ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

មច្ឆជាតិ នាម

[ម័ច-ឆៈ-ជាត] mochchhocheat

ពួកត្រីទាំងពួង។

មច្ឆណ្ឌសញ្ញា

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តិជាសញ្ញាមួយប្រភេទ ជាចំណុចមានសណ្ឋានដូចពងត្រី (...) សម្រាប់ប្រើក្នុងការរៀបរាប់របស់ផ្សេងៗឬខសេចក្ដីដែលនៅមានទៀត, ដែលមិនទាន់ចប់មិនទាន់អស់, មានន័យប្រហែលនឹងពាក្យ "ជាដើម" :

មច្ឆណ្ឌសញ្ញា នាម

[ម័ច-ឆន់-ឌៈ-ស័ញ-ញ៉ា] mochchhandasanhnha

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តិជាសញ្ញាមួយប្រភេទ ជាចំណុចមានសណ្ឋានដូចពងត្រី (...) សម្រាប់ប្រើក្នុងការរៀបរាប់របស់ផ្សេងៗឬខសេចក្ដីដែលនៅមានទៀត, ដែលមិនទាន់ចប់មិនទាន់អស់, មានន័យប្រហែលនឹងពាក្យ "ជាដើម" :

មច្ឆព័ន្ធ នាម

[ម័ច-ឆៈ-ព័ន] mochchhopoanthor

អ្នកចាប់ត្រី, នេសាទមច្ឆជាតិ :

មច្ឆរិយ នាម

[ម័ច-ឆៈ-រ៉ិ-យៈ] mochchhoriy

សេចក្ដីកំណាញ់។

មច្ឆរិយៈ នាម

[ម័ច-ឆៈ-រ៉ិ-យៈ] mchachhakreyeak≈

(ម.ព. មច្ឆរិយ)។

មច្ឆរី

អ្នកកំណាញ់, មនុស្សកំណាញ់ :

មច្ឆរី នាម

[ម័ច-ឆៈ-រ៉ី] mochchhari

អ្នកកំណាញ់, មនុស្សកំណាញ់ :

មច្ឆវប្បកម្ម នាម

[ម័ច-ឆៈ-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] mchachhakvbabakkaam≈

ការចិញ្ចឹមត្រីតាមបែបបច្ចេកទេស។

មច្ឆវប្បករ នាម

[ម័ច-ឆៈ-វ័ប-ប៉ៈ-ក] mchachhakvbabakka≈

អ្នកចិញ្ចឹមត្រីតាមបែបបច្ចេកទេស។

មច្ឆវិទ្យា នាម

[ម័ច-ឆៈ-វិត-ទ្យា] mchachhakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីត្រី។

មច្ឆា

ត្រីទាំងឡាយ, ពួកត្រី, ហ្វូងត្រី (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ) :

មច្ឆា នាម

[ម័ច-ឆា] mochchha

ត្រីទាំងឡាយ, ពួកត្រី, ហ្វូងត្រី (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ) :

មច្ឆានុ

ឈ្មោះត្រីញីមួយធំ មានរូបសណ្ឋានខាងលើជាមនុស្ស ភាគខាងក្រោមជាត្រី នៅក្នុងសមុទ្រ, ជាស្ដេចត្រី មានអាយុវែងណាស់, មានអំណាចបង្គាប់ពួកត្រីធំៗក្នុងសមុទ្រឱ្យពាំជញ្ជូនដុំថ្ម ដែលហនុមានកែនរេហ៍ពលស្វា ឱ្យជញ្ជូនយកដុំថ្មពីភ្នំមកបោះទម្លាក់ចងថ្នល់ក្នុងសមុទ្រទៅកាន់កោះលង្កា :

មច្ឆានុ នាម

[ម័ច-ឆា-នុ] mochchhanu

ឈ្មោះត្រីញីមួយធំ មានរូបសណ្ឋានខាងលើជាមនុស្ស ភាគខាងក្រោមជាត្រី នៅក្នុងសមុទ្រ, ជាស្ដេចត្រី មានអាយុវែងណាស់, មានអំណាចបង្គាប់ពួកត្រីធំៗក្នុងសមុទ្រឱ្យពាំជញ្ជូនដុំថ្ម ដែលហនុមានកែនរេហ៍ពលស្វា ឱ្យជញ្ជូនយកដុំថ្មពីភ្នំមកបោះទម្លាក់ចងថ្នល់ក្នុងសមុទ្រទៅកាន់កោះលង្កា :

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ] mochch

ទឹកស្រវឹងទូទៅ គឺសុរានិងមេរ័យគ្រប់យ៉ាង; គ្រឿងស្រវឹង។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-បាន] mochch

ការផឹកទឹកស្រវឹង។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-ប៉ា-យិ-នី] mochch

(ម.ព. មជ្ជបាយី)។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-ប៉ា-យី] mochch

អ្នកផឹកទឹកស្រវឹង, ប្រមឹក។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-ពា-និច] mochch

អ្នកលក់ទឹកស្រវឹង, ឈ្មួញទឹកស្រវឹង។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-ពា-និច] mochch

ជំនួញទឹកស្រវឹង, ការលក់គ្រឿងស្រវឹង។

មជ្ជ នាម

[ម័ច-ជៈ-វៈ-និច-ជា] mochch

(ម.ព. មជ្ជពាណិជ្យ)។

មជ្ជារី នាម

[ម័ច-ជា-រី] mchacheari≈

ឆ្មាញី, មេឆ្មា។

មជ្ជារោ នាម

[ម័ច-ជា-រោ] mchachearo≈

(ម.ព. មជ្ជារ)។

មជ្ជារៈ នាម

[ម័ច-ជា-រៈ] mchacheareak≈

(ម.ព. មជ្ជារ)។

មជ្ជៈ នាម

[ម័ច-ជៈ] mchacheak≈

(ម.ព. មជ្ជ)។

មជ្ឈការ

ការប្រមូលផ្ដុំអំណាចតែមួយកន្លែង អំណាចកណ្ដាល, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរបស់រដ្ឋ ដែលប្រមូលផ្ដុំសមត្ថកិច្ចអនុវត្តនូវតួនាទីភារកិច្ចផ្នែកនយោបាយ ផ្នែករដ្ឋបាល និងផ្នែកបច្ចេកទេស នៅថ្នាក់លើ ឬនៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ជាតិ។

មជ្ឈការ នាម

[ម័ច-ឈៈ-កា] mchachheakka≈

ការប្រមូលផ្ដុំអំណាចតែមួយកន្លែង អំណាចកណ្ដាល, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរបស់រដ្ឋ ដែលប្រមូលផ្ដុំសមត្ថកិច្ចអនុវត្តនូវតួនាទីភារកិច្ចផ្នែកនយោបាយ ផ្នែករដ្ឋបាល និងផ្នែកបច្ចេកទេស នៅថ្នាក់លើ ឬនៅរដ្ឋបាលថ្នាក់ជាតិ។

មជ្ឈដ្ឋាន

ទីឬកន្លែងកណ្ដាល។ មណ្ឌលផ្នែកខាងសតិបញ្ញា, ខាងផ្លូវចិត្ត, ខាងសង្គមកិច្ច, ដែលនៅជុំវិញយើងសព្វថ្ងៃ។

មជ្ឈដ្ឋាន នាម

[ម័ច-ឈ័ត-ឋាន] mochchhodthan

ទីឬកន្លែងកណ្ដាល។ មណ្ឌលផ្នែកខាងសតិបញ្ញា, ខាងផ្លូវចិត្ត, ខាងសង្គមកិច្ច, ដែលនៅជុំវិញយើងសព្វថ្ងៃ។

មជ្ឈត្តកម្ម នាម

[ម័ច-ឈ័ត-តៈ-កាំ] mchachhtatakkaam≈

ការដោះស្រាយទំនាស់ដោយមជ្ឈត្តករ។

មជ្ឈត្តករ

អ្នកធ្វើមជ្ឈត្តការ បុគ្គលដែលជាអាជ្ញាកណ្ដាលក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ។

មជ្ឈត្តករ នាម

[ម័ច-ឈ័ត-តៈ-ក] mchachhtatakka≈

អ្នកធ្វើមជ្ឈត្តការ បុគ្គលដែលជាអាជ្ញាកណ្ដាលក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះ។

មជ្ឈត្តការ

ដំណើរការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលភាគីពីរឬច្រើនដាក់រឿងវិវាទរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួនជូនមជ្ឈត្តករឱ្យព្យាយាមធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលមានអព្យាក្រឹតភាពចំពោះភាគីទាំងនោះ ហើយចេញមជ្ឈត្តវិនិច្ឆ័យមួយ។

មជ្ឈត្តការ នាម

[ម័ច-ឈ័ត-តៈ-កា] mchachhtatakka≈

ដំណើរការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ដែលភាគីពីរឬច្រើនដាក់រឿងវិវាទរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួនជូនមជ្ឈត្តករឱ្យព្យាយាមធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយដែលមានអព្យាក្រឹតភាពចំពោះភាគីទាំងនោះ ហើយចេញមជ្ឈត្តវិនិច្ឆ័យមួយ។

