មាត់ គុណកិរិយា
[រត់-មាត់] mort
ដែលចាំស្ទាត់អាចថារួសរាន់បានឥតទាក់ (ហាក់ដូចគេរត់) :
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[រត់-មាត់] mort
ដែលចាំស្ទាត់អាចថារួសរាន់បានឥតទាក់ (ហាក់ដូចគេរត់) :
[រ-សើប-មាត់] mort
(ម.ព. រមាស់មាត់)។
[រ-ហាស់-មាត់] mort
ឆាប់និយាយឆាប់ស្ដីមិនដំអក់ ឬដែលមានវាចារួសរាន់ទាន់ការ។
[រ-ហាស់-មាត់-រ-ហាស់-ក] mort
(ម.ព. រហ័សមាត់)។
[រ-អិល-មាត់] mort
(ម.ព. មាត់រអិល)។
[រួយ-មាត់] mort
នឿយមាត់ព្រោះនិយាយ ឬថាដដែលៗ។
[រួស-មាត់-រួស-ក] mort
(ម.ព. រួសមាត់)។
[លឺ-មាត់] mort
ឮសូរបញ្ចេញវាចា។
[លឺ-មាត់-លឺ-ក] mort
ឮសូរឈ្លោះទាស់ទែងគ្នារអែករអោកបន្តិចបន្តួច។
[លឺ-មាត់-លឺ-ពាក] mort
ឮសូរសម្ដីរិះគន់បន្ទោស ឬនិយាយដើម, ត្មះតិះដៀល។ល។
[លាន់-មាត់] mort
លាន់ចេញវាចាដោយដំណើរប្លែកចិត្ត។
[វក់-មាត់] mort
បញ្ចេញវាចាប៉ប៉ាច់ប៉ប៉ោចឥតស្រាក ថាមិនឈប់មាត់។
[ស៊ាំ-មាត់] mort
ថ្នឹកមាត់។
[ស្ងាត់-មាត់] mort
ស្ងាត់មិនមានសូរសម្ដី។
[ស្ងៀម-មាត់] mort
នៅស្ងៀមមិនបញ្ចេញវាចា។
[ស្លាប់-ព្រោះ-មាត់] mort
ព្រោះតែមាត់រអិលប៉ប្លូច ក៏ខូចវិនាសដល់ស្លាប់ខ្លួន ដូចពួកត្រីកំភ្លាញ លាញព្រោះតែមាត់កក្អិចដូចបាយពុះ មនុស្សគេជញ្ជាត់យកមកធ្វើជាអាហារ :
[ស្អុយ-មាត់] mort
ធុំស្អុយពីក្នុងមាត់។
[អស់-ពី-មាត់] mort
ដែលនិយាយលះ, អស់អាថ៌សេចក្ដី :
[អៀន-មាត់] mort
(ម.ព. ខ្មាសមាត់)។
[មាត់] mort
ប្រឡោះ, ក្បែរ, ហាម, ខាង, ជាយខាង :
[មាត់] mort
និយាយឮៗ, និយាយខ្លាំងៗ, និយាយឮៗ ដោយឥតរបប :
[កុំ-មាត់] mort
ស្ងៀម!, កុំនិយាយគ្នា!
[កុំ-មាត់-លឺ-ពេក] mort
កុំនិយាយឮពេក!
[ល្មម-មាត់] mort
ដែលចេះតែល្មមនឹងមាត់ ចង់ថាអ្វីក៏ថាតាមចិត្តឥតមានគិតពីខុសត្រូវ :
[ល្មម-មាត់-ឃ្លាន-ពាន] mort
ដែលចេះតែល្មមមាត់ស្ដីថាឥតក្រែងរអែងច្បាប់ :
(ព.ប្រ.) ហែបឬរង្វះតូចដែលទើបបែក, ទើបប្រះ ច្រហស្រដៀងនឹងមាត់ចាបដែលហា (ច្រើននិយាយតែផ្លែកប្បាស) :
[មាត់-ចាប] meatochab
(ព.ប្រ.) ហែបឬរង្វះតូចដែលទើបបែក, ទើបប្រះ ច្រហស្រដៀងនឹងមាត់ចាបដែលហា (ច្រើននិយាយតែផ្លែកប្បាស) :
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោម (យួនហៅ ចូដុក) ពីដើមជាខេត្តរបស់កម្ពុជរដ្ឋហៅថា ខេត្តទ្រាំងត្រើយត្បូង ឋិតនៅទល់គ្នានឹង ខេត្តទ្រាំងត្រើយឯជើង (ខេត្តតាកែវសព្វថ្ងៃនេះ)។
[មាត់-ជ្រូក] meatochruk
ឈ្មោះខេត្តមួយក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោម (យួនហៅ ចូដុក) ពីដើមជាខេត្តរបស់កម្ពុជរដ្ឋហៅថា ខេត្តទ្រាំងត្រើយត្បូង ឋិតនៅទល់គ្នានឹង ខេត្តទ្រាំងត្រើយឯជើង (ខេត្តតាកែវសព្វថ្ងៃនេះ)។
ធ្នារជាទីប្រជុំនៃអ្វីៗទាំងពួងដែលគេត្រូវការ។
[មាត់-ដង់-កាប់] mortdngkeab
(ព.ប្រ.) មាត់ច្រកឬប្រហប់, ធ្នារ ជាកន្លែងនៅរបស់បច្ចាមិត្ត ដែលត្រូវការរករឿងរកហេតុជានិច្ច (មានអាការៈហាក់ដូចជាមាត់របស់ដង្កាប់) :
[មាត់-ដង់-កាប់] mortdngkeab
ធ្នារជាទីប្រជុំនៃអ្វីៗទាំងពួងដែលគេត្រូវការ។
រង្វះ ឬចន្លោះដែលប្រសព្វមុខក្ដារ :
[មាត់-នៀវ] meatoniev
រង្វះ ឬចន្លោះដែលប្រសព្វមុខក្ដារ :
រូបរាង, រូបស្បាត, ទំហំ :
[មាត] meatrar
រូបរាង, រូបស្បាត, ទំហំ :
ខ្នាតដែលជាផលធៀបនៃប្រវែងតាងនៅលើផែនទីនិងប្រវែងពិតនៅលើផ្ទៃផែនដី។
[មា-ត្រៈ-ឋាន] meatreakthan≈
ខ្នាតដែលជាផលធៀបនៃប្រវែងតាងនៅលើផែនទីនិងប្រវែងពិតនៅលើផ្ទៃផែនដី។
ប្រភេទសេចក្ដីដែលបែងចេញពីចំពូក, ពីមាតិកា :
[មា-ត្រា] meatra
ការរាប់; ការថ្លឹង, ស្ទង់; ការវាស់; ខ្នាតរង្វាស់ យ៉ាងដូចឈើរង្វាស់, ម៉ែត្រជាដើម។ ខ្នាតសំឡេងអក្សរ :
[មា-ត្រា] meatra
ប្រភេទសេចក្ដីដែលបែងចេញពីចំពូក, ពីមាតិកា :
(ម.ព. មានទណ្ឌ)។
[មា-ត្រា-ទ័ន] meatratondar
(ម.ព. មានទណ្ឌ)។
[មាន] mean
បាន, កប, ប្រកបដោយ, កើត, បរិបូរដោយ, គង់នៅ, ឋិតនៅ ...។
[មាន-មុក] mean
មានមុខមានឈ្មោះ ដែលអាចចេញមុខក្នុងទីប្រជុំបាន, ដែលមានអ្នកធំអ្នកតូចរាប់អានច្រើន។
[មាន-មុក] mean
មានការរបរពេញទី; មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ, មានអ្នកធំអ្នកតូចរាប់អានច្រើន :
[មាន-កាំ] mean
មានអំពើដែលធ្វើទុកមកពីនាយ; ច្រើនសំដៅសេចក្ដីចំពោះអំពើអាក្រក់ :
[មាន-កូន] mean
បានកូន។
[មាន-កេ-ឈ្មោះ] mean
(ម.ព. មានឈ្មោះ)។
[មាន-កំ-ណើត] mean
ដែលធ្វើអ្វីៗចេះតែកបកើតប្រយោជន៍, មានសំណាង :
[មាន-ខ្មាស] mean
បរិបូរដោយសេចក្ដីខ្មាស :
[មាន-ខ្លួន] mean
មានរូបនៅជាអាង។
[មាន-គុន] mean
ដែលប្រកបដោយគុណ។
[មាន-គូ-ស្រ-ក] mean
មានគូគ្រងស្រករគ្នាឬមានគ្រួសារ, មានផ្ទះ, មានផ្ទះសំបែង មានប្ដីប្រពន្ធ។
[មាន-គំ-និត] mean
ដែលមានការគិតច្រើន, មានមារយាទ។
[មាន-ចិត] mean
ដែលបរិបូរដោយសេចក្ដីប្រឹងប្រែង មិនច្រអូស, មិនទម្រន់, មិនមើលបំណាំ។
[មាន-ចិត-មាន-ថ្លើម] mean
(ម.ព. មានចិត្ត)។
[មាន-ច្បាប់] mean
ដែលកាន់ត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់, ដែលប្រកាន់តែតាមច្បាប់ឬដែលមានសុភាពរាបសា ចេះគួរចេះសមមិនឆ្គង :
[មាន-ចំ-ណេះ] mean
បរិបូរដោយការចេះដឹង, មានវិជ្ជា :
[មាន-ជី-វិត] mean
គង់ជីវិតនៅ, រស់នៅ។
[មាន-ជោក] mean
មានសិរីសួស្ដី។
[មាន-ឈ្មោះ] mean
ដែលលេចឮល្បីកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ។
[មាន-ដំ-ណើ] mean
មានរឿង, កើតក្ដី។
[មាន-តំ-រ៉ិះ] mean
ដែលចេះត្រិះរិះត្រូវ; និយាយឱ្យពេញថា មានតម្រិះត្រូវ, មានតម្រិះល្អ។
[មាន-ត្រ-កូល] mean
ដែលមានពូជ មានអម្បូរ ដែលកើតក្នុងត្រកូលខ្ពស់ឬត្រកូលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
[មាន-ទុក] mean
កើតទុក្ខ។
[មាន-ទ្រាប់] mean
ដែលបរិបូរដោយទ្រព្យសម្បត្តិ។
[មាន-ធ័រ] mean
ដែលប្រព្រឹត្តឬប្រកាន់សុចរិតឬដែលមានចិត្តប្រកបដោយមេត្តា ករុណា; និយាយថា មានធម៌សប្បុរស ក៏បាន។
[មាន-នៅ] mean
កំពុងតែមាន, ដែលឋិតនៅ។
[មាន-បុន] mean
ដែលមានភ័ព្វ មានសំណាងខ្ពស់ មានយសស័ក្ដិ ...។
[មាន-ផៅ] mean
(ម.ព. មានត្រកូល)។
[មាន-ពុត] mean
ដែលមានចិត្តរបិញរបុញ។
[មាន-ព្រេង] mean
មានអំពើកសាងមកពីព្រេងនាយ។
[មាន-ព្រះ-អង់] mean
(រ.ស.) ឬ (ស.ស.) ធាត់។
[មាន-ភាប់] mean
មានសំណាងគួរដល់សេចក្ដីសុខ ចម្រើន, គួរឱ្យអ្នកធំសង្គ្រោះបាន :
[មាន-មា-យាត] mean
ដែលមានមារយាទល្អ, ដែលមានឫកពានឹងធឹង, ស្លូតបូត :
[មាន-មុក-មាត់] mean
(ម.ព.មានមុខ)។
[មាន-សំ-បាត់] mean
(ម.ព.មានទ្រព្យ)។
ឈើរង្វាស់, ខ្នាតរង្វាស់ដូចយ៉ាងម៉ែត្រជាដើម (ហៅថា មាត្រាទណ្ឌ ក៏បាន)។
[មា-នៈ-ទ័ន] meantondor
ឈើរង្វាស់, ខ្នាតរង្វាស់ដូចយ៉ាងម៉ែត្រជាដើម (ហៅថា មាត្រាទណ្ឌ ក៏បាន)។
[មា-នះ] meaneah
សេចក្ដីប្រកាន់, ដំណើរប្រកាន់ខ្លួន, សេចក្ដីរឹងត្អឹង :
[មា-នះ] meaneah
ដែលប្រកាន់, ដែលប្រកាន់ខ្លួន, រឹងត្អឹង :
[មា-នះ] meaneah
ប្រកាន់, ប្រកាន់ខ្លួន, មិនព្រមតាមគេ :
មាន់ដែលមានរូបតូចជាងមាន់ទាំងពួង។
[មាន់] morn
សត្វទ្វិបាទមួយប្រភេទជាជាតិបក្សី តែហើរបានដោយខ្សោយ, ជាសត្វចិញ្ចឹមហៅថា មាន់ស្រុក ឬ ហៅត្រឹមតែ មាន់ ក៏បាន, ជាសត្វនៅក្នុងព្រៃ ហៅថា មាន់ព្រៃ ក៏មាន; មាន់ស្រុកមានច្រើនបែប។
[មាន់-កន់-ដូង] morn
(ម.ព. មាន់នាឡ)។
[មាន់-ក្រ-ញ៉ាស់] morn
មាន់មានស្លាបក្រញាសច្រាងឡើងលើ។
[មាន់-ក្រ-ញ៉ាស់] morn
មានស្លាបក្រញាសច្រាងឡើងលើ។
[មាន់-គក] morn
មាន់មានរូបធំជ្រងកជាងមាន់ទាំងពួង។
[មាន់-ចែ] morn
មាន់មានរូបតូចជាងមាន់ទាង បែបភាពស្រដៀងនឹងមាន់ព្រៃ។
[មាន់-ទាង] morn
មាន់មានរូបធំចុះបន្ទាប់ពីមាន់គកមក។
[មាន់-បី-សាស] morn
មាន់ដែលគេចិញ្ចឹមក្នុងរយៈពេលខ្លី អាចត្រឹម៣៥ថ្ងៃឬ៤៥ថ្ងៃ មានសាច់និងឆ្អឹងផុយ។ មាន់នេះគេអាចហៅខុសៗគ្នាទៅតាមតំបន់ នៅខាងសៀមរាបហៅមាន់ត្រូវមីន អ្នកខ្លះហៅមាន់កសិកម្ម ជាដើម។ (កសិ.) មាន់ដែលបានមកពីការបង្កាត់មាន់ឈ្មោលពូជណាមួយដូចជា Leghorn បង្កាត់ជាមួយមាន់ញី ពូជ ISA Brown បាន
[មាន់-ម្រេច] morn
មាន់ដែលមានរូបតូចជាងមាន់ទាំងពួង។
សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែង កវែងមាឌស្រដៀងនឹងកុកសាប់ នៅអាស្រ័យតែក្បែរមាត់ទឹកឬលើត្រឹបឬក៏បឿន។
[មាន់-ទឹក] meanotuek
សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែង កវែងមាឌស្រដៀងនឹងកុកសាប់ នៅអាស្រ័យតែក្បែរមាត់ទឹកឬលើត្រឹបឬក៏បឿន។
មាន់ដែលមានពូជមកពីអាម៉េរិកខាងជើងមានរូបរាងធំជង្គ្រោង។
[មាន់-ទេស] meantes≈
មាន់ដែលមានពូជមកពីអាម៉េរិកខាងជើងមានរូបរាងធំជង្គ្រោង។
សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែងចំពុះស្រួច សម្បុរក្រហម នៅអាស្រ័យលើត្រឹបឬបឿន។
[មាន់-ទោ] mornotour
សត្វបក្សីមួយប្រភេទ មានជើងវែងចំពុះស្រួច សម្បុរក្រហម នៅអាស្រ័យលើត្រឹបឬបឿន។
មាន់ដែលត្រងិលឥតកន្ទុយ។