ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្រឡក គុណនាម

[ស្រ-ឡក] sralak

ស្កកដាក់គ្រាប់មិនពេញ :

ស្រឡក កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡក] sralak

របូតរអិលជ្រុលចូលទៅក្នុងបំពង់ក (ដោយមិនប្រុងនឹងលេបសោះទេ) :

ស្រឡក់

ឈ្មោះសម្លមួយប្រភេទ ប្រើបន្លែស្លឹកខ្ចី, ទងខ្ចី, ត្រួយឬផ្លែខ្ចីស្រស់ មានផ្សំស្លឹកគ្រៃនិងមើលខ្ជាយជាគ្រឿងគ្រាន់តែបង់បន្លែភ្លាម កូរពីរបីត្រឡប់ហើយដាក់មកភ្លាម :

ស្រឡក់ នាម

[ស្រ-ឡក់] sralak

ឈ្មោះសម្លមួយប្រភេទ ប្រើបន្លែស្លឹកខ្ចី, ទងខ្ចី, ត្រួយឬផ្លែខ្ចីស្រស់ មានផ្សំស្លឹកគ្រៃនិងមើលខ្ជាយជាគ្រឿងគ្រាន់តែបង់បន្លែភ្លាម កូរពីរបីត្រឡប់ហើយដាក់មកភ្លាម :

ស្រឡន គុណនាម

[ស្រ-ឡន] sralan

(ម.ព. ស្រលន)។

ស្រឡប់

ទន់ពន្លឺ, ទន់រស្មី គឺដែលកំពុងតែបើកថ្ងៃក្ដៅហើយបែរជាស្រទំ ឬដែលកំពុងតែមានពន្លឺព្រះចន្ទ្រហើយបែរជាឡើងសម្បុរខ្មៅដាសជិតរកកល់បង្អុរភ្លៀង (ចំពោះតែមេឃ, ពពក) :

ស្រឡប់ គុណនាម

[ស្រ-ឡប់] sralab

ទន់ពន្លឺ, ទន់រស្មី គឺដែលកំពុងតែបើកថ្ងៃក្ដៅហើយបែរជាស្រទំ ឬដែលកំពុងតែមានពន្លឺព្រះចន្ទ្រហើយបែរជាឡើងសម្បុរខ្មៅដាសជិតរកកល់បង្អុរភ្លៀង (ចំពោះតែមេឃ, ពពក) :

ស្រឡាង

ប្រដាប់សម្រាប់ផ្ទុកថលយាននិងសត្វពាហនៈជាដើមចម្លងពីត្រើយម្ខាង :

ស្រឡាង នាម

[ស្រ-ឡាង] sralang

ប្រដាប់សម្រាប់ផ្ទុកថលយាននិងសត្វពាហនៈជាដើមចម្លងពីត្រើយម្ខាង :

ស្រឡាញ់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡាញ់] slanh

(ម.ព. ស្រលាញ់)។

ស្រឡាប គុណនាម

[ស្រ-ឡាប] srolab

ដែលមានមាឌទាបស្រអឹបទៅជិតទឹក :

ស្រឡាប កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡាប] srolab

(ម.ព. ស្រលាប)។

ស្រឡាំងកាំង គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ឡាំង-កាំង] sralangkang

គាំងមមិងមមាំង, គាំងភាំងស្មារតី :

ស្រឡិត នាម

[ស្រ-ឡិត] srolet

(ម.ព. ស្រលិត)។

ស្រឡឹង

ចំនួនសូត្រ ៨០សរសៃ ដែលក្រងជាមួយកម្រង :

ស្រឡឹង នាម

[ស្រ-ឡឹង] sroloeng

ចំនួនសូត្រ ៨០សរសៃ ដែលក្រងជាមួយកម្រង :

ស្រឡឹប គុណនាម

[ស្រ-ឡឹប] sraloeb

(ម.ព. ស្រលឹប)។

ស្រឡឺកឺ គុណនាម

[ស្រ-ឡឺ-កឺ] srolerker

ដែលងើបងើយស្លឺស្រងើ :

ស្រឡុង កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡុង] sralong

(ម.ព. ស្រលុង)។

ស្រឡូង គុណនាម

[ស្រ-ឡូង] sraloung

(ម.ព. ស្រលូង)។

ស្រឡូន

ដែលមានរាងរលូនត្រង់ស្មើ, ដែលមានរាងរៀវតូច, ដែលត្រង់ស្រឡះឡើងលើ មិនបែកមែកច្រើន :

ស្រឡូន គុណនាម

[ស្រ-ឡូន] sroloun≈

ដែលមានរាងរលូនត្រង់ស្មើ, ដែលមានរាងរៀវតូច, ដែលត្រង់ស្រឡះឡើងលើ មិនបែកមែកច្រើន :

ស្រឡើ

ដែលមានមុខងើបងើយបន្តិចជាងប្រក្រតី (ដោយសញ្ជាតិ) :

ស្រឡើ គុណនាម

[ស្រ-ឡើ] srolaeu

ដែលមានមុខងើបងើយបន្តិចជាងប្រក្រតី (ដោយសញ្ជាតិ) :