មជ្ឈត្តនិយម នាម

[ម័ច-ឈ័ត-តៈ-និ-យំ] mchachhtatakniyum≈

ការនិយមជាកណ្ដាល ការប្រកាន់យកជាកណ្ដាល។

មជ្ឈត្តវិនិច្ឆ័យ នាម

[ម័ច-ឈ័ត-តៈ-វិ-និច-ឆៃ] mchachhtatakvinichchhai≈

សេចក្ដីសម្រេចមិនលម្អៀងដែលចេញដោយមជ្ឈត្តករ។

មជ្ឈត្តិកៈ

ដែលលើកតម្កើងខ្លួនឯងខ្ពស់, ដែលគិតថាខ្លួនជាអ្នកឆ្នើមក្នុងលោក។

មជ្ឈត្តិកៈ គុណនាម

[ម័ច-ឈ័ត-តិ-កៈ] mchachhtatekak≈

ដែលលើកតម្កើងខ្លួនឯងខ្ពស់, ដែលគិតថាខ្លួនជាអ្នកឆ្នើមក្នុងលោក។

មជ្ឈធាតុនិយម

លទ្ធិមួយដែលបដិសេធលទ្ធភាពរបស់មនុស្សក្នុងការទទួលពុទ្ធិអំពីតថភាពបរានុម័តិ។

មជ្ឈធាតុនិយម នាម ១)

[ម័ច-ឈៈ-ធាត-និ-យំ] mchachheaktheatniyum≈

ដំណើរពិភាល់ សង្ស័យ មន្ទិល ការចេះតែសង្ស័យច្រើន ការគិតច្រើន។

មជ្ឈធាតុនិយម នាម ២)

[ម័ច-ឈៈ-ធាត-និ-យំ] mchachheaktheatniyum≈

លទ្ធិមួយដែលបដិសេធលទ្ធភាពរបស់មនុស្សក្នុងការទទួលពុទ្ធិអំពីតថភាពបរានុម័តិ។

មជ្ឈន្តិក នាម ១)

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កៈ] mchachhnotekak≈

ការនៅចំកណ្ដាល ពាក់កណ្ដាល មធ្យម។

មជ្ឈន្តិក គុណនាម ២)

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កៈ] mchachhnotekak≈

ដែលអាចកែប្រែជារបៀបថ្មីបាន ដែលអាចកាឡៃបាន។

មជ្ឈន្តិកនិយម

គំនិតឬគោលនយោបាយនៃក្រុមឬគណបក្សនិយមកណ្ដាលនៅក្នុងនយោបាយឬសាសនា, ទស្សនវិជ្ជានយោបាយដែលប្រកាន់នូវ (គោល) ជំហរនិង (ផែនការ) សកម្មភាពនៅជាកណ្ដាល ដោយជៀសវាងឆ្វេងនិយមនិងស្ដាំនិយមជ្រុល។

មជ្ឈន្តិកនិយម នាម

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កៈ-និ-យំ] mchachhnotekakniyum≈

គំនិតឬគោលនយោបាយនៃក្រុមឬគណបក្សនិយមកណ្ដាលនៅក្នុងនយោបាយឬសាសនា, ទស្សនវិជ្ជានយោបាយដែលប្រកាន់នូវ (គោល) ជំហរនិង (ផែនការ) សកម្មភាពនៅជាកណ្ដាល ដោយជៀសវាងឆ្វេងនិយមនិងស្ដាំនិយមជ្រុល។

មជ្ឈន្តិកភាព នាម

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កៈ-ភាប] mchachhnotekakpheab≈

ភាពជាអាជ្ញាកណ្ដាល ដំណើរសម្របសម្រួលជាកណ្ដាល។

មជ្ឈន្តិការី នាម

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កា-រ៉ី] mchachhnotekarei≈

អ្នកសម្របសម្រួលជាបុរស។

មជ្ឈន្តិកី នាម

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កី] mchachhnotekei≈

អ្នកសម្របសម្រួលឬផ្សះផ្សាភាគីនានា :

មជ្ឈន្តិកៈ

ជាកណ្ដាល, ល្មម, ដែលចេះប្រមាណ; ដែលមិនមានគំនិតជ្រុលហួសហេតុ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យនយោបាយ, ដែលមានគំនិតនយោបាយមិនប្រកាន់ភាពជ្រុលហួសហេតុឬអភិរក្សនិយម :

មជ្ឈន្តិកៈ គុណនាម

[ម័ច-ឈ័ន-តិ-កៈ] mchachhnotekak≈

ជាកណ្ដាល, ល្មម, ដែលចេះប្រមាណ; ដែលមិនមានគំនិតជ្រុលហួសហេតុ ជាពិសេសនៅក្នុងវិស័យនយោបាយ, ដែលមានគំនិតនយោបាយមិនប្រកាន់ភាពជ្រុលហួសហេតុឬអភិរក្សនិយម :

មជ្ឈភាព

ភាពនៅកណ្ដាលនៃទីកន្លែងឬវត្ថុណាមួយ, ភាពជាកណ្ដាល :

មជ្ឈភាព នាម

[ម័ច-ឈៈ-ភាប] mchachheakpheab≈

ភាពនៅកណ្ដាលនៃទីកន្លែងឬវត្ថុណាមួយ, ភាពជាកណ្ដាល :

មជ្ឈមណ្ឌល

ទីកន្លែងសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពទាក់ទងនឹងអវកាស ដូចជា ការបាញ់បង្ហោះយានអវកាស ការស្រាវជ្រាវ និងការផលិតផ្នែកសំខាន់ៗនៃយានអវកាសជាដើម :

មជ្ឈមណ្ឌល នាម

[ម័ច-ឈៈ-មន់-ឌល់-បន់-ដុះ-បន់-ដាល] mocheakmondul

កន្លែងសម្រាប់បណ្ដុះបណ្ដាលជំនាញវិជ្ជាជីវៈផ្សេង :

មជ្ឈមណ្ឌល នាម

[ម័ច-ឈៈ-មន់-ឌល់-វ៉ឹក-ហាត់] mocheakmondul

កន្លែងសម្រាប់បង្ហាត់ បង្វឹក ឬហ្វឹកហ្វឺនការងារឱ្យស្ទាត់ច្បាស់លាស់លើជំនាញផ្សេងៗ :

មជ្ឈមណ្ឌល នាម

[ម័ច-ឈៈ-មន់-ឌល់-វ៉ឹក-វ៉ឺន] mocheakmondul

(ម.ព. មជ្ឈមណ្ឌលហ្វឹកហាត់)។

មជ្ឈមណ្ឌល នាម

[ម័ច-ឈៈ-មន់-ឌល់-អៈ-វៈ-កាស] mocheakmondul

ទីកន្លែងសម្រាប់បម្រើសកម្មភាពទាក់ទងនឹងអវកាស ដូចជា ការបាញ់បង្ហោះយានអវកាស ការស្រាវជ្រាវ និងការផលិតផ្នែកសំខាន់ៗនៃយានអវកាសជាដើម :

មជ្ឈមណ្ឌលគរុកោសល្យភូមិភាគ នាម

[ម័ច-ឈៈ-មន់-ឌល់-គៈ-រុ-កោ-សល់-ភូម-ភាក] mchachheakmnodlokeakrukaoslophumpheak≈

កន្លែងសម្រាប់បណ្ដុះបណ្ដាលគរុសិស្សសម្រាប់បង្រៀននៅកម្រិតមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិទៅតាមតំបន់ :

មជ្ឈិម

វ័យជាចន្លោះកណ្ដាលនៃបឋមវ័យនិងបច្ឆិមវ័យ។

មជ្ឈិម គុណនាម

[ម័ច-ឈិ-មៈ] ឬ [ម័ច-ឈិម] mochchhim

យ៉ាងកណ្ដាល :

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-ម័ត-ឋាន] mochchhim

(ម.ព. មជ្ឈដ្ឋាន)។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-មៈ-ទោស] mochchhim

ទោសយ៉ាងកណ្ដាល។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-មៈ-និ-កាយ] mochchhim

ឈ្មោះគម្ពីរព្រះសុត្តន្តបិដកមួយពួកតបន្ទាប់ពីគម្ពីរទីឃនិកាយមក (ព.ពុ.)។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-ម័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] mochchhim

សេចក្ដីប្រតិប័ទជាកណ្ដាល គឺប្រតិបត្តិប័ទតាមដំណើរអដ្ឋង្គិកមគ្គ ជាចន្លោះកណ្ដាលនៃសេចក្ដីប្រតិប័ទតឹងពេកនិងធូរពេក; ហៅជា សំ. ថា មធ្យមប្រតិប័ទ ក៏បាន (ព.ពុ.)។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-ម័ប-ប៉ៈ-ទេស] mochchhim

ប្រទេសភាគកណ្ដាលនៃជម្ពូទ្វីប គឺប្រទេសឥណ្ឌាសព្វថ្ងៃ (ហៅ មជ្ឈិមប្រទេស ឬ មធ្យមប្រទេស ក៏បាន)។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-មៈ-ពុត-ធៈ-វៈ-ចៈ-ណៈ] mochchhim

ពុទ្ធវចនៈប៉ែកកណ្ដាល គឺពុទ្ធភាសិតដែលជាចន្លោះកណ្ដាលនៃបឋមពុទ្ធវចនៈនិងបច្ឆិមពុទ្ធវចនៈ (ព.ពុ.)។

មជ្ឈិម នាម

[ម័ច-ឈិ-មៈ-ពោ-ធិ-កាល] mochchhim

(ម.ព. ពុទ្ធកាល ក្នុង ពុទ្ធ)។