Khmer Dictionary

រំហ័ស នាម

[រំ-ហ័ស] rumhoas

ដំណើររហ័ស, ការប្រញាប់ :

រំអា

(ម.ព. រម្អា)។

រំអា កិរិយាសព្ទ

[រំ-អា] romaa

(ម.ព. រម្អា)។

រំអិល

(ម.ព. រម្អិល)។

រំអិល នាម

[រំ-អិល] rumael

(ម.ព. រម្អិល)។

រំអុក

អុករឿយៗ, កម្ជេញដាក់ គឺពឹងរក, សូម; តឿនទារ ទទូចច្រំដែល, កន្ទក់កន្ទេញ នាំឱ្យព្រួយ ឱ្យជ្រេញចិត្ត :

រំអុក កិរិយាសព្ទ

[រំ-អុក] rumaok

អុករឿយៗ, កម្ជេញដាក់ គឺពឹងរក, សូម; តឿនទារ ទទូចច្រំដែល, កន្ទក់កន្ទេញ នាំឱ្យព្រួយ ឱ្យជ្រេញចិត្ត :

រំអុករំអែ

រំអុកចែប៉ប្រែ, រំអុកត្អូញត្អែរច្រំដែល :

រំអុករំអែ កិរិយាសព្ទ

[រំ-អុក-រំ-អែ] rumaokrumaae

រំអុកចែប៉ប្រែ, រំអុកត្អូញត្អែរច្រំដែល :

រំអួយ

(ម.ព. រំអែរំអួយ)។

រំអួយ កិរិយាសព្ទ a

[រំ-អួយ] rumauoy

ធ្វើពុតចំទួយខ្លួន, ឈឺចាប់ឬនឿយហត់បន្តិចបន្តួច សម្ដែងអាការៈមាយាថ្ងូរឬត្អួញត្អែរធ្វើហាក់ដូចជានឿយហត់ខ្លាំងឬឈឺខ្លាំង :

រំអួយ គុណនាម b

[រំ-អួយ] rumauoy

ដែលធ្វើពុតចំទួយខ្លួន, ដែលសម្ដែងអាការៈមាយា :

រំអួយ កិរិយាសព្ទ

[រំ-អួយ-រំ-អែ] rumauoy

(ម.ព. រំអែរំអួយ)។

រំអើក

និយាយតំណាលឬរំឭកដំណើរដើម ឬក៏រឿងដើម :

រំអើក កិរិយាសព្ទ

[រំ-អើក] rumaaeuk

និយាយតំណាលឬរំឭកដំណើរដើម ឬក៏រឿងដើម :

រំអែង

(ម.ព. រម្អែង)។

រំអែង កិរិយាសព្ទ

[រំ-អែង] rumaaeng

(ម.ព. រម្អែង)។

រំអែរំអួយ

ដែលរំអួយពេក :

រំអែរំអួយ កិរិយាសព្ទ a

[រំ-អែ-រំ-អួយ] rumaaerumauoy

រំអួយពេក។

រំអែរំអួយ គុណនាម b

[រំ-អែ-រំ-អួយ] rumaaerumauoy

ដែលរំអួយពេក :

រំឥល

(ម.ព. រម្អិល)។

រំឥល នាម

[រំ-អិល] rumael≈

(ម.ព. រម្អិល)។

រំឭក

(ម.ព. រម្លឹក)។

រំឭក កិរិយាសព្ទ

[រំ-លឹក] rumk

(ម.ព. រម្លឹក)។

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

ចេញពន្លឺត្រចះពីក្នុងស្រទាប់មេឃ នៅវេលាព្រហាមឬវេលាយប់ (តាមកាលកំណត់) :

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

សរសេររបះ (។) នេះ រាំងឃ្លាឬសង្កាត់សេចក្ដីមួយៗឱ្យដាច់ស្រឡះដោយឡែក : (និយាយថា ខណ្ឌ ក៏បាន ខណ្ឌរបះតូច, សរសេរខណ្ឌ :

រះ កិរិយាសព្ទ

[រះ] reah

រេបែរឱ្យបានទាំងពីរខាង គឺខាងណេះផងខាងណោះផង :

រះ កិ., គុ.កិ.

[រះ] reah

វាយរាយឱ្យត្រូវសព្វអន្លើ :

រះ កិរិយាសព្ទ ១)

[រះ-សន់-សើម] reah

ដើរកាត់ទីមានស្មៅវែង ឬកាត់ព្រៃដែលកំពុងទទឹកជោកដោយសន្សើម។

រះ នាម ២)

[រះ-សន់-សើម] reah

(ព.ប្រ.) ទៅឬមកពីព្រហាមដោយដំណើររលះរលាំង :

រះ កិរិយាសព្ទ

[និ-យាយ-រះ] reah

និយាយប៉ាតឱ្យត្រូវសព្វ។

រះមុខ

វិសគ៌ៈ ឬវិសជ៌នីយ (ៈ) នេះ សម្រាប់ប្រើរះពីមុខអក្សរ, ដូចជា ខ្លះ, ម្លិះ, លុះ, ចេះ, ឈ្មោះ ជាដើម។

រះមុខ កិរិយាសព្ទ

[រះ-មុក] reahmukh

សរសេរវិសគ៌ៈ រៈពីមុខអក្សរ ខុស, ច្បាស់, ចាស់, ណាស់, ប្រើ "ស" ប្រកបយ៉ាងនេះត្រូវហើយ, សរសេររះមុខជា ខុះ, ច្បះ, ចះ, ណះ យ៉ាងនេះមិនត្រូវទេ។

រះមុខ នាម

[រះ-មុក] reahmukh

វិសគ៌ៈ ឬវិសជ៌នីយ (ៈ) នេះ សម្រាប់ប្រើរះពីមុខអក្សរ, ដូចជា ខ្លះ, ម្លិះ, លុះ, ចេះ, ឈ្មោះ ជាដើម។

រះសំបែង

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សង់ផ្ទះ ឬ ធ្វើផ្ទះ ថា :

រះសំបែង បុព្វបទ

[រះ-សំ-បែង] reahsambaeng

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សង់ផ្ទះ ឬ ធ្វើផ្ទះ ថា :

រ៉

រង់, រង់ចាំ, បង្អង់ចាំ :

រ៉ កិរិយាសព្ទ

[រ៉] r

អាររេះសាច់ឈើផ្គុំភ្ជិតមុខ :

រ៉ នាម

[រ៉] r

ឈ្មោះរណារតូច ធ្មេញល្អិតញឹក សម្រាប់អាររេះសាច់ឈើផ្គុំភ្ជិត មុខ :

រ៉ កិរិយាសព្ទ

[រ៉] r

រង់, រង់ចាំ, បង្អង់ចាំ :

រ៉ក

ប្រដាប់មានភ្លៅសណ្ឋានខូងជុំវិញ វិលបានធូរស្រួល សម្រាប់ស៊កខ្សែឬពួរទាញអ្វីៗយោងឡើងឬសម្រូតចុះដោយងាយ :

រ៉ក នាម

[រ៉ក] rok

ប្រដាប់មានភ្លៅសណ្ឋានខូងជុំវិញ វិលបានធូរស្រួល សម្រាប់ស៊កខ្សែឬពួរទាញអ្វីៗយោងឡើងឬសម្រូតចុះដោយងាយ :

រ៉ង នាម ១)

[រ៉ង] rngo≈

កងទ្រនាប់, កងទ្រនាប់ដាក់ចន្លោះក្បាលខ្ចៅសម្រាប់រឹតបន្តឹងខ្ចៅ :

រ៉ង នាម ២)

[រ៉ង] rngo≈

បន្ទះក្រដាសពិសេសមានចោះប្រហោងជាទ្រនាប់ដាក់ចន្លោះផ្នែកផ្សេងៗនៃម៉ាស៊ីនដើម្បីឱ្យជិតល្អ :

រ៉ង នាម ៣)

[រ៉ង] rngo≈

ស៊ីម៉ង់ពិសេសម៉្យាងសម្រាប់បិទចន្លោះឥដ្ឋការ៉ូ :

រ៉ង់

(ស្ថិតិ.) ផលសងរវាងតម្លៃខ្ពស់បំផុតនិងតម្លៃទាបបំផុតនៃទិន្នន័យ។

រ៉ង់ នាម

[រ៉ង់] rngo≈

(ស្ថិតិ.) ផលសងរវាងតម្លៃខ្ពស់បំផុតនិងតម្លៃទាបបំផុតនៃទិន្នន័យ។

រ៉យកែវ

ឈ្មោះដំណើរពាក្យរាយដែលមានចាប់ចួនគ្នាម្ដងៗទីទៃពីដំណើរចួនរបស់ពាក្យកាព្យ :

រ៉យកែវ នាម

[រ៉យ-កែវ] roykaev

ឈ្មោះដំណើរពាក្យរាយដែលមានចាប់ចួនគ្នាម្ដងៗទីទៃពីដំណើរចួនរបស់ពាក្យកាព្យ :

រ៉ស់

ត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ខ្លួនមូលវែង សម្បុរក្រមៅ, ជាពួកត្រីឆ្ដោ :

រ៉ស់ នាម

[រ៉ស់] ros

ត្រីស្រកាមួយប្រភេទ ខ្លួនមូលវែង សម្បុរក្រមៅ, ជាពួកត្រីឆ្ដោ :