ស្រឡើកើ គុណនាម

[ស្រ-ឡើ-កើ] srolaeukaeu

(ម.ព. ស្រឡឺកឺ)។

ស្រឡេត នាម

[ស្រ-ឡេត] sralet

(ម.ព. ស្រលេត)។

ស្រឡេវ គុណនាម

[ស្រ-ឡេវ] srolev

ដែលខ្ពស់ឬឆ្ងាយសន្លឹម :

ស្រឡែវ គុណនាម

[ស្រ-ឡែវ] sralaev

(ម.ព. ស្រលែវ)។

ស្រឡៃ នាម

[ស្រ-ឡៃ] srolai

គ្រឿងភ្លេងមួយប្រភេទ ធ្វើដោយឈើខ្លឹមសាច់រឹងស្និទ្ធ ក្រឡឹងជារាងធំកំប៉ោកកណ្ដាល រីកចុងដើមបន្តិច មានប្រហោងតូចចំកណ្ដាលធ្លុះរហូត មានរន្ធ ៦មានលាំសម្រាប់ផ្លុំ ប្រើក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។

ស្រឡៃ កិរិយាសព្ទ

[ផ្លុំ-ស្រ-ឡៃ] srolai

(ព.ប្រ.) ជក់អាភៀន (ព.សា.)។

ស្រឡៃ នាម

[ស្រ-ឡៃ] srolai

(សព្ទអារក្ស) មាន់។

ស្រឡោ នាម

[ស្រ-ឡោ] srolao

(ម.ព. ស្រឡោកោ)។

ស្រឡោកោ

ក្ដារសន្ទះស្ទះឬគ្របត្រង់ច្រក-កទូកខាងក្បាលឬខាងកន្សៃ (ហៅត្រឹមតែ ស្រឡោ ក៏បាន)។

ស្រឡោកោ នាម

[ស្រ-ឡោ-កោ] sralaokao

ក្ដារសន្ទះស្ទះឬគ្របត្រង់ច្រក-កទូកខាងក្បាលឬខាងកន្សៃ (ហៅត្រឹមតែ ស្រឡោ ក៏បាន)។

ស្រឡោច គុណកិរិយា

[ស្រ-ឡោច] srolaoch

ដែលទាសទៅឆ្ងាយខុសផ្លូវខុសដំណើរ :

ស្រឡោច គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ឡោច] srolaoch

ឆ្ងាយលន្លោច :

ស្រឡៅ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្របែកព្រៃ តែដើមធំជាង សាច់ស្និទ្ធស្អាត ប្រើធ្វើការបានច្រើនយ៉ាង :

ស្រឡៅ នាម

[ស្រ-ឡៅ] srolau

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្របែកព្រៃ តែដើមធំជាង សាច់ស្និទ្ធស្អាត ប្រើធ្វើការបានច្រើនយ៉ាង :

ស្រឡំ បុព្វបទ

[ស្រ-ឡំ] sralam

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រឡះ ថា ស្រឡះស្រឡំ គឺស្រឡះឥតមានអ្វីទើសទែង, ស្រឡះស្រួលបួល។

ស្រឡះ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ឡះ] sralah

ដែលឥតមានអ្វីទើសទែង ឬបិទបាំងឡើយ :

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[ចាញ់-ស្រ-ឡះ] sralah

ចាញ់លែងត្រឡប់ឈ្នះទៀតបាន។

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[ជ្រះ-ស្រ-ឡះ] sralah

ជ្រះអស់មន្ទិល; ជ្រះអស់មានហេតុទាក់ទិនតទៅទៀត។

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[ដួល-ស្រ-ឡះ] sralah

ដួលទាំងស្រុង។

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[ភ្លឺ-ស្រ-ឡះ] sralah

ភ្លឺច្បាស់។

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[ភ្លេច-ស្រ-ឡះ] sralah

ភ្លេចសូន្យឈឹង។

ស្រឡះ កិរិយាសព្ទ

[លែង-គ្នា-ស្រ-ឡះ] sralah

លែងលះប្ដីប្រពន្ធដាច់ស្រេច។

ស្រឡះ គុណនាម

[ស្រ-ឡះ-ដៃ] sralah

អស់រលីងពីដៃ; ឥតទីពឹងពំនាក់; អស់សង្ឃឹម។

ស្រឡះ គុណនាម

[ស្រ-ឡះ-មុក-មាត់] sralah

ស្វាងមុខមាត់ស្រួលបួល។

ស្រឡះ គុណនាម

[ស្រ-ឡះ-ស្រ-ឡំ] sralah

(ម.ព. ស្រឡំ)។

ស្រអាប់

ដែលអាប់អន់ មិនស្រស់, មិនថ្លា; តិចពន្លឺ, តិចរស្មី :

ស្រអាប់ គុណនាម

[ស្រ-អាប់] sroaab

ដែលអាប់អន់ មិនស្រស់, មិនថ្លា; តិចពន្លឺ, តិចរស្មី :

ស្រអិប

ទាបដាបចុះក្រោមស្រលឹប; ទាបពេកណាស់ :

ស្រអិប គុណនាម

[ស្រ-អិប] sroaeb

ទាបដាបចុះក្រោមស្រលឹប; ទាបពេកណាស់ :

ស្រអឹប គុណនាម

[ស្រ-អឹប] sroaoeb≈

(ម.ព. ស្រអិប)។

ស្រអែត

ដែលមានសូរទន់ផ្អែម, ស្រទន់ពីរោះ :

ស្រអែត គុណនាម

[ស្រ-អែត] sroaaet

ដែលមានសូរទន់ផ្អែម, ស្រទន់ពីរោះ :

ស្រអែម

ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ដែលមានសម្បុរខ្មៅស្រស់ :

ស្រអែម គុណនាម

[ស្រ-អែម] sraaaem

ដែលខ្មៅល្អ, ខ្មៅស្រស់ (ចំពោះតែសម្បុរនៃមនុស្ស) :

ស្រអែម នាម

[ស្រ-អែម] sraaaem

ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ដែលមានសម្បុរខ្មៅស្រស់ :

ស្រអ៊ុក គុណនាម

[ស្រ-អ៊ុក] sraauk

ធំ, ធាត់, ថ្លោស ស្រគុក :

ស្រអ៊ុម

មាសថ្លៃ, មាសស្នេហ៍, ស្នេហ៍ស្នង (ពាក្យទំយើសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ ដោយថ្នាក់ថ្នម) :

ស្រអ៊ុម គុណនាម

[ស្រ-អ៊ុម] sroaum

មាសថ្លៃ, មាសស្នេហ៍, ស្នេហ៍ស្នង (ពាក្យទំយើសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ ដោយថ្នាក់ថ្នម) :

ស្រអ៊ុំ គុណនាម

[ស្រ-អ៊ុំ] sroauum

(ម.ព. ស្រអ៊ុម)។

ស្រា នាម ១)

[ស្រា] sra

ពាក្យក្លាយឃ្លាតអំពី សុរា គឺទឹកស្រវឹងមានដើមកំណើតដំបូងបង្អស់ កើតអំពីព្រានព្រៃឈ្មោះ សុរៈ។

ស្រា នាម ២)

[ស្រា] sra

ទឹកស្រវឹងដែលបានមកពីការចម្រាញ់ឬបិតនូវទឹកមេស្រាត្រាំជាមួយនឹងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ ផ្លែឈើជាដើម :

ស្រា នាម

[ស្រា-ថ្នាំ] sra

ស្រាម្យ៉ាងដែលផ្សំជាទូទៅពីស្រាសលាយនឹងផ្នែកខ្លះនៃរុក្ខជាតិឬសរីរាង្គសត្វជាដើម ពីព្រោះគេជឿថាអាចព្យាបាលជំងឺខ្លះ :

ស្រា នាម

[ស្រា-ទំ-ពាំង-បាយ-ជូ] sra

ស្រាម្យ៉ាងដែលផលិតចេញពីផ្លែទំពាំងបាយជូរ :

ស្រា នាម

[ស្រា-ស] sra

ស្រាដែលគេបិតពីទឹកមេស្រាត្រាំលាយជាពិសេសជាមួយនឹងអង្ករឬស្ករត្នោតជាដើមសុទ្ធ គឺនៅមិនទាន់លាយជាមួយសារធាតុដទៃទៀត :

ស្រាក កិ., គុ.

[ស្រាក] srak

បានអន់; ស្រាល, ធូរស្រាល :

ស្រាក គុណនាម

[ស្រាក-ស្រាន] srak

ស្រាកអស់កម្លាំង, អន់អស់កម្លាំង; អន់ឈឺ, បានអន់គ្រាន់បើ, បានធូរស្រាលគ្រាន់បើម្ដងៗ (ច្រើននិយាយតែពីជំងឺ)។

ស្រាក់

អង្គាស ប្រមូលដូចជាលុយកាក់ ឬប្រមូលផ្ដុំគ្នាជាកម្លាំង ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការណាមួយ :

ស្រាក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រាក់] srak

ដាក់តម្រួតៗលើគ្នាចងរុំឬចងរួតរឹត :

ស្រាក់ គុណនាម

[ស្រាក់] srak

ដែលចងជាស្រាក់ :

ស្រាក់ នាម

[ស្រាក់] srak

អ្វីៗដែលដាក់តម្រួតៗលើគ្នាចងរុំឬចងរួតរឹត :

ស្រាក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រាក់] srak

ចងរុំប្រទាក់ឆ្វាក់ឱ្យណែន :

ស្រាក់ នាម

[ស្រាក់] srak

ឈ្មោះចានមួយប្រភេទមានត្រចៀកទាំងពីរខាងសម្រាប់ស៊កដាក់តម្រួតលើគ្នាក្នុងដៃយួរ :

ស្រាក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រាក់] srak

អង្គាស ប្រមូលដូចជាលុយកាក់ ឬប្រមូលផ្ដុំគ្នាជាកម្លាំង ដើម្បីសម្រេចកិច្ចការណាមួយ :