Khmer Dictionary

សីសៈ នាម

[សី-សៈ-រោគ] seisak

រោគឈឺក្បាល, ជំងឺក្បាល។

សីស— នាម

[សី-សៈ—] seisak—≈

(ម.ព. សីសៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សីហបញ្ជរ

(ព.ប្រ.) បង្អួចរបស់លោកអ្នកមានអានុភាពដូចសីហៈ គឺបង្អួចដំណាក់ឬប្រាសាទរបស់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ឬ បង្អួចមានរង្វង់ដូចជាទ្រង់ជំហរសីហៈ :

សីហបញ្ជរ នាម ១)

[សី-ហៈ-បាញ់-ជ] seihakbanhcho≈

បង្អួចដែលមានរង្វង់ស្រដៀងនឹងជំហរនៃសត្វសីហៈ។

សីហបញ្ជរ នាម ២)

[សី-ហៈ-បាញ់-ជ] seihakbanhcho≈

(ព.ប្រ.) បង្អួចរបស់លោកអ្នកមានអានុភាពដូចសីហៈ គឺបង្អួចដំណាក់ឬប្រាសាទរបស់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ឬ បង្អួចមានរង្វង់ដូចជាទ្រង់ជំហរសីហៈ :

សីហពិលាស នាម ១)

[សី-ហៈ-ពិ-លាស] seihakpileas≈

ដំណើរនៃសីហៈ។

សីហពិលាស នាម ២)

[សី-ហៈ-ពិ-លាស] seihakpileas≈

(ព.ប្រ.) លំនាំលីលាឬដំណើរគគាតឥតភ្លឹក។

សីហសយ្យា

(ព.ប្រ.) ដំណេកដូចជាសីហៈ គឺដំណេកផ្អៀងទៅខាងស្ដាំ ជើងឆ្វេងតម្រួតលើជើងស្ដាំ (បន្ទំព្រះពុទ្ធ) :

សីហសយ្យា នាម ១)

[សី-ហៈ-សៃ-យ៉ា] seihaksaiya≈

ដំណេកសីហៈ (កេសរសីហៈដេកផ្អៀងទៅខាងស្ដាំជាដរាប)។

សីហសយ្យា នាម ២)

[សី-ហៈ-សៃ-យ៉ា] seihaksaiya≈

(ព.ប្រ.) ដំណេកដូចជាសីហៈ គឺដំណេកផ្អៀងទៅខាងស្ដាំ ជើងឆ្វេងតម្រួតលើជើងស្ដាំ (បន្ទំព្រះពុទ្ធ) :

សីហឡ នាម

[សី-ហៈ-ឡៈ] seihal

ដូចគ្នានឹង សីហល ឬ សីហលៈ ដែរ។

សីហា

ឈ្មោះខែទី ៨តាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ និងរាសីរូបសីហៈ។

សីហា នាម

[សី-ហា] seiha

ឈ្មោះខែទី ៨តាមសុរិយគតិ មាន ៣១ថ្ងៃ និងរាសីរូបសីហៈ។

សត្វចតុប្បាទពួកមួយជាម្រឹគមានអំណាចអង់អាច។ ក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនាថា សីហៈ មាន ៤ប្រភេទគឺ ១តិណសីហៈ សីហៈមានសម្បុរប្រផេះ ស៊ីតិណជាតិជាអាហារ; ២កាឡសីហៈ សីហៈមានសម្បុរខ្មៅស៊ីតិណជាតិជាអាហារដែរ; ៣បណ្ឌុសីហៈ សីហៈមានសម្បុរលឿងចាស់ (សម្បុរត្នោត) ស៊ីសាច់សត្វជាអាហារ; ៤កេសរសីហៈ សីហៈ

សីហៈ នាម

[សី-ហៈ] seihak

រាសីកំណត់ដោយផ្កាយសីហៈ, ជាឈ្មោះរាសីទី ៥នៃសុរិយគតិ, មាន ៣១ថ្ងៃ ត្រូវគ្នានឹងខែ អាអ៊ូត បារាំងសែស (ទី ៨)។ សព្វថ្ងៃប្រើជា សីហា ជាខែទី ៨ដែរ។

សីហៈ នាម ១)

[សី-ហា-សៈ-ណៈ] seihak

(ព.ប្រ.) អាសនៈរបស់លោកអ្នកមានអំណាចដូចជាសីហៈ គឺរាជាសនៈឬរាជបល្ល័ង្ក :

សីហៈ នាម ២)

[សី-ហា-សៈ-ណៈ] seihak

អាសនៈមានទ្រង់ទ្រាយដូចរូបសីហៈ, គ្រែរូបសីហៈ។

សីហៈ គុណនាម

[បញ់-ចេញ-សី-ហៈ-នាទ] seihak

(ព.ប្រ.) កម្ទរសូរសព្ទឮខ្លាំងៗឥតញញើត, និយាយក្អេងពេញត្រពងមាត់។

សីហៈ នាម

[សី-ហៈ-នាត] seihak

សូរសព្ទបន្លឺនៃសីហៈ, សម្រែកសីហៈ។

សីហៈ នាម

[សី-ហៈ-វិ-លាស] seihak

(ម.ព. សីហពិលាស)។

សីហៈ នាម

[សី-ហៈ-សៃ-យ៉ា] seihak

(ម.ព. សីហសយ្យា)។

សីហ៍

(ម.ព. សីហៈ)។

សីហ៍ នាម

[សី-ហៈ] seihak≈

(ម.ព. សីហៈ)។

សីហ—

(ម.ព. សីហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សីហ— នាម

[សី-ហៈ—] seihak—≈

(ម.ព. សីហៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

សឹក

(ម.ព. សឹកប្ដឹក)។

សឹក គុណនាម a

[សឹក] soek

រេច, រិល, រលីង ដោយត្រដុស, ដោយកកិត, ដោយសង្កួត ជាដើម :

សឹក កិ., គុ.កិ. b

[សឹក] soek

យ៉ាងរេចរិល, យ៉ាងរលីងដោយត្រដុស, ដោយកកិត, ដោយសង្កួត :

សឹក កិ., គុ.កិ.

[គោ-លឿន-សឹក-ក] soek

(ព.ទ.បុ.) ចេះច្រើននឿយច្រើន ...។

សឹក កិរិយាសព្ទ

[ដើ-សឹក-ជើង-ស្ដើង-ផ្លូវ] soek

ដើរទៅមកតាមផ្លូវមួយច្រើនដងរាប់មិនអស់។

សឹក កិរិយាសព្ទ

[ស្ដី-សឹក-មាត់-សឹក-ក] soek

(សំនួន.) ស្ដីប្រដៅថែមហើយថែមទៀតរឿយៗ។

សឹក កិរិយាសព្ទ

[សឹក] soek

ផ្លាស់ភេទពីបព្វជិតមកជាគ្រហស្ថ :

សឹក នាម

[សឹក] soek

ទ័ព, ចម្បាំង :

សឹក កិរិយាសព្ទ

[ព្យូ-សឹក] soek

បញ្ឆោតកងទ័ពខាងបច្ចាមិត្តដោយឧបាយកល។

សឹក នាម

[សឹក-សង់-គ្រាម] soek

ចម្បាំង។

សឹក នាម

[សឹក-ស័ត-ត្រូវ] soek

បច្ចាមិត្ត។

សឹក នាម

[សឹក-សាម] soek

ទ័ពរាយរង, ទ័ពរាត់រាយ។

សឹក នាម

[សឹក] soek

(ម.ព. សឹកប្ដឹក)។

សឹកប៉ប្លឹក

ស្ដើងទន់ប៉ប្លឹក :

សឹកប៉ប្លឹក គុណនាម

[សឹក-ប៉-ប្លឹក] soekbobloek

ស្ដើងទន់ប៉ប្លឹក :

សឹកប្ដឹក

ដបកែវមួយប្រភេទ គូទផតកំប៉ោងចូលក្នុង សម្បុរខៀវខ្ចី មានអ្នកខ្លះហៅ សឹក ឬ សឹកប្ដឹក ដែរ។

សឹកប្ដឹក នាម ១)

[សឹក-ប្ដឹក] soekbdoek

ដបមួយប្រភេទធ្វើដោយដីដុតឆ្អិនសាច់រលោង រាងកំប៉ោងខ្លី កស្ដួច សម្រាប់ដាក់ស្រាប៉ាក់ថាវមកពីប្រទេសចិន; ហៅត្រឹមតែ សឹក ក៏បាន (មានច្រើនតែក្នុងសម័យពីដើម)។

