វចនានុក្រមខ្មែរ

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ល័ក-ស្ម៊ី] reach

លាភនិងសេចក្ដីចម្រើនរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ល័ក-ស្ម័ន] reach

(ម.ព. រាជលក្សណៈ)។

រាជ នាម

[រាច-ឡេ-ខា] reach

(ម.ព. រាជលិខិត)។

រាជ នាម

[រាច-ឡេ-ខា-ធិ-កា] reach

ស្មៀនធំរបស់ហ្លួង ឬអធិបតីនៃក្រុមស្មៀនហ្លួង។

រាជ នាម

[រាច-ឡេ-ខា-នុ-កា] reach

ស្មៀនតូច ឬស្មៀនរងដែលនៅក្រោមបង្គាប់រាជលេខាធិការ។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-វា-ហៈ-នៈ] reach

(ម.ព. រាជពាហនៈ)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-វា-ហី] reach

(ម.ព. រាជវាហនៈ)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-វេ-ស្មាន់] reach

ព្រះរាជវាំង។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-វាំង] reach

វាំងរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ស័ក] reach

អំណាចហ្លួង។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សៈ-ខា] reach

(ម.ព. រាជមិត្រ)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ស័ត] reach

ការបូជាយញ្ញដែលព្រះរាជាទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់ឱ្យធ្វើ។

រាជ នាម

[រាច-ស័ត-ធា] reach

សទ្ធារបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-ស័ត-ទ្ម័ន] reach

ព្រះរាជវាំង (រាជវេស្ម័ន)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សៈ-ភា] reach

សាលាជំនុំយុត្តិធម៌ (សាលាយុត្តិធម៌)។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ពន់] reach

ការចងពន្ធរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ព័ន-ធៈ-មិត] reach

មិត្ររបស់ស្ដេចក្នុងប្រទេសមួយនិងមួយចងភ្ជាប់គ្នា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-មិត] reach

(ម.ព. រាជសម្ពន្ធមិត្ត)។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ព័ន-ធៈ-មេ-ត្រី] reach

សេចក្ដីរាប់រកយកជាគ្នារបស់ស្ដេចនិងស្ដេចប្រទេសដោយខ្លួន។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ព័ន] reach

ការជាប់ទាក់ទងដោយព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-សៈ-វ៉ៈ-ណី] reach

ព្រះបន្ទូលរបស់សម្ដេចព្រះរាជជននីឬសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី (ប្រើត្រឹមតែ ព្រះសវនីយ៍ ឬ ព្រះសៅវនីយ៍ ក៏បាន)។

រាជ នាម

[រាច-សៈ-វ៉ៈ-ណី-លេ-ខា] reach

សំបុត្ររបស់សម្ដេចព្រះរាជជននី ឬសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី, (ប្រើត្រឹមតែ ព្រះសវនីយ៍លេខា ឬ ព្រះសៅវនីយ៍លេខា ក៏បាន)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សះ] reach

សំបុត្ររបស់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យប្រើទៅមកចំពោះក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យដូចគ្នា។ តាមច្បាប់រាជសព្ទខ្មែរ, បើសំបុត្រក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យហៅ ព្រះបរមរាជសាសន៍, សំបុត្រក្សត្រិយ៍ឧភយោរាជ ឬឧបរាជថ្វាយទៅក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យប្រទេសដទៃ ហៅ ព្រះបវររាជសាសន៍។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សះ] reach

ដំណើររាជការ, គំនិតឬល្បិចរាជការ។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សឹង] reach

(ម.ព. រាជសីហ៍)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សិ-រ៉ី] reach

(ម.ព. រាជលក្ស្មី)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សី] reach

ស្ដេចសីហៈឬស្ដេចសឹង្ហ។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-សឹង] reach

(ម.ព. រាជសិង្ហ)។

រាជ នាម

[រាច-សុន-ហា] reach

(ម.ព. រាជសុណិសា)។

រាជ នាម

[រាច-សេ-ណា] reach

សេនារបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-សេ-ណា-ម៉ាត] reach

សេនានិងអមាត្យរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-សេ-វៈ-កា-ម៉ាត] reach

រាជសេវ័កនិងរាជអមាត្យ។

រាជ នាម

[រាច-សេ-វ៉ៈ-កៈ] ឬ [រាច-សេ-វ៉ាក់] reach

ខ្ញុំរាជការក្នុងព្រះរាជសំណាក់។

រាជ នាម

[រាច-សេ-វ៉ាក់] reach

(ម.ព. រាជសេវកៈ)។

រាជ នាម

[រាច-សៅ-វ៉ៈ-ណី] reach

(ម.ព. រាជសវនីយ៍)។

រាជ នាម

[រាច-សៅ-វ៉ៈ-ណី-លេ-ខា] reach

(ម.ព. រាជសវនីយ៍លេខា)។

រាជ នាម

[រាច-ស្រឹង-គា] reach

សេចក្ដីស្រឡាញ់ ឬសេចក្ដីត្រេកត្រអាលរបស់ព្រះរាជា; ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីថា ស្រីព្រះស្នំ ក៏មាន។

រាជ នាម

[រាច-សំ-ណាក់] reach

លំនៅរបស់ព្រះរាជា, ព្រះរាជវាំង។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ស័ក] reach

(ម.ព. រាជសក្ដិ)។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ហង់] reach

ស្ដេចហង្ស។

រាជ នាម

[រាច-ហ័ត-លេ-ខា] reach

អក្សរ, សំបុត្រ ដែលព្រះរាជាទ្រង់សរសេរដោយព្រះហស្តព្រះអង្គ; ការសរសេរចុះព្រះបរមនាមដោយព្រះហស្តព្រះអង្គ (ឡាយព្រះហស្ត)។ តាមច្បាប់រាជសព្ទខ្មែរថា សំបុត្រដែលម្ចាស់ផែនដីទ្រង់សរសេរទុកជាគ្រឿងចំណាំសម្រាប់ព្រះអង្គ ហៅថា ព្រះរាជហត្ថលេខា :

រាជ នាម

[រាច-អៈ-ម៉ាត] reach

មន្ត្រីទីប្រឹក្សាកិច្ចការផែនដីរបស់ព្រះរាជា ឬប្រឹក្សាជាមួយនឹងព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-អោ-រ៉ស់] reach

កូនប្រុសរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-អំ-ណ] reach

សេចក្ដីអររបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាច-អំ-ណោយ] reach

របស់ដែលព្រះរាជាទ្រង់ព្រះរាជទាន។ ល។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-កា-រិ-កា] reach

(ម.ព. រាជាធិការី)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-កា-រ៉ី] reach

អ្នកធ្វើការស្ដេច (អ្នករាជការឬខ្ញុំរាជការ) ហៅថា រាជាធិក្រឹត្យ ក៏បាន។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-ប៉ៈ-ដី] reach

ព្រះរាជាដែលជាធំជាងស្ដេចបទេសរាជ្យ (ស្ដេចដែលមានប្រទេសឯទៀតជាចំណុះ)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ធិ-រាជ] reach

(ម.ព. រាជាធិបតី)។

រាជ នាម

[រា-ជា-នុញ-ញ៉ាត] reach

សេចក្ដីដែលព្រះរាជាទ្រង់យល់ព្រមហើយ។

រាជ នាម

[រា-ជា-នុ-ភាប] reach

អានុភាពនៃព្រះរាជា (អំណាចស្ដេច)។

រាជ នាម

[រា-ជា-ម៉ាត] reach

(ម.ព. រាជអមាត្យ)។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កៈ-សៈ-ភា] reach

ក្រុមឬទីធ្វើការរបស់ពួកស្មៀនព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កា-ធិ-បៈ-ដី] reach

អធិបតីរបស់ក្រុមព្រះរាជាយុត្តកៈ (ចាងហ្វាងក្រុមស្មៀនហ្លួង)។

រាជ នាម

[រា-ជា-យុត-តៈ-កៈ] reach

ស្មៀនរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជា-វៈ-លី] reach

លំដាប់ឬវង្សស្ដេច។

រាជ នាម

[រា-ជា-សៈ-នៈ] reach

អាសនៈសម្រាប់ព្រះរាជា, រាជបល្ល័ង្ក។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ឋាក] reach

អ្នកគាល់បម្រើព្រះរាជា (អ្នកបម្រើព្រះស្ងោយ, មហាតលិក) ; បើស្រីជា រាជូបដ្ឋាយិកា ឬ រាជោបដ្ឋាយិកា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ឋាន] reach

ការបម្រើឬការចូលគាល់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-បុ័ត-ថ័ម] reach

សេចក្ដីទំនុកបម្រុង, ផ្ចុងផ្ដើម, បណ្ដុះបណ្ដាលរបស់ ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជូ-ប៉ៈ-ភោក] reach

គ្រឿងឧបភោគរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រាជ-ជេន] reach

រាជាធិរាជ។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ឋាក] reach

(ម.ព. រាជូបដ្ឋាក)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ឋាន] reach

(ម.ព. រាជូបដ្ឋាន)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-បុ័ត-ថ័ម] reach

(ម.ព. រាជូបត្ថម្ភ)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-ប៉ៈ-ភោក] reach

(ម.ព. រាជូបភោគ)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វាត] reach

ដំបូន្មានរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វា-ទា-នុ-សា-សៈ-នី] reach

(ម.ព. រាជោវាទានុសាសន៍)។

រាជ នាម

[រា-ជោ-វា-ទា-នុ-សះ] reach

ពាក្យទូន្មាននិងពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះរាជា។

រាជ នាម

[រា-ជៈ-ខ័ន] reach

(ម.ព. រាជខណ្ឌ)។

រាជ នាម

[រាច] reach

(ម.ព. រាជសម្បត្តិ)។

រាជ នាម

[នាក់-រា-ជៈ-វង់] reach

បុត្រឬបុត្រីរបស់បិតាជាអ្នកអង្គម្ចាស់ មាតាមានជាតិថយចុះពីថ្នាក់អ្នកអង្គម្ចាស់មក, ឬបុត្រាបុត្រីរបស់មាតាបិតាជាអ្នករាជវង្សដូចគ្នា។

រាជ នាម

[រាច] reach

ត្រីឥតស្រកាមួយប្រភេទសន្តានត្រីប្រាតែធំជាងត្រីទន្លេទាំងអស់ រាប់ថាជាស្ដេចត្រីក្នុងទន្លេ :

រាជកកុធភណ្ឌ

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់រាជ្យ, មាន ៥យ៉ាងគឺ មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), ស្វេតឆត្រ, សុព័ណ៌បាទុក, វាលវីជនី; មានន័យមួយផ្សេងថា មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), សុព័ណ៌បាទុក, ព្រះទណ្ឌៈ, ចាមរ!

រាជកកុធភណ្ឌ នាម

[រា-ជៈ-កៈ-កុ-ធៈ-ភ័ន] reachkakothphondar

គ្រឿងប្រដាប់សម្រាប់រាជ្យ, មាន ៥យ៉ាងគឺ មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), ស្វេតឆត្រ, សុព័ណ៌បាទុក, វាលវីជនី; មានន័យមួយផ្សេងថា មកុដ, ព្រះខ័ឌ្គ (ព្រះខ័ន), សុព័ណ៌បាទុក, ព្រះទណ្ឌៈ, ចាមរ!

រាជការ

ការងារ ឬកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់បម្រើព្រះរាជា ឬប្រទេសជាតិ, ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់ប្រទេសដែលមានស្ដេចគ្រងរាជ្យ។

រាជការ នាម ១)

[រា-ជៈ-កា] reachokar

ការរបស់ព្រះរាជា; ការផែនដី, ការរក្សាប្រទេស (រាជការ្យ ម.ប្រ. ច្រ.ប្រ. រាជការ ជាង) :

រាជការ នាម ២)

[រា-ជៈ-កា] reachokar

ការងារ ឬកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើសម្រាប់បម្រើព្រះរាជា ឬប្រទេសជាតិ, ពាក្យនេះប្រើសម្រាប់ប្រទេសដែលមានស្ដេចគ្រងរាជ្យ។

រាជកិច្ច

កិច្ចឬក្រឹត្យរបស់ព្រះរាជា; កិច្ចការផែនដី (ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃប្រើពាក្យនេះជាឈ្មោះសៀវភៅ ដែលប្រាប់អំពីដំណើរកិច្ចការរាជការផ្សេងៗ) :

រាជកិច្ច នាម

[រា-ជៈ-កិច] reacheakkech≈

កិច្ចឬក្រឹត្យរបស់ព្រះរាជា; កិច្ចការផែនដី (ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសព្វថ្ងៃប្រើពាក្យនេះជាឈ្មោះសៀវភៅ ដែលប្រាប់អំពីដំណើរកិច្ចការរាជការផ្សេងៗ) :

រាជក្រម

លិខិតគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រដើម្បីប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ផ្សេងៗ ដែលរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័ត :

រាជក្រម នាម

[រាច-ក្រំ] reachkrum≈

លិខិតគតិយុត្តដែលចេញដោយព្រះមហាក្សត្រដើម្បីប្រកាសឱ្យប្រើរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ផ្សេងៗ ដែលរដ្ឋសភានិងព្រឹទ្ធសភាបានអនុម័ត :

រាជក្រឹត្យ

(ម.ព. រាជកិច្ច)។

រាជក្រឹត្យ នាម

[រា-ជៈ-ក្រឹត] reacheakkroet≈

(ម.ព. រាជកិច្ច)។

រាជគ្រូ

គ្រូរបស់ព្រះរាជា; មន្ត្រីដែលព្រះរាជាទ្រង់តាំងឱ្យជាប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះអង្គឬឱ្យជាអ្នករំឭកដាស់តឿនព្រះអង្គ ក្រែងទ្រង់មានបើប្រព្រឹត្តភ្លាំងភ្លាត់ខុសចាកទសពិធរាជធម៌។

រាជគ្រូ នាម

[រា-ជៈ-គ្រូ] reacheakkru≈

គ្រូរបស់ព្រះរាជា; មន្ត្រីដែលព្រះរាជាទ្រង់តាំងឱ្យជាប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះអង្គឬឱ្យជាអ្នករំឭកដាស់តឿនព្រះអង្គ ក្រែងទ្រង់មានបើប្រព្រឹត្តភ្លាំងភ្លាត់ខុសចាកទសពិធរាជធម៌។

រាជង្គរក្ខ

អ្នករក្សាអង្គព្រះរាជា, ទាហានរក្សាព្រះអង្គ។

រាជង្គរក្ខ នាម

[រា-ជ័ង-គៈ-រ័ក] reachngokeakrka≈

អ្នករក្សាអង្គព្រះរាជា, ទាហានរក្សាព្រះអង្គ។

រាជឆ្ពឹស

(ម.ព. រាជព្រឹក្ស)។

រាជឆ្ពឹស នាម

[រាច-ឆ្ពឹស] reachchhpoes

(ម.ព. រាជព្រឹក្ស)។

រាជតម្រិះ

សេចក្ដីត្រិះរិះរបស់ព្រះរាជា។

រាជតម្រិះ នាម

[រាច-តំ-រ៉ិះ] reachtamreah≈

សេចក្ដីត្រិះរិះរបស់ព្រះរាជា។

រាជតាទ្រិ

ភ្នំប្រាក់; ភ្នំមានសម្បុរដូចប្រាក់ (ភ្នំកៃលាស)។

រាជតាទ្រិ នាម

[រាច-តា-ទ្រិ] reachtatri

ភ្នំប្រាក់; ភ្នំមានសម្បុរដូចប្រាក់ (ភ្នំកៃលាស)។

រាជតាន្វិត

ដែលជ្រលក់ទឹកប្រាក់, ដែលក្រឡៃប្រាក់ :

រាជតាន្វិត គុណនាម

[រា-ជៈ-តាន-វិត] reachtanvit

ដែលជ្រលក់ទឹកប្រាក់, ដែលក្រឡៃប្រាក់ :

រាជទាន

(រ.ស.) ឱ្យ :

រាជទាន នាម a

[រា-ជៈ-ទាន] reacheaktean≈

អំណោយរបស់ព្រះរាជា។

រាជទាន កិរិយាសព្ទ b

[រា-ជៈ-ទាន] reacheaktean≈

(រ.ស.) ឱ្យ :

រាជទូត

ព្រះរាជបម្រើអ្នកនាំព្រះរាជសាសន៍ទៅកាន់ប្រទេសដទៃ (ក្នុងបុរាណសម័យ) ; អ្នករាជការដែលចេញទៅនៅក្នុងប្រទេសដទៃជាតំណាងជាតិនិងប្រទេសរបស់ខ្លួន (ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន)។