វចនានុក្រមខ្មែរ

ផ្តិល នាម

[ផ្តិល] (ជើង ត)] phtel

ភាជនៈពួកមួយ មានគម្របមានជើងឬឥតគម្របឥតជើង ធ្វើដោយលោហជាតិផ្សេងៗ មានស្ពាន់និងលង់ហិនជាដើម ឬអំពីប្រាក់មាស សម្រាប់ដងទឹក ឬដាក់ទឹកប្រើប្រាស់ :

ផ្តឹកៗ

ដែលមានដង្ហើមតិចៗ ខ្សោយណាស់ រង់ចាំតែវេលានឹងស្លាប់។

ផ្តឹកៗ គុណនាម

[ផ្តឹក-ផ្តឹក] (ជើង ត)] phtoek

ដែលមានដង្ហើមតិចៗ ខ្សោយណាស់ រង់ចាំតែវេលានឹងស្លាប់។

ផ្តឺតផ្តក់

ដែលមានអាការៈហបហត់ដកដង្ហើមដោយលំបាក (និយាយថា ផ្ដាក់ផ្ដឺត ក៏បាន)។

ផ្តឺតផ្តក់ គុ., គុ.កិ.

[ផ្តឺត-ផ្តក់] (ជើង ត)] phteutphatk](cheungt)a≈

ដែលមានអាការៈហបហត់ដកដង្ហើមដោយលំបាក (និយាយថា ផ្ដាក់ផ្ដឺត ក៏បាន)។

ផ្តឺតៗ

ដែលមានអាការៈម្លឺតៗ ឬដែលដកច្បួសម្លឺតៗ :

ផ្តឺតៗ គុ., គុ.កិ.

[ផ្តឺត-ផ្តឺត] (ជើង ត)] phteutphteut](cheungt)a≈

ដែលមានអាការៈម្លឺតៗ ឬដែលដកច្បួសម្លឺតៗ :

ផ្តើកៗ

តើកៗ, ខ្វើកៗ។

ផ្តើកៗ គុណកិរិយា

[ផ្តើក-ផ្តើក] (ជើង ត)] phtaeuk

តើកៗ, ខ្វើកៗ។

ផ្តេតៗ

ដែលមានកម្លាំងខ្សោយហេបៗ ឬដែលក្រាបសំពះងក់ងើបរឿយៗ។

ផ្តេតៗ គុ., គុ.កិ.

[ផ្តេត-ផ្តេត] (ជើង ត)] phtet

ដែលមានកម្លាំងខ្សោយហេបៗ ឬដែលក្រាបសំពះងក់ងើបរឿយៗ។

ផ្ទក់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីរ៉ស់ប៉ុន្តែរូបតូច :

ផ្ទក់ នាម

[ផ្ទក់] phtak

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីរ៉ស់ប៉ុន្តែរូបតូច :

ផ្ទញ់

ធ្វើឱ្យទញ់; ពោលពាក្យបន្ទច់បង្អាក់ ឬសង្កត់សង្កិនឱ្យទញ់; ឱ្យទាល់ផ្លូវ, ទាល់សេចក្ដី :

ផ្ទញ់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទញ់] phtonh

ធ្វើឱ្យទញ់; ពោលពាក្យបន្ទច់បង្អាក់ ឬសង្កត់សង្កិនឱ្យទញ់; ឱ្យទាល់ផ្លូវ, ទាល់សេចក្ដី :

ផ្ទប់

ទប់ឱ្យនឹង, អង; ចោមស្ទាក់ព័ទ្ធ, ឱ្យនៅនឹង។

ផ្ទប់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទប់] phtab

ទប់ឱ្យនឹង, អង; ចោមស្ទាក់ព័ទ្ធ, ឱ្យនៅនឹង។

ផ្ទល់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ផ្ទប់ ថា :

ផ្ទល់ បុព្វបទ

[ផ្ទល់] phtol

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ផ្ទប់ ថា :

