វចនានុក្រមខ្មែរ

មេកាបៃ

ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាបៃស្មើនឹង១០០០គីឡូបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb។

មេកាបៃ នាម

[មេ-កា-បៃ] mekabai≈

ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូបៃ។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាបៃស្មើនឹង១០០០គីឡូបៃ ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb។

មេកាប៊ីត

ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាប៊ីតស្មើនឹង១០០០គីឡូប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb ឬ Mbit។

មេកាប៊ីត នាម

[មេ-កា-ប៊ីត] mekabit≈

ខ្នាតនៃបន្ទុកព័ត៌មានឬទិន្នន័យកុំព្យូទ័រដែលស្មើនឹង១០២៤គីឡូប៊ីត។ ជាទូទៅ ក្នុងការនិយាយគេកំណត់យកមួយមេកាប៊ីតស្មើនឹង១០០០គីឡូប៊ីត ហើយអក្សរកាត់គឺ Mb ឬ Mbit។

មេការ

ឈ្មោះក្រសួងសម្រេចកិច្ចការហត្ថកម្មផ្សេងៗខាងលើកថ្នល់, សង់ស្ពាន, សង់ផ្ទះ ...ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃនេះ :

មេការ នាម ១)

[មេ-កា] mekar

អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការនីមួយៗ។

មេការ នាម ២)

[មេ-កា] mekar

ឈ្មោះក្រុមអ្នករាជការ ជាងឈើក្នុងព្រះបរមរាជវាំង :

មេការ នាម ៣)

[មេ-កា] mekar

ឈ្មោះក្រសួងសម្រេចកិច្ចការហត្ថកម្មផ្សេងៗខាងលើកថ្នល់, សង់ស្ពាន, សង់ផ្ទះ ...ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃនេះ :

មេកាំបិត នាម

[មេ-កាំ-បិត] mekaambet≈

អ្នកទទួលខុសត្រូវចម្អិនអាហារ។

ឈ្មោះមហានទី គឺទន្លេធំមួយ មានក្បាលហូរចេញពីភ្នំទីបេត៍ (ប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច) កាត់ប្រទេសលាវចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែររហូតមកត្រង់ខាងមុខក្រុងភ្នំពេញ ចុះទៅក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមចូលទៅក្នុងសមុទ្រ (ចិន) ; ចម្ងាយប្រវែងមហានទីនេះប្រហែលជា ៤. ៥០០គីឡូម៉ែត្រ; ប្រើជា មេគង្គ (គង់) ក៏មា

មេកុង នាម

[មេ-កុង] mekong

ឈ្មោះមហានទី គឺទន្លេធំមួយ មានក្បាលហូរចេញពីភ្នំទីបេត៍ (ប្រទេសចិនប៉ែកខាងលិច) កាត់ប្រទេសលាវចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែររហូតមកត្រង់ខាងមុខក្រុងភ្នំពេញ ចុះទៅក្នុងដែនកម្ពុជាក្រោមចូលទៅក្នុងសមុទ្រ (ចិន) ; ចម្ងាយប្រវែងមហានទីនេះប្រហែលជា ៤. ៥០០គីឡូម៉ែត្រ; ប្រើជា មេគង្គ (គង់) ក៏មា

មេកំព្រា

(ម.ព. កូនកំព្រា)។

មេកំព្រា នាម

[មេ-កំ-ព្រា] mekamprea

(ម.ព. កូនកំព្រា)។

មេក្រមី

(ម.ព. ខ្ចាយមេក្រមី)។

មេក្រមី នាម ១)

[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami

មេរោគ, មេរោគឆ្លង។

មេក្រមី នាម ២)

[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami

(ព.ប្រ.) ខ្ចាយមេក្រមី, ចេញមេក្រមី ឬ បែកមេក្រមី បែកខ្ចាយសាយដំណឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់លេចឮសុសសព្វទិសទី។

មេក្រមី នាម

[មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami

(ព.ប្រ.) បែកខ្ចាយសាយដំណឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់លេចឮសុសសព្វទិសទី។

មេក្រមី កិរិយាសព្ទ

[បែក-មេ-ក្រ-ម៉ី] mekrami

(ម.ព. ខ្ចាយមេក្រមី)។

មេក្រុម

អ្នកដែលជាប្រធានលើក្រុមឬពួកមួយៗ។

មេក្រុម នាម

[មេ-ក្រុម] mekrom

អ្នកដែលជាប្រធានលើក្រុមឬពួកមួយៗ។

មេក្រូ

ឧបករណ៍រំពងសំឡេងដែលមានរាងដូចជាផ្កាត្រកួន ប្រើក្នុងពិធីផ្សេងៗ :

មេក្រូ នាម

[មេ-ក្រូ] mekru≈

ឧបករណ៍រំពងសំឡេងដែលមានរាងដូចជាផ្កាត្រកួន ប្រើក្នុងពិធីផ្សេងៗ :

មេខលា

ឈ្មោះនាងទេពធីតាអ្នកនៅរក្សាសមុទ្រ (មានចែងក្នុង ជនកជាតក)។

មេខលា នាម ១)

[មេ-ខៈ-ឡា] mekhalea

ខ្សែរឹតចង្កេះ, ខ្សែក្រវាត់។

មេខលា នាម ២)

[មេ-ខៈ-ឡា] mekhalea

ឈ្មោះនាងទេពធីតាអ្នកនៅរក្សាសមុទ្រ (មានចែងក្នុង ជនកជាតក)។

មេខា

ទាសីភរិយា។

មេខា នាម

[មេ-ខា] mekha

ទាសីភរិយា។

មេខ្យល់

អ្នកនាំអាទិ៍ឬអ្នកដឹកនាំគេ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :

មេខ្យល់ នាម ១)

[មេ-ខ្យល់] mekhayl≈

ដុំពពកខ្មៅលេចឡើងដំបូង ដែលគេជឿថាបណ្ដាលឱ្យកើតខ្យល់ព្យុះ :

មេខ្យល់ នាម ២)

[មេ-ខ្យល់] mekhayl≈

អ្នកនាំអាទិ៍ឬអ្នកដឹកនាំគេ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយ :

មេខ្លោង

(ម.ព. មេ{¥¥}៤{££})។

មេខ្លោង នាម

[មេ-ខ្លោង] mekhlaong

(ម.ព. មេ៤)។

មេគង្គ

(ម.ព. មេកុង)។

មេគង្គ នាម

[មេ-កុង] mekong≈

(ម.ព. មេកុង)។

មេគណ

មេគណក្នុងក្រុង។

មេគណ នាម

[មេ-គន់] mekon

មេគណៈ គឺមេរបស់ពួក; ឋានន្តរសម្រាប់បព្វជិតខេត្តក្រៅ ដែលមានព្រះរាជប្រកាសតាំងច្រើនតែជាទីព្រះគ្រូនេះព្រះគ្រូនោះ ឬជាទីរាជាគណៈក៏មានខ្លះ, មាននាទីជាអ្នកត្រួតត្រាមើលការខុសត្រូវរបស់សង្ឃក្នុងខេត្តមួយៗក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ :

មេគណ នាម

[មេ-គន់] mekon

មន្ត្រីសង្ឃដែលមានសមណស័ក្ដិខ្ពស់ជាងអនុគណគ្រប់ស្រុកក្នុងខេត្ត។

មេគណ នាម

[មេ-គន់-ក្រុង] mekon

មេគណក្នុងក្រុង។

មេគយ

អធិបតីក្នុងរាជការគយ។

មេគយ នាម

[មេ-គយ] meky≈

អធិបតីក្នុងរាជការគយ។

មេគុណជីនី

រង្វាស់ស្ថិតិម្យ៉ាងដោយរាប់ពីលេខ០ដល់លេខ១ដើម្បីឱ្យដឹងអំពីអសមធម៌ក្នុងសង្គមនិងរបាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជាជនមួយក្រុម។ លេខ០មានន័យថា មានសមធម៌ទាំងស្រុង រីឯលេខ១មានន័យថា អសមធម៌ទាំងស្រុង។

មេគុណជីនី នាម

[មេ-គុន-ជី-នី] mekunchini≈

រង្វាស់ស្ថិតិម្យ៉ាងដោយរាប់ពីលេខ០ដល់លេខ១ដើម្បីឱ្យដឹងអំពីអសមធម៌ក្នុងសង្គមនិងរបាយទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជាជនមួយក្រុម។ លេខ០មានន័យថា មានសមធម៌ទាំងស្រុង រីឯលេខ១មានន័យថា អសមធម៌ទាំងស្រុង។