រ៉ា កិរិយាសព្ទ

[រ៉ា] ra

អេះ; ហ្ន៎ះ! ឬណា៎!; ចុះ; ភ្លាម; ...។ ពាក្យនេះច្រើនប្រើក្នុងកាព្យឬទំនុកច្រៀង, ដូចជា : ឆាប់រ៉ា ឆាប់ភ្លាម ឬឆាប់ហ្ន៎ះ! :

រ៉ា កិរិយាសព្ទ

[ទៅ-រ៉ា] ra

ទៅអេះ! :

រ៉ា កិរិយាសព្ទ

[មក-អាយ-រ៉ា] ra

មកអាយហ្ន៎ះ! ឬមកអាយភ្លាម :

រ៉ា កិរិយាសព្ទ

[មើល-រ៉ា] ra

មើលចុះ :

រ៉ា ឧទានសព្ទ

[អឺយ-រ៉ា] ra

ពាក្យសម្រាប់កែមស៊ែមពាក្យកាព្យឬទំនុកច្រៀង តាមទំនងដែលគួរប្រកប :

រ៉ាកែត

ឧបករណ៍មួយប្រភេទសម្រាប់វាយកូនបាល់ សី ឬប៉េងប៉ុង :

រ៉ាកែត នាម

[រ៉ា-កែត] rakaet≈

ឧបករណ៍មួយប្រភេទសម្រាប់វាយកូនបាល់ សី ឬប៉េងប៉ុង :

រ៉ាង

សូរឮដោយគោះថាសស្ពាន់ស្ដើងឬដោយខ្យល់បក់ប៉ះត្រូវស្លឹកត្នោតស្ងួតក្រៀមជាដើម។

រ៉ាង ឧទានសព្ទ

[រ៉ាង] rang

សូរឮដោយគោះថាសស្ពាន់ស្ដើងឬដោយខ្យល់បក់ប៉ះត្រូវស្លឹកត្នោតស្ងួតក្រៀមជាដើម។

រ៉ាដា

ប្រព័ន្ធដែលប្រើរលកសំឡេងដើម្បីស្វែងរកទីតាំងនៃវត្ថុដែលគេមើលមិនឃើញ :

រ៉ាដា នាម

[រ៉ា-ដា] rada

ប្រព័ន្ធដែលប្រើរលកសំឡេងដើម្បីស្វែងរកទីតាំងនៃវត្ថុដែលគេមើលមិនឃើញ :

រ៉ាដ្យង់

(គណិត.) ខ្នាតនៃរង្វាស់មុំមាននិមិត្តសញ្ញា«rad »។

រ៉ាដ្យង់ នាម

[រ៉ា-ដ្យង់] radayng≈

(គណិត.) ខ្នាតនៃរង្វាស់មុំមាននិមិត្តសញ្ញា«rad »។

រ៉ាឌីកាល់

បណ្ដុំអាតូមមានបន្ទុកអគ្គិសនីឬអ៊ីយ៉ុងដែលគ្មានទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។

រ៉ាឌីកាល់ នាម

[រ៉ា-ឌី-កាល់] radikal≈

(គីមី.) អាតូមឬក្រុមអាតូមដែលគ្មានទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។

រ៉ាឌីកាល់ នាម

[រ៉ា-ឌី-កាល់-អ៊ី-យ៉ុង] radikalaiyong≈

បណ្ដុំអាតូមមានបន្ទុកអគ្គិសនីឬអ៊ីយ៉ុងដែលគ្មានទ្វេតាអេឡិចត្រុងសេរី។

រ៉ាឌីស

ឈ្មោះបន្លែប្រភេទមើម មានពណ៌ក្រហម សាច់ក្នុងពណ៌ស អាចប្រើជាបន្លែស្រស់។ ជួនគេហៅថា រ៉ាឌី តាមភាសាបារាំងក៏មាន។

រ៉ាឌីស នាម

[រ៉ា-ឌីស] radis≈

ឈ្មោះបន្លែប្រភេទមើម មានពណ៌ក្រហម សាច់ក្នុងពណ៌ស អាចប្រើជាបន្លែស្រស់។ ជួនគេហៅថា រ៉ាឌី តាមភាសាបារាំងក៏មាន។

រ៉ាត់

រឹតណែន។

រ៉ាត់ នាម

[រ៉ាត់] reat

ឈ្មោះវណ្ណយុត្តមួយប្រភេទសម្រាប់សរសេរគាបពាក្យទន្ទឹមគ្នា, ដូចជា : ថ្ងៃ ៨កើត រាច និង ១៥ឬ ១៤រោច តែសម័យឥឡូវមិនសូវប្រើ ច្រើនសរសេររាយគ្នា ជាវណ្ណយុត្តបារាំង (,;) នេះជា :