វចនានុក្រមខ្មែរ

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-តាន] ser

គ្រឿងការពារក្បាល គឺ ដួន, មួក។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ត្រាន] ser

(ម.ព. សិរតាណ)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប៉ី-ឌា] ser

ដំណើរឈឺក្បាល។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប៉ី-ឡា] ser

(ម.ព. សិរបីឌា)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប្រ-ណាម] ser

ការឱនក្បាលសំពះ, ការក្រាបថ្វាយបង្គំ, ការងក់ក្បាលគំនាប់។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-ប័ត] ser

ឈ្នួតក្បាល។

សិរ គុ.កិ., កិ.

[សិ-រ៉ៈ-សា] ser

ដោយត្បូង (ដោយក្បាល គឺឱនក្បាលគោរព)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ៈ-សា-ប្រ-ណិ-ប័ត] ser

(ម.ព. សិរប្រណាម)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ឃាត] ser

ការវាយឬសំពងក្បាល។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ធៈ-រា] ser

សរីរាវយវៈដែលទ្រក្បាល (ក)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-ប្រ-ហា] ser

(ម.ព. សិរោឃាត)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-មៈ-នី] ser

ចូឡាមណី, ស្នៀតសក់ដាំពេជ្រ។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-រ័ត] ser

(ម.ព. សិរោមណី)។

សិរ នាម

[សិ-រ៉ោ-វេត] ser

(ម.ព. សិរប័ដ)។

សិរមាន់

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាតិណជាតិ ផ្កាក្រហមស្រដៀងនឹងផ្កាច្បា។

សិរមាន់ នាម

[សេ-មាន់] sermean

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ផ្លែស្រដៀងនឹងគូលែន តែតូចជាងគូលែន បរិភោគបាន (សរសេរជា សេរមាន់ ក៏មាន)។

សិរមាន់ នាម

[សេ-មាន់] sermean

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ដើមស្ទើរជាតិណជាតិ ផ្កាក្រហមស្រដៀងនឹងផ្កាច្បា។

សិរស៍ នាម

[សេ] seros

ដូចគ្នានឹង សិរឬ សិរ្ស, សិរ្ស៍។

សិរិ កិរិយាសព្ទ

[សិ-រ៉ិ] seri

រួម, រួបរួម, ផ្សំ, បូកផ្សំ :

លម្អដែលគួរឱ្យស្រឡាញ់; សួស្ដី, ស្រីសួស្ដី, មង្គល; ជោគ; សេចក្ដីសុខ, សេចក្ដីចម្រើន; បុណ្យ, បុណភ័ព្យ, ភ័ព្យព្រេង, សំណាងល្អ; ព្រេងសំណាងល្អ; ទ្រព្យ; ការមានបាន, លាភ; ឥស្សរភាព, តេជះ អំណាច; រាជស័ក្ដិ; ទិព្យស័ក្ដិ; ភគវតី; លក្ស្មី។ល។ :

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ម៉ៈ-តី] seri

(ម.ព. សិរីមន្ត)។

សិរី គុ., ន.

[សិ-រ៉ី-ម៉ន់] seri

ដែលមានសិរី; អ្នកមានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-វិ-លាស] seri

វិលាសដ៏មានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ស័ក-ក្យ៉ៈ-មុ-នី] seri

ព្រះសក្យមុនីមានសិរី, ព្រះមានបុណ្យ។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សំ-ប័ត] seri

សម្បត្តិមានសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សៈ-យ៉ៈ-ណា] seri

ដំណេកដ៏មានសិរី; ក្រឡាបន្ទំ។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-សោ-ភា] seri

លំអនៃសិរី។

សិរី នាម

[សិ-រ៉ី-ភ័ត] seri

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី ឬសិរីដ៏ចម្រើន :

សិរីវុឌ្ឍិ

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី។

សិរីវុឌ្ឍិ នាម

[សិ-រ៉ី-វុត-ឍិ] sereivutthi≈

សេចក្ដីចម្រើនដោយសិរី។

សិរីសោភ័ណ

ឈ្មោះក្រុងមួយនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

សិរីសោភ័ណ នាម

[សិ-រ៉ី-សោ-ភ័ន] sereisaophno≈

ឈ្មោះក្រុងមួយនៃខេត្តបន្ទាយមានជ័យ។

សិរី—

(ម.ព. សិរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរី— នាម

[សិ-រ៉ី—] serei—≈

(ម.ព. សិរី) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរឹសបសត្ត

(ម.ព. សរីស្រឹប)។

សិរឹសបសត្ត នាម

[សិ-រ៉ឹង-សៈ-ប៉ៈ-ស័ត] seroengsakbaksta≈

(ម.ព. សរីស្រឹប)។

សិរោ—

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរោ— នាម

[សិ-រ៉ោ—] serao—≈

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរ្ស នាម

[សេ] sersor

ដូចគ្នានឹង សិរ។

សិរ្ស៍

(ម.ព. សិរ្ស)។

សិរ្ស៍ នាម

[សេ] se≈

(ម.ព. សិរ្ស)។

សិរ—

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិរ— នាម

[សិ-រ៉ៈ—] serak—≈

(ម.ព. សិរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិលា

សសរថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា] selea

ថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡាំង-គា] selea

(ម.ព. សិលាង្គារ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-គ្រឹះ] selea

ផ្ទះថ្ម; គុហាក្នុងភ្នំ។

សិលា នាម

[សិ-ឡាង-គា] selea

ថ្មដែលទៅជាធ្យូង (ធ្យូងថ្ម)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ចា-រឹក] selea

អក្សរថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ចុន] selea

ផង់ថ្ម (ស៊ីម៉ងត៍)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ជៈ-តែល] selea

ប្រេងដែលមានប្រភពចេញពីក្នុងថ្ម (ដូចយ៉ាងប្រេងកាតជាដើម)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ធាត] selea

ធាតុថ្ម, ដី សថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-បាត់] selea

បន្ទះថ្ម, ផែនថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ប្រា-សាត] selea

ប្រាសាទថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-បាត់] selea

(ម.ព. សិលាបដ្ដ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ព័រ] selea

ព័ណ៌ថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ព័រ] selea

ភ្លៀងធ្លាក់ដុំថ្ម (ជាអព្ភូតហេតុដែលកើតមានព្រោះអំពើទុច្ចរិតដែលមានតំណាលក្នុងបុរាណសម័យ)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ភាប] selea

កំណើតថ្ម, កំណើតអំពីថ្ម; ភាពថ្ម, បែបដូចថ្ម :

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ម៉ៃ] selea

ដែលធ្វើដោយថ្ម, ដែលយកថ្មធ្វើ :

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ឡេក] selea

(ម.ព.សិលាចារឹក)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-វ៉ាន់] selea

(ម.ព. សិលាព័ណ៌)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-វេ-ស្មាន់] selea

ផ្ទះថ្ម; កំពែងថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-សៈ-ណៈ] selea

អាសនៈថ្ម (យ៉ាងដូចកៅអីថ្មជាដើម)។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-សាស-ត្រា] selea

សស្ត្រាដែលធ្វើដោយថ្ម។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-សា] selea

ដែក។

សិលា នាម

[សិ-ឡា-ស្តំ] selea

សសរថ្ម។

សិលាកម្ទេចកំណ

សិលាដែលកើតមកពីបំណែក ឬកម្ទេចកំណត្រូវបានដឹកជញ្ជូនពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត តាមដំណើរនៃសំណឹក ដែលចាក់បង្គរទៅជាស្រទាប់ ហើយបង្ខាំភ្ជាប់គ្នាបានជាសិលាកម្ទេចកំណ :

សិលាកម្ទេចកំណ នាម

[សិ-ឡា-កំ-ទេច-កំ-ណ] selakamtechkamna≈

សិលាដែលកើតមកពីបំណែក ឬកម្ទេចកំណត្រូវបានដឹកជញ្ជូនពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយទៀត តាមដំណើរនៃសំណឹក ដែលចាក់បង្គរទៅជាស្រទាប់ ហើយបង្ខាំភ្ជាប់គ្នាបានជាសិលាកម្ទេចកំណ :

សិលាប្រែកំណើត

សិលាកើតពីសិលាម៉ាក់ម៉ាឬសិលាកម្ទេចកំណ ដែលបានផ្លាស់ប្ដូរវាយភាព (របៀបបផ្គុំភាគល្អិតៗនៃដីឬសិលា ទម្រង់និងសមាសភាពក្រោមអំពើនៃសីតុណ្ហភាពនិងសម្ពាធខ្ពស់ ព្រមទាំងក្រោមអំពើនៃសកម្មភាពគីមីនៅក្នុងជម្រៅដីក្នុងរយៈពេលដ៏យូរ :

សិលាប្រែកំណើត នាម

[សិ-ឡា-ប្រែ-កំ-ណើត] selabrekamnaeut≈

សិលាកើតពីសិលាម៉ាក់ម៉ាឬសិលាកម្ទេចកំណ ដែលបានផ្លាស់ប្ដូរវាយភាព (របៀបបផ្គុំភាគល្អិតៗនៃដីឬសិលា ទម្រង់និងសមាសភាពក្រោមអំពើនៃសីតុណ្ហភាពនិងសម្ពាធខ្ពស់ ព្រមទាំងក្រោមអំពើនៃសកម្មភាពគីមីនៅក្នុងជម្រៅដីក្នុងរយៈពេលដ៏យូរ :

សិលាម៉ាក់ម៉ា

សិលាកើតពីម៉ាក់ម៉ា (សិលាក្ដៅរលាយនៅក្នុងផែនដី) ដែលចេញមកពីសំបកផែនដី ហើយចុះត្រជាក់និងកករឹង :

សិលាម៉ាក់ម៉ា នាម

[សិ-ឡា-ម៉ាក់-ម៉ា] selamakma≈

សិលាកើតពីម៉ាក់ម៉ា (សិលាក្ដៅរលាយនៅក្នុងផែនដី) ដែលចេញមកពីសំបកផែនដី ហើយចុះត្រជាក់និងកករឹង :

សិលាវិទ្យា

សាខានៃភូគព្ភសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការពិពណ៌នានិងចំណាត់ថ្នាក់សិលា។

សិលាវិទ្យា នាម

[សិ-ឡា-វិត-ទ្យា] selavittyea≈

សាខានៃភូគព្ភសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីការពិពណ៌នានិងចំណាត់ថ្នាក់សិលា។

សិលា—

(ម.ព. សិលា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិលា— នាម

[សិ-ឡា—] sela—≈

(ម.ព. សិលា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សិលុច្ច័យ

ភ្នំ; ភ្នំត្រងិល គឺភ្នំថ្មសុទ្ធដែលឥតរុក្ខជាតិឬសូម្បីតែតិណជាតិក៏គ្មានដែរ (សុទ្ធបាសាណបព៌ត)។

សិលុច្ច័យ នាម

[សិ-លុច-ច័យ] seluchchai

ភ្នំ; ភ្នំត្រងិល គឺភ្នំថ្មសុទ្ធដែលឥតរុក្ខជាតិឬសូម្បីតែតិណជាតិក៏គ្មានដែរ (សុទ្ធបាសាណបព៌ត)។

សិលោក

ពាក្យស្លោក; សេចក្ដីសរសើរ; កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ; ពាក្យកាព្យសម្រាប់សូត្រសរសើរគុណ; ឆន្ទ, គាថា ជាភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹត (ច្រើនតែគាថាដែលកំណត់ដោយបាទ ៤ក្នុងបាទមួយៗ មានអក្សរប្រាំបីៗតួ) ; ខ្មែរច្រើនហៅ ស្លោក ជាង។

សិលោក នាម

[សិ-ឡោក] selouk

ពាក្យស្លោក; សេចក្ដីសរសើរ; កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ; ពាក្យកាព្យសម្រាប់សូត្រសរសើរគុណ; ឆន្ទ, គាថា ជាភាសាបាលីឬសំស្ក្រឹត (ច្រើនតែគាថាដែលកំណត់ដោយបាទ ៤ក្នុងបាទមួយៗ មានអក្សរប្រាំបីៗតួ) ; ខ្មែរច្រើនហៅ ស្លោក ជាង។