នានឹង ផ្នាលៗ ឬ ផ្នែលៗ ដែរ ប្រើតាមទម្លាប់និយាយ)។

ផ្នោះ

ប្រដាប់ធ្វើដោយឈើខ្លឹម មានស្ពឺរមួលមួយគូវិលសង្កៀតគ្នា សម្រាប់បោះកប្បាស :

ផ្នោះ នាម

[ផ្នោះ] phnaoh

ប្រដាប់ធ្វើដោយឈើខ្លឹម មានស្ពឺរមួលមួយគូវិលសង្កៀតគ្នា សម្រាប់បោះកប្បាស :

ផ្នោះក្រាន

ឈ្មោះចំណាប់ដែលអ្នកមួយនៅពីខាងក្រោយខ្នង លូកដៃទាំងពីរចាប់ដៃទាំងពីររបស់អ្នកមួយស៊កព័ទ្ធប្រទាស់ដៃនឹងដៃ ហាក់ដូចជាគេបោះផ្នោះចង្ក្រានឱ្យមាំរឹងរើមិនរួច :

ផ្នោះក្រាន នាម ១)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ឈើ ៤កំណាត់ដែលផ្គុំចុងភ្ជាប់គ្នាទាំង ៤ជ្រុងធ្វើជាក្របឬជារបាំងរាំងគំនរដីដែលលើកធ្វើជាចង្ក្រាន :

ផ្នោះក្រាន នាម ២)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

អវយវៈសត្វចតុប្បាទត្រង់ខាងចុងគល់ភ្លៅ គឺត្រង់ប៉ែកខាងលើបំផុតនៃជើងក្រោយទាំងពីរ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងទ្រង់ទ្រាយនៃផ្នោះចង្ក្រាន :

ផ្នោះក្រាន កិរិយាសព្ទ ៣)

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ចាប់ជាប់ដោយចំណាប់មាំដែលហៅថា ផ្នោះក្រាន។

ផ្នោះក្រាន នាម

[ផ្នោះ-ក្រាន] phnaohkran

ឈ្មោះចំណាប់ដែលអ្នកមួយនៅពីខាងក្រោយខ្នង លូកដៃទាំងពីរចាប់ដៃទាំងពីររបស់អ្នកមួយស៊កព័ទ្ធប្រទាស់ដៃនឹងដៃ ហាក់ដូចជាគេបោះផ្នោះចង្ក្រានឱ្យមាំរឹងរើមិនរួច :

ផ្នោះចង្ក្រាន នាម

[ផ្នោះ-ចង់-ក្រាន] phnoeahchngokrean≈

(ម.ព. ផ្នោះក្រាន)។

ផ្នោះពុម្ព

ឧបករណ៍សម្រាប់បោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀតដោយប្រើទឹកថ្នាំតាមការបញ្ជានិងត្រួតពិនិត្យរបស់កុំព្យូទ័រ។

ផ្នោះពុម្ព នាម

[ផ្នោះ-ពុម] phnoeahpum≈

ឧបករណ៍សម្រាប់បោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀតដោយប្រើទឹកថ្នាំតាមការបញ្ជានិងត្រួតពិនិត្យរបស់កុំព្យូទ័រ។

ផ្នោះពុម្ពធំ

ផ្នោះពុម្ពធុនធំដែលអាចបោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀត បង្កើតជាបដាឬប្លង់ផ្សេងៗ។

ផ្នោះពុម្ពធំ នាម

[ផ្នោះ-ពុម-ធំ] phnoeahpumthum≈

ផ្នោះពុម្ពធុនធំដែលអាចបោះពុម្ពអក្សរ រូបភាពនៅលើក្រដាស ឬនៅលើសម្ភារៈផ្សេងទៀត បង្កើតជាបដាឬប្លង់ផ្សេងៗ។

ផ្លប់ ឧទានសព្ទ

[ផ្លប់] phlob

(ម.ព. ប្លប់)។

ផ្លាក

ផ្លាកដែលដាក់នៅលើទ្វារចូលទៅហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋានជាដើម។

សន្លឹកធ្វើអំពីលោហៈ ឈើ ឬរបស់ផ្សេងៗទៀត ដែលមានលក្ខណៈរឹង សំប៉ែត ស្តើង តូចជាងផ្ទាំង និងមានរាងផ្សេងៗ ប៉ុន្តែជាទូទៅ ច្រើនមានរាងចតុកោណ សម្រាប់ប្រើសម្គាល់លេខរថយន្ត ទោចក្រយានយន្ត ត្រីចក្រយានយន្ត គេហដ្ឋាន តួនាទី កន្លែងធ្វើការ។ល។

