Khmer Dictionary

ល្ហែ គុណនាម

[ល្ហែ-ល្ហើយ] lheae

ល្ហែល្មមឈប់លំហើយខ្លួនបាន។

ល្ហែម

ទន់ផ្អែមសុភាព (ចំពោះតែសម្ដី) :

ល្ហែម គុណនាម

[ល្ហែម] l'haem

ទន់ផ្អែមសុភាព (ចំពោះតែសម្ដី) :

ល្ហោល

(ម.ព. រហោល)។

ល្ហោល គុណនាម

[ល្ហោល] lhoul

(ម.ព. រហោល)។

ល្ហោស

(ម.ព. រហោស)។

ល្ហោស គុណនាម

[ល្ហោស] lhous

(ម.ព. រហោស)។

ល្អ គុណនាម

[ល្អ] laor

មិនអាក្រក់, គឺឥតមានហ្មង, មិនមានទាស់, មិនឆ្គង, ត្រឹមត្រូវ, ប្រពៃ :

ល្អ គុណកិរិយា

[ល្អ] laor

ដោយប្រពៃ, ត្រឹមត្រូវុំ ស្រួលបួល :

ល្អ គុណកិរិយា

[ល្អ-ជា] laor

ស្លូតត្រង់, ត្រឹមត្រូវ :

ល្អ គុណកិរិយា

[ល្អ-មើល] laor

ល្អគួរឱ្យចង់មើល, ល្អស្រួលមើល។

ល្អ គុណនាម

[ល្អ-ល្អះ] laor

ល្អស្រលួតស្រឡះ, ល្អឥតឆ្គង :

ល្អ គុណកិរិយា

[ល្អ-ស៊ី] laor

ល្អគួរឱ្យចង់ស៊ី, ឆ្ងាញ់ពិសា (ព.សា.) ; (ព.គ.) ល្អទទួលទាន)។

ល្អក់

ដែលមិនថ្លា, មិនបរិសុទ្ធ, ដែលសៅហ្មង :

ល្អក់ គុណនាម

[ល្អក់] laok

ដែលមិនថ្លា, មិនបរិសុទ្ធ, ដែលសៅហ្មង :

ល្អង

ប្រើជាបុរិសសព្វនាមជាជំនួសព្រះនាមសម្ដេចព្រះមហាឧបរាជ ឬសម្ដេចព្រះឧបយុវរាជ ឬក៏សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជជាដើមក៏បាន :

ល្អង នាម

[ល្អង] laong

លំអងយ៉ាងល្អិត ផង់ល្អិត :

ល្អង នាម a

[ល្អង-ធូ-លី-ព្រះ-បាត] laong

ពាក្យសម្រាប់និយាយក្រាបបង្គំទូលក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ដោយបន្ទាបខ្លួន អ្នកនិយាយហាក់ដូចជាយកសីសៈទៅក្រាបក្រោមល្អងធូលីដែលជាប់នៅព្រះបាទ :

ល្អង នាម b

[ល្អង-ធូ-លី-ព្រះ-បាត] laong

ប្រើជាបុរិសសព្វនាមជាជំនួសព្រះនាមសម្ដេចព្រះមហាឧបរាជ ឬសម្ដេចព្រះឧបយុវរាជ ឬក៏សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជជាដើមក៏បាន :

ល្អន់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ល្អិត ថា ល្អិតល្អន់ ល្អិតប៉ន់, ល្អិតក្រៃពេក :

ល្អន់ គុណនាម

[ល្អន់] laon

ប៉ន់។

ល្អន់ បុព្វបទ

[ល្អន់] laon

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ល្អិត ថា ល្អិតល្អន់ ល្អិតប៉ន់, ល្អិតក្រៃពេក :

ល្អល្អាច់

ស្រួលបួល :

ល្អល្អាច់ គុណនាម ១)

[ល្អ-ល្អាច់] lalaach≈

(ព.សា.) ស្អាតបាត, សមរម្យ :

ល្អល្អាច់ គុណនាម ២)

[ល្អ-ល្អាច់] lalaach≈

ស្រួលបួល :

ល្អល្អិត

ស្រួលបួល, ប្រយ័ត្នប្រយែង :

ល្អល្អិត គុណនាម ១)

[ល្អ-ល្អិត] lalaet≈

ល្អហ្មត់ហ្មង, ល្អប្រពៃ :

ល្អល្អិត គុណកិរិយា ២)

[ល្អ-ល្អិត] lalaet≈

ស្រួលបួល, ប្រយ័ត្នប្រយែង :

ល្អាង

(ម.ព. រអាង)។

ល្អាង នាម

[ល្អាង] laeang

(ម.ព. រអាង)។

ល្អាច់

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ល្អ ថា ល្អល្អាច់។

ល្អាច់ បុព្វបទ

[ល្អាច់] laeach

ពាក្យសាមញ្ញសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ល្អ ថា ល្អល្អាច់។

ល្អាត

(ម.ព. រអាត)។

ល្អាត នាម

[ល្អាត] laeat

(ម.ព. រអាត)។

ល្អាន

ប្រើដូចជា គុ.កិ. ក៏បាន :

ល្អាន នាម a

[ល្អាន] laean

ស្នាមជាលំអាន, ស្នាមឬលំអានដែលអូស; សេចក្ដីសៅហ្មង, ដំណើរមោះមៃ :

ល្អាន គុណកិរិយា b

[ល្អាន] laean

ប្រើដូចជា គុ.កិ. ក៏បាន :

ល្អិត

ដែលល្អិតខ្ទេចខ្ទី, រំកាច់រំកោច។

ល្អិត គុណនាម ១)

[ល្អិត] lait

ដែលតូចឆ្មារ :

ល្អិត គុណនាម

[ល្អិត] lait

ដែលម៉ដ្ឋ, រលីង, ផូរផង់ :

ល្អិត គុណកិរិយា

[ល្អិត] lait

ដោយខ្ទេច, ប៉ន់ :

ល្អិត គុណនាម ២)

[ល្អិត] lait

ដែលហ្មត់ហ្មង, ឈ្លាសវៃ, ប្រាកដប្រជា :

ល្អិត គុណកិរិយា

[ល្អិត] lait

ដោយទន់ផ្អែម, សុភាព, ដែលគួរស្តាប់ :

ល្អិត គុណនាម

[ល្អ-ល្អិត] lait

(ម.ព. ល្អ)។

ល្អិត គុណកិរិយា

[ល្អិត-ល្អ] lait

ល្អិតដោយប្រពៃ, ល្អិតសព្វគ្រប់។

ល្អិត គុណនាម

[ល្អិត-ល្អន់] lait

(ម.ព. ល្អន់)។

ល្អិត គុណនាម

[ល្អិត-ល្អោច] lait

ដែលល្អិតខ្ទេចខ្ទី, រំកាច់រំកោច។

ល្អិន

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ល្អូក ថា សម្ដីល្អូកល្អិន, សម្ដីត្រជាក់ទន់ផ្អែមសុភាព។

ល្អិន គុណកិរិយា

[ល្អិន] lain

ដោយត្រជាក់ស្រួល :

ល្អិន នាម

[សាច់-ល្អូក-ល្អិន] lain

សាច់ធាត់ទ្រលុកត្រជាក់ស្រួល សម្បុរស្រស់បស់។

ល្អិន បុព្វបទ

[ល្អិន] lain

ពាក្យសម្រាប់ប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ល្អូក ថា សម្ដីល្អូកល្អិន, សម្ដីត្រជាក់ទន់ផ្អែមសុភាព។

ល្អី

ល្អីតូចរាក់ បន្ទោះល្អិត សម្រាប់ប្រើដាក់បាយបរិភោគ (ច្រើនមានប្រើតាមខេត្តក្រៅតែក្នុងសម័យពីដើម)។

ល្អី នាម

[ល្អី] lai

កញ្ជើរាងស្មើលើស្មើក្រោម :

ល្អី នាម

[ល្អី-ភាច] lai

ល្អីតូចរាក់ បន្ទោះល្អិត សម្រាប់ប្រើដាក់បាយបរិភោគ (ច្រើនមានប្រើតាមខេត្តក្រៅតែក្នុងសម័យពីដើម)។

ល្អូក

(ម.ព. ល្អិន)។

ល្អូក គុណនាម ១)

[ល្អូក] lauk

ដែលស្ទាបឬប៉ះត្រូវមានសម្ផស្សត្រជាក់ស្រួល :

ល្អូក គុណនាម ២)

[ល្អូក] lauk

ដែលផ្អែមត្រជាក់ :

ល្អូក គុណនាម

[ល្អូក-ល្អិន] lauk

(ម.ព. ល្អិន)។

ល្អូកល្អឺន

ដែលផ្អែមត្រជាក់, ដែលស្និទ្ធស្នាលខ្លាំងណាស់ :

ល្អូកល្អឺន គុ., គុ.កិ.

[ល្អូក-ល្អឺន] laouklaeun≈

ដែលផ្អែមត្រជាក់, ដែលស្និទ្ធស្នាលខ្លាំងណាស់ :

ល្អូត

បក្សីមួយប្រភេទ មានពីរបែបគឺ ល្អូតគូកឬល្អូតធំ មាត្រធំ សម្បុរក្រហមក្រមៅ ភ្នែកក្រហម; ល្អូតស្បូវ មាត្រតូច សម្បុរក្រហមព្រលែតលាយពព្រុសភ្នែកក្រហម ច្រើននៅអាស្រ័យក្នុងព្រៃល្បាត។

ល្អូត នាម

[ល្អូត] laut

បក្សីមួយប្រភេទ មានពីរបែបគឺ ល្អូតគូកឬល្អូតធំ មាត្រធំ សម្បុរក្រហមក្រមៅ ភ្នែកក្រហម; ល្អូតស្បូវ មាត្រតូច សម្បុរក្រហមព្រលែតលាយពព្រុសភ្នែកក្រហម ច្រើននៅអាស្រ័យក្នុងព្រៃល្បាត។