ផ្ទា

ដីបាតទន្លេ, បាតបឹង, បាតស្ទឹងដែលដុះខ្ពស់ផុតពីទឹកមានសណ្ឋានដូចជាកោះ, ជួនកាលគេជីកអណ្ដូងត្រង់ទីនោះ យកទឹកប្រើប្រាស់ក៏មាន (និយាយតាមទម្លាប់ស្រុកខ្លះ)។

ផ្ទា នាម

[ផ្ទា] phta

ដីបាតទន្លេ, បាតបឹង, បាតស្ទឹងដែលដុះខ្ពស់ផុតពីទឹកមានសណ្ឋានដូចជាកោះ, ជួនកាលគេជីកអណ្ដូងត្រង់ទីនោះ យកទឹកប្រើប្រាស់ក៏មាន (និយាយតាមទម្លាប់ស្រុកខ្លះ)។

ផ្ទាត់

(ម.ព. ផ្ទាត់ផ្ទៀង)។

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាត់] phtat

រលាស់, វាត់, ខ្ទាតចេញ ឬលោតដោយកម្លាំងដែលប្រឹងចំកោងផ្ទាត់ម្រាមដៃ, កំពឹសផ្ទាត់លោតព្រាត ...។

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាត់-ផ្ទៀង] phtat

ផ្ទៀងឱ្យទៀងទាត់។

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទៀង-ផ្ទាត់] phtat

(ម.ព. ផ្ទាត់ផ្ទៀង)។

ផ្ទាន់

បន្ទច់បង្អាក់សបឱ្យទាន់ដំណើរសម្ដីអ្នកម្ខាង :

ផ្ទាន់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាន់] phtan

បន្ទច់បង្អាក់សបឱ្យទាន់ដំណើរសម្ដីអ្នកម្ខាង :

ផ្ទាប់

ធ្វើឱ្យជាបន្ទាប់គ្នា, អែបទៀបខាងជាបន្ទាប់គ្នា, ដាក់ផ្សំបន្ទាប់គ្នា, ដាក់នែបពីលើ។

ផ្ទាប់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាប់] phtab

ធ្វើឱ្យជាបន្ទាប់គ្នា, អែបទៀបខាងជាបន្ទាប់គ្នា, ដាក់ផ្សំបន្ទាប់គ្នា, ដាក់នែបពីលើ។

ផ្ទារ

ធ្វើឱ្យមានបន្ទារ :

ផ្ទារ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទា] phtar

ធ្វើឱ្យមានបន្ទារ :

ផ្ទាល កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាល] phtal

ធ្វើឱ្យទាល; ដាក់ឱ្យទាបជិតភ្លើង ដើម្បីឱ្យក្ដៅខ្លាំង, ឱ្យឆាប់ឆ្អិន។

ផ្ទាល់

ផ្ទញ់ឱ្យទាល់សេចក្ដី។

ផ្ទាល់ គុ.កិ., គុ.

[ផ្ទាល់] ptorl

ចំពោះ, តទល់ចំពោះតែមួយនិងមួយ, ចំពោះតែខ្លួនមួយ, ដោយខ្លួនឯង :

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

[រៀន-ផ្ទាល់-ពី-មាត់] ptorl

(ម.ព. រៀនផ្ទាល់មាត់)។

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

[រៀន-ផ្ទាល់-មាត់] ptorl

រៀនតពីមាត់គ្រូ គឺគ្រូប្រាប់ឱ្យថាតាម ឱ្យរៀនទន្ទេញ ដោយឥតមានគម្ពីរឬក្បួនអ្វីសម្រាប់អានទន្ទេញ :

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទាល់] ptorl

ធ្វើឱ្យទាល់ពាក្យទាល់សម្ដី :

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទញ់-ផ្ទាល់] ptorl

ផ្ទញ់ឱ្យទាល់សេចក្ដី។

ផ្ទាំង

ខណ្ឌនៃចីវរ :

ផ្ទាំង នាម

[ផ្ទាំង] phtairng

បន្ទះធំ, ស្រទាប់ធំ, ផ្ទៃ :

ផ្ទាំង នាម

[ផ្ទាំង-ចី-វ] phtairng

ខណ្ឌនៃចីវរ :

ផ្ទី

ឈ្មោះស្មៅមួយពួក មានបន្លាខ្លះឥតបន្លាខ្លះ :