ផ្លាក នាម

[ផ្លាក-ពា-និច-ជៈ-កាំ] phleakpeanichcheakkaam≈

ផ្លាកដែលគេដាក់ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មនៅតាមទីសាធារណៈ នៅតាមថ្នល់ដែលមានចរាចរណ៍ច្រើនជាដើម :

ផ្លាក នាម

[ផ្លាក-យី-ហោ] phleakyihao≈

ផ្លាកដែលដាក់នៅលើទ្វារចូលទៅហាងទំនិញ ភោជនីយដ្ឋានជាដើម។

ផ្លាង

ដែលនៅផ្អើលភ្ញាក់មិនទាន់សាំង, មិនទាន់ស៊ាំ :

ផ្លាង គុណនាម

[ផ្លាង] phlang

ដែលនៅផ្អើលភ្ញាក់មិនទាន់សាំង, មិនទាន់ស៊ាំ :

ផ្លាញ

ភ្លែត, ដែលរហ័សភ្លាម, រហ័សណាស់ ដោយលោតឬរអិល :

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ] phlanh

ធ្វើឱ្យលាញ, ឱ្យវិនាស, ឱ្យអន្តរាយ, បំបាត់បង់។

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ-ជី-វិត] phlanh

បំបាត់ជីវិត (សម្លាប់)។

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាញ-ទ្រាប់] phlanh

ធ្វើទ្រព្យឱ្យលាញ, ឱ្យវិនាស (សព្វថ្ងៃនេះច្រើនប្រើ បំផ្លាញ ជាង)។

ផ្លាញ គុណកិរិយា

[ផ្លាញ] phlanh

ភ្លែត, ដែលរហ័សភ្លាម, រហ័សណាស់ ដោយលោតឬរអិល :

ផ្លាញៗ

អំពីអាការៈទំពាឬនិយាយដោយមានអ្វីជ្រាយៗឬរអិលៗ, ផ្ដៀចៗ ក្នុងមាត់ :

ផ្លាញៗ គុ.កិ., គុ.

[ផ្លាញ-ផ្លាញ] phlanh

អំពីអាការៈទំពាឬនិយាយដោយមានអ្វីជ្រាយៗឬរអិលៗ, ផ្ដៀចៗ ក្នុងមាត់ :

ផ្លាន

ទព្វសម្ភារៈនៃគ្រឹះស្ថាន សម្រាប់ដាក់ផ្ទាប់ពីលើផ្ទោង :

ផ្លាន នាម

[ផ្លាន] phlan

ទព្វសម្ភារៈនៃគ្រឹះស្ថាន សម្រាប់ដាក់ផ្ទាប់ពីលើផ្ទោង :

ផ្លាប់

(ម.ព. ប្លាប់)។

ផ្លាប់ ឧទានសព្ទ

[ផ្លាប់] phlab

(ម.ព. ប្លាប់)។

ផ្លាស់

ធ្វើឱ្យមានបន្លាស់ គឺដាក់មួយជាជំនួសមួយ, ផ្ទេរ :

ផ្លាស់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាស់] plas

ធ្វើឱ្យមានបន្លាស់ គឺដាក់មួយជាជំនួសមួយ, ផ្ទេរ :

ផ្លាស់ប្ដូរ

កែប្រែ ប្ដូរជារូបរាងថ្មី ប្រែប្រួល :

ផ្លាស់ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លាស់-ប្ដូ] phleasbdou≈

កែប្រែ ប្ដូរជារូបរាងថ្មី ប្រែប្រួល :

ផ្លិត

ប្រដាប់សម្រាប់ឱ្យកើតខ្យល់ឬសម្រាប់កាន់បាំងមុខក្នុងវេលាសូត្រធម៌ឬទេសនា។ ផ្លិតមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាងគឺផ្លិតដៃ, ផ្លិតស្លាបសត្វ, ផ្លិតស្លឹកត្នោត, ផ្លិតដងខ្លី, ផ្លិតដងវែង, ផ្លិតមុខព្រហ្ម, ផ្លិតងយ, ផ្លិតទាញ, ផ្លិតចាមរ ...។

ផ្លិត នាម

[ផ្លិត] phlet

ប្រដាប់សម្រាប់ឱ្យកើតខ្យល់ឬសម្រាប់កាន់បាំងមុខក្នុងវេលាសូត្រធម៌ឬទេសនា។ ផ្លិតមានឈ្មោះច្រើនយ៉ាងគឺផ្លិតដៃ, ផ្លិតស្លាបសត្វ, ផ្លិតស្លឹកត្នោត, ផ្លិតដងខ្លី, ផ្លិតដងវែង, ផ្លិតមុខព្រហ្ម, ផ្លិតងយ, ផ្លិតទាញ, ផ្លិតចាមរ ...។

ផ្លុតទ័រ

(ម.ព. ផ្នោះពុម្ពធំ)។

ផ្លុតទ័រ នាម

[ផ្លុត-ទ័រ] phluttro≈

(ម.ព. ផ្នោះពុម្ពធំ)។

ផ្លុំ

ធ្វើគ្រឿងតន្ត្រីដែលមានរន្ធ មានអណ្ដាតឬហែបឱ្យលាន់សំឡេងចេញដោយកម្លាំងមាត់ប្រឹងបញ្ចេញខ្យល់ :

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្លុំ] phloam

បញ្ចេញខ្យល់តាមមាត់ដោយបូញបបូរមាត់បន្តិច :

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្លុំ] phloam

ធ្វើគ្រឿងតន្ត្រីដែលមានរន្ធ មានអណ្ដាតឬហែបឱ្យលាន់សំឡេងចេញដោយកម្លាំងមាត់ប្រឹងបញ្ចេញខ្យល់ :

ផ្លូច

(ម.ព. ប្លូច)។

ផ្លូច គុណនាម

[ផ្លូច] phlouch

(ម.ព. ប្លូច)។

ផ្លូន

ចំនួន ១០ដំប គឺ ៤០:

ផ្លូន គុណនាម

[ផ្លូន] phloun

ចំនួន ១០ដំប គឺ ៤០:

ផ្លូវ

ផ្លូវសម្រាប់ព្រះរាជាស្ដេចចេញចូល ឬផ្លូវធំសម្រាប់ហ្លួងស្ដេចចេញពីក្នុងព្រះបរមរាជវាំងទៅកាន់ទីក្រៅក្រុង (ច្រើនប្រើតែពីក្នុងបុរាណសម័យ)។ល។

ផ្លូវ នាម

[ផ្លូវ] plov

គន្លងសម្រាប់ដើរ, សម្រាប់ទៅមក; ចន្លោះ; លំអាន, តម្រាយ; លំនាំ; ហេតុ; វិធី។ល។

ផ្ទះបាយ នាម

ផ្ទះសំណាក់ នាម

ផ្ទះស្នាក់ នាម

ផ្នក់ទឹក នាម

ផ្នង់ នាម

ផ្នង់ទឹក នាម

ផ្នត់ នាម

ផ្នត់ នាម

ផ្នត់គំនិត នាម

ផ្នត់ចុង នាម

ផ្នត់ជែក នាម

ផ្នត់ដើម នាម

ផ្នាលៗ គុណកិរិយា

ផ្នូកខ្សាច់ នាម

ផ្នូត នាម

ផ្នូរ នាម

ផ្នូរខ្សាច់ នាម

ផ្នូល នាម

ផ្នួង នាម

ផ្នួតក នាម

ផ្នួស នាម

ផ្នៀង នាម

ផ្នៀរ នាម

ផ្នែក នាម

ផ្នែលៗ គុណកិរិយា

ផ្នោលៗ គុណកិរិយា ១)

ផ្នោលៗ គុណកិរិយា ២)

ផ្នោះ នាម

ផ្នោះក្រាន នាម ១)

ផ្នោះក្រាន នាម ២)

ផ្នោះក្រាន កិរិយាសព្ទ ៣)

ផ្នោះក្រាន នាម

ផ្នោះចង្ក្រាន នាម

ផ្នោះពុម្ព នាម

ផ្នោះពុម្ពធំ នាម

ផ្លប់ ឧទានសព្ទ

ផ្លាក នាម

ផ្លាក នាម

ផ្លាក នាម

ផ្លាង គុណនាម

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

ផ្លាញ កិរិយាសព្ទ

ផ្លាញ គុណកិរិយា

ផ្លាញៗ គុ.កិ., គុ.

ផ្លាន នាម

ផ្លាប់ ឧទានសព្ទ

ផ្លាស់ កិរិយាសព្ទ

ផ្លាស់ប្ដូរ កិរិយាសព្ទ

ផ្លិត នាម

ផ្លុតទ័រ នាម

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ១)

ផ្លុំ កិរិយាសព្ទ ២)

ផ្លូច គុណនាម

ផ្លូន គុណនាម

ផ្លូវ នាម