វចនានុក្រមខ្មែរ

សរៈ នាម

[ទី-ឃៈ-សៈ-រ៉ៈ] soreak

ស្រៈមានសំឡេងវែង (ព.វ.)។

សរៈ នាម

[រ័ស-សៈ-សៈ-រ៉ៈ] soreak

ស្រៈមានសំឡេងខ្លី (ព.វ.)។

សលាក

អនុវត្តន៍តាមឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ] ឬ [សៈ-ឡាក] saleak

ស្លាក; ឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-វ័ត] saleak

ការផ្លាស់ឬប្ដូរស្លាក; ការផ្លាស់ឬប្ដូរឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-ភ័ត] saleak

ភត្តដែលទាយកប្រគេនភិក្ខុសង្ឃតាមស្លាក ដែលខ្លួនចាប់ត្រូវត្រង់នាមរបស់លោក :

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-វិ-ចា] saleak

ការចាប់ស្លាក; ការបោះឆ្នោត។

សលាក នាម

[សៈ-ឡា-កា-នុ-វ័ត] saleak

អនុវត្តន៍តាមឆ្នោត។

សលាកបត្រ

ក្រដាសឬប័ណ្ណសម្គាល់។

សលាកបត្រ នាម

[សៈ-ឡា-កៈ-បាត់] saklakakbat≈

ក្រដាសឬប័ណ្ណសម្គាល់។

សលាដុផល

ផ្លែខ្ចី។

សលាដុផល នាម

[សៈ-ឡា-ដុ-ផល់] soleadophol

ផ្លែខ្ចី។

សលៀង នាម

[សៈ-លៀង] salieng

គ្រែស្នែងលាត (រ.ស.) :

សល់

សល់រាប់សែន, ច្រើនក្រៃ :

សល់ កិរិយាសព្ទ

[សល់] sol

សេស, នៅមាន, នៅមិនទាន់អស់, លើស, លើសពីចំនួនដែលត្រូវការ :

សល់ គុណនាម

[ប្រ-សើ-សល់-ស្រី] sol

ប្រសើរលើសឬជាងស្រីទាំងពួង :

សល់ គុណនាម

[សល់-ផល់] sol

សល់ច្រើន, បរិបូណ៌ :

សល់ គុណនាម

[សល់-សែន] sol

សល់រាប់សែន, ច្រើនក្រៃ :

សល់វ៉ល់

ដែលទទាក់ទទាម, វិលវល់, មិនជាក់លាក់, សាំញ៉ាំ, សាន់វុ័ណ្ឌ; រាយមាយ :

សល់វ៉ល់ គុណនាម

[សល់-វ៉ល់] solovol

ដែលទទាក់ទទាម, វិលវល់, មិនជាក់លាក់, សាំញ៉ាំ, សាន់វុ័ណ្ឌ; រាយមាយ :

សល្យកម្ម

ការវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ, ការវះកាត់ដើម្បីកែសម្ផស្សជាដើម។

សល្យកម្ម នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-កាំ] sloloyakkaam≈

ការវះកាត់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺ, ការវះកាត់ដើម្បីកែសម្ផស្សជាដើម។

សល្យត័ច

អម្បូរសត្វសមុទ្រឥតឆ្អឹងកងម្យ៉ាងមានស្បែករឹងមុត។ ពួកផ្កាយសមុទ្រ។

សល្យត័ច នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ត័ច] sloloyaktcha≈

អម្បូរសត្វសមុទ្រឥតឆ្អឹងកងម្យ៉ាងមានស្បែករឹងមុត។ ពួកផ្កាយសមុទ្រ។

សល្យពេទ្យ

គ្រូពេទ្យផ្នែកវះកាត់។

សល្យពេទ្យ នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ពែត] sloloyakpet≈

គ្រូពេទ្យផ្នែកវះកាត់។

សល្យព្យាបាល

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយការវះកាត់ ការចាក់នឹងម្ជុល ឬការទាញតម្រង់ដោយដៃ។

សល្យព្យាបាល នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-ព្យា-បាល] sloloyakpyeabal≈

វិធីសាស្ត្រព្យាបាលជំងឺដោយការវះកាត់ ការចាក់នឹងម្ជុល ឬការទាញតម្រង់ដោយដៃ។

សល្យវិទូ

ពេទ្យជំនាញខាងវះកាត់។

សល្យវិទូ នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-វិ-ទូ] sloloyakvitu≈

ពេទ្យជំនាញខាងវះកាត់។

សល្យវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីវិធីព្យាបាលជំងឺដោយវះកាត់ ចាក់នឹងម្ជុល ឬទាញតម្រង់។

សល្យវិទ្យា នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-វិត-ទ្យា] sloloyakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីវិធីព្យាបាលជំងឺដោយវះកាត់ ចាក់នឹងម្ជុល ឬទាញតម្រង់។

សល្យសាល

បន្ទប់មានអនាម័យសម្លាប់មេរោគត្រឹមត្រូវនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បំពាក់បរិក្ខារសម្រាប់ការវះកាត់តូចធំនិងការព្យាបាលផ្សេងៗ។

សល្យសាល នាម

[សល់-ល្យ៉ៈ-សាល] sloloyaksal≈

បន្ទប់មានអនាម័យសម្លាប់មេរោគត្រឹមត្រូវនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ បំពាក់បរិក្ខារសម្រាប់ការវះកាត់តូចធំនិងការព្យាបាលផ្សេងៗ។

សល្លាប

ពាក្យចរចា; សម្ដីរួសរាយឬរាក់ទាក់។

សល្លាប នាម

[សល់-ឡា-ប៉ៈ] ឬ [សល់-ឡាប] solleab

ការចរចារកគ្នា, ការពោលពាក្យរួសរាយឬរាក់ទាក់រកគ្នា។

សល្លាប នាម

[សល់-ឡា-ប៉ៈ-កៈ-ថា] solleab

ពាក្យចរចា; សម្ដីរួសរាយឬរាក់ទាក់។

សវ

អ្នកសែងសព, អ្នកសែងខ្មោច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ] sav

សព, សាកសព។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-កាំ] sav

ការរម្លាយសព, ឈាបនកិច្ច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-កិច] sav

(ម.ព. សវកម្ម)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ទា-ហិក] sav

អ្នករម្លាយសព, អ្នកដុតខ្មោច។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ទា-ហិ-កា] sav

(ម.ព. សវទាហិក)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-មន់-ទី] sav

មន្ទីរ, ផ្ទះ, រោង, សាលា តម្កល់សព; មេរុ (មេន)។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-រត់] sav

រថដឹកនាំសព។

សវ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-វា-ហៈ] sav

អ្នកសែងសព, អ្នកសែងខ្មោច។

សវនកតា

អ្នកធ្វើសវនកម្ម។

សវនកតា នាម ១)

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កៈ-តា] sakvaknakkakta≈

អ្នកស្ដាប់ ក្រុមអ្នកស្ដាប់។

សវនកតា នាម ២)

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កៈ-តា] sakvaknakkakta≈

អ្នកធ្វើសវនកម្ម។

សវនកម្ម

សកម្មភាពត្រួតពិនិត្យ ផ្ទៀងផ្ទាត់ដំណើរការឬប្រព័ន្ធគុណភាពនៅនឹងកន្លែង ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព នៃការប្រើប្រាស់ធនធាន :

សវនកម្ម នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កាំ] sovonokomm

សកម្មភាពត្រួតពិនិត្យ ផ្ទៀងផ្ទាត់ដំណើរការឬប្រព័ន្ធគុណភាពនៅនឹងកន្លែង ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព នៃការប្រើប្រាស់ធនធាន :

សវនករ

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលអនុវត្តការងារសវនកម្មដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពីគណនេយ្យនិងសវនកម្ម។

សវនករ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-ក] sakvaknakka≈

រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលអនុវត្តការងារសវនកម្មដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្ដីពីគណនេយ្យនិងសវនកម្ម។

សវនដ្ឋាន

ផ្នែកមួយនៃរោងល្ខោនឬសាលមហោស្រពដែលទស្សនិកជនអង្គុយ, សាលសហសិក្សា ដែលទីនោះពួកនិស្សិតអង្គុយស្ដាប់សាស្ត្រាចារ្យធ្វើបទឧទ្ទេសនាម។

សវនដ្ឋាន នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណាត់-ឋាន] sakvaknatthan≈

ផ្នែកមួយនៃរោងល្ខោនឬសាលមហោស្រពដែលទស្សនិកជនអង្គុយ, សាលសហសិក្សា ដែលទីនោះពួកនិស្សិតអង្គុយស្ដាប់សាស្ត្រាចារ្យធ្វើបទឧទ្ទេសនាម។

សវនមាត្រ

ឧបករណ៍ ឬម៉ាស៊ីនវាស់កម្រិតនៃការឮ។

សវនមាត្រ នាម

[សៈ-វៈ-ណៈ-មាត] sakveaknakmeat≈

ឧបករណ៍ ឬម៉ាស៊ីនវាស់កម្រិតនៃការឮ។

សវនាការ

ការជំនុំជម្រះដែលអវត្តមានរបស់ភាគីទាំងពីរឬភាគីណាមួយ។

សវនាការ កិរិយាសព្ទ ១)

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

(រ.ស.) ស្ដាប់ :

សវនាការ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

អាការៈនៃការស្ដាប់, អាការៈស្ដាប់។

សវនាការ នាម ២)

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា] sakvaknaka≈

កិច្ចជំនុំជម្រះរឿងក្ដីដែលក្នុងឱកាសនោះចៅក្រមសួរដេញដោលនិងស្ដាប់ការអះអាងរបស់គូភាគីហើយវិនិច្ឆ័យសេចក្ដី។

សវនាការ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-កា-កំ-បាំង-មុក] sakvaknakakambaamngmuk≈

ការជំនុំជម្រះដែលអវត្តមានរបស់ភាគីទាំងពីរឬភាគីណាមួយ។

សវនា—

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវនា— នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា—] sakvakna—≈

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវនីយ៍

(ម.ព. រាជ)។

សវនីយ៍ គុណនាម a

[សៈ-វ៉ៈ-ណី] sovoniy

ដែលគួរស្ដាប់, ដែលត្រូវស្ដាប់។

សវនីយ៍ នាម b

[សៈ-វ៉ៈ-ណី] sovoniy

សម្ដីដែលគួរឬត្រូវស្ដាប់។

សវនីយ៍ នាម c

[សៈ-វ៉ៈ-ណី] sovoniy

(រ.ស.) ព្រះបន្ទូលរបស់សម្ដេចព្រះវររាជជននី ឬសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី :

សវនីយ៍ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណី-ឡេ-ខា] sovoniy

(ម.ព. រាជ)។

សវនូបចារ

ទីមានចម្ងាយល្មមស្ដាប់សំឡេងឮទៅវិញទៅមក។

សវនូបចារ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណូ-ប៉ៈ-ចា] sakvaknoubakcha≈

ទីមានចម្ងាយល្មមស្ដាប់សំឡេងឮទៅវិញទៅមក។

សវនូ—

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវនូ— នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណូ—] sakvaknou—≈

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវនៈ

អ្នកដែលមិនធ្លាប់បានស្ដាប់ គឺអ្នកដែលមិនធ្លាប់ស្ដាប់សោះ ក៏ស្រាប់តែបានស្ដាប់។

សវនៈ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ] savoneak

ការឮ, ការស្ដាប់; ត្រចៀក។

សវនៈ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កាល] savoneak

ពេលដែលគួរស្ដាប់, ពេលកំពុងស្ដាប់។

សវនៈ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កិច] savoneak

កិច្ចដែលត្រូវស្ដាប់។

សវនៈ នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណា-និ-សង់] savoneak

អានិសង្សដែលបានពីការស្ដាប់។

សវនៈ នាម

[អ័ស-សៈ-វ៉ៈ-ណៈ-កៈ] savoneak

អ្នកដែលមិនធ្លាប់បានស្ដាប់ គឺអ្នកដែលមិនធ្លាប់ស្ដាប់សោះ ក៏ស្រាប់តែបានស្ដាប់។

សវន្តី

នទី, ស្ទឹង (សម្រាប់កាព្យ)។

សវន្តី នាម

[សៈ-វុ័ន-តី] sovonti

នទី, ស្ទឹង (សម្រាប់កាព្យ)។

សវន—

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវន— នាម

[សៈ-វ៉ៈ-ណៈ—] sakvaknak—≈

(ម.ព. សវនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សវិញ្ញាណកៈ

ទ្រព្យមានវិញ្ញាណ :

សវិញ្ញាណកៈ គុណនាម

[សៈ-វិញ-ញា-ណៈ-កៈ] sovinhnheanokak

ដែលមានវិញ្ញាណ។

សវិញ្ញាណកៈ នាម

[សៈ-វិញ-ញា-ណៈ-កៈ] sovinhnheanokak

សត្វមានវិញ្ញាណ។

សវិញ្ញាណកៈ នាម

[សៈ-វិញ-ញា-ណៈ-កៈ-ទ្រ័ប] sovinhnheanokak

ទ្រព្យមានវិញ្ញាណ :

សសរ

សសរដែលគេបណ្ដុះភ្ជាប់លើធ្នឹមទាបត្រង់ល្វែងបាំងសាចវិហារឬសាលា។

សសរ នាម

[ស-ស] sasar

គ្រឿងទព្វសម្ភារៈជាជំហរទ្រឬទប់គ្រឿងប្រុងទាំងពួង :

សសរ នាម

[ក្បាល-ស-ស] sasar

ផ្នែកខាងលើបំផុតនៃសសរ កន្លែងសម្រាប់ទ្រធ្នឹម (ផ្ទះថ្ម) ឬផ្ទោង (ផ្ទះឈើ) :

សសរ នាម

[មៈ-នុស-ស-ស-ផ្ទះ] sasar

(ព.ប្រ.) មនុស្សប្រកាន់មានះរឹងត្អឹងពិបាកប្រដៅ, មនុស្សមុខរឹង (បា. ហៅ ថម្ភបុគ្គល "បុគ្គលរឹងដូចសសរផ្ទះ")។

សសរ នាម

[ស-ស-ខឿន] sasar

បង្គោលខឿន។

សសរ នាម

[ស-ស-ជើង-រៀង] sasar

សសរជួរខាង។

សសរ នាម

[ស-ស-ប្រ-ឡៅ-មូល] sasar

សសរឈើដែលគេគ្រាន់តែច្រាស់សំបកចេញ ហើយគេច្រាស់ឬឈូសសម្អាត ឱ្យមូលប៉ុណ្ណោះ។

សសរ នាម

[ស-ស-លញ់] sasar

សសរឈើខ្លឹមដែលគេឈូសដល់ខ្លឹមសម្អាតឱ្យរលីងរលោងមានសណ្ឋានមូលដូចទៀន។

សសរ នាម

[ស-ស-សក-អំ-ពៅ] sasar

សសរឈើដែលគេចាំងឬឈូសឱ្យមានជ្រុង ៥ឬ ៦ជុំវិញ។

សសរ នាម

[ស-ស-ស្តំ] sasar

សសរដែលគេបណ្ដុះភ្ជាប់លើធ្នឹមទាបត្រង់ល្វែងបាំងសាចវិហារឬសាលា។

សសរកន្លោង

សសរទ្រូង, សសរកណ្ដាលដែលជាមេលើអស់សសរទាំងពួង។

សសរកន្លោង នាម

[ស-ស-កន់-ឡោង] sasaknolaong≈

សសរទ្រូង, សសរកណ្ដាលដែលជាមេលើអស់សសរទាំងពួង។

សសរទ្រូង

សសរកណ្ដាលដែលទ្រមេដំបូល ឬដែលទ្រធ្នឹមល្វែងកណ្ដាល (សសរគ្រឹះ)។