វចនានុក្រមខ្មែរ

ព្រះរាជបុត្រ ឬ ព្រះរាជបុត្រីនៃក្សត្រទ្រង់រាជ្យ ឬក្សត្រិយ៍ទីឧភយោរាជ, ក្សត្រិយ៍ទីឧបរាជ, ទីឧបយុវរាជ, ឬក៏បុត្រាបុត្រីដែលកើតអំពីព្រះរាជបុត្ររួមនឹងព្រះរាជបុត្រី។

ម្ចាស់ នាម

[ម្ចាស់-ខ្លួន] mjas

សាមីខ្លួន, ខ្លួនរបស់ឯងឬខ្លួនរបស់គេ។

ម្ចាស់ នាម

[ម្ចាស់-ជី-វិត] mjas

ព្រះរាជា (ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ), ត្រូវប្រើពាក្យថា ព្រះករុណា ផ្សំខាងដើមជាដរាប :

ម្ចាស់ នាម

[ម្ចាស់-ជី-វិត-លើ-ត្បូង] mjas

(ម.ព. ម្ចាស់ជីវិត)។

ម្ចាស់កម្មសិទ្ធ

អ្នកដែលមានសិទ្ធកាន់កាប់អ្វីមួយជារបស់ខ្លួន :

ម្ចាស់កម្មសិទ្ធ នាម

[ម្ចាស់-កាំ-មៈ-សិត] mchaskaammeakset≈

អ្នកដែលមានសិទ្ធកាន់កាប់អ្វីមួយជារបស់ខ្លួន :

ម្ចាស់ស្រុក

អ្នកដែលរស់នៅកន្លែងណាមួយតាំងពីកំណើតដោយមិនផ្លាស់ប្ដូរលំនៅ :

ម្ចាស់ស្រុក នាម

[ម្ចាស់-ស្រុក] mchassruk≈

អ្នកដែលរស់នៅកន្លែងណាមួយតាំងពីកំណើតដោយមិនផ្លាស់ប្ដូរលំនៅ :

ម្ចុប

(ព.សា.) មួយចុប សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចុប :

ម្ចុប គុណនាម

[ម្ចុប] mchob≈

(ព.សា.) មួយចុប សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចុប :

ម្ចូក

(ព.សា.) មួយចូក សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចូក :

ម្ចូក គុណនាម

[ម្ចូក] mchouk≈

(ព.សា.) មួយចូក សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចូក :

ម្ចែស

(ព.សា.) មួយចែស សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចែស :

ម្ចែស គុណនាម

[ម្ចែស] mchaes≈

(ព.សា.) មួយចែស សម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ម្ចាក់ (មួយចាក់) ថា ម្ចាក់ម្ចែស :

ម្ជុល

ម្ជុលឥតគូទមានតែគល់ត្រមោង សម្រាប់ប្រើខ្ទាស់ជាដើម។

ម្ជុល នាម

[ម្ជុល] mchul

គ្រឿងដេរធ្វើដោយដែក មានរូបមូលតូច ចុងស្រួច ត្រង់គល់មានប្រហោងសម្រាប់ដោតចេស, ប្រហោងនុះឯងហៅថា គូទម្ជុល ឬ ច្បោះម្ជុល, បុរាណហៅថា តពោកអញ្ជុល ឬ ត្រពោកម្ជុល។

ម្ជុល នាម

[ដូច-ម្ជុល-និង-ចេស] mchul

(ព.ប្រ.) ដែលមានអធ្យាស្រ័យត្រូវគ្នារួមចិត្តគំនិតគ្នាជានិច្ច :

ម្ជុល នាម

[ម្ជុល-ក្ដោង] mchul

ម្ជុលធំសម្រាប់ដេរក្ដោងទូក។

ម្ជុល នាម

[ម្ជុល-ខ្ទាស់] mchul

ម្ជុលឥតគូទមានតែគល់ត្រមោង សម្រាប់ប្រើខ្ទាស់ជាដើម។

ម្ជូរ

វត្ថុជូរនិងវត្ថុចត់; ពាក្យសម្រាប់ហៅគ្រឿងជូរនិងចត់រួមគ្នា (ព.សា.)។

ម្ជូរ នាម ១)

[ម្ជូ] mchur

វត្ថុដែលមានរសជូរ, ស្លឹកឬផ្លែសម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងជូរ :

ម្ជូរ នាម ២)

[ម្ជូ] mchur

ឈ្មោះសម្លដែលបង់ម្ជូរ :

ម្ជូរ នាម

[ទឹក-ម្ជូ] mchur

ទឹកដែលលាយដោយវត្ថុមានរសជូរ។

ម្ជូរ នាម

[ម្ជូ-គ្រាក់] mchur

ឈ្មោះសម្លម្ជូរមួយប្រភេទរបៀបស្លប្លែកៗគ្នាតាមតំបន់, តំបន់ខ្លះស្លរបៀបម្ជូរគ្រឿងដែរ តែគេមិនប្រើម្ទេសក្រៀមទេ រីឯរំដេងគេចិតជាចំណិតៗ និងប្រើប្រហុកចាស់ដៃជាង ជាទូទៅគេមិនសូវដាក់ទឹកច្រើនទេ សម្លខាប់ :

ម្ជូរ នាម

[ម្ជូ-គ្រឿង] mchur

ឈ្មោះសម្លម្ជូរមួយប្រភេទ ដែលមានដាក់គ្រឿងផ្សំជាច្រើនមុខបុកបញ្ចូលគ្នា :

ម្ជូរ នាម

[ម្ជូ-ព្រៃ] mchur

ឈ្មោះសម្លម្ជូរមួយប្រភេទ ដែលមានដាក់គ្រឿងផ្សំជាច្រើនមុខតែមិនបុកបញ្ចូលគ្នាទេ :

ម្ជូរ នាម

[ម្ជូ-ម្ចត់] mchur

វត្ថុជូរនិងវត្ថុចត់; ពាក្យសម្រាប់ហៅគ្រឿងជូរនិងចត់រួមគ្នា (ព.សា.)។

ម្ញ៉ិកម្ញ៉ក់

ដែលធ្វើឫកឬអាការៈញ៉ិកញ៉ក់ :

ម្ញ៉ិកម្ញ៉ក់ គុ.កិ., គុ.

[ម្ញ៉ិក-ម្ញ៉ក់] mnhikmnhok

ដែលធ្វើឫកឬអាការៈញ៉ិកញ៉ក់ :

ម្ញ៉ែម្ញ៉

ដែលបញ្ចេញវាចាលាយដោយសូរឮញ៉ែវែងៗហាក់ដូចជាត្រអៀន ដោយអាការៈមាយាឬរំអុកឱ្យ :

ម្ញ៉ែម្ញ៉ គុណកិរិយា

[ម្ញ៉ែ-ម្ញ៉] mnhaemnhor

ដែលបញ្ចេញវាចាលាយដោយសូរឮញ៉ែវែងៗហាក់ដូចជាត្រអៀន ដោយអាការៈមាយាឬរំអុកឱ្យ :

ម្ដង

អុញ, ស្រេច! ស្រេចហើយ! អស់កើតហើយ!

ម្ដង គុណកិរិយា

[ម្ដង] mdg

មួយដង :

ម្ដង កិរិយាសព្ទ

[ថា-ម្ដង-ម្នាក់] mdg

ថាមួយដងម្នាក់, ថាមួយនាក់មួយដង។

ម្ដង គុណកិរិយា

[ម្ដង-ណា] mdg

ដងណា, គ្រាណា, លើកណា។

ម្ដង គុណកិរិយា

[ម្ដង-ណេះ] mdg

(ម.ព. ម្ដងនេះ)។

ម្ដង គុណកិរិយា

[ម្ដង-នេះ] mdg

ដងនេះ, គ្រានេះ លើកនេះ។

ម្ដង គុណកិរិយា

[ម្ដង-ម្កាល] mdg

(ម.ព. ម្កាល)។

ម្ដង ឧទានសព្ទ

[អុញ-ស្រាច់-តែ-ម្ដង] mdg

អុញ, ស្រេច! ស្រេចហើយ! អស់កើតហើយ!

ម្ដងម្យាម

ម្ដងម្យាម ម្ដងម្កាល (មួយដងមួយកាល គឺយូរៗមួយដង) :

ម្ដងម្យាម គុណកិរិយា

[ម្ដង-ម្យាម] modngmyeam≈

ម្ដងម្យាម ម្ដងម្កាល (មួយដងមួយកាល គឺយូរៗមួយដង) :

ម្ដងៗ

មួយពេលៗ។

ម្ដងៗ គុណកិរិយា

[ម្ដង-ម្ដង] modngmodng≈

មួយពេលៗ។

ម្ដា

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ម្ដេច ថា ម្ដេចម្ដា ម្ដេចក៏ដោយ, ម្ដេចក្ដី។

ម្ដា បុព្វបទ

[ម្ដា] mdea

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ម្ដេច ថា ម្ដេចម្ដា ម្ដេចក៏ដោយ, ម្ដេចក្ដី។

ម្ដាយ

ម្ដាយមីងដែលជាញាតិឆ្ងាយហើយ ឬដែលជាញាតិពន្ធ (ព.សា.)។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ] mday

មាតា, ម៉ែ។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-កូន] mday

ម៉ែកូន! (ម.ព. ម៉ែ!)។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ក្មេក] mday

ម្ដាយរបស់ប្ដី ឬរបស់ប្រពន្ធ។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ចិញ-ចឹម] mday

ស្ត្រីដែលចិញ្ចឹមរក្សាទុកស្មើម្ដាយ។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ចុង] mday

ម្ដាយក្រោយ គឺប្រពន្ធចុងរបស់ឪពុក។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ដើម] mday

ទេវតាឬបិសាចស្រីដែលជាម្ដាយពីក្នុងជាតិមុន។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ធ័រ] mday

ស្ត្រីមិនមែនញាតិដែលគេសុំធ្វើម្ដាយ។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-ធំ] mday

ស្ត្រីដែលត្រូវជាបងរបស់មាតា ឬរបស់បិតា :

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-បង់-កើត] mday

ម្ដាយដែលបង្កើត។

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-មីង] mday

ស្ត្រីដែលត្រូវជាប្អូនរបស់មាតា ឬរបស់បិតា :

ម្ដាយ នាម

[ម្ដាយ-មីង-សន់-ទៃ] mday

ម្ដាយមីងដែលជាញាតិឆ្ងាយហើយ ឬដែលជាញាតិពន្ធ (ព.សា.)។

ម្ដាយធំជីដូនមួយ

ស្ត្រីដែលត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់ឪពុកឬម្ដាយ។

ម្ដាយធំជីដូនមួយ នាម

[ម្ដាយ-ធំ-ជី-ដូន-មួយ] mdaythumchidounmuoy≈

ស្ត្រីដែលត្រូវជាបងជីដូនមួយរបស់ឪពុកឬម្ដាយ។

ម្ដាយធំជីទួតមួយ

ស្ត្រីដែលត្រូវជាបងជីទួតមួយរបស់ឪពុកឬម្ដាយ។

ម្ដាយធំជីទួតមួយ នាម

[ម្ដាយ-ធំ-ជី-ទួត-មួយ] mdaythumchituotmuoy≈

ស្ត្រីដែលត្រូវជាបងជីទួតមួយរបស់ឪពុកឬម្ដាយ។

ម្ដុំ

មួយដុំ :

ម្ដុំ គុណកិរិយា

[ម្ដុំ] mduum

មួយដុំ :

ម្ដេច

យ៉ាងណាហ៏?។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច] mdech

អ្វី, យ៉ាងណា។

ម្ដេច កិរិយាសព្ទ

[ធ្វើ-ម្ដេច-ណ] mdech

ធ្វើយ៉ាងណាហ្ន៎!

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ក្ដី] mdech

យ៉ាងណាក្ដី។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ក-ដោយ] mdech

អ្វីក៏ដោយ, យ៉ាងណាក៏ដោយ។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ទៅ-អេះ] mdech

យ៉ាងណាទៅអេះ?។

ម្ដេច គុណកិរិយា

[ម្ដេច-ហ] mdech

យ៉ាងណាហ៏?។

ម្ទេស

ម្ទេសមួយប្រភេទមានផ្លែទ្រើសជាងម្ទេសប្លោក មានពូជមកពីហាវ៉ៃ មានរសជាតិមិនហឺរ អាចប្រើជាបន្លែស្រស់បាន :

ម្ទេស នាម

[ម្ទេស] mtes

ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ដើមតូចៗទាបៗផ្លែប្រើជាគ្រឿងហឹរ; មានឈ្មោះច្រើនបែបគឺ :

ម្ទេស នាម

[ម្ទេស-ហា-វ៉ៃ] mtes

ម្ទេសមួយប្រភេទមានផ្លែទ្រើសជាងម្ទេសប្លោក មានពូជមកពីហាវ៉ៃ មានរសជាតិមិនហឺរ អាចប្រើជាបន្លែស្រស់បាន :

ម្នា

ពាក្យសាមញ្ញប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ មនុស្សថា :

ម្នា បុព្វបទ

[ម្នា] mnea

ពាក្យសាមញ្ញប្រើជាបរិវាររបស់ពាក្យ មនុស្សថា :

ម្នាក់

មួយនាក់ទៀត, អ្នកមួយទៀត :

ម្នាក់ គុណនាម

[ម្នាក់] mneak

មួយនាក់ :

ម្នាក់ គុណនាម

[ម្នាក់-ទៀត] mneak

មួយនាក់ទៀត, អ្នកមួយទៀត :

ម្នាង

ឋានន្តរសម្រាប់ស្ត្រីព្រះស្នំ :

ម្នាង នាម

[ម្នាង] mnieng

ឋានន្តរសម្រាប់ស្ត្រីព្រះស្នំ :

ម្នាងសិលា

(ម.ព. មនោសិលា)។

ម្នាងសិលា នាម

[ម្នាង-សិ-ឡា] mniengselea

(ម.ព. មនោសិលា)។

ម្នាល

(ព.សា.) មួយនាល :

ម្នាល សព្វ., ឧ.

[ម្នាល] mneal

នែ, ហៃ; ពាក្យសម្រាប់អ្នកធំនិយាយទៅរកអ្នកតូច ឬមាតាបិតានិយាយទៅរកកូន :

ម្នាល គុណនាម

[ម្នាល] mneal

(ព.សា.) មួយនាល :