ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

វាយុ នាម

[វា-យុ-រោ-សា] veayu

រាត្រី (យប់)។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-វេក] veayu

កម្លាំងខ្យល់, សន្ទុះខ្យល់។

វាយុ គុណនាម

[វា-យុ-ស័ខ] veayu

ដែលមានខ្យល់ជាសម្លាញ់ (ភ្លើង)។

វាយុ—

(ម.ព. វាយុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាយុ— គុណនាម

[វា-យុ—] veayu—

(ម.ព. វាយុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វាយោ នាម

[វា-យោ] veayou

ខ្យល់។

វាយោ នាម

[វា-យោ-ធាត] veayou

ធាតុខ្យល់។

វារ កិរិយាសព្ទ ១)

[វា] vear

លូនដោយប្រវា :

វារ កិរិយាសព្ទ ២)

[វា] vear

បោះទងចេញ ឬ បោះទងតោងចាប់ :

វារកភ័ក្ស នាម

[វា-រៈ-កៈ-ភ័ក] veareakkakphka

សត្វដែលស៊ីពោតជាអាហារ។

វារជើង

(ព.ប្រ.) ដែលដួលរាបទៅលើដី ចាប់ឫសរសេមរសាមមិនបែកគុម្ព (និយាយតែពីធញ្ញជាតិនិងតិណជាតិ) :

វារជើង គុណនាម

[វា-ជើង] vearochaung

(ព.ប្រ.) ដែលដួលរាបទៅលើដី ចាប់ឫសរសេមរសាមមិនបែកគុម្ព (និយាយតែពីធញ្ញជាតិនិងតិណជាតិ) :

វារណៈ នាម

[វា-រៈ-ណៈ] vearonak

ដំរី, ដំរីប្រសើរ។

វារាណសី នាម

[វា-រា-ណៈ-សី] veareanasei

(ម.ព. ពារាណសី)។

វារិ នាម

[វា-រិ] veari

ទឹក (ខ្មែរច្រើនប្រើក្លាយជា វារី)។

វារិ នាម

[វា-រិ-គោ-ច] veari

សត្វទឹក, មច្ឆជាតិ។

វារិ នាម

[វា-រិ-គ័រ] veari

មេឃ, ពពក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ច] veari

(ម.ព. វារិគោចរ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ជៈ-ជាត] veari

អ្វីៗដែលដុះក្នុងទឹក; សត្វទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ជាត] veari

(ម.ព. វារិជជាតិ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធ] veari

(ម.ព. វារិគ័ភ៌)។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធា-នី] veari

ធុងទឹក, ឃ្លាំងទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ធិ] veari

សមុទ្រ, សាគរ។

វារិ នាម

[វា-រិ-និ-ធិ] veari

(ម.ព. វារិធិ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-បត់] veari

ផ្លូវទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ពឹន-ទុ] veari

តំណក់ទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-ម័ក] veari

(ម.ព. វារិបថ)។

វារិ នាម

[វា-រិ-មៈ-សិ] veari

កករទឹក; មេឃ, ពពក។

វារិ នាម

[វា-រិ-យន់] veari

គ្រឿងស្រូបទឹក, ស្នប់ទឹក; ម៉ាស៊ីនបូមទឹក។

វារិ នាម

[វា-រិ-យាន] veari

នាវា (គ្រប់យ៉ាង)។

វារិ នាម

[វា-រិ-រត់] veari

(ម.ព. វារិយាន)។

វារិជតិណជាតិ

ពពួកស្មៅដែលដុះក្នុងទឹក មានកញ្ឆែត ស្មៅស្រងែ ត្រកួនជាដើម។

វារិជតិណជាតិ នាម

[វា-រិ-ជៈ-តិ-ណៈ-ជាត] vearicheaktenakcheat

ពពួកស្មៅដែលដុះក្នុងទឹក មានកញ្ឆែត ស្មៅស្រងែ ត្រកួនជាដើម។

វារិវប្បកម្ម

សំណុំនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរុក្ខជាតិនិងសត្វនៅតាមសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង និងត្រពាំង។

វារិវប្បកម្ម នាម

[វា-រិ-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] vearivbabakkaam

សំណុំនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរុក្ខជាតិនិងសត្វនៅតាមសមុទ្រ ទន្លេ ព្រែក ស្ទឹង និងត្រពាំង។

វារិ—

(ម.ព. វារិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វារិ— នាម

[វា-រិ—] veari—

(ម.ព. វារិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

វារី នាម

[វា-រី] veari

(ម.ព. វារិ)។

វារីរុក្ខជាតិ

រុក្ខជាតិទឹកតូចៗដែលកកើតឬដុះនិងរីកលូតលាស់នៅក្នុងទឹក។

វារីរុក្ខជាតិ នាម

[វា-រី-រុក-ខៈ-ជាត] vearirukkhakcheat

រុក្ខជាតិទឹកតូចៗដែលកកើតឬដុះនិងរីកលូតលាស់នៅក្នុងទឹក។

វារីវប្បកម្ម នាម

[វា-រី-វ័ប-ប៉ៈ-កាំ] vearivbabakkaam

ការដាំរុក្ខជាតិឬការចិញ្ចឹមសត្វក្នុងទឹក :

វារីវប្យករ នាម

[វា-រី-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ក] vearivabbakka

អ្នកធ្វើវារីវប្បកម្ម :

វារីសត្វ នាម

[វា-រី-ស័ត] vearista

ពួកសត្វបង្កកំណើតនៅក្នុងទឹក :

វារីអគ្គិសនី នាម

[វា-រី-អ័ក-គិ-សៈ-នី] veariakkisakni

អគ្គិសនីដែលផលិតដោយកម្លាំងទឹកហូរ :

វារុណី

ទិសបស្ចិម; ឈ្មោះពួកនក្សត្រទី២៥។

វារុណី នាម ១)

[វា-រុន-នី] vearunei

សុរា; ទឹកស្រវឹងគ្រប់យ៉ាង; ហៅតាមនាមតាបសទ្រុស្តសីលម្នាក់ឈ្មោះ វរុណៈ ដែលជាគូដៃគ្នានឹងព្រានព្រៃម្នាក់ឈ្មោះ សុរៈ ជាអ្នកផ្ដើមបង្កើតសុរាជាដំបូងបំផុត (ហៅ ពារុណី ក៏បាន)។

វារុណី នាម ២)

[វា-រុន-នី] vearunei

ទិសបស្ចិម; ឈ្មោះពួកនក្សត្រទី២៥។

វារេណវាក្យ នាម

[វា-រេ-ណៈ-វាក] vearenveakyor

សម្ដីផ្ទួនៗ ដដែលៗ, សម្ដីច្រំដែល។

វារៈ

ការរារាំង, ការពារ; ការណាត់ឬមត់គ្នា, ការបិទ, ខ្ទប់, គ្រប; គម្រប; ...។

វារៈ នាម ១)

[វា-រៈ] veareak

ថ្ងៃ (ក្នុងសប្ដាហ៍) ; វេលា; វេន, ឱកាស :

វារៈ នាម ២)

[វា-រៈ] veareak

ការរារាំង, ការពារ; ការណាត់ឬមត់គ្នា, ការបិទ, ខ្ទប់, គ្រប; គម្រប; ...។

វាល នាម

[វាល] veal

ទីដែលស្រឡះឥតមានព្រៃ, ឥតមានអ្វីបាំង; លំហ :

វាល នាម

[វា-លៈ-កំ-ពល់] veal

សំពត់រោមសត្វ។

វាល នាម

[វាល-កាល] veal

វាលស្រឡះស្អាតធេង។

វាល កិរិយាសព្ទ

[វាល-ខ្លួន] veal

(ព.ប្រ.) ស្រឡះខ្លួនឥតទីពឹង, ឥតពំនាក់។

វាល នាម

[វា-ល័ក-គៈ-ម៉ាត់] veal

ត្រឹមតែចុងសក់, ប៉ុនចុងសក់។

វាល នាម

[វា-ល័ក-គៈ] veal

ចុងសក់។

វាល នាម

[វាល-ទុំ-នាប] veal

ផ្ទៃដីរាបដែលមានរយៈកម្ពស់ទាបឬក៏ស្ថិតនៅចន្លោះដីខ្ពស់ :

វាល នាម

[វា-លៈ-ធិ] veal

សរីរប្រទេសទ្រទ្រង់នូវសក់កន្ទុយ គឺដងកន្ទុយនៃសត្វចតុប្បាទប្រភេទខ្លះ មានគោ, ក្របី, សេះ, ចាមរី ជាដើម។

វាល នាម

[វា-លៈ-ពាស់] veal

(ម.ព. វាលកម្ពល)។

វាល នាម

[វាល-ភក់] veal

ផ្ទៃដីសើមដែលមានព្រៃលិចទឹក ហើយមានដីឆ្អែតទឹកឬលិចទឹកតាមរដូវ :

វាល នាម

[វាល-វង់] veal

វាលមានមណ្ឌលមូលសម្រាប់បរសេះប្រណាំង។

វាល នាម

[វា-លៈ-វេ-ធិ-នី] veal

(ម.ព.វាលវេធី)។

វាល នាម

[វា-លៈ-វេ-ធី] veal

អ្នកបាញ់ត្រង់សូម្បីសក់មួយសរសៃក៏បាញ់ត្រូវបាន។

វាលមីកិ នាម

[វាល-មី-កិ] vealmike

(ម.ព. វាល្មីកៈ)។

វាលលម្ហ

តំបន់ស្ងួតហួតហែង មានកម្ពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំមិនលើសពី១០០មិល្លីម៉ែត្រ មានដង់ស៊ីតេសព៌ាង្គកាយមានជីវិតទាប ហើយខ្សត់ពពួកសត្វនិងរុក្ខជាតិ :

វាលលម្ហ នាម

[វាល-លំ-ហ] veallumha

តំបន់ស្ងួតហួតហែង មានកម្ពស់ទឹកភ្លៀងប្រចាំឆ្នាំមិនលើសពី១០០មិល្លីម៉ែត្រ មានដង់ស៊ីតេសព៌ាង្គកាយមានជីវិតទាប ហើយខ្សត់ពពួកសត្វនិងរុក្ខជាតិ :

វាលវីជនី នាម

[វា-លៈ-វី-ជៈ-នី] vealvichoni

ផ្លិតរោមសត្វ, ស៊ែ។

វាលស្តិប

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅទាបៗនិងអាចមានគុម្ពោតខ្លះៗនៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងក្នុងសិសិររដូវ និងស្ងួតនៅវស្សានរដូវដូចជា នៅភាគកណ្ដាលនៃទ្វីបអាស៊ី នៅតំបន់អាកាសធាតុក្បែរត្រូពិកនៃទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ជាដើម។

វាលស្តិប នាម

[វាល-ស្តិប] (ជើង ត)] vealsteb](cheungt)a

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅទាបៗនិងអាចមានគុម្ពោតខ្លះៗនៅតំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំងក្នុងសិសិររដូវ និងស្ងួតនៅវស្សានរដូវដូចជា នៅភាគកណ្ដាលនៃទ្វីបអាស៊ី នៅតំបន់អាកាសធាតុក្បែរត្រូពិកនៃទ្វីបអាម៉េរិកខាងត្បូង ជាដើម។

វាលស្មោង

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅផ្សេងៗនៅតំបន់ក្ដៅដែលមានរដូវប្រាំងវែង។ វាលស្មោងអាចមានដើមឈើច្រើនឬតិចដុះលាយឡំជាមួយពពួកស្មៅទៅតាមកម្ពស់ទឹកភ្លៀងដែលខុសៗគ្នាតាមតំបន់ :

វាលស្មោង នាម

[វាល-ស្មោង] vealsmong

ផ្នែកមួយនៃមណ្ឌលជីវៈដីគោក មានដុះពពួកស្មៅផ្សេងៗនៅតំបន់ក្ដៅដែលមានរដូវប្រាំងវែង។ វាលស្មោងអាចមានដើមឈើច្រើនឬតិចដុះលាយឡំជាមួយពពួកស្មៅទៅតាមកម្ពស់ទឹកភ្លៀងដែលខុសៗគ្នាតាមតំបន់ :

វាលិកា នាម

[វា-លិ-កា] vealika

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលុកា នាម

[វា-លុ-កា] vealuka

(ម.ព. ពាលុកា)។

វាលៈ នាម

[វា-លៈ] vealeak

សក់, សរសៃសក់; រោមសត្វ, សក់កន្ទុយសត្វចតុប្បាទប្រភេទខ្លះ យ៉ាងដូចគោ សេះនិងចាមរីជាដើម។

វាល់ កិរិយាសព្ទ

[វាល់] veal

ដាក់ក្នុងរង្វាល់, ធ្វើឱ្យត្រឹមត្រូវតាមរង្វាល់, ដាក់ឬច្រកឱ្យពេញរង្វាល់ :

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-ព្រឹក] veal

ពេញមួយយប់ទាល់ព្រឹក។

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-ល្ងាច] veal

ពេញមួយថ្ងៃទាល់ល្ងាច។

វាល់ គុណកិរិយា

[វាល់-វាល] veal

(ព.ប្រ.) ច្រើនពេញពាស ហាក់ដូចជាវាល់ពេញទាំងវាល :