វចនានុក្រមខ្មែរ

មហា នាម

[មៈ-ហា-ទុ-រៈ-គត់] moha

(ម.ព. មហាទុរគត)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ទុ-រៈ-គត់] moha

អ្នកដែលក្រីក្រលំបាកខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ទុ-រៈ-ភិក] moha

ដំណើរអត់ឃ្លានខ្លាំង, គ្រាអំណត់ខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ទុ-រៈ-ភិក] moha

(ម.ព. មហាទុរភិក្ស)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ទូ-លាយ] moha

ទូលាយពន់ពេក។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ធា-នី] moha

ក្រុងធំ, មហានគរ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ន-រក់] moha

នរកធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-នុ-ភាប] moha

អានុភាពធំ, អំណាចខ្លាំង, មហាអំណាច។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ប្រ-សើ] moha

ប្រសើរក្រៃពេក។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ផល់] moha

ផ្លែធំៗ; សំដៅយកផ្លែធំៗទាំងពួង មានផ្លែដូង, ត្រឡាច, ឪឡឹក ជាដើម។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ពន់] moha

ព្រៃធំ (ដូចគ្នានឹង មហាវ័ន ដែរ), ឈ្មោះកណ្ឌទី ៧នៃគម្ពីរមហាជាតក៍ : (ព.ពុ.) :

មហា នាម

[មៈ-ហា-ពិ-ធី] moha

ពិធីធំ គឺរបៀបដែលរៀបជាពិធីបុណ្យឬក្បួនហែយ៉ាងធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ពែត] moha

ពេទ្យធំ, គ្រូពេទ្យធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ព្រឹ-ថ-ពី] moha

ផែនដីធំ គឺផ្ទៃផែនដីទាំងមូល។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ព្រើល] moha

ព្រើលធំ, ព្រើលខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ភិ-និស-ស្ក្រំ] moha

ការចេញដើម្បីគុណដ៏ធំក្រៃលែងគឺការចេញទ្រង់ព្រះផ្នួសនៃព្រះមហាសត្វក្នុងបច្ឆិមភព (ការចេញបួសធ្វើទុក្ករកិរិយាឱ្យបានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ) :

មហា នាម

[មៈ-ហា-ភិ-និស-ស្ក្រំ] moha

(ម.ព. មហាភិនិស្ក្រម)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ភូត] moha

(ម.ព. ភូតរូប)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ម័ក] moha

ផ្លូវធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ម៉ាត] moha

(ម.ព. មហាមាត្រ)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-មិត] moha

មិត្រធំ, មិត្រប្រសើរ, មិត្រខ្ពង់ខ្ពស់ (ក្នុងសម័យបុរាណច្រើនប្រើចំពោះក្សត្រិយ៍ដែលជាមិត្រនឹងក្សត្រិយ៍ប្រទេសដទៃ;)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-មុ-នី] moha

អ្នកប្រាជ្ញធំ; ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-យ៉ាញ់-ញៈ] ឬ [មៈ-ហា-យ៉ាញ់] moha

យញ្ញធំ, ការបូជាធំ (ច្រើនប្រើខាងលទ្ធិព្រាហ្មណ) :

មហា នាម

[មៈ-ហា-យុក] moha

យុគធំ គឺកាលឬសម័យដែលយូរអង្វែងគ្រប់ចំនួនយុគទាំង ៤; តាមលទ្ធិបុរាណថា កាលវែងចំនួនបួនលានបីសែនពីរហ្មឺន (៤.៣២០.០០០) ឆ្នាំមនុស្សលោក។

មហា នាម

[មៈ-ហា-យុត] moha

ចម្បាំងធំ, មហាសង្គ្រាម (ហៅថា មហាយុទ្ធនា ក៏បាន)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រ៉ាញ់] moha

ព្រៃធំ, មហាវ័ន, ព្រហាវ័ន (ព.កា.)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រ៉ន់] moha

(ម.ព. មហារញ្ញ)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រ-ពឹស] moha

រពឹសណាស់។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រឹ-សី] moha

(ម.ព. មហាឥសី)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រាច-ជា-នុ-ភាប] moha

អានុភាពនៃស្ដេចធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-រាត] moha

វេលាអធ្រាត្រ (ព.កា.)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-លាប] moha

លាភធំ, ការបានផលយ៉ាងធំ។

មហា គុណនាម

[មៈ-ហា-លោប] moha

ដែលមានលោភធំ, ដែលមានសេចក្ដីជំពាក់ចិត្តខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-លោប] moha

លោភយ៉ាងធំ, លោភខ្លាំង, សេចក្ដីជំពាក់ចិត្តខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ល្មោប] moha

ល្មោភក្រៃពេក, ល្មោភខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-លំ-បាក] moha

លំបាកខ្លាំង។

មហា នាម

[មៈ-ហា-វិ-មៈ-លៈ-ធ័ម] ឬ [មៈ-ហា-វិ-មល់-លៈ-ធ័ម] moha

ឋានន្តរសម្រាប់បព្វជិតក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ទីរាជាគណៈរឿនហ្លួង, មានមុខងារជាភត្តុទ្ទេសក៍ក្នុងព្រះរាជនិមន្តន៍និងការប្រិតប្រៀបព្រះភិក្ខុសង្ឃឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់រៀបរយ :

មហា នាម

[មៈ-ហា-វិ-ហ៊ា] moha

វត្តធំ; កុដិធំ។ ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅចំពោះតែរោងឧបោសថធំៗ ក្នុងវត្តនីមួយៗ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-វី-រិ-យៈ] moha

ព្យាយាមធំ, សេចក្ដីប្រឹងប្រែងខ្លាំង គឺព្យាយាមធ្វើពុំមានឈប់ ...។

មហា នាម

[មៈ-ហា-វ័ន] moha

ព្រៃធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ស័ក-កា-រៈ] moha

សក្ការៈធំឬច្រើន។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សង់-គ្រាម] moha

ចម្បាំងធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ស័ត-ត្រូវ] moha

សត្រូវធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សៈ-ម៉ា-គំ] moha

ការមកជួបជុំគ្នាច្រើន, ការប្រជុំគ្នាយ៉ាងធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-ស័ម-ម៉ៈ-តៈ-រាច] moha

ព្រះនាមប្រថមក្សត្រិយ៍ក្នុងខាងដើមនៃភទ្រកល្បនេះ :

មហា នាម

[មៈ-ហា-សា-រ៉ី-បុត] moha

(ម.ព. សារីបុត្ត)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សា-ឡា] moha

សាលាធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សា-វ័ក] moha

(ម.ព. មហាសាវក)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សេត-ឋី] moha

សេដ្ឋីធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សេ-វ៉ៈ-កា-ម៉ាត] moha

(ម.ព. មហាសេវ័ក)។

មហា នាម

[មៈ-ហា-សេ-វ៉ាក់] moha

សេវ័កធំឬសេវកាមាត្យធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-អៈ-វី-ចី] moha

ឈ្មោះនរកអវីចីធំ។

មហា នាម

[មៈ-ហា-អំ-ណត់] moha

អំណត់ខ្លាំង, ដែលអត់ឃ្លានខ្លាំងណាស់ ឬដែលប៉ិនអត់ទ្រាំពេក។

មហា នាម

[មៈ-ហា] moha

ឋានន្តរស័ក្ដិសម្រាប់បព្វជិតដែលដេញប្រយោគព្រះបរិយត្តិធម៌បាន គឺភិក្ខុឬសាមណេរដែលប្រឡងវិធីប្រែបាលីក្នុងសន្និបាតនៃមេប្រយោគមួយក្រុមជាអ្នកពិនិត្យ, អាចប្រែរួចមិនទើសទាក់, ហើយមានរាជានុញ្ញាតតាំងកំណត់ពីត្រឹមថ្នាក់ ៣ប្រយោគឡើងទៅ, ហៅថា មហា ៣ប្រយោគ, មហា៤ប្រយោគ។ល។ ហៅយ៉ាងខ្លីត្រ

មហា នាម

[មៈ-ហា] moha

បុរសដែលគេសន្មតឱ្យជាអ្នកស្ដីទី មហាទេព ឬ មហាមន្ត្រី ក្នុងវេលាធ្វើមង្គលការអាពាហ៍ពិពាហ៍, ជាអ្នកនិយាយការគ្រប់ជំពូកជាមួយនឹងពួកមេបា; ហៅកាត់ពាក្យខ្លីត្រឹមតែ មហា ឬ អ្នកមហា ជាគូនឹងស្ត្រីជា អ្នកផ្លូវ, ជួនកាលហៅរួមថា អ្នកផ្លូវចៅមហា។

មហា បុព្វបទ

[មៈ-ហា] moha

(ម.ព. ម្ហា)។

មហាកច្ចាយនៈ

នាមព្រះមហាថេរមួយអង្គក្នុងពុទ្ធសម័យ (រាប់ចូលក្នុងពួកអសីតិមហាសាវ័ក, ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់លើកសរសើរថា ជាអ្នកប៉ិនប្រសប់ខាងការសម្ដែងសេចក្ដីសង្ខេបឱ្យពិស្ដារទូលាយបាន)។ មានព្រះមហាថេរមួយអង្គផ្សេងទៀតមាននាមថា មហាកច្ចាយនៈ ដែរ កើតនៅក្នុងក្រុង មថុរា រដ្ឋសុរសេន (ប្រទេសឥណ្ឌាខ

មហាកច្ចាយនៈ នាម

[មៈ-ហា-ក័ច-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] meakhakchachayaknak≈

នាមព្រះមហាថេរមួយអង្គក្នុងពុទ្ធសម័យ (រាប់ចូលក្នុងពួកអសីតិមហាសាវ័ក, ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់លើកសរសើរថា ជាអ្នកប៉ិនប្រសប់ខាងការសម្ដែងសេចក្ដីសង្ខេបឱ្យពិស្ដារទូលាយបាន)។ មានព្រះមហាថេរមួយអង្គផ្សេងទៀតមាននាមថា មហាកច្ចាយនៈ ដែរ កើតនៅក្នុងក្រុង មថុរា រដ្ឋសុរសេន (ប្រទេសឥណ្ឌាខ

មហាកថានៈ

ចំនួនបកតិសំខ្យាមួយរយសែនកថានៈ (ច្រើនប្រើតែក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនា)។

មហាកថានៈ គុណនាម

[មៈ-ហា-កៈ-ថា-ណៈ] mohakthanek

ចំនួនបកតិសំខ្យាមួយរយសែនកថានៈ (ច្រើនប្រើតែក្នុងគម្ពីរខាងពុទ្ធសាសនា)។

មហាកវី

អ្នកប្រាជ្ញធំ, អ្នកប្រាជ្ញធំខាងការតែងកាព្យ។

មហាកវី នាម

[មៈ-ហា-កៈ-វ៉ី] meakhakakvei≈

អ្នកប្រាជ្ញធំ, អ្នកប្រាជ្ញធំខាងការតែងកាព្យ។

មហាកោលាហល

កោលាហលធំ គឺសូរសព្ទគឹកកងរំពងខ្លាំង, ការផ្អើលជ្រួលជ្រើមបញ្ចេញសូរសព្ទកងរំពងខ្លាំង។

មហាកោលាហល នាម

[មៈ-ហា-កោ-ឡា-ហល់] meakhakaolahlo≈

កោលាហលធំ គឺសូរសព្ទគឹកកងរំពងខ្លាំង, ការផ្អើលជ្រួលជ្រើមបញ្ចេញសូរសព្ទកងរំពងខ្លាំង។

មហាក្សត្រ

ក្សត្រធំ, ក្សត្រិយ៍ប្រសើរ។

មហាក្សត្រ នាម

[មៈ-ហា-ក្ស័ត] meakhakast≈

ក្សត្រធំ, ក្សត្រិយ៍ប្រសើរ។

មហាក្សត្រានុភាព

អានុភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ, អំណាចតេជះ, សេចក្ដីអង់អាច, សេចក្ដីក្លាហានរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

មហាក្សត្រានុភាព នាម

[មៈ-ហា-ក្ស័ត-ត្រា-នុ-ភាប] meakhakasttreanupheab≈

អានុភាពរបស់ព្រះមហាក្សត្រ, អំណាចតេជះ, សេចក្ដីអង់អាច, សេចក្ដីក្លាហានរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

មហាក្សត្រិយានី

(ម.ព. មហាក្សត្រ)។

មហាក្សត្រិយានី នាម

[មៈ-ហា-ក្ស័ត-ត្រី-យ៉ា-នី] meakhakasttriyani≈

(ម.ព. មហាក្សត្រ)។

មហាក្សត្រិយ៍

ដូចគ្នានឹង មហាក្សត្រ ដែរ។

មហាក្សត្រិយ៍ នាម

[មៈ-ហា-ក្ស័ត] meakhakast≈

ដូចគ្នានឹង មហាក្សត្រ ដែរ។

មហាក្សត្រី

(ម.ព. មហាក្សត្រ)។

មហាក្សត្រី នាម

[មៈ-ហា-ក្ស័ត-ត្រី] meakhakasttri≈

(ម.ព. មហាក្សត្រ)។

មហាចក្រពត្តិ

ស្ដេចចក្រពត្តិធំ; ហៅថា មហាចក្រពត្តិរាជ ឬហៅខ្លីត្រឹមតែ មហាចក្រ ក៏មាន, គេច្រើននិយាយថា សម្បត្តិមហាចក្រ។

មហាចក្រពត្តិ នាម

[មៈ-ហា-ច័ក-ក្រៈ-ព័ត] meakhachkakreakpta≈

ស្ដេចចក្រពត្តិធំ; ហៅថា មហាចក្រពត្តិរាជ ឬហៅខ្លីត្រឹមតែ មហាចក្រ ក៏មាន, គេច្រើននិយាយថា សម្បត្តិមហាចក្រ។

មហាជន

ជនច្រើន, ពួកមនុស្សច្រើន, ប្រជាជន។

មហាជន នាម

[មៈ-ហា-ជន់] m'ha jun

ជនច្រើន, ពួកមនុស្សច្រើន, ប្រជាជន។

មហាជាតក៍

ជាតកធំ; ឈ្មោះគម្ពីរជាតកមួយខាងពុទ្ធសាសនាសម្ដែងរឿងរ៉ាវព្រះវេស្សន្តរ ...; ពួកពុទ្ធសាសនិកជនរាប់អានណាស់, ច្រើននិមន្តភិក្ខុសាមណេរទេស្នា តាមកាលរដូវរៀងរាល់ឆ្នាំមិនសូវដែលខាន (ហៅថា មហាជាតិ ឬ មហាវេស្សន្តរជាតក ក៏បាន)។

មហាជាតក៍ នាម

[មៈ-ហា-ជាត] meakhacheat≈

ជាតកធំ; ឈ្មោះគម្ពីរជាតកមួយខាងពុទ្ធសាសនាសម្ដែងរឿងរ៉ាវព្រះវេស្សន្តរ ...; ពួកពុទ្ធសាសនិកជនរាប់អានណាស់, ច្រើននិមន្តភិក្ខុសាមណេរទេស្នា តាមកាលរដូវរៀងរាល់ឆ្នាំមិនសូវដែលខាន (ហៅថា មហាជាតិ ឬ មហាវេស្សន្តរជាតក ក៏បាន)។

មហាត

(ព.ប្រ.) ពួកថ្លើងឬក្មេងពាលដែលឥតរបប មិនស្ដាប់ពាក្យចាស់ហាមប្រាម ក៏ហៅថា មហាត ដែរ, ហៅដោយប្រៀបប្រដូចទៅនឹងសូទ្រៈជាពួកមហាតនុះឯង; គេតែងនិយាយថា ឥតរបបដូចជាមហាត; (គួរនឹងចូលចិត្តថា ពាក្យនេះក្លាយមកពី សំ. មហត្វ "ភាវៈនៃអ្នកធំ (ហ្លួង) " ដោយសំដៅសេចក្ដីថា "អាងអំណាចអ្នកធំ (អំណាច

មហាត នាម ១)

[មៈ-ហាត] mohat

មនុស្សពូជសូទ្រៈពួកពលរក្សាដំរី, សេះ, គោ, ក្របីព្រះរាជទ្រព្យក្នុងបុរាណសម័យ; ជាមនុស្សព្រហើនដោយអាងរាជានុភាព, ច្រើនបណ្ដោយដំរី, សេះ ឬគោក្របីឱ្យចូលលុកលុយស៊ីដំណាំអ្នកស្រុក មិនសូវក្រែងរអែងចិត្តគេ :

មហាត នាម ២)

[មៈ-ហាត] mohat

(ព.ប្រ.) ពួកថ្លើងឬក្មេងពាលដែលឥតរបប មិនស្ដាប់ពាក្យចាស់ហាមប្រាម ក៏ហៅថា មហាត ដែរ, ហៅដោយប្រៀបប្រដូចទៅនឹងសូទ្រៈជាពួកមហាតនុះឯង; គេតែងនិយាយថា ឥតរបបដូចជាមហាត; (គួរនឹងចូលចិត្តថា ពាក្យនេះក្លាយមកពី សំ. មហត្វ "ភាវៈនៃអ្នកធំ (ហ្លួង) " ដោយសំដៅសេចក្ដីថា "អាងអំណាចអ្នកធំ (អំណាច

មហាតថៃ

(ម.ព. មហាផ្ទៃ)។

មហាតថៃ នាម

[មៈ-ហាត-ថៃ] mohatathai

(ម.ព. មហាផ្ទៃ)។

មហាតលិក

ខ្ញុំរាជការមានមុខងារគាល់បម្រើព្រះរាជា :

មហាតលិក នាម

[មៈ-ហា-ត្លិក] mohatalik

ខ្ញុំរាជការមានមុខងារគាល់បម្រើព្រះរាជា :

មហាត្រកាល

ឈ្មោះចេកមួយប្រភេទផ្លែធំៗសំបកក្រាស់, សាច់ជ្រាយ, ផ្លែទុំមានរសផ្អែមត្រជាក់ :

មហាត្រកាល នាម

[មៈ-ហា-ត្រ-កាល] mohatrakal

ឈ្មោះចេកមួយប្រភេទផ្លែធំៗសំបកក្រាស់, សាច់ជ្រាយ, ផ្លែទុំមានរសផ្អែមត្រជាក់ :

មហាត្រសោល

(សព្ទអារក្ស) ចេក។

មហាត្រសោល នាម

[មៈ-ហា-ត្រ-សោល] mohatrasaol

(សព្ទអារក្ស) ចេក។

មហាថេរ

ថេរៈធំ, ព្រះថេរៈធំ; បើភិក្ខុនីជាមហាថេរី "ថេរីធំ"។

មហាថេរ នាម

[មៈ-ហា-ថេ-រ៉ៈ] ឬ [មៈ-ហា-ថែ] meakhatherak]rue[meakhathae≈

ថេរៈធំ, ព្រះថេរៈធំ; បើភិក្ខុនីជាមហាថេរី "ថេរីធំ"។

មហាថៃ

(ម.ព. មហាតថៃ)។

មហាថៃ នាម

[មៈ-ហា-ថៃ] mohathai

(ម.ព. មហាតថៃ)។

មហាថ្លៃ

(ម.ព. មហាត្រកាល)។

មហាថ្លៃ នាម

[មៈ-ហា-ថ្លៃ] mohathlai

(ម.ព. មហាត្រកាល)។

មហាទេព

ឋានន្តរមន្ត្រីទីចាងហ្វាងឆ្វេងក្រុមព្រះរាជមន្ទីរ (រឿនហ្លួង) ក្នុងព្រះបរមរាជវាំងនៃកម្ពុជរដ្ឋ :

មហាទេព នាម

[មៈ-ហា-ទេប] meakhateb≈

ឋានន្តរមន្ត្រីទីចាងហ្វាងឆ្វេងក្រុមព្រះរាជមន្ទីរ (រឿនហ្លួង) ក្នុងព្រះបរមរាជវាំងនៃកម្ពុជរដ្ឋ :

មហាទ្វីប

ទ្វីបធំ; តាមលទ្ធិពុទ្ធសាសនាថាមហាទ្វីបមាន ៤គឺបុព្វវិទេហៈ ឬ បូព៌វិទេហទ្វីប, ជម្ពូទ្វីប, អបរគោយានទ្វីប, ឧត្តរកុរុទ្វីប; តាមលទ្ធិបុរាណប្រាប់ចំនួននិងឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា ខុសពីបែបនេះក៏មាន; តាមលទ្ធិសព្វថ្ងៃនេះថា មហាទ្វីបចាស់ គឺទ្វីបដែលគេស្គាល់ជាក់មកយូរហើយមាន ៣គឺ ទ្វីបអាស៊