វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្រយឺល គុណកិរិយា

[ស្រ-យ៉ឺល] sroyerl

ដែលធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ឆ្ងាយសន្លឹមឬដែលឡើងលឿនគ្រឿនៗទៅលើលន្លឹម :

ស្រយុត

ស្រយុតងាស់គាំង, ស្រយង់ទន់ល្វើយខ្សោយកម្លាំង។

ស្រយុត គុណនាម

[ស្រ-យ៉ុត] srayut

ទន់ល្វើយ ខ្សោយកម្លាំង, អស់សង្ឃឹម; ទន់គាំង :

ស្រយុត គុណនាម

[ស្រ-យ៉ុត-ស្រ-យ៉ង់] srayut

ស្រយុតងាស់គាំង, ស្រយង់ទន់ល្វើយខ្សោយកម្លាំង។

ស្រយូវ

ដែកសម្រាប់ពត់ផ្លែសន្ទូច; រង្វង់ផ្លែសន្ទូច។

ស្រយូវ នាម

[ស្រ-យ៉ូវ] srayuv

ដែលមានរំពត់សម្រាប់ថ្ពក់ :

ស្រយូវ នាម

[ស្រ-យ៉ូវ-សន់-ទូច] srayuv

ដែកសម្រាប់ពត់ផ្លែសន្ទូច; រង្វង់ផ្លែសន្ទូច។

ស្រយើល

(ម.ព. ស្រយឺល)។

ស្រយើល គុណកិរិយា

[ស្រ-យ៉ើល] srayaul

(ម.ព. ស្រយឺល)។

ស្រលក

(ម.ព. ស្រឡក)។

ស្រលក គុណនាម

[ស្រ-ឡក] sralok

(ម.ព. ស្រឡក)។

ស្រលន

ស្រលួតស្រឡះ; ធំសម, ធាត់សមរម្យ; ទ្រលុក; ស្រស់បស់; សន្លាង :

ស្រលន គុណនាម

[ស្រ-ឡន] srolon

ស្រលួតស្រឡះ; ធំសម, ធាត់សមរម្យ; ទ្រលុក; ស្រស់បស់; សន្លាង :

ស្រលាញ់

គាប់ចិត្ត, ពេញចិត្ត, កួចកាន់ចិត្តឬជាប់ចិត្ត ដោយស្នេហា, ដោយមេត្តា (សម័យបច្ចុប្បន្នច្រើនសរសេរ ស្រឡាញ់ ជាង) :

ស្រលាញ់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡាញ់] slanh

គាប់ចិត្ត, ពេញចិត្ត, កួចកាន់ចិត្តឬជាប់ចិត្ត ដោយស្នេហា, ដោយមេត្តា (សម័យបច្ចុប្បន្នច្រើនសរសេរ ស្រឡាញ់ ជាង) :

ស្រលាប

លាបទឹកសុទ្ធ ឬទឹកថ្នាំរម្ងាប់រោគឱ្យជោកសព្វ :

ស្រលាប កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡាប] sraleab

លាបទឹកសុទ្ធ ឬទឹកថ្នាំរម្ងាប់រោគឱ្យជោកសព្វ :

ស្រលិត

ឈ្មោះវល្លិឡើងទ្រើងមួយប្រភេទផ្កាជាចង្កោមៗ ក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឆ្ងាញ់, ផ្លែទ្រវែងជមចុងដើម វេលាទុំស្ងួតបែកជាប៉ុយជាប់នឹងគ្រាប់។

ស្រលិត នាម

[ស្រ-ឡិត] sralit

ឈ្មោះវល្លិឡើងទ្រើងមួយប្រភេទផ្កាជាចង្កោមៗ ក្លិនក្រអូបឈ្ងុយឆ្ងាញ់, ផ្លែទ្រវែងជមចុងដើម វេលាទុំស្ងួតបែកជាប៉ុយជាប់នឹងគ្រាប់។

ស្រលឹង

(ម.ព. ស្រឡឹង)។

ស្រលឹង នាម

[ស្រ-ឡឹង] srolueng

(ម.ព. ស្រឡឹង)។

ស្រលឹប

ស្លឹប, ដែលយុលទាបណាស់គ្របចុះមកក្រោម (សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡឹប ជាង) :

ស្រលឹប គុណនាម

[ស្រ-ឡឹប] srolueb

ស្លឹប, ដែលយុលទាបណាស់គ្របចុះមកក្រោម (សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡឹប ជាង) :

ស្រលឺកឺ

(ម.ព. ស្រឡឺកឺ)។

ស្រលឺកឺ គុណនាម

[ស្រ-ឡឺ-កឺ] srolueker

(ម.ព. ស្រឡឺកឺ)។

ស្រលុង

លង់ស្លុតