Khmer Dictionary

ឈ្មោះឈើព្រៃ ផ្លែមានរសល្វីង, ប្រើជាថ្នាំបញ្ចុះឬប្រើបរិភោគផ្ទាប់នឹងផ្អកត្រីប្រៃជាដើមក៏បាន។ សម៉មានឈ្មោះច្រើនយ៉ាង មាន សម៉ក្អែក, សម៉ភ្លុក, សម៉ពិភេក ឬ សម៉ពិភេទក៍ ជាដើម។

សម៉ នាម

[សៈ-ម៉] som

ឈ្មោះឈើព្រៃ ផ្លែមានរសល្វីង, ប្រើជាថ្នាំបញ្ចុះឬប្រើបរិភោគផ្ទាប់នឹងផ្អកត្រីប្រៃជាដើមក៏បាន។ សម៉មានឈ្មោះច្រើនយ៉ាង មាន សម៉ក្អែក, សម៉ភ្លុក, សម៉ពិភេក ឬ សម៉ពិភេទក៍ ជាដើម។

សម៉ូវ

(ម.ព. សមូវ)។

សម៉ូវ នាម

[សៈ-ម៉ូវ] sakmouv≈

(ម.ព. សមូវ)។

សម័យ

វេលាដើរផ្លូវឆ្ងាយ។

សម័យ នាម

[សៈ-ម៉ៃ] sromay

កាល, ពេលឬវេលា, គ្រា; រដូវ; វេលាដែលស្រួល, ដែលត្រូវទំនង; ឱកាស; លទ្ធិ; គតិ; ទំនៀម, ទម្លាប់; វិធី, បែប, បែបប្រើ; គ្រឿងសង្កេត; សញ្ញា; ពាក្យប្រៀនប្រដៅ; មុខការ; ហេតុ, ការណ៍, គោលចារឹក :

សម័យ នាម

[គិ-លា-ណៈ-សៈ-ម៉ៃ] sromay

វេលាមានជំងឺ។

សម័យ នាម

[សៈ-ម៉ៃ-និ-យំ] sromay

សេចក្ដីកំណត់តាមកាល :

សម័យ នាម

[សៈ-ម៉ៃ-និ-យាម] sromay

(ម.ព. សម័យនិយម)។

សម័យ នាម

[សា-យុ័ន-ហៈ-សៈ-ម៉ៃ] sromay

វេលាល្ងាច។

សម័យ នាម

[អ័ត-ធា-នៈ-គៈ-មៈ-នៈ-សៈ-ម៉ៃ] sromay

វេលាដើរផ្លូវឆ្ងាយ។

សម័យកាល

(ម.ព. កាលសម័យ)។

សម័យកាល នាម

[សៈ-ម៉ៃ-កាល] sakmaikal≈

(ម.ព. កាលសម័យ)។

សម័យប្រជុំ

ការប្រជុំផ្លូវការ ឬុ ការប្រជុំជាប្រចាំតាមកាលកំណត់ របស់អង្គភាពមួយ ដូចជា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ជាដើម :

សម័យប្រជុំ នាម

[សៈ-ម៉ៃ-ប្រ-ជុំ] sakmaibrochuum≈

ការប្រជុំផ្លូវការ ឬុ ការប្រជុំជាប្រចាំតាមកាលកំណត់ របស់អង្គភាពមួយ ដូចជា គណៈរដ្ឋមន្ត្រី ព្រឹទ្ធសភា រដ្ឋសភា ជាដើម :

សម្កក

ផ្លែដំណាំដែលស្កក :

សម្កក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កក] somkok

រង់ចាំតាមផ្លូវ, ធ្វើឱ្យស្កកដំណើរ :

សម្កក ន., គុ.

[សំ-កក] somkok

ផ្លែដំណាំដែលស្កក :

សម្កាក

ដែលរំសាយឱ្យធ្លាក់ស្រកាក :

សម្កាក កិរិយាសព្ទ

[សំ-កាក] samkeak

រំសាយឱ្យធ្លាក់ស្រកាក :

សម្កាក គុណនាម

[សំ-កាក] samkeak

ដែលរំសាយឱ្យធ្លាក់ស្រកាក :

សម្កុង

បញ្ចេញសំឡេងឬយំឮសូរ អ៊‌ឺតៗ ...ក្នុងវេលាយប់ (ចំពោះតែក្រួចអ៊‌ឺត) :

សម្កុង នាម

[សំ-កុង] samkung

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មែកយុលស្លុបជាដរាប ស្លឹកស្រដៀងនឹងសណ្ដាន់ ប្រើស្ងោរយកទឹកជ្រលក់សូត្រជាដើមបាន។

សម្កុង កិ., គុ.កិ.

[សំ-កុង] samkung

ទទូរស្កុងឬដែលមើលទៅឃើញស្កុង :

សម្កុង កិរិយាសព្ទ

[សំ-កុង] samkung

បញ្ចេញសំឡេងឬយំឮសូរ អ៊‌ឺតៗ ...ក្នុងវេលាយប់ (ចំពោះតែក្រួចអ៊‌ឺត) :

សម្កុល

អ្វីៗដែលស្កុល។

សម្កុល គុណនាម

[សំ-កុល] somkul

ដែលឡើងស្កុល :

សម្កុល នាម

[សំ-កុល] somkul

អ្វីៗដែលស្កុល។

សម្កូញ

ដែលស្កូញ; អ្វីៗដែលស្កូញ។

សម្កូញ គុ., ន.

[សំ-កូញ] samkunh

ដែលស្កូញ; អ្វីៗដែលស្កូញ។

សម្កូវ

ដែលស្កូវ; មនុស្ស ឬ សត្វដែលមានសក់ឬរោមស្កូវ (ព.គ. ស្កូវ)។

សម្កូវ គុ., ន.

[សំ-កូវ] somkuv

ដែលស្កូវ; មនុស្ស ឬ សត្វដែលមានសក់ឬរោមស្កូវ (ព.គ. ស្កូវ)។

សម្គម

ដែលស្គម; មនុស្សឬសត្វដែលស្គម :

សម្គម គុ., ន.

[សំ-គម] somkom

ដែលស្គម; មនុស្សឬសត្វដែលស្គម :

សម្គាល់

សេចក្ដីដែលសរសេរនៅភាគខាងក្រោមដោយឡែក មានយោងលេខមួយគូស្របគ្នា ជាគ្រឿងសម្គាល់ហេតុឬសេចក្ដីផ្សេងៗ (ហៅ នយលក្ខណៈ ក៏បាន)។

សម្គាល់ កិរិយាសព្ទ

[សំ-គាល់] som korl

ចំណាំ, ចំណាំទុកឱ្យស្គាល់ :

សម្គាល់ នាម

[សំ-គាល់] som korl

សេចក្ដីចំណាំទុកឱ្យស្គាល់ :

សម្គាល់ នាម

[សំ-គាល់-ហែត] som korl

សេចក្ដីដែលសរសេរនៅភាគខាងក្រោមដោយឡែក មានយោងលេខមួយគូស្របគ្នា ជាគ្រឿងសម្គាល់ហេតុឬសេចក្ដីផ្សេងៗ (ហៅ នយលក្ខណៈ ក៏បាន)។

សម្គាំង

ដែលស្គោកស្គាំងខ្លាំង។

សម្គាំង បុព្វបទ

[សំ-គាំង] somkeang

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សម្គម, សម្គោក។

សម្គាំង គុណនាម

[សំ-គាំង-សំ-គម] somkeang

ដែលស្គាំងស្គមខ្លាំង។

សម្គាំង គុណនាម

[សំ-គោក-សំ-គាំង] somkeang

ដែលស្គោកស្គាំងខ្លាំង។

សម្គីម

(ម.ព. សំគីម)។

សម្គីម បុព្វបទ

[សំ-គីម] samkim≈

(ម.ព. សំគីម)។

សម្គុល

ដែលស្គុល; អ្វីៗដែលរីកស្គុល។

សម្គុល គុ., ន.

[សំ-គុល] somkul

ដែលស្គុល; អ្វីៗដែលរីកស្គុល។

សម្គោក

ដែលស្គោក; អ្វីៗដែលស្គោក។

សម្គោក គុ., ន.

[សំ-គោក] samkouk

ដែលស្គោក; អ្វីៗដែលស្គោក។

សម្ងាច

ធ្វើឱ្យឃើញស្ងាច; ដាក់ឱ្យគេឃើញច្បាស់, បញ្ចេញមកបង្អួតគេ :

សម្ងាច កិរិយាសព្ទ

[សំ-ង៉ាច] samngeach

ចេញឱ្យគេឃើញ :

សម្ងាច កិ., គុ.កិ.

[សំ-ង៉ាច] samngeach

ធ្វើឱ្យឃើញស្ងាច; ដាក់ឱ្យគេឃើញច្បាស់, បញ្ចេញមកបង្អួតគេ :

សម្ងាត់

ដែលស្ងាត់ :

សម្ងាត់ កិរិយាសព្ទ

[សំ-ង៉ាត់] samngeat

ធ្វើឱ្យស្ងាត់, មិនឱ្យឮមាត់ :

សម្ងាត់ គុណនាម

[សំ-ង៉ាត់] samngeat

ដែលស្ងាត់ :

សម្ងើច

សម្ដីស្ងើច; ដំណើរដែលខ្លួនស្ងើច :

សម្ងើច នាម

[សំ-ង៉ើច] somngauch

សម្ដីស្ងើច; ដំណើរដែលខ្លួនស្ងើច :

សម្ងំ

(ម.ព. សំងំ)។

សម្ងំ កិរិយាសព្ទ

[សំ-ងុំ] somngum

(ម.ព. សំងំ)។

សម្ញាញ

ដែលមើលទៅឃើញស្ញាញ :

សម្ញាញ គុណនាម

[សំ-ញ៉ាញ] samnheanh

ដែលមើលទៅឃើញស្ញាញ :

សម្ញេញ

ដែលមើលទៅឃើញស្ញេញ :

សម្ញេញ គុណនាម

[សំ-ញ៉ិញ] samnhenh

ដែលមើលទៅឃើញស្ញេញ :

សម្ញែង

ធ្វើឱ្យគេស្ញែង, បញ្ចេញឱ្យគេស្ញែង :

សម្ញែង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ញ៉ែង] samnheaeng

ធ្វើឱ្យគេស្ញែង, បញ្ចេញឱ្យគេស្ញែង :

សម្ដត

ដែលយារស្ដត; អ្វីៗដែលយារស្ដត :

សម្ដត គុ., ន.

[សំ-តត] (ជើង ត)] samtt]a(cheungt)a≈

ដែលយារស្ដត; អ្វីៗដែលយារស្ដត :

សម្ដាប់ស្ទង់

ការស្ដាប់សំឡេងសរីរាង្គក្នុងសព៌ាង្គកាយ ដូចជាសួត បេះដូង ពោះវៀន ជាដើម ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយប្រើត្រចៀកផ្ទាល់ឬដោយប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ។

សម្ដាប់ស្ទង់ នាម

[សំ-ដាប់-ស្ទង់] samdabsatng≈

ការស្ដាប់សំឡេងសរីរាង្គក្នុងសព៌ាង្គកាយ ដូចជាសួត បេះដូង ពោះវៀន ជាដើម ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយប្រើត្រចៀកផ្ទាល់ឬដោយប្រើឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រ។

សម្ដី

(ម.ព. សំដៅ ប.)។

សម្ដី នាម

[សំ-ដី] samdi

ពាក្យដែលស្ដី, ដែលនិយាយ, ភាសា :

សម្ដី កិរិយាសព្ទ

[កាច់-សំ-ដី] samdi

(ម.ព. មួលសម្ដី)។

សម្ដី កិរិយាសព្ទ

[កាច់-សំ-ដី] samdi

(ព.ទ.បុ.) ចេះសម្ដីទុកជាទី១ចេះវិជ្ជាលេខទុកជាទី២ចេះសរសេរអក្សរល្អជាទី៣គឺការពូកែសម្ដីប្រសើរជាងការពូកែវិជ្ជាលេខនិងការពូកែសរសេរអក្សរល្អ។

សម្ដី កិរិយាសព្ទ

[កាច់-សំ-ដី] samdi

(ព.ទ.បុ.)(ម.ព. ស៤ កិ.)។

សម្ដី នាម

[សំ-ដី-សំ-ដៅ] samdi

(ម.ព. សំដៅ ប.)។

សម្ដឹង

ធ្វើឱ្យឃើញស្ដឹង :

សម្ដឹង កិរិយាសព្ទ

[សំ-ដឹង] samdueng

ធ្វើឱ្យឃើញស្ដឹង :

សម្ដឺត

ដែលស្តឺត; រាងស្តឺត :

សម្ដឺត គុ., ន.

[សំ-ដឺត] somdueut

ដែលស្តឺត; រាងស្តឺត :

សម្ដុល

ដែលឡើងស្តុល; អ្វីៗដែលប៉ោងស្តុល។

សម្ដុល នាម

[សំ-តុល] (ជើង ត)] samtol](cheungt)a≈

ដែលឡើងស្តុល; អ្វីៗដែលប៉ោងស្តុល។

សម្ដើង

ស្ដើងហៀ។

សម្ដើង គុ., ន.

[សំ-ដើង] somdaung

ដែលស្ដើង; អ្វីៗដែលស្ដើង :

សម្ដើង គុណនាម

[សំ-ដើង-ហៀ] somdaung

ស្ដើងហៀ។

សម្ដេច

ឋានន្តរសេនាបតី ទី១សម្រាប់ទោ។

សម្ដេច គុណនាម ១)

[សំ-ដាច់] samdach

ខ្ពង់ខ្ពស់, ឧដុង្គឧត្តម, ថ្កើងស័ក្ដិ ថ្កើងអំណាច, ថ្កើងថ្កាន។

សម្ដេច នាម

[សំ-ដាច់] samdach

លោកអ្នកមានតេជះច្រើន, លោកអ្នកមានបុណ្យមានអំណាចធំ។

សម្ដេច នាម ២)

[សំ-ដាច់] samdach

ពាក្យសម្រាប់ប្រើបន្ថែមលើព្រះនាម ឬលើឋានន្តរក្សត្រិយ៍ មន្ត្រីស័ក្ដិខ្ពស់ :

សម្ដេច នាម

[សំ-ដាច់-ចៅ-ព-ញា] samdach

ឋានន្តរសេនាបតី ទី១សម្រាប់ទោ។

សម្ដេជ

(ម.ព. សម្ដេច)។

សម្ដេជ នាម

[សំ-ដាច់] somdech

(ម.ព. សម្ដេច)។