Khmer Dictionary

ពន្លះ

(ព.ប្រ.) និយាយឥតកោតញញើត :

ពន្លះ កិរិយាសព្ទ ១)

[ពន់-លះ] ponleah

អារលះកាត់ឱ្យដាច់ចេញដោយឡែកពីគ្នា គឺអារលះស្បែកចេញពីសាច់ ឬយកសាច់ចេញពីឆ្អឹង :

ពន្លះ កិរិយាសព្ទ ២)

[ពន់-លះ] ponleah

(ព.ប្រ.) និយាយឥតកោតញញើត :

ពពក

ឈ្មោះខ្លាមួយប្រភេទ សម្បុរក្រមៅប្រផេះ ដងខ្លួនមានផ្ទាំងៗដូចជាពពក :

ពពក នាម

[ព-ពក] popok

សំណុំផ្សែងទឹកក្រាស់ឬស្ដើង ដែលអណ្ដែតឰដ៏អាកាស :

ពពក នាម

[ព-ពក] popok

(ព.ប្រ.) និយាយពីមនុស្សដែលមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ហាក់ដូចជាឋិតនៅនាផ្ទៃអាកាស ក៏ស្រាប់តែធ្លាក់ខ្លួនចុះដុនដាបក្រីក្រឬក៏ជាប់គុកច្រវាក់ព្រោះការភ្លាត់ស្នៀតឬព្រោះអំពើទុច្ចរិតណាមួយ។

ពពក នាម

[ព-ពក] popok

ឈ្មោះខ្លាមួយប្រភេទ សម្បុរក្រមៅប្រផេះ ដងខ្លួនមានផ្ទាំងៗដូចជាពពក :

ពពាក់

ប្រមូលគ្នា ឬភ្ជុំផ្ដុំគ្នាជុំជិតពូនចុះពូនឡើង :

ពពាក់ កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាក់] popeak

ពាក់តម្រួតលើគ្នា; ច្រើននិយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ពព័ន្ធ ឬ ប្រព័ន្ធ, និងពាក្យ ពពូន ឬ ប្រពូន ថា :

ពពាក់ កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាក់-ព-ពូន] popeak

ប្រមូលគ្នា ឬភ្ជុំផ្ដុំគ្នាជុំជិតពូនចុះពូនឡើង :

ពពាច

វាចវត្ថុទន់ជ្រាយឱ្យរីកទំហំ ឱ្យស្មើ :

ពពាច កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាច] popeach

វាចវត្ថុទន់ជ្រាយឱ្យរីកទំហំ ឱ្យស្មើ :

ពពាន

គោមួយឡើងលើគោមួយ ហើយមានគោមួយទៀតឡើងពានលើគោទី២នោះទៀត គឺឡើងពានត្រួតៗ លើគ្នា ២តម្រួត (គោបី) :

ពពាន កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាន] popean

ពានពារលើគ្នា, ពានតម្រួតលើគ្នា។

ពពាន កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាន] popean

គោមួយឡើងលើគោមួយ ហើយមានគោមួយទៀតឡើងពានលើគោទី២នោះទៀត គឺឡើងពានត្រួតៗ លើគ្នា ២តម្រួត (គោបី) :

ពពាយ

(ម.ព. ប្រពាយ)។

ពពាយ នាម

[ព-ពាយ] popeay≈

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទមានរាងចំណិតខែធ្វើពីម្សៅអង្ករ មានស្នូលធ្វើពីសណ្ដែកបាយ ចម្អិនដោយចំហុយ រួចស្បាត់ដូងកោស ហើយរោយស្ករស ល្ង ពីលើ។

ពពាយ នាម

[ព-ពាយ] popeay≈

(ម.ព. ប្រពាយ)។

ពពាយនាយ

ស្រែកអំពាវនាវលក់ទំនិញ គឺស្រែកបន្លឺពាក្យហៅឱ្យគេទិញទំនិញ។

ពពាយនាយ កិរិយាសព្ទ

[ព-ពាយ-នាយ] popeayoneay

ស្រែកអំពាវនាវលក់ទំនិញ គឺស្រែកបន្លឺពាក្យហៅឱ្យគេទិញទំនិញ។

ពពារ

អាការៈសម្បើមរបស់ពស់ ដែលប្រឹងដំឡើងកឱ្យរីកធំជាងប្រក្រតី :

ពពារ នាម

[ព-ពា] popear

អាការៈសម្បើមរបស់ពស់ ដែលប្រឹងដំឡើងកឱ្យរីកធំជាងប្រក្រតី :

ពពារនាគរាជ

ឈ្មោះផ្សិតពុលមួយប្រភេទ មានទ្រង់សណ្ឋានស្រដៀងនឹងពពារពស់ :

ពពារនាគរាជ នាម

[ព-ពា-នា-គៈ-រាច] popearneakoreach

ឈ្មោះផ្សិតពុលមួយប្រភេទ មានទ្រង់សណ្ឋានស្រដៀងនឹងពពារពស់ :

ពពាល

គោដែលពពាលត្រង់ឆ្ងក។

ពពាល គុណនាម

[ព-ពាល] popeal

ដែលមានសម្បុរសឆ្លក ឆ្លូកលាយចូលជាមួយនឹងសម្បុរឯទៀត :

ពពាល គុណនាម

[គោ-ព-ពាល-ឆ្ងក] popeal

គោដែលពពាលត្រង់ឆ្ងក។

ពពាលខែ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកជមស្រួច មែកជារួតៗ ជាន់ៗ :

ពពាលខែ នាម

[ព-ពាល-ខែ] popealokhae

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកជមស្រួច មែកជារួតៗ ជាន់ៗ :

ពពិច

ដែលសើមកខ្វក់ខ្លាំង :

ពពិច គុណនាម

[ព-ពិច] popich

ដែលសើមកខ្វក់ខ្លាំង :

ពពិល

ប្រដាប់ធ្វើដោយលោហជាតិ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹកពោធិ៍សម្រាប់បិទទៀនអុជកាន់ហុចបន្តគ្នាបង្វិលបក់ផ្សែងចូលជុំវិញមនុស្សឬរបស់អ្វី ដើម្បីឱ្យកើតស្រីសួស្ដី :

ពពិល នាម

[ព-ពិល] popil

ប្រដាប់ធ្វើដោយលោហជាតិ មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹកពោធិ៍សម្រាប់បិទទៀនអុជកាន់ហុចបន្តគ្នាបង្វិលបក់ផ្សែងចូលជុំវិញមនុស្សឬរបស់អ្វី ដើម្បីឱ្យកើតស្រីសួស្ដី :

ពពីម

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ ពពើម ថា ពពីមពពើម គឺពើមៗ វីមវាមរឿយៗ។

ពពីម បុព្វបទ

[ព-ពីម] popim

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ ពពើម ថា ពពីមពពើម គឺពើមៗ វីមវាមរឿយៗ។

ពពីរ

រឹមឬហាមបបូរមាត់ :

ពពីរ នាម

[ព-ពី] popi

រឹមឬហាមបបូរមាត់ :

ពពឹក

អាចម៍ភ្នែក គឺមន្ទិលដែលចេញមកកកខាប់នៅប្រឡង់ភ្នែក :

ពពឹក នាម

[ព-ពឹក] popuek

អាចម៍ភ្នែក គឺមន្ទិលដែលចេញមកកកខាប់នៅប្រឡង់ភ្នែក :

ពពឹកឆ្កែ

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ កើតនៅក្នុងទឹកត្រពាំងជាដើម មានរូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពពឹកភ្នែកឆ្កែ។

ពពឹកឆ្កែ នាម

[ព-ពឹក-ឆ្កែ] popuekchhkae

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ កើតនៅក្នុងទឹកត្រពាំងជាដើម មានរូបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពពឹកភ្នែកឆ្កែ។

ពពុរ

ភាពបែកឬជោរខ្លាំង, ភាពហើមខ្លាំង :

ពពុរ គុណនាម a

[ព-ពុល] popur

ដែលពុរខ្លាំង គឺដែលពុរដោយបែក ឬដោយជោរខ្លាំង, ដោយហើមខ្លាំង :

ពពុរ នាម b

[ព-ពុល] popur

ភាពបែកឬជោរខ្លាំង, ភាពហើមខ្លាំង :

ពពុល

(ម.ព. ពពុរ)។

ពពុល គុណនាម

[ព-ពុល] popul≈

(ម.ព. ពពុរ)។

ពពុះ

(សេ.ហិ.) សភាពនៃថ្លៃទំនិញ សេវា ឬមូលបត្រដែលកើនឡើងខ្ពស់ហួសពីកម្រិតថ្លៃ ឬសក្ដានុពលពិតប្រាកដរបស់ទំនិញ សេវា ឬមូលបត្រនោះក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ :

ពពុះ នាម

[ព-ពុះ] popuh

កម្សួលឬព្រួចទឹកដែលប៉ោងឡើងដោយកម្លាំងប៉ះ, ទង្គិច, ខ្ពុរឡើង ឬដោយកម្លាំងដែលពុះខ្ជោលឡើង :

ពពុះ នាម

[ព-ពុះ] popuh

(សេ.ហិ.) សភាពនៃថ្លៃទំនិញ សេវា ឬមូលបត្រដែលកើនឡើងខ្ពស់ហួសពីកម្រិតថ្លៃ ឬសក្ដានុពលពិតប្រាកដរបស់ទំនិញ សេវា ឬមូលបត្រនោះក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ :

ពពុះទឹក

ឈ្មោះថ្មវិសេសមួយប្រភេទ សាច់ផុយស្រួយ សម្រាប់ប្រើការធ្វើកន្ទុយបារីជាដើម :

ពពុះទឹក នាម

[ព-ពុះ-ទឹក] popuhtuek

ពពុះដែលកើតក្នុងសមុទ្រ កកខះសាច់ជ្រោកស្វិតទន់ល្មួតជក់លេបទឹក សម្រាប់ប្រើជាការលុបលាងមុខជាដើម (អ្នកខ្លះហៅ ផ្សិតសមុទ្រ)។

ពពុះទឹក នាម

[ព-ពុះ-ទឹក] popuhtuek

ឈ្មោះថ្មវិសេសមួយប្រភេទ សាច់ផុយស្រួយ សម្រាប់ប្រើការធ្វើកន្ទុយបារីជាដើម :

ពពុះសណ្ដែក

គ្រឿងអាហារមួយបែបដែលផលិតចេញពីការស្ងោររម្ងាស់ទឹកសណ្ដែកសៀង។ គេអាចយកពពុះ សណ្ដែកទៅផ្សំធ្វើជាមុខម្ហូប បានច្រើនមុខតាមតម្រូវការ។

ពពុះសណ្ដែក នាម

[ព-ពុះ-សន់-ដែក] popuhsondaek

គ្រឿងអាហារមួយបែបដែលផលិតចេញពីការស្ងោររម្ងាស់ទឹកសណ្ដែកសៀង។ គេអាចយកពពុះ សណ្ដែកទៅផ្សំធ្វើជាមុខម្ហូប បានច្រើនមុខតាមតម្រូវការ។

ពពូ

ពាក្យជាបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប៉ប៉ាច់។

ពពូ បុព្វបទ

[ព-ពូ] popu

ពាក្យជាបរិវារសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ប៉ប៉ាច់។

ពពូក

(ម.ព. ពពួក)។

ពពូក នាម

[ព-ពូក] popuk

(ម.ព. ពពួក)។

ពពូន

ពូនចុះពូនឡើង :

ពពូន កិរិយាសព្ទ

[ព-ពូន] popun

ពូនចុះពូនឡើង :

ពពូល

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ រូបស្រដៀងនឹងព្រាប តែតូចជាងបន្តិច សម្បុរបៃតងប្រផេះ មានផ្លែឈើជាចំណី :

ពពូល នាម

[ព-ពូល] popul

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ រូបស្រដៀងនឹងព្រាប តែតូចជាងបន្តិច សម្បុរបៃតងប្រផេះ មានផ្លែឈើជាចំណី :

ពពូលថ្ម

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹករាងជមស្រួចទ្រវែងសាច់រឹងស្និទ្ធ :

ពពូលថ្ម នាម

[ព-ពូល-ថ្ម] populothmar

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹករាងជមស្រួចទ្រវែងសាច់រឹងស្និទ្ធ :

ពពូលទឹក

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ បែបភាពស្រដៀងនឹងពពូលថ្ម ស្ទើរចាប់ច្រឡំ តែមានស្លឹកធំទ្រើសជាង ច្រើនដុះនៅទីទំនាប។

ពពូលទឹក នាម

[ព-ពូល-ទឹក] populotuek

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ បែបភាពស្រដៀងនឹងពពូលថ្ម ស្ទើរចាប់ច្រឡំ តែមានស្លឹកធំទ្រើសជាង ច្រើនដុះនៅទីទំនាប។

ពពួក

ពួក, បន, ហ្វូង, ប្រជុំដោយមានចំនួនច្រើន ដោយឡែកៗ ទីទៃៗពីគ្នា :

ពពួក នាម

[ព-ពួក] popouk

ពួក, បន, ហ្វូង, ប្រជុំដោយមានចំនួនច្រើន ដោយឡែកៗ ទីទៃៗពីគ្នា :

ពពើម

ពើមៗពពាក់ពពូនលើគ្នា :

ពពើម គុ., គុ.កិ.

[ព-ពើម] poperm

ដែលពើមៗ ព្រោះងងឹតមើលមិនច្បាស់ :

ពពើម គុ., គុ.កិ.

[ព-ពាក់-ព-ពើម] poperm

ពើមៗពពាក់ពពូនលើគ្នា :

ពពេច

ឈ្មោះសត្វស្លាបមាត្រតូចមួយប្រភេទ ពួកចាប មានសម្ដីច្រើន និយាយចេចចាចៗមិនសូវស្រាក :

ពពេច នាម

[ព-ពេច] popech

ឈ្មោះសត្វស្លាបមាត្រតូចមួយប្រភេទ ពួកចាប មានសម្ដីច្រើន និយាយចេចចាចៗមិនសូវស្រាក :

ពពេចចង្វា

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកតូចស្រួចទ្រវែង ផ្កាសម្បុរ- សក្លិនក្រអូប គេច្រើនគាស់មកដាំនឹងផើងប្រើជាគ្រឿងតាំង។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅត្រឹមតែ ពេចចង្វា។

ពពេចចង្វា នាម

[ព-ពេច-ចង់-វ៉ា] popechchongvea

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកតូចស្រួចទ្រវែង ផ្កាសម្បុរ- សក្លិនក្រអូប គេច្រើនគាស់មកដាំនឹងផើងប្រើជាគ្រឿងតាំង។ អ្នកស្រុកខ្លះហៅត្រឹមតែ ពេចចង្វា។

ពពេន

ពេនពាក់លើគ្នា; ដែលពេនលើគ្នា ឬពេនចុះពេនឡើង។

ពពេន កិ., គុ.កិ.

[ព-ពេន] popen

ពេនពាក់លើគ្នា; ដែលពេនលើគ្នា ឬពេនចុះពេនឡើង។

ពពេល

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងផ្ចឹក សំបកក្រាស់មានរសចត់ គេប្រើដាក់ក្នុងទឹកត្នោតមិនឱ្យជូរ ឬប្រើស៊ីជាមួយនឹងម្លូជាជំនួសស្លាក៏បាន។

ពពេល នាម

[ព-ពេល] popel

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងផ្ចឹក សំបកក្រាស់មានរសចត់ គេប្រើដាក់ក្នុងទឹកត្នោតមិនឱ្យជូរ ឬប្រើស៊ីជាមួយនឹងម្លូជាជំនួសស្លាក៏បាន។

ពពែ

ឈ្មោះសត្វចតុប្បាទ ពួកចៀម :

ពពែ នាម

[ព-ពែ] popeae

ឈ្មោះសត្វចតុប្បាទ ពួកចៀម :

ពពែភ្នែក

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅរឹមត្របកភ្នែក ដោរ-កជាខ្ទុះ ស្រដៀងនឹងមុនដំបូក។

ពពែភ្នែក នាម

[ព-ពែ-ភ្នែក] popeaephneaek

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅរឹមត្របកភ្នែក ដោរ-កជាខ្ទុះ ស្រដៀងនឹងមុនដំបូក។

ពពោក

ដាក់ថែមហើយថែមទៀត, ដាក់ថែមឱ្យពោរពេញ :

ពពោក កិរិយាសព្ទ

[ព-ពោក] popouk

ដាក់ថែមហើយថែមទៀត, ដាក់ថែមឱ្យពោរពេញ :

ពព្រត

សូរឮព្រតៗរឿយៗ :

ពព្រត គុណកិរិយា

[ព-ព្រត] poprot

(ព.ប្រ.) ដែលបញ្ចេញវាចាតាមតែរួចពីមាត់ឥតបើគិតពីខុសពីត្រូវ :

ពព្រត ឧទានសព្ទ

[ព-ព្រត] poprot

សូរឮព្រតៗរឿយៗ :

ពព្រល

ដែលចេញព្រលៗរឿយៗ :

ពព្រល គុណកិរិយា

[ព-ព្រល] poprol

ដែលចេញព្រលៗរឿយៗ :

ពព្រាក់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ពព្រើត ថា :

ពព្រាក់ បុព្វបទ

[ព-ព្រាក់] popreak

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ពព្រើត ថា :

ពព្រាត

ដែលព្រាតៗរឿយៗ :

ពព្រាត គុណនាម

[ព-ព្រាត] popreat

ដែលព្រាតៗរឿយៗ :

ពព្រាយ

ដែលព្រាយៗរឿយៗ :

ពព្រាយ គុ., គុ.កិ.

[ព-ព្រាយ] popreay

ដែលព្រាយៗរឿយៗ :

ពព្រាំងពព្រើត

(ម.ព. ពព្រើតពព្រាំង)។

ពព្រាំងពព្រើត គុណកិរិយា

[ព-ព្រាំង-ព-ព្រើត] popraengpoprert

(ម.ព. ពព្រើតពព្រាំង)។

ពព្រិច

ដែលព្រិចៗមិនដាច់ :

ពព្រិច គុ.កិ., គុ.

[ព-ព្រិច] poprich

ដែលព្រិចៗមិនដាច់ :