ផ្ទី នាម

[ផ្ទី] phtei

ឈ្មោះស្មៅមួយពួក មានបន្លាខ្លះឥតបន្លាខ្លះ :

ផ្ទីង

(ព.ប្រ.) គំហុក ឬសំដៅដាក់ ហាក់ដូចគេផ្ទីង :

ផ្ទីង កិ., គុ.កិ. ១)

[ផ្ទីង] phteing

ធ្វើឱ្យដាំទីង; គំហុក, ចាប់លើកផ្អៀងឬផ្កាប់សម្រេងទឹកឱ្យអស់ឥតសំចៃ :

ផ្ទីង កិ., គុ.កិ. ២)

[ផ្ទីង] phteing

(ព.ប្រ.) គំហុក ឬសំដៅដាក់ ហាក់ដូចគេផ្ទីង :

ផ្ទឹម

ផ្ទៀងធៀបគ្នា។

ផ្ទឹម កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទឹម] phtoem

ធ្វើឱ្យទន្ទឹមគ្នា, ដាក់ទន្ទឹមធៀបគ្នា; ប្រដូចឱ្យស្មើគ្នា។

ផ្ទឹម កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទឹម-ផ្ទៀង] phtoem

ផ្ទៀងធៀបគ្នា។

ផ្ទឺ

ឈ្មោះប្រទាលព្រៃមួយប្រភេទ ពួករំដេង មើមប្រើធ្វើជាគ្រឿងសម្លឬគ្រឿងជ្រក់ជាដើមបាន។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខ្ទី, អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខ្ទឺ។

ផ្ទឺ នាម

[ផ្ទឺ] phteu

ឈ្មោះប្រទាលព្រៃមួយប្រភេទ ពួករំដេង មើមប្រើធ្វើជាគ្រឿងសម្លឬគ្រឿងជ្រក់ជាដើមបាន។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខ្ទី, អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខ្ទឺ។

ផ្ទុក

(ម.ព. ផ្ទុកផ្ទេរ)។

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទុក] ptok

ដាក់បន្ទុក គឺលើកទម្ងន់ដាក់ឱ្យដល់បន្ទុក, ឱ្យពេញចំណុះ :

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទុក-ផ្ទេ] ptok

ផ្ទេរពីមួយផ្ទុកលើមួយ។

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទេ-ផ្ទុក] ptok

(ម.ព. ផ្ទុកផ្ទេរ)។

ផ្ទុកផ្ដាក់

ប្រគល់កិច្ចការជាបន្ទុកទៅឱ្យអ្នកណាម្នាក់, ទទួលបន្ទុកចំពោះកិច្ចការណាមួយ :

ផ្ទុកផ្ដាក់ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទុក-ផ្ដាក់] phtukphdak≈

ប្រគល់កិច្ចការជាបន្ទុកទៅឱ្យអ្នកណាម្នាក់, ទទួលបន្ទុកចំពោះកិច្ចការណាមួយ :

ផ្ទុយ

ដែលច្រាសត្រឡប់, ដែលមិនស្របគ្នា, ដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា :

ផ្ទុយ គុ., គុ.កិ.

[ផ្ទុយ] phtoy

ដែលច្រាសត្រឡប់, ដែលមិនស្របគ្នា, ដែលជាទំនាស់នឹងគ្នា :

ផ្ទុរ នាម

[ផ្ទុល] phtor

ដំបូលរទេះ (ហៅក្លាយជា ផ្ទុល ឬ ផ្ទូរ ក៏មាន)។

ផ្ទុះ

មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន :

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ១)

[ផ្ទុះ] phtueah≈

បែកខ្ទាតចេញយ៉ាងឆាប់ដោយកម្លាំងនិងមានសំឡេងខ្លាំងដោយសម្ពាធពីខាងក្នុង និងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ :

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ២)

[ផ្ទុះ] phtueah≈

កើនចំនួនឬកម្រិតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស :

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ផ្ទុះ] phtueah≈

បញ្ចេញអារម្មណ៍ខ្លាំងភ្លាមៗ :

