រងីក
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងែក ថា រងីករងែក រងែកក្រៃពេក។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងែក ថា រងីករងែក រងែកក្រៃពេក។
[រ-ងីក] rongik
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ រងែក ថា រងីករងែក រងែកក្រៃពេក។
(ម.ព. រងេរងើ)។
[រ-ងី-រ-ងើ] rongironger
(ម.ព. រងេរងើ)។
សូរឮងុមៗរឿយៗ។
[រ-ងុម] rongum
សូរឮងុមៗរឿយៗ។
(ម.ព. រងុម)។
[រ-ងុម] ronguum
(ម.ព. រងុម)។
ស្ករត្នោតដែលរំងាស់ខ្ចីភ្លើងធ្វើឱ្យរាវ, បើទុកក្នុងក្អមឱ្យយូរខែឡើងក្រាម ទៅជាស្ករក្រាមរងូ :
[រ-ងូ] rongu
ស្ករត្នោតដែលរំងាស់ខ្ចីភ្លើងធ្វើឱ្យរាវ, បើទុកក្នុងក្អមឱ្យយូរខែឡើងក្រាម ទៅជាស្ករក្រាមរងូ :
ដែលមើលទៅឃើញរងោកមីរគ្រុយៗ :
[រ-ងួយ] rongouy
ដែលមើលទៅឃើញរងោកមីរគ្រុយៗ :
[រ-ងើក] rongauk
អង្កត់ឧសឬអង្កត់ធ្យូងដែលឆេះកាត់រង្គំឥតអណ្ដាត :
ដែលចេញខ្លាញ់ឡើងរលើប :
[រ-ងើម] rongaum
ដែលចេញខ្លាញ់ឡើងរលើប :
ដែលទន់ល្វែត :
[រ-ងៀក] rongeak
ដែលទន់ល្វែត :
ដែលអស់កម្លាំងល្វឹងល្វើយទន់ត្របកភ្នែកបើកស្ទើរមិនរួច :
[រ-ងៀម] rongeam
ដែលអស់កម្លាំងល្វឹងល្វើយទន់ត្របកភ្នែកបើកស្ទើរមិនរួច :
ដែលងេងើៗរឿយៗ; ដែលទញ់ទាល់វិលវល់ស្មារតីមមិងមមាំង។
[រ-ងេ-រ-ងើ] rongerongau
ដែលងេងើៗរឿយៗ; ដែលទញ់ទាល់វិលវល់ស្មារតីមមិងមមាំង។
ដែលដួលឬដេករណែលដោយទន់ខ្សោយថយកម្លាំង :
[រ-ងែក] rongeaek
ដែលដួលឬដេករណែលដោយទន់ខ្សោយថយកម្លាំង :
(ម.ព. ទឹករងៃ ក្នុង ទឹក)។
[រ-ងៃ] rongei
(ម.ព. ទឹករងៃ ក្នុង ទឹក)។
ក្បាលច្រើនត្រៀបត្រា ដេរដាស ដែលមើលទៅឃើញសុទ្ធតែក្បាល :
[រ-ងោក] rongouk
ដែលមើលទៅឃើញច្រើនត្រៀប :
[ក្បាល-រ-ងោក] rongouk
ក្បាលច្រើនត្រៀបត្រា ដេរដាស ដែលមើលទៅឃើញសុទ្ធតែក្បាល :
[រ-ងំ] rongum
ដែលមានសូរសព្ទរណ្ដំគោរម្យគួរស្ដាប់ :
ប៉ផ្ងាក់ប៉ផ្ងើកដោយរលាក់ខ្លាំង :
[រ-ង៉ាក់-រ-ង៉ើក] rongakrngauk
ប៉ផ្ងាក់ប៉ផ្ងើកដោយរលាក់ខ្លាំង :
ដែលមួម៉ៅ ត្អួរចុះត្អួរឡើង :
[រ-ង៉ាប់-រ-ងួ] rongabaronguo
ដែលមួម៉ៅ ត្អួរចុះត្អួរឡើង :
ដែលងេងងោង ឬងេងើរកកល់ក្អួតចង្អោរ ព្រោះពុលថ្នាំជាដើម។
[រ-ង៉ាប់-រ-ងើ] rongaborongau
ដែលងេងងោង ឬងេងើរកកល់ក្អួតចង្អោរ ព្រោះពុលថ្នាំជាដើម។
ដែលទន់ល្មៃពត់ពេន :
[រ-ង៉ិក-រ-ង៉ក់] rongekrongok
ដែលទន់ល្មៃពត់ពេន :
សូរឮង៉ឺតៗ រឿយៗ។
[រ-ង៉ឺត] rongeut
សូរឮង៉ឺតៗ រឿយៗ។
ដែលពោលរទូរទាំង៉ូវៗរឿយៗ :
[រ-ង៉ូវ] rongouv
ដែលពោលរទូរទាំង៉ូវៗរឿយៗ :
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រង៉ូវ ថា រង៉ែរង៉ូវ ដែលពោលរទូរទាំត្អូញត្អែរ ឬបន្ទោសរង៉ូវៗឥតស្រាក។
[រ-ង៉ែ] rongae
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រង៉ូវ ថា រង៉ែរង៉ូវ ដែលពោលរទូរទាំត្អូញត្អែរ ឬបន្ទោសរង៉ូវៗឥតស្រាក។
ដែលអង្គុយត្របោមក្បាលជង្គង់ជុំគ្នា, ដែលឋិតនៅរាយៗគ្នា ពេញពាស :
[រ-ង៉ោម] rongaom
ដែលអង្គុយត្របោមក្បាលជង្គង់ជុំគ្នា, ដែលឋិតនៅរាយៗគ្នា ពេញពាស :
[រង់] rngo≈
បង្អង់ចាំ, ឈប់បង្អង់ :
(ព.សា.) ទន្ទឹងចាំតែ, នៅចាំតែ។
[រង់-ចំា-តែ] rngochamatae≈
(ព.សា.) ទន្ទឹងចាំតែ, នៅចាំតែ។
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតត្រង់ចុងម្រាមដៃឬម្រាមជើង បណ្ដាលឱ្យឈឺចាប់ពើតខ្លាំង, ពេទ្យខ្មែរបុរាណច្រើនប្រើល័ខស្រម៉ជាថ្នាំរម្ងាប់រោគនេះ ដូចពោះភ្លាញដែរ។
[រង់-ដឿង] rongodoeang
ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតត្រង់ចុងម្រាមដៃឬម្រាមជើង បណ្ដាលឱ្យឈឺចាប់ពើតខ្លាំង, ពេទ្យខ្មែរបុរាណច្រើនប្រើល័ខស្រម៉ជាថ្នាំរម្ងាប់រោគនេះ ដូចពោះភ្លាញដែរ។
ងាកចុះងាកឡើងរឿយៗ ដូចគេចាប់រង្កៀក :
[រង់-កៀក] rongkeak
ចាប់កៀកយោគចុះយោគឡើងឱ្យរលុង ដើម្បីដកចេញឬដើម្បីឱ្យចុះជ្រៅ :
[រង់-កៀក] rongkeak
ងាកចុះងាកឡើងរឿយៗ ដូចគេចាប់រង្កៀក :
ឈ្មោះលំនាំបទគ្វាមមួយប្រភេទប្រើសំឡេងរលាក់រលែកងីកងាក ដូចគេចាប់បង្គោលរង្កៀក :
[រង់-កៀក-បង់-គោល] rongkeakbongkoul
ឈ្មោះលំនាំបទគ្វាមមួយប្រភេទប្រើសំឡេងរលាក់រលែកងីកងាក ដូចគេចាប់បង្គោលរង្កៀក :
នឹកពិភាល់, មិនទុកចិត្ត, មិនអស់ចិត្ត, មិនស៊ប់ចិត្ត, ឃ្នើសចិត្ត :
[រង់-កៀស] rongkies
នឹកពិភាល់, មិនទុកចិត្ត, មិនអស់ចិត្ត, មិនស៊ប់ចិត្ត, ឃ្នើសចិត្ត :
[រង់] ឬ [រ៉ង់-គៈ] rongkor
ជ័រមានសម្បុរលឿង សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំគំនូរឬជាថ្នាំរម្ងាប់រោគខ្លះក៏បាន។
[រង់] ឬ [រ៉ង់-គៈ] rongkor
ការរីករាយសប្បាយ, ល្បែងរបាំ, ល្ខោន; ចម្បាំង :
[រង់-គត់-ឋាន] rongkor
(ម.ព. រង្គមណ្ឌល ក្នុង រង្គ២)។
[រង់-គៈ-ភូម] rongkor
ទីលេងមហោស្រព; សមរភូមិ (ទីចម្បាំង)។
[រង់-គៈ-មន់-ឌល់] rongkor
កន្លែងរបាំ, មន្ទីរពិសោធន៍ដែលមានកន្លែងអង្គុយជាថ្នាក់ៗ។
[រង់-គៈ-សា-ឡា] rongkor
(ម.ព. រង្គសាល)។
រោងរាំ, រោងល្ខោន, បារ។
[រង់-គៈ-សាល] rngokeaksal≈
រោងរាំ, រោងល្ខោន, បារ។
អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការលេងមហាស្រព (អ្នករាំ, តួល្ខោន) ; អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការផាត់ថ្នាំ (ជាងលាបថ្នាំ, ជាងគំនូរ)។
[រ៉ង់-គា-ជីប] rongkeachip
អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការលេងមហាស្រព (អ្នករាំ, តួល្ខោន) ; អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយការផាត់ថ្នាំ (ជាងលាបថ្នាំ, ជាងគំនូរ)។
ត្រាច់ទៅមកសុសសព្វ :
[រ៉ង់-គាត់] rongkeat
ដែលច្រវាត់, ខ្វាត់ខ្វែង, សុសសព្វ :
[ត្រាច់-រង់-គាត់] rongkeat
ត្រាច់ទៅមកសុសសព្វ :
រង្គំរាលដាល; ក្ដៅក្រហាយសាយដាលរាលពីមួយទៅមួយ។
[រង់-គាល] rongkeal
ដាលរាល, បែកសាយ :
[រង់-គាល-ចិត] rongkeal
រអាចិត្ត, ក្ដៅក្រហាយក្នុងចិត្ត។
[រង់-គំ-រង់-គាល] rongkeal
រង្គំរាលដាល; ក្ដៅក្រហាយសាយដាលរាលពីមួយទៅមួយ។
ដែលរលុងចាប់រង្កៀកបាន :
[រង់-គើ] rongkau
ញ័ររញ្ជួយ :
[រង់-គើ] rongkau
ដែលរលុងចាប់រង្កៀកបាន :
កម្រើក, ធ្វើឱ្យកម្រើក :
[រង់-កើក] rongkerk
កម្រើក, ធ្វើឱ្យកម្រើក :
រង្គោះរង្គាយ រង្គោះរាត់រាយ :
[រង់-គោះ] rongkuoh
រដោះ, របូត ព្រោះរលុង :
[រង់-គោះ] rongkuoh
ជ្រុះចុះ :
[រង់-គោះ] rongkuoh
រង្គោះរង្គាយ រង្គោះរាត់រាយ :
ខ្វះលំនឹង, មិនមាំទាំ, មិននឹងនរ, មិនមានស្ថិរភាព, មិនមានតុល្យភាព :
[រង់-គោះ-រង់-គើ] rngokoeahrngokeu≈
ខ្វះលំនឹង, មិនមាំទាំ, មិននឹងនរ, មិនមានស្ថិរភាព, មិនមានតុល្យភាព :
ដែលងំនៅជានិច្ច, ដែលឆេះកាត់ គគុល :
[រង់-គំ] rongkomm
ដែលងំនៅជានិច្ច, ដែលឆេះកាត់ គគុល :
(ម.ព. រង្គ{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[រ៉ង់-គៈ—] rngokeak—≈
(ម.ព. រង្គ២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
រង្វង់ដែលស្របនឹងខ្សែអេក្វាទ័រ ហើយមានរយៈទទឹង ៦៦ដឺក្រេ៣៣មីនុត នៅសងខាងខ្សែអេក្វាទ័រ។ រង្វង់ប៉ូលខាងជើងហៅថា រង្វង់ប៉ូលអាកទិក ឯរង្វង់ប៉ូលខាងត្បូងហៅថា រង្វង់ប៉ូលអង់តាកទិក។
[រង់-វង់] rongvong
ទីឱកាសក្នុងវង់មូល :
[រង់-វង់] rongvong
(គណិត.) សំណុំចំណុចទាំងអស់នៅក្នុងប្លង់មួយដែលមានចម្ងាយថេរពីចំណុចនឹងមួយនៃប្លង់នោះ។
[រង់-វង់-ប៉ូល] rongvong
រង្វង់ដែលស្របនឹងខ្សែអេក្វាទ័រ ហើយមានរយៈទទឹង ៦៦ដឺក្រេ៣៣មីនុត នៅសងខាងខ្សែអេក្វាទ័រ។ រង្វង់ប៉ូលខាងជើងហៅថា រង្វង់ប៉ូលអាកទិក ឯរង្វង់ប៉ូលខាងត្បូងហៅថា រង្វង់ប៉ូលអង់តាកទិក។
កន្លែងដែលផ្លូវកាត់គ្នាច្រើន ហើយមានវត្ថុរាងរង្វង់នៅកណ្ដាល សម្រាប់សម្រួលចរាចរណ៍ :
[រង់-វង់-មូល] rngovngomul≈
កន្លែងដែលផ្លូវកាត់គ្នាច្រើន ហើយមានវត្ថុរាងរង្វង់នៅកណ្ដាល សម្រាប់សម្រួលចរាចរណ៍ :
រង្វាន់និងទ្រនឹប, របស់ដែលឱ្យដោយឡែកផ្សេងក្រៅពីទ្រនឹប។
[រង់-វាន់] rong vorn
របស់ដែលថែមឱ្យដោយឡែកផ្សេងលើសពីកំណត់ដែលត្រូវបាន, របស់ជាបំណាច់ដែលថែមឱ្យ ព្រោះគាប់ចិត្តឬដើម្បីបំពេញចិត្ត :
[រង់-វាន់-ខាន់-ខៅ] rong vorn
រង្វាន់និងទ្រនឹប, របស់ដែលឱ្យដោយឡែកផ្សេងក្រៅពីទ្រនឹប។
ប្រដាប់សម្រាប់វាល់ :
[រង់-វាល់] rongveal
ប្រដាប់សម្រាប់វាល់ :