សឹកប្ដឹក នាម ២)

[សឹក-ប្ដឹក] soekbdoek

ដបកែវមួយប្រភេទ គូទផតកំប៉ោងចូលក្នុង សម្បុរខៀវខ្ចី មានអ្នកខ្លះហៅ សឹក ឬ សឹកប្ដឹក ដែរ។

សឹង គុណកិរិយា

[សឹង] serng

រកកល់, រកកល់នឹង, ស្ទើរនឹង :

សឹង គុណកិរិយា

[សឹង-តែ] serng

រកកល់តែ, ស្ទើរតែ; ក៏បានដែរ :

សឹម ឈ.

[សឹម] soem

ចាំដល់; ទើប :

សឺ

ស្រឡឺកឺ, ភ្លើ, ស្រងើ :

សឺ គុ.កិ., គុ.

[សឺ] seu

ស្រឡឺកឺ, ភ្លើ, ស្រងើ :

សឺរ៉ាំង

(វេជ្ជ.) បំពង់ធ្វើពីកែវឬប្លាស្ទិកម្យ៉ាង ដែលភ្ជាប់នឹងម្ជុលប្រហោងតូចវែង សម្រាប់ចាក់ថ្នាំបញ្ចូលទៅក្នុងខ្លួនមនុស្ស ឬបូមឈាមខ្លះចេញពីមនុស្ស :

សឺរ៉ាំង នាម

[សឺ-រ៉ាំង] seuraamng≈

(វេជ្ជ.) បំពង់ធ្វើពីកែវឬប្លាស្ទិកម្យ៉ាង ដែលភ្ជាប់នឹងម្ជុលប្រហោងតូចវែង សម្រាប់ចាក់ថ្នាំបញ្ចូលទៅក្នុងខ្លួនមនុស្ស ឬបូមឈាមខ្លះចេញពីមនុស្ស :

សុ.ចិ.បុ.លិ.

អ្នកដែលរួចផុតស្រឡះចាក សុ. ចិ. បុ. លិ. គឺអ្នករៀនដែលខ្វះការស្ដាប់, គិត, សួរ, សរសេរកត់ត្រា :

សុ.ចិ.បុ.លិ. កិរិយាសព្ទ

[សុ-ចិ-បុ-លិ] socheboli≈

ស្ដាប់, គិត, សួរ, សរសេរឬកត់ត្រា។ អក្សរសង្ខេបអំពីពាក្យ សុត "ស្ដាប់", ចិន្ត "គិត", បុច្ឆ "សួរ", លិខ "សរសេរ, កត់, ចម្លង", ជាអង្គរបស់អ្នករៀន, បានសេចក្ដីថា "អ្នករៀនលុះតែប្រកបដោយអង្គ ៤គឺ ស្ដាប់, គិត, សួរ, សរសេរ ឬ កត់ត្រា, ចម្លង ទើបអាចនឹងឡើងជាអ្នកចេះគ្រប់គ្រាន់បាន"។

សុ.ចិ.បុ.លិ. នាម

[សុ-ចិ-បុ-លិ-វិ-និ-មុត] sochebolivinimut≈

អ្នកដែលរួចផុតស្រឡះចាក សុ. ចិ. បុ. លិ. គឺអ្នករៀនដែលខ្វះការស្ដាប់, គិត, សួរ, សរសេរកត់ត្រា :

សុក

បងប្អូនបង្កើតរួមមាតាមួយ (ច្រើនតែហៅកូនភ្លោះ)។

សុក នាម

[សុក] sok

អាការៈមួយប្រភេទ ជាស្រោមស្រោបកូនដែលនៅក្នុងផ្ទៃម្ដាយ មានទងជាប់នឹងផ្ចិតកូនជាផ្លូវជ្រួតជ្រាបរសជាតិឱ្យកូនចម្រើនធំតាមកំណត់, ឋិតនៅក្នុងស្រោមទឹកភ្លោះ, វេលាដល់កាលកំណត់ ស្រោមទឹកភ្លោះបែក កូនក៏សម្រាលចេញមក, គេកាត់ទងសុកឱ្យដាច់ចេញពីផ្ចិតកូន ... (បា. ហៅ នាឡៈ)។