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ៤)

[ផ្ទុះ] phtueah≈

មានព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយកើតឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សដោយមិនអាចគ្រប់គ្រងបាន :

ផ្ទូរ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្ទេរ ថា ផ្ទេរផ្ទូរ គឺផ្ទេរចុះផ្ទេរឡើងសម្រួលការ។

ផ្ទូរ បុព្វបទ

[ផ្ទូ] phto

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ផ្ទេរ ថា ផ្ទេរផ្ទូរ គឺផ្ទេរចុះផ្ទេរឡើងសម្រួលការ។

ផ្ទួន

ដែលថែមៗ, ខ្ជាន់ៗ ដដែលៗ :

ផ្ទួន គុ., គុ.កិ.

[ផ្ទួន] phtoun

ដែលថែមៗ, ខ្ជាន់ៗ ដដែលៗ :

ផ្ទៀង

ធ្វើឱ្យទៀង គឺពិនិត្យធៀបប្រៀបមើលឱ្យទៀង, ឱ្យត្រឹមត្រូវតាមបែប, គំរូ, ច្បាប់ដើម :

ផ្ទៀង កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទៀង] phtieng

ធ្វើឱ្យទៀង គឺពិនិត្យធៀបប្រៀបមើលឱ្យទៀង, ឱ្យត្រឹមត្រូវតាមបែប, គំរូ, ច្បាប់ដើម :

ផ្ទេរ

ផ្លាស់ចំណុះ, ផ្លាស់បន្ទុក ពីមួយដាក់ទៅលើមួយ ដើម្បីឱ្យមួយនៅទំនេរ :

ផ្ទេរ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទេ] phte

ផ្លាស់ចំណុះ, ផ្លាស់បន្ទុក ពីមួយដាក់ទៅលើមួយ ដើម្បីឱ្យមួយនៅទំនេរ :

ផ្ទៃ

ហើមពោះហល់ហែលហល។

ផ្ទៃ នាម ១)

[ផ្ទៃ] ptei

ពោះ។

ផ្ទៃ នាម ២)

[ផ្ទៃ] ptei

ផ្ទាំង :

ផ្ទៃ នាម

[ផ្ទៃ-ក្រោម] ptei

(ព.បុ.) ផែនដី; មនុស្សលោក; ស្ដេចផែនដី (ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ)។

ផ្ទៃ នាម

[ផ្ទៃ-មេក] ptei

ផ្ទាំងមេឃ, មេឃទាំងមូល។

ផ្ទៃ នាម

[រោក-ចុះ-ផ្ទៃ] ptei

រោគរាករូស, ចុះរាក។

ផ្ទៃ នាម

[ហល់-ផ្ទៃ] ptei

ហើមពោះហល់ហែលហល។

ផ្ទៃក្រឡា

ទំហំផ្ទៃមួយដែលមានខ្នាតគិតជាការ៉េ។

ផ្ទៃក្រឡា នាម

[ផ្ទៃ-ក្រ-ឡា] phteykrola≈

ទំហំផ្ទៃមួយដែលមានខ្នាតគិតជាការ៉េ។

ផ្ទោង

ឈ្មោះត្រីតូចមួយប្រភេទ មានដងខ្លួនមូល មាត់តូចវែងស្រួចរឹង :

ផ្ទោង នាម

[ផ្ទោង] phtaong

ឈ្មោះគ្រឿងគ្រឹហាមួយមុខ សម្រាប់ទ្រផ្លាន។

ផ្ទោង គុណនាម

[ផ្ទោង] phtaong

ដែលឆេវមិនស្មើជ្រុង។

ផ្ទោង នាម

[ផ្ទោង] phtaong

ឈ្មោះត្រីតូចមួយប្រភេទ មានដងខ្លួនមូល មាត់តូចវែងស្រួចរឹង :

ផ្ទោល

ឈ្មោះឈើរនាមមួយប្រភេទ ច្រើនប្រើធ្វើជាឧស :

ផ្ទោល នាម

[ផ្ទោល] phtaol

ឈ្មោះឈើរនាមមួយប្រភេទ ច្រើនប្រើធ្វើជាឧស :

ផ្ទំ កិរិយាសព្ទ

[ផ្ទំ] phtom

(រ.ស.) ដេក :

ផ្ទះ

រាង, គម្រោង, ទ្រង់ទ្រាយ (រាងរថ) ... :

ផ្ទះ នាម ១)

[ផ្ទះ] ptaeh

គ្រឹហា, លំនៅរបស់មនុស្ស ដែលសង់ដោយឈើ, ដោយឥដ្ឋជាដើម :

ផ្ទះ នាម ២)

[ផ្ទះ] ptaeh

រាង, គម្រោង, ទ្រង់ទ្រាយ (រាងរថ) ... :

ផ្ទះត្រចៀកកាំ

ផ្ទះសង់ដើម្បីឱ្យត្រចៀកកាំមករស់នៅធ្វើសំបុកដោយកម្អួតរបស់វា។

ផ្ទះត្រចៀកកាំ នាម

[ផ្ទះ-ត្រ-ចៀក-កាំ] phteahtrochiekkaam≈

ផ្ទះសង់ដើម្បីឱ្យត្រចៀកកាំមករស់នៅធ្វើសំបុកដោយកម្អួតរបស់វា។

ផ្ទះទឹក

ផ្ទះបណ្ដែតទឹក, ផ្ទះដាក់បណ្ដែតលើក្បូនឫស្សីឬធុងសាំង ដែលច្រើនតែធ្វើពីឈើឬលោហធាតុ ប្រក់ស័ង្កសីឬស្លឹក :

ផ្ទះទឹក នាម

[ផ្ទះ-ទឹក] phteahtoek≈

ផ្ទះបណ្ដែតទឹក, ផ្ទះដាក់បណ្ដែតលើក្បូនឫស្សីឬធុងសាំង ដែលច្រើនតែធ្វើពីឈើឬលោហធាតុ ប្រក់ស័ង្កសីឬស្លឹក :

ផ្ទះបាយ

ផ្នែកនៃគេហដ្ឋាន ជាកន្លែងសម្រាប់ចម្អិនអាហារនិងបរិភោគអាហារ។

ផ្តិល នាម

ផ្តឹកៗ គុណនាម

ផ្តឺតផ្តក់ គុ., គុ.កិ.

ផ្តឺតៗ គុ., គុ.កិ.

ផ្តើកៗ គុណកិរិយា

ផ្តេតៗ គុ., គុ.កិ.

ផ្ទក់ នាម

ផ្ទញ់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទប់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទល់ បុព្វបទ

ផ្ទា នាម

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាត់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាន់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាប់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទារ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាល កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាល់ គុ.កិ., គុ.

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាល់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទាំង នាម

ផ្ទាំង នាម

ផ្ទី នាម

ផ្ទីង កិ., គុ.កិ. ១)

ផ្ទីង កិ., គុ.កិ. ២)

ផ្ទឹម កិរិយាសព្ទ

ផ្ទឹម កិរិយាសព្ទ

ផ្ទឺ នាម

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

ផ្ទុក កិរិយាសព្ទ

ផ្ទុកផ្ដាក់ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទុយ គុ., គុ.កិ.

ផ្ទុយទៅវិញ ឈ.

ផ្ទុរ នាម

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ១)

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ២)

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ៣)

ផ្ទុះ កិរិយាសព្ទ ៤)

ផ្ទូរ បុព្វបទ

ផ្ទួន គុ., គុ.កិ.

ផ្ទៀង កិរិយាសព្ទ

ផ្ទេរ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទៃ នាម ១)

ផ្ទៃ នាម ២)

ផ្ទៃ នាម

ផ្ទៃ នាម

ផ្ទៃ នាម

ផ្ទៃ នាម

ផ្ទៃក្រឡា នាម

ផ្ទោង នាម

ផ្ទោង គុណនាម

ផ្ទោង នាម

ផ្ទោល នាម

ផ្ទំ កិរិយាសព្ទ

ផ្ទះ នាម ១)

ផ្ទះ នាម ២)

ផ្ទះត្រចៀកកាំ នាម

ផ្ទះទឹក នាម