Khmer Dictionary

សមាគម នាម ២)

[សៈ-ម៉ា-គំ] sameakom

ការចូលហ៊ុនគ្នា, ក្រុមហ៊ុន :

សមាគម នាម

[ថេ-រ៉ៈ-សៈ-ម៉ា-គំ] sameakom

ការប្រជុំពួកព្រះថេរៈ, ក្រុមជំនុំសង្ឃ (ប្រជុំដើម្បីវិនិច្ឆ័យអធិករណ៍ ឬដើម្បីប្រឹក្សាអំពីកិច្ចការរបស់សង្ឃ។

សមាគម នាម

[ពា-ណិច-ជៈ-សៈ-ម៉ា-គំ] sameakom

(ម.ព. សមាគម)។

សមាគម នាម

[ពុត-ធិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-គំ] sameakom

ការរួបរួមគំនិតគ្នារបស់អ្នកកាន់ពុទ្ធសាសនា (ដើម្បីទំនុកបម្រុងពុទ្ធសាសនាឱ្យរុងរឿងចម្រុងចម្រើន)។

សមាគម នាម

[សៈ-ម៉ា-គំ-ញាត] sameakom

ការប្រជុំញាតិ ឬការចួបជុំពួកញាតិ (ហៅ ញាតិសមាគម ក៏បាន)។

សមាចារ

មារយាទល្អ, មារយាទត្រឹមត្រូវ, រៀបរយ; មាន ៣យ៉ាងគឺ មារយាទរៀបរយខាងកាយ, វាចា, ចិត្ត ហៅ កាយសមាចារ, វចីសមាចារ, មនោសមាចារ។

សមាចារ នាម

[សៈ-ម៉ា-ចា] someachar

មារយាទល្អ, មារយាទត្រឹមត្រូវ, រៀបរយ; មាន ៣យ៉ាងគឺ មារយាទរៀបរយខាងកាយ, វាចា, ចិត្ត ហៅ កាយសមាចារ, វចីសមាចារ, មនោសមាចារ។

សមាជ នាម

[សៈ-ម៉ាច] someach

មហាសន្និបាតឬការប្រជុំនៃមហាជនអ្នកពិភាក្សាអំពីបញ្ហាផ្សេងៗ ដែលមានផលប្រយោជន៍ទូទៅ :

សមាជិក

អ្នកដែលមានអំណាចត្រូវចូលកាន់ទីប្រជុំបាន; អ្នកចូលរួបរួមក្នុងអង្គការនយោបាយ, ក្នុងសមាគម, ក្នុងគ្រួសារ :

សមាជិក នាម

[សៈ-ម៉ា-ជិក] sama jerk

អ្នកដែលមានអំណាចត្រូវចូលកាន់ទីប្រជុំបាន; អ្នកចូលរួបរួមក្នុងអង្គការនយោបាយ, ក្នុងសមាគម, ក្នុងគ្រួសារ :

សមាជិកភាព

ភាពជាសមាជិកនៃក្រុម សមាគម ឬអង្គការជាដើម :

សមាជិកភាព នាម

[សៈ-ម៉ា-ជិ-កៈ-ភាប] sakmachikakpheab≈

ភាពជាសមាជិកនៃក្រុម សមាគម ឬអង្គការជាដើម :

សមាទាន នាម a

[សៈ-ម៉ា-ទាន] ឬ [ស្មា-ទាន] someatean

ការកាន់ដោយប្រពៃ, ការទទួលកាន់តាម, ការបញ្ចេញវាចាប្ដេជ្ញាទទួលកាន់តាម។

សមាទាន កិរិយាសព្ទ b

[សៈ-ម៉ា-ទាន] ឬ [ស្មា-ទាន] someatean

បញ្ចេញវាចាប្ដេជ្ញាទទួលកាន់តាម :

សមាធាន

ការទាញអារម្មណ៍ឱ្យតាំងនៅនឹង, ការចុះចិត្តស៊ប់មាំ, សមាធិ; ការកាន់សម្ដីទៀងទាត់តាមប្ដេជ្ញា :

សមាធាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ធាន] someathean

ការទាញអារម្មណ៍ឱ្យតាំងនៅនឹង, ការចុះចិត្តស៊ប់មាំ, សមាធិ; ការកាន់សម្ដីទៀងទាត់តាមប្ដេជ្ញា :

សមាធិ

សមាធិដែលចុះស្លុងស៊ប់ក្នុងអង្គបឋមជ្ឈាន ប៉ុន្តែមិនទាន់ពេញបរិបូរ (ព.ពុ.)។

សមាធិ នាម

[សៈ-ម៉ា-ធិ] sameathi

ដំណើរតាំងស៊ប់មាំនៃចិត្ត, ការចុះចិត្តស៊ប់ឬស្លុងចិត្តក្នុងគន្លងអារម្មណ៍ដែលរំពឹង, ការនឹករំពឹងស្លុងចិត្ត; ដំណើរស្លុងចិត្តស៊ប់ក្នុងអង្គឈាន :

សមាធិ នាម

[ខៈ-ណិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ធិ] sameathi

ការនឹករំពឹងស្លុងចិត្តក្នុងអារម្មណ៍ណាមួយ បានតែមួយស្របក់ក៏បាត់ទៅវិញ។

សមាធិ នាម

[ម៉ាច់-ឆា-សៈ-ម៉ា-ធិ] sameathi

សមាធិខុសផ្លូវខុសទំនង។

សមាធិ នាម

[សៈ-ម៉ា-ធិ-ចិត] sameathi

ចិត្តដែលចុះស្លុងស៊ប់ក្នុងសមាធិ, ចិត្តជាសមាធិ។

សមាធិ នាម

[សៈ-ម៉ា-ធិ-យោក] sameathi

ការព្យាយាមចម្រើនសមាធិ :

សមាធិ នាម

[ស័ម-ម៉ា-សៈ-ម៉ា-ធិ] sameathi

សមាធិត្រូវផ្លូវ ត្រូវទំនង។

សមាធិ នាម

[អ៊ុ-ប៉ៈ-ចា-រ៉ៈ-សៈ-ម៉ា-ធិ] sameathi

សមាធិដែលចុះស្លុងស៊ប់ក្នុងអង្គបឋមជ្ឈាន ប៉ុន្តែមិនទាន់ពេញបរិបូរ (ព.ពុ.)។

សមាន

អានុភាពស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានអានុភាពស្មើគ្នា។

សមាន គុណនាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ] somean

ស្មើ, ស្មើគ្នា, ប៉ុនគ្នា, ដូច, ដូចគ្នា, ជាមួយគ្នា; ដែលត្រូវគ្នា។

សមាន នាម ១)

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ស័ង-វ៉ាស] somean

(ម.ព. សមានសំវាស)។

សមាន នាម ២)

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ស័ង-វ៉ាស] somean

(ព.ពុ.) ការធ្វើឧបោសថសង្ឃកម្មរួមគ្នាបាន; ភិក្ខុដែលរួមធ្វើសង្ឃកម្មជាមួយគ្នាបាន (មិនរង្កៀសចិត្តនឹងគ្នា)។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-គៈ-តិ] somean

ដំណើរប្រព្រឹត្តស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានគតិស្មើគ្នា, ដែលមានសេចក្ដីយល់ត្រូវគ្នា។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-គុន] somean

គុណស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានគុណសម្បត្តិស្មើគ្នា។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-គោត] somean

គោត្រស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានគោត្រស្មើគ្នា, ដែលមានសែត្រូវគ្នា (ប្រើជា សមគោត្ត ឬ គោត្រ ក៏បាន)។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ចិត] somean

ចិត្តស្មោះស្មើ, ចិត្តដែលមានសភាពទោរទន់រកគ្នាដោយសេចក្ដីស្រឡាញ់ :

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណ័ច-ឆ័ន-ទៈ] ឬ [សៈ-ម៉ា-ណ័ច-ឆ័ន] somean