មេគ្រួ

(ម.ព. មេគ្រួសារ)។

មេគ្រួ នាម ១)

[មេ-គ្រួ] mekruo≈

ប្រធានឬមេផ្ទះក្នុងគ្រួសាររបស់កុលសម្ព័ន្ធខ្មែរលើ។

មេគ្រួ នាម ២)

[មេ-គ្រួ] mekruo≈

(ម.ព. មេគ្រួសារ)។

មេគ្រួសារ

អ្នកដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារមួយ, អ្នកដែលជាធំជាងគេក្នុងគ្រួសារ ជាបង្គោលនៃគ្រួសារ ជាតំណាងគ្រួសារផ្នែករដ្ឋបាល មានតួនាទីទទួលបន្ទុកខាងផ្លូវច្បាប់ រាល់កិច្ចការនានាក្នុងគ្រួសារ។

មេគ្រួសារ នាម

[មេ-គ្រួ-សា] mekruosa≈

អ្នកដែលទទួលខុសត្រូវក្នុងគ្រួសារមួយ, អ្នកដែលជាធំជាងគេក្នុងគ្រួសារ ជាបង្គោលនៃគ្រួសារ ជាតំណាងគ្រួសារផ្នែករដ្ឋបាល មានតួនាទីទទួលបន្ទុកខាងផ្លូវច្បាប់ រាល់កិច្ចការនានាក្នុងគ្រួសារ។

មេឃ

សូរមេឃគ្រហឹម, ផ្គរលាន់។

មេឃ នាម ១)

[មេក] mekh

ចំហាយដែលកើតជាទឹកអណ្ដែតឯអាកាស, ពពក :

មេឃ នាម ២)

[មេក] mekh

លំហអាកាសខាងលើដែលល្ហល្ហេវ :

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-ទ្វា] mekh

ចន្លោះពពក, ផ្ទៃមេឃ (ព.កា.)។

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-បុប-ផា] mekh

ផ្ការបស់មេឃ គឺភ្លៀង (ព.កា.)។

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-បុស] mekh

(ម.ព.មេឃបុប្ផា)។

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-មន់-ឌល់] mekh

មណ្ឌលមេឃ (ជើងមេឃ)។

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-វ័ន] mekh

ព័ណ៌មេឃ, សម្បុរផ្ទៃមេឃ (សំដៅមេឃប្រក្រតីដែលមានព័ណ៌ខៀវ)។

មេឃ នាម

[មេ-ឃៈ-ស័ប] mekh

សូរមេឃគ្រហឹម, ផ្គរលាន់។

មេឃច្ឆាយ

ឈ្មោះវិជ្ជាមួយប្រភេទ ប្រើវិធីសម្លឹងមេឃ ...ហើយទាយតាមចំណាំ, ហៅថា យឹតមេឃច្ឆាយ។

មេឃច្ឆាយ នាម ១)

[មេ-ឃ័ច-ឆាយ] mekhchchhay

ស្រមោលមេឃ។

មេឃច្ឆាយ នាម ២)

[មេ-ឃ័ច-ឆាយ] mekhchchhay

ឈ្មោះវិជ្ជាមួយប្រភេទ ប្រើវិធីសម្លឹងមេឃ ...ហើយទាយតាមចំណាំ, ហៅថា យឹតមេឃច្ឆាយ។

មេឃនាទ

នាមដើមរបស់ឥន្ទ្រជិតជាបុត្រនៃក្រុងរាពណ៍ (ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។

មេឃនាទ នាម ១)

[មេ-ឃៈ-នាត] mekheakneat≈

សូរផ្គរលាន់។

មេឃនាទ នាម ២)

[មេ-ឃៈ-នាត] mekheakneat≈

នាមដើមរបស់ឥន្ទ្រជិតជាបុត្រនៃក្រុងរាពណ៍ (ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍)។

មេឃមាត្រ

វិធីវាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។

មេឃមាត្រ នាម

[មេ-ឃៈ-មាត] mekheakmeat≈

ឧបករណ៍សម្រាប់វាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។

មេឃមាត្រ នាម

[មេ-ឃៈ-មាត-វិ-ធី] mekheakmeatvithi≈

វិធីវាស់ស្ទង់សំណើមនៅក្នុងខ្យល់ ដី លំហអាកាស។

មេឃុំ

មេឃុំខាំង; មេស្រុក, សព្វថ្ងៃនេះហៅ ចៅសង្កាត់, នាយសង្កាត់។

មេឃុំ នាម

[មេ-ឃុំ] mekhuum

មេឃុំខាំង; មេស្រុក, សព្វថ្ងៃនេះហៅ ចៅសង្កាត់, នាយសង្កាត់។

មេចោរ

ពាក្យជេរ ឬបញ្ចោរស្ត្រីដោយទុកដាក់ថាជាចោរឬថាដូចជាចោរ; ឬក៏ប្រើជាពាក្យសាមញ្ញច្រឡោះបោះជេរលេងប្រឡែងទៅរកស្ត្រីដែលស្និទ្ធស្នាល ដោយស្មោះស្មើក៏មាន :

មេចោរ នាម ១)

[មេ-ចោ] mechaor

ចោរដែលជាប្រធានលើអស់ចោរក្នុងពួកណាមួយ។

មេចោរ នាម ២)

[មេ-ចោ] mechaor

ពាក្យជេរ ឬបញ្ចោរស្ត្រីដោយទុកដាក់ថាជាចោរឬថាដូចជាចោរ; ឬក៏ប្រើជាពាក្យសាមញ្ញច្រឡោះបោះជេរលេងប្រឡែងទៅរកស្ត្រីដែលស្និទ្ធស្នាល ដោយស្មោះស្មើក៏មាន :

មេឆា

(ម.ព. មច្ឆា)។

មេឆា នាម

[មេ-ឆា] mechha

(ម.ព. មច្ឆា)។

មេជាង

អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការអ្វីមួយ ហើយមានជំនាញច្បាស់លាស់ :

មេជាង នាម

[មេ-ជាង] mecheang

អ្នកដែលជាមេលើកិច្ចការអ្វីមួយ ហើយមានជំនាញច្បាស់លាស់ :

មេជី

ពាក្យផ្ដាំប្រដៅរបស់មេបាឬរបស់ចាស់ទុំ :

មេជី នាម

[មេ-ជី] mechi

(ព.បុ.) មេបា; ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យត្រកូលរៀមច្បង :

មេជី នាម

[បន់-ដាំ-មេ-ជី] mechi

ពាក្យផ្ដាំប្រដៅរបស់មេបាឬរបស់ចាស់ទុំ :

មេជ័រ

ឈ្មោះវល្លិព្រៃមួយប្រភេទ ដើមធំ ស្លឹកធំៗ ផ្លែធំៗ ស្រដៀងនឹងខ្លូតត្រឡាចយ៉ាងតូច, មានជ័រសដូចទឹកដោះ។

មេជ័រ នាម

[មេ-ជ័រ] mechoar

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ រូបរាងសណ្ឋានស្រដៀងនឹងគោម៉រស់នៅអាស្រ័យតែនឹងជ័រត្រាចឬជ័រឈើទាលខ្លួនប្រឡាក់ជ័រស្រមកជានិច្ច។

មេជ័រ នាម

[មេ-ជ័រ] mechoar

ឈ្មោះវល្លិព្រៃមួយប្រភេទ ដើមធំ ស្លឹកធំៗ ផ្លែធំៗ ស្រដៀងនឹងខ្លូតត្រឡាចយ៉ាងតូច, មានជ័រសដូចទឹកដោះ។

មេដាយ

គ្រឿងឥស្សរិយាភរណៈមានរូបសណ្ឋានផ្សេងៗ ធ្វើដោយលោហជាតិឬរតនវត្ថុសម្រាប់រាជការអាណាចក្រគ្រប់ប្រទេស ឱ្យជាកិត្តិយសដល់ឥស្សរជន, ដល់អ្នកដែលមានគុណបំណាច់ចំពោះផែនដី, ដល់អ្នកដែលមានចំណេះវិជ្ជា, ដល់អ្នកដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ :

មេដាយ នាម

[មេ-ដាយ] meday

គ្រឿងឥស្សរិយាភរណៈមានរូបសណ្ឋានផ្សេងៗ ធ្វើដោយលោហជាតិឬរតនវត្ថុសម្រាប់រាជការអាណាចក្រគ្រប់ប្រទេស ឱ្យជាកិត្តិយសដល់ឥស្សរជន, ដល់អ្នកដែលមានគុណបំណាច់ចំពោះផែនដី, ដល់អ្នកដែលមានចំណេះវិជ្ជា, ដល់អ្នកដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ :