Khmer Dictionary

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[គាស់-រំ-លើង] romlerng

បង្ខូចបង្ខុសឱ្យគេចេញឃ្លាតផុតពីមុខការឬឱ្យគេថ្លោះធ្លាក់យសស័ក្ដិ។

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង-រឹស-គល់] romlerng

(ព.ប្រ.) សើរើ សកេរ្តិ៍ សគល់គេមិនឱ្យមានសល់ឬផ្ដន្ទាព្យាបាទបំផ្លាញគេឱ្យរលើងរលំ។

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

[រំ-លើង-រឹស-រំ-លើង-គល់] romlerng

(ម.ព. រំលើងឫសគល់)។

រម្លំ

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យវិនាសប្រយោជន៍ ឬយសស័ក្ដិ :

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ១)

[រំ-លំ] romlum

ធ្វើឱ្យរលំ :

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ២)

[រំ-លំ] romlum

(ព.ប្រ.) ធ្វើឱ្យវិនាសប្រយោជន៍ ឬយសស័ក្ដិ :

រម្សាយ នាម

[រំ-សាយ] romseay

ធ្វើឱ្យរសាយ, ឱ្យលាតលា, ឱ្យរាត់រាយចេញពីគ្នា :

រម្សាយ នាម

[រំ-សាយ-កន់-ទុយ] romseay

លាតកន្ទុយភ្លឹងព្រោះថយកម្លាំងណាស់ :

រម្ហ គុណនាម

[រំ-ហ] romhor

(ម.ព. លម្ហ)។

រម្ហាច គុណនាម

[រំ-ហាច] romheach

(ម.ព. លម្ហាច)។

រម្ហូត គុណកិរិយា

[រំ-ហូត] romhut

ដែលបង្ហួសរហូត :

រម្ហើយ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហើយ] romhauy

(ម.ព. លម្ហើយ)។

រម្ហែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-ហែ] romhae

(ម.ព. លម្ហែ)។

រម្អា

(ព.ទ.បុ.) ប្រើកលឧបាយព្យូហ៍ឱ្យខ្លាចរអា ប៉ុន្តែមិនបម្រុងនឹងបៀតបៀនទេ ប្រហែលដូចជាគេគ្រាន់តែលើកស្នាផ្គងឡើង ឱ្យក្អែកខ្លាចប៉ុណ្ណោះ។

រម្អា កិរិយាសព្ទ

[រំ-អា] romaea

ធ្វើឱ្យរអា, ពោលពាក្យកម្ទរឱ្យរអា, ឱ្យភ័យ :

រម្អា កិរិយាសព្ទ

[លើក-ស្នា-រំ-អា-ក្អែក] romaea

(ព.ទ.បុ.) ប្រើកលឧបាយព្យូហ៍ឱ្យខ្លាចរអា ប៉ុន្តែមិនបម្រុងនឹងបៀតបៀនទេ ប្រហែលដូចជាគេគ្រាន់តែលើកស្នាផ្គងឡើង ឱ្យក្អែកខ្លាចប៉ុណ្ណោះ។

រម្អិល កិរិយាសព្ទ

[រំ-អិល] romail

ធ្វើឱ្យរអិល (ព.ប្រ.)។

រម្អិល នាម

[រំ-អិល] romail

វត្ថុរាវឬខាប់ដែលរអិល, អាបោធាតុឬអាការៈរាវក្នុងខ្លួនមនុស្សឬសត្វដែលរអិល :

រម្អែង កិរិយាសព្ទ

[រំ-អែង] romaeaeng

ធ្វើឱ្យរអែង, ឱ្យក្រែងខ្លាច :

រយ គុណនាម ១)

[រយ] roy

ចំនួន ១០ដប់ដង (១០០)។

រយ គុណនាម ២)

[រយ] roy

ដែលរាប់ជាចំនួនរយ, មិនមានតម្លៃឬមិនប្រសើរជាងគេ, ដែលគ្រាន់តែហែគេ, សាមញ្ញឬសាមាន្យ :

រយ នាម

[មៈ-នុស-អន់-ដាត-រយ] roy

(ព.ប្រ.) មនុស្សដែលនិយាយត្រឡប់ត្រឡិនសម្ដីទាំងរយម៉ាត់យកជាការពុំបាន។

រយ គុណនាម

[រយ] roy

ដែលចងក្រងជាសេចក្ដីសម្រាយពាក្យរាយលំនាំទេសនា :

រយាក គុណនាម

[រ-យាក] royeak

ដែលគ្រាំគ្រាជ្រោកជ្រាក, រខាក :

រយាង នាម ១)

[រ-យាង] royeang

កូបលាតឥតដំបូល :

រយាង នាម ២)

[រ-យាង] royeang

ខ្សែឬពួរសម្រាប់ចងខ្ជែងជ្រែងឱ្យមាំ :

រយាង នាម ៣)

[រ-យាង] royeang

ពួរឈើដែលដុះវែងចុះមកចាប់ជាប់នឹងផែនដីដូចជាជ្រែងជាដើម :

រយាង នាម ៤)

[រ-យាង] royeang

ឫសរយាង។

រយាន គុណនាម

[រ-យាន] royean

ដែលសំយុងចុះយោនយាន, រតោកវែងៗ :

រយាប គុ.កិ., គុ.

[រ-យាប] royeab

ដែលរង្វើលៗមួយៗស្បើយៗ :

រយាយ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រយះ ថា រយះរយាយ រយះរតាយ, រយះរាយច្រើនអន្លើ។

រយាយ បុព្វបទ

[រ-យាយ] royeay

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រយះ ថា រយះរយាយ រយះរតាយ, រយះរាយច្រើនអន្លើ។

រយាល

(ព.ប្រ.) ផ្ទះលំនៅដែលរខាកសាកត្រាក ប្រៀបប្រដូចនឹងរយាលចាប :

រយាល គុ.កិ., គុ.

[រ-យាល] royeal

ដែលរង្វើលឃ្លាតៗឆ្ងាយពីគ្នា, ដែលមិនប្រញឹក, មិនញឹកញយ :

ខ្សែវែង ឬចម្រៀកស្លឹកត្នោតជាដើម ដែលចាក់ឆ្វាក់បន្តៗគ្នា ចងភ្ជាប់ពីទីម្ខាងមកទីម្ខាង សម្រាប់ទាញឬបន្ទះស្លឹកត្នោតជាដើមដែលចងព្យួរ សម្រាប់ឱ្យត្រូវខ្យល់បក់មកត្រូវយោគយោលបង្អើលសត្វកុំឱ្យហើរចុះឬដើរចូលមកស៊ីផលដំណាំ :

រយាល នាម

[រ-យាល] royeal

(ព.ប្រ.) ផ្ទះលំនៅដែលរខាកសាកត្រាក ប្រៀបប្រដូចនឹងរយាលចាប :

រយីក បុព្វបទ

[រ-យីក] royik

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ រយាក។

រយីករយាក

ដែលខើចខ្លះស្លុយខ្លះ សោត្រោ ឬសោកប៉ត្រោកខ្ជីខ្ជាតាមតែបាន :

រយីករយាក គុណនាម ១)

[រ-យីក-រ-យាក] royikroyeak≈

ដែលរយាកក្រៃពេក :

រយីករយាក គុណនាម ២)

[រ-យីក-រ-យាក] royikroyeak≈

ដែលខ្ជីខ្ជាឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់ :

រយីករយាក គុណកិរិយា

[រ-យីក-រ-យាក] royikroyeak≈

ដែលខើចខ្លះស្លុយខ្លះ សោត្រោ ឬសោកប៉ត្រោកខ្ជីខ្ជាតាមតែបាន :

រយីករយោក

(ម.ព. រយេករយោក)។

រយីករយោក គុណកិរិយា

[រ-យីក-រ-យោក] royikroyouk

(ម.ព. រយេករយោក)។

រយីករយោគ

(ម.ព. រយីករយោក)។

រយីករយោគ គុណកិរិយា

[រ-យី-រ-យោក] royiroyok≈

(ម.ព. រយីករយោក)។

រយីង

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ រយោង ថា :

រយីង បុព្វបទ

[រ-យីង] roying

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំនឹងពាក្យ រយោង ថា :

រយឺតៗ

ម្លឺតៗយឺតៗ :

រយឺតៗ គុណកិរិយា

[រ-យឺត-រ-យឺត] royueut

ម្លឺតៗយឺតៗ :

រយេករយោក

ដែលរតែករតោកយោគមករឿយៗ :

រយេករយោក គុ.កិ., គុ.

[រ-យេក-រ-យោក] royekroyouk

ដែលរតែករតោកយោគមករឿយៗ :

រយេករយោគ

(ម.ព. រយេករយោក)។

រយេករយោគ គុ.កិ., គុ.

[រ-យេក-រ-យោក] royekroyok≈

(ម.ព. រយេករយោក)។

រយេង

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ រយោង ថា រយេងរយោង ដែលរយោងខ្លីខ្លះវែងខ្លះលាយឡំគ្នា :

រយេង បុព្វបទ

[រ-យេង] royeng

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ រយោង ថា រយេងរយោង ដែលរយោងខ្លីខ្លះវែងខ្លះលាយឡំគ្នា :

រយោង

ដែលសំយុងចុះរណោងដូចគេចាប់ទាញយោង :

រយោង គុ.កិ., គុ.

[រ-យោង] royoung

ដែលសំយុងចុះរណោងដូចគេចាប់ទាញយោង :

រយោន

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ រយាន ថា :

រយោន បុព្វបទ

[រ-យោន] royoun

ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ រយាន ថា :

រយំ គុណនាម

[រ-យំ] royum

ដែលសំយុងចុះត្រសុំ :

រយំ គុណនាម

[រ-យំ-រ-យាន] royum

ដែលយោនយានត្រសុំរៀបរៀងគ្នាឥតឆ្គង :

រយះ កិរិយាសព្ទ

[រ-យះ] royeah

បែករហែកញែកចេញដូចគេចាប់យះ :

រយះ កិរិយាសព្ទ

[សើច-រ-យះ-មាត់] royeah

(ព.ប្រ.) សើចដោយរិះគន់ហាក់ដូចជានឹងរយះមាត់ :

រយៈ

សង្កាត់, ថ្នាក់, ភាគ, កម្រិត :

រយៈ នាម

[រ-យៈ] ryeak

សង្កាត់, ថ្នាក់, ភាគ, កម្រិត :

រយៈកម្ពស់

ចម្ងាយឈរនៃទីតាំងណាមួយធៀបនឹងកម្រិតទឹកសមុទ្រ។

រយៈកម្ពស់ នាម

[រ-យៈ-កំ-ពស់] royeakkampsa≈

ចម្ងាយឈរនៃទីតាំងណាមួយធៀបនឹងកម្រិតទឹកសមុទ្រ។

រយៈទទឹង

(ភូមិ.) រយៈចម្ងាយគិតជាដឺក្រេរវាងទីតាំងណាមួយលើផ្ទៃផែនដីនិងខ្សែអេក្វាទ័រ ហើយមានតម្លៃស្មើនឹងរង្វាស់នៃមុំផ្ចិតផែនដីដែលបង្កើតដោយបន្ទាត់កាត់តាមទីតាំងនោះ ភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ចិតផែនដីនិងប្លង់អេក្វាទ័រ :

រយៈទទឹង នាម

[រ-យៈ-ទ-ទឹង] royeaktotoeng≈

(ភូមិ.) រយៈចម្ងាយគិតជាដឺក្រេរវាងទីតាំងណាមួយលើផ្ទៃផែនដីនិងខ្សែអេក្វាទ័រ ហើយមានតម្លៃស្មើនឹងរង្វាស់នៃមុំផ្ចិតផែនដីដែលបង្កើតដោយបន្ទាត់កាត់តាមទីតាំងនោះ ភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ចិតផែនដីនិងប្លង់អេក្វាទ័រ :

រយៈបណ្ដោយ

(ភូមិ.) រយៈចម្ងាយគិតជាដឺក្រេរវាងទីតាំងណាមួយលើផ្ទៃផែនដីនិងខ្សែបណ្ដោយគោល ហើយមានតម្លៃស្មើនឹងរង្វាស់នៃមុំផ្ចិតផែនដីដែលបង្កើតដោយបន្ទាត់ដែលកាត់តាមទីតាំងនោះ ភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ចិតផែនដីនិងប្លង់ខ្សែបណ្ដោយគោល :

រយៈបណ្ដោយ នាម

[រ-យៈ-បន់-ដោយ] royeakbnodaoy≈

(ភូមិ.) រយៈចម្ងាយគិតជាដឺក្រេរវាងទីតាំងណាមួយលើផ្ទៃផែនដីនិងខ្សែបណ្ដោយគោល ហើយមានតម្លៃស្មើនឹងរង្វាស់នៃមុំផ្ចិតផែនដីដែលបង្កើតដោយបន្ទាត់ដែលកាត់តាមទីតាំងនោះ ភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ចិតផែនដីនិងប្លង់ខ្សែបណ្ដោយគោល :

រយ៉ា

ឈើតូចមួយប្រភេទសន្តានដើមច្បា ដើមស្ទើរជាវល្លិ ស្លឹកឆែកៗ ផ្កាក្រហម ទងផ្កាវែងត្រង់កណ្ដាល ផ្កាចេញជារំយោលត្រសុសប្លែកពីរំយោលផ្កាច្បា :

រយ៉ា នាម ១)

[រ-យ៉ា] roya

រំយោល, គ្រឿងព្យួរមានរំយោល។

រយ៉ា នាម ២)

[រ-យ៉ា] roya

គោមព្យួរមានកម្រងកែវឬកម្រងអង្កាំសំយុងចុះជាលម្អ :

រយ៉ា នាម ៣)

[រ-យ៉ា] roya

គ្រឿងប្រដាប់ត្រចៀកស្ត្រីមួយបែបសណ្ឋានស្រដៀងនឹងរំយោលផ្ការយ៉ា :

រយ៉ា នាម

[រ-យ៉ា] roya

ឈើតូចមួយប្រភេទសន្តានដើមច្បា ដើមស្ទើរជាវល្លិ ស្លឹកឆែកៗ ផ្កាក្រហម ទងផ្កាវែងត្រង់កណ្ដាល ផ្កាចេញជារំយោលត្រសុសប្លែកពីរំយោលផ្កាច្បា :

រយ៉ិល

ដែលតូចខ្លីខើចកំប៉ិលកំប៉ើញ :

រយ៉ិល គុណនាម

[រ-យ៉ិល] royel

ដែលតូចខ្លីខើចកំប៉ិលកំប៉ើញ :

រយ៉ី

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រយ៉ៃ ថា រយ៉ីរយ៉ៃ ដែលរយ៉ៃក្រៃពេក :

រយ៉ី បុព្វបទ

[រ-យ៉ី] royei

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រយ៉ៃ ថា រយ៉ីរយ៉ៃ ដែលរយ៉ៃក្រៃពេក :

រយ៉ៃ

ដែលរតាយដូចគេច្រៀករាត់រាយ :

រយ៉ៃ គុណនាម

[រ-យ៉ៃ] royai

ដែលរតាយដូចគេច្រៀករាត់រាយ :

រល គុណនាម ១)

[រល] rol

កន្ទ្រលមិនសមរម្យ :

រល គុណនាម ២)

[រល] rol

ដែលឡើងសម្បុរខ្មៅជាំរលីក ដោយអំណាចពិសពស់ចូល ឬ រោគពិសចូលឬក៏លោហិតពិការជាដើម :

រលក

រលកដែលខូងៗកណ្ដាលជាជ្រលងវែងៗ សណ្ឋានរងដំឡូង។

រលក កិរិយាសព្ទ ១)

[រ-លក] rolok

(នាមកិរិយា) កក្រើកទឹកកើតជារំជួលឡើង :

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

រម្លើង កិរិយាសព្ទ

រម្លោក នាម

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ១)

រម្លំ កិរិយាសព្ទ ២)

រម្សាយ នាម

រម្សាយ នាម

រម្ហ គុណនាម

រម្ហាច គុណនាម

រម្ហូត គុណកិរិយា

រម្ហើយ កិរិយាសព្ទ

រម្ហែ កិរិយាសព្ទ

រម្អា កិរិយាសព្ទ

រម្អា កិរិយាសព្ទ

រម្អិល កិរិយាសព្ទ

រម្អិល នាម

រម្អិល នាម

រម្អែង កិរិយាសព្ទ

រយ គុណនាម ១)

រយ គុណនាម ២)

រយ នាម

រយ គុណនាម

រយាក គុណនាម

រយាង នាម ១)

រយាង នាម ២)

រយាង នាម ៣)

រយាង នាម ៤)

រយាន គុណនាម

រយាប គុ.កិ., គុ.

រយាយ បុព្វបទ

រយាល គុ.កិ., គុ.

រយាល នាម

រយាល នាម

រយីក បុព្វបទ

រយីករយាក គុណនាម ១)

រយីករយាក គុណនាម ២)

រយីករយាក គុណកិរិយា

រយីករយោក គុណកិរិយា

រយីករយោគ គុណកិរិយា

រយីង បុព្វបទ

រយឺតៗ គុណកិរិយា

រយេករយោក គុ.កិ., គុ.

រយេករយោគ គុ.កិ., គុ.

រយេង បុព្វបទ

រយោង គុ.កិ., គុ.

រយោន បុព្វបទ

រយំ គុណនាម

រយំ គុណនាម

រយះ កិរិយាសព្ទ

រយះ កិរិយាសព្ទ

រយៈ នាម

រយៈកម្ពស់ នាម

រយៈទទឹង នាម

រយៈបណ្ដោយ នាម

រយ៉ា នាម ១)

រយ៉ា នាម ២)

រយ៉ា នាម ៣)

រយ៉ា នាម

រយ៉ិល គុណនាម

រយ៉ី បុព្វបទ

រយ៉ៃ គុណនាម

រល គុណនាម ១)

រល គុណនាម ២)

រលក កិរិយាសព្ទ ១)