បំណងស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានបំណងស្មើគ្នា។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ជន់] somean

ជនស្មើភាពគ្នា, ជនស្មើស័ក្ដិ។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ជាត] somean

ជាតិស្មើគ្នា, ជាតិត្រូវគ្នា (សមជាតិ)។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ជា-តិ-កៈ] somean

អ្នកដែលមានជាតិស្មើគ្នា។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ជា-តិ-កា] somean

(ម.ព. សមានជាតិក)។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-នាម] somean

ឈ្មោះត្រូវគ្នា; អ្នកដែលមានឈ្មោះត្រូវគ្នា។ (ព.វ. សាធារណនាម)។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ស័ង-វ៉ាស] ឬ [សៈ-ម៉ា-ណៈ-សង់-វ៉ាស] somean

សង្វាសស្មើគ្នា គឺការនៅរួមគ្នា។

សមាន នាម

[សៈ-ម៉ា-ណា-នុ-ភាប] somean

អានុភាពស្មើគ្នា; អ្នកដែលមានអានុភាពស្មើគ្នា។

សមានកម្ម

ដំណើរបំប្លែងសារធាតុពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅឱ្យទៅជាសារធាតុផ្ទាល់របស់សព៌ាង្គកាយ។

សមានកម្ម នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-កាំ] sakmanakkaam≈

ដំណើរបំប្លែងសារធាតុពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅឱ្យទៅជាសារធាតុផ្ទាល់របស់សព៌ាង្គកាយ។

សមានទុក្ខ

ការសម្ដែងទុក្ខសោករបស់ខ្លួនដូចជាក្រុមគ្រួសារសព :

សមានទុក្ខ នាម

[សៈ-ម៉ា-ណៈ-ទុក] sakmanaktuk≈

ការសម្ដែងទុក្ខសោករបស់ខ្លួនដូចជាក្រុមគ្រួសារសព :

សមានាសនិក

អ្នកដែលមានទីអង្គុយស្មើគ្នា, អ្នកដែលមានបង្គុយស្មើគ្នា (មនុស្សស្មើស័ក្ដិគ្នា)។

សមានាសនិក នាម

[សៈ-ម៉ា-ណា-សៈ-និក] sakmanasaknik≈

អ្នកដែលមានទីអង្គុយស្មើគ្នា, អ្នកដែលមានបង្គុយស្មើគ្នា (មនុស្សស្មើស័ក្ដិគ្នា)។

សមានាសនិកា នាម

[សៈ-ម៉ា-ណា-សៈ-និ-កា] sakmanasaknika≈

(ម.ព. សមានាសនិក)។

សមានាសនៈ នាម

[សៈ-ម៉ា-ណា-សៈ-ណៈ] sakmanasaknak≈

កន្លែងអង្គុយស្មើគ្នា។

សមាបត្តិ

ការចូលឈានដល់ថ្នាក់រម្លត់ឱ្យខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូល តាំងនៅបានអស់កាលកំណត់យ៉ាងយូរត្រឹម ៧ថ្ងៃ ទើបចេញវិញ ... (ព.ពុ.)។

សមាបត្តិ នាម ១)

[សៈ-ម៉ា-ប័ត] sameabtte

ការដល់ព្រម; ការបណ្ដាលឱ្យកើតមានឡើង; ការសមប្រកប; ការចួបប្រទះ, ការចួបប្រសព្វ; ការបានសម្រេច។

សមាបត្តិ នាម ២)

[សៈ-ម៉ា-ប័ត] sameabtte

(ព.ពុ.) ការចូលឈានតាមលំដាប់ថ្នាក់ទាំង ៨គឺ រូបជ្ឈាន ៤អរូបជ្ឈាន ៤:

សមាបត្តិ នាម

[និ-រោត-ធៈ-សៈ-ម៉ា-ប័ត] sameabtte

ការចូលឈានដល់ថ្នាក់រម្លត់ឱ្យខ្យល់ដកដង្ហើមចេញចូល តាំងនៅបានអស់កាលកំណត់យ៉ាងយូរត្រឹម ៧ថ្ងៃ ទើបចេញវិញ ... (ព.ពុ.)។

សមាមាត្រ

(គណិត.) សមីការមួយបង្ហាញពីផលធៀបដែលសមមូលនឹងគ្នាហើយមានទម្រង់ទូទៅ a : b = c : d, a/b = c/d។

សមាមាត្រ នាម ១)

[សៈ-ម៉ា-ម៉ាត] sameameatrar

ទំហំរូបរាងប៉ុនគ្នា, មាត្រប៉ុនគ្នា។

សមាមាត្រ នាម ២)

[សៈ-ម៉ា-ម៉ាត] sameameatrar

ការឬអ្វីមួយដែលសមឬដែលល្មមនឹងការមួយទៀត ឬទៅនឹងរបស់មួយទៀត :

សមាមាត្រ នាម ៣)

[សៈ-ម៉ា-ម៉ាត] sameameatrar

(គណិត.) សមីការមួយបង្ហាញពីផលធៀបដែលសមមូលនឹងគ្នាហើយមានទម្រង់ទូទៅ a : b = c : d, a/b = c/d។

សមាយោគ

សមាគម; ការរួបរួម; ការប្រុងប្រៀបចាំ; ការចាត់ចែងរបៀប។ (ព.កា.) :

សមាយោគ នាម

[សៈ-ម៉ា-យោក] sameayouk

សមាគម; ការរួបរួម; ការប្រុងប្រៀបចាំ; ការចាត់ចែងរបៀប។ (ព.កា.) :

សមារម្ភ

ការផ្គងព្យាយាម; ការខ្នះខ្នែងធ្វើ; ដំណើរប្រារព្ធកិច្ចការ។

សមារម្ភ នាម

[សៈ-ម៉ា-រ៉័ម] somearomphor

ការផ្គងព្យាយាម; ការខ្នះខ្នែងធ្វើ; ដំណើរប្រារព្ធកិច្ចការ។

សមាស

ភាពនៃការរួបរួមចូលជាមួយគ្នា, ដំណើររួមចូលជាមួយគ្នា :

សមាស នាម ១)

[សៈ-ម៉ាស] sameas

ការបង្រួមចូល; ការបំប្រួញឱ្យខ្លី, ឱ្យតិចចុះ, ឱ្យសង្ខេប។

សមាស នាម ២)

[សៈ-ម៉ាស] sameas

(ព.វ.) សព្ទតន្តិភាសាយ៉ាងដូចបាលីនិងសំស្ក្រឹតដែលបំប្រួញបទតាំងពីពីរឡើងទៅឱ្យជាប់គ្នាតែមួយ, ដូចជា សមាន + អានុភាព > សមា នានុភាព អានុភាពស្មើគ្នា ឬអ្នកដែលមានអានុភាពប្រហែលគ្នា; រាជ + វង្ស + អនុវង្ស > រាជវង្សានុវង្ស វង្សស្ដេចធំនិងតូច ឬវង្សស្ដេចនិងវង្សដែលជាប់ក្រសែស្ដេច ប

សមាស នាម

[សៈ-ម៉ា-សៈ-កិ-រ៉ិ-យ៉ា] sameas

កិរិយាសព្ទតន្តិភាសា ដែលមានសព្ទដទៃរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមរួមជាមួយផង, ដូចជា មនសិ "ក្នុងចិត្ត" + ករោតិ " (គេ) ធ្វើ" > មនសិករោតិ (គេ) ធ្វើទុកក្នុងចិត្ត, (គេ) យកចិត្តទុកដាក់; សច្ឆិ "ជាក់ច្បាស់" + កត្វា "ធ្វើហើយ" > សច្ឆិកត្វា ធ្វើឱ្យជាក់ច្បាស់ហើយ, យល់ជាក់ហើយ (ព.វ.)។