Khmer Dictionary

គ្រឿងចាក់ស្រែះ, គ្រឿងក្រងភ្ជាប់; តណ្ហា (ធម្មជាតឬស្ថានដែលចេញផុតចាកតណ្ហាជាគ្រឿងចាក់ស្រែះ ហៅថា និញ្វន < និ + វាន; ឬ និវ៌ាណ < និស៑ + វាន, និស៑ > និរ៑, ន > ណ)។

វាន់

(ម.ព. វ័ណ្ដ)។

វាន់ នាម

[វាន់] vean

(ម.ព. វ័ណ្ដ)។

វាបី

បឹងធំ :

វាបី នាម

[វា-ប៉ី] veabei

បឹង; ត្រពាំង។

វាបី នាម

[ចុល-ឡៈ-វា-ប៉ី] veabei

បឹងតូច :

វាបី នាម

[មៈ-ហា-វា-ប៉ី] veabei

បឹងធំ :

វាប់ គុណនាម

[វាប់] veab

ធ្ងន់ពាប់ :

វាមលូរ

ដំបូក :

វាមលូរ នាម

[វា-មៈ-លូ] veamolur

ដំបូក :

វាយ

(ព.សា.) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមសាច់ជ្រាកសម្បុរលាយសលាយក្រហមខណ្ឌជាសង្កាត់ៗ, ផ្លែតូចៗ វេលាទុំឡើងសម្បុរក្រហម ប្រើជាអាហារបាន។

វាយ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាយ] veay

(ព.សា.) (វ៉ៃ) ប្រហារដោយបហរណវត្ថុឥតមុខមុត មានរំពាត់, ដំបងជាដើម :

វាយ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាយ] veay

សំពងឱ្យមុតលិចចុះ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៣)

[វាយ] veay

សំពងបញ្ចូលឱ្យណែនតឹង :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៤)

[វាយ] veay

ទូង, គោះ ឬដំឱ្យលាន់ឮសូរសព្ទ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៥)

[វាយ] veay

យកសេចក្ដីឬលម្អិតសេចក្ដីឱ្យជាក់ប្រាកដ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៦)

[វាយ] veay

តថ្លៃ :

វាយ កិរិយាសព្ទ ៧)

[វាយ] veay

ច្បាំងគ្នា, ច្បាំងដណ្ដើមយកស្រុក :

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-កន់-ទុយ-ភ្នែក] veay

(ព.ប្រ.) ញាក់ចុងភ្នែកឱ្យសញ្ញាគ្នា។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ចុង-សំ-ដី] veay

(ព.ប្រ.) បញ្ចេញចុងសម្ដីមានសេចក្ដីប្លែក គួរឱ្យសង្ស័យ។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ] veay

វាយសំពងថែមហើយថែមទៀត។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

វាយសំពងរឿយៗ ទាំងធាក់តន្ត្រំផ្ទួនៗផង។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ព.ទ.បុ.) កំចោករោកកម្ចាត់កម្ចាយឱ្យបែកខ្ញែកឬឱ្យបែកកន្ធែកចេញពីគ្នា!

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ម.ព. វាយពាងព្រហក់បំបែក)។

វាយ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-ដំ-ច្រំ-ធាក់] veay

(ព.ប្រ.) កម្ចាយសេចក្ដីកំបាំងក្នុងផ្ទះ ឬ ក្នុងក្រុមរបស់ខ្លួនឱ្យលេចឮខ្ចរខ្ចាយស្អុយកេរ្តិ៍ឈ្មោះសាយសុស។

វាយ នាម

[វាយ] veay

(ព.សា.) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ដើមសាច់ជ្រាកសម្បុរលាយសលាយក្រហមខណ្ឌជាសង្កាត់ៗ, ផ្លែតូចៗ វេលាទុំឡើងសម្បុរក្រហម ប្រើជាអាហារបាន។

វាយតម្លៃ

កំណត់តម្លៃ, គណនាឬវិនិច្ឆ័យអំពីគុណភាព សារៈសំខាន់ បរិមាណ ឬគុណតម្លៃរបស់អ្វីមួយ :

វាយតម្លៃ កិរិយាសព្ទ

[វាយ-តំ-ឡៃ] veaytamlai≈

កំណត់តម្លៃ, គណនាឬវិនិច្ឆ័យអំពីគុណភាព សារៈសំខាន់ បរិមាណ ឬគុណតម្លៃរបស់អ្វីមួយ :

វាយទណ្ឌ

គ្រឿងតម្បាញ, កី។

វាយទណ្ឌ នាម

[វា-យៈ-ទ័ន] veaytondar

គ្រឿងតម្បាញ, កី។

វាយនភណ្ឌ

ឧស្សាហកម្មតម្បាញនិងកាត់ដេរ។

វាយនភណ្ឌ នាម ១)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

សរសៃធម្មជាតិឬសិប្បនិម្មិតសម្រាប់ត្បាញ។

វាយនភណ្ឌ នាម ២)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

សម្ភារៈដែលជាធាតុផ្សំសម្រាប់កាត់ដេរ។

វាយនភណ្ឌ នាម ៣)

[វា-យៈ-នៈ-ភ័ន] veayeakneakphno≈

ឧស្សាហកម្មតម្បាញនិងកាត់ដេរ។

វាយប្រហារ

និយាយមិនល្អ បរិហារកេរ្តិ៍ទាំងចំពោះមុខទាំងមិនចំពោះមុខ។

វាយប្រហារ កិរិយាសព្ទ ១)

[វាយ-ប្រ-ហា] veaybroha≈

បង្កហេតុ បង្កជម្លោះ ច្បាំង ធ្វើសង្គ្រាម ប្រយុទ្ធគ្នា បង្កវិនាសកម្ម :

វាយប្រហារ កិរិយាសព្ទ ២)

[វាយ-ប្រ-ហា] veaybroha≈

និយាយមិនល្អ បរិហារកេរ្តិ៍ទាំងចំពោះមុខទាំងមិនចំពោះមុខ។

វាយភណ្ឌ

(ម.ព. វាយទណ្ឌ)។

វាយភណ្ឌ នាម

[វា-យៈ-ភ័ន] veayeakphno≈

(ម.ព. វាយទណ្ឌ)។

វាយយុគុល្ម

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយយុគុល្ម នាម

[វា-យុ-គុល] veayukul≈

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយឫក

(សំនួន.) ដែលមានកិរិយាតម្កើងខ្លួនហាក់គ្មាននរណាស្មើ :

វាយឫក គុណនាម

[វាយ-រឹក] veayroek≈

(សំនួន.) ដែលមានកិរិយាតម្កើងខ្លួនហាក់គ្មាននរណាស្មើ :

វាយុ

ដែលមានខ្យល់ជាសម្លាញ់ (ភ្លើង)។

វាយុ នាម

[វា-យុ] veayu

ខ្យល់; ព្យុះ។

វាយុ នាម

[វា-យុ-គុល] veayu

(ម.ព. ពាយុគុល្ម)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ទេប] veayu

ទេវតាអ្នកបណ្ដាលឱ្យកើតខ្យល់ (វាតវលាហក)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-បត់] veayu

ផ្លូវខ្យល់ (អាកាស)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-បុត] veayu

(ម.ព. ពាយុបុត្រ)។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ផល់] veayu

ឥន្ទធនូ; ព្រឹល, គ្រាប់ព្រឹល។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-ភ័ក] veayu

ដែលមានខ្យល់ជាអាហារ; អ្នកបរិភោគតែខ្យល់។

វាយុ នាម

[វា-យុ-ភ័ក] veayu

ឈ្មោះយក្សម្នាក់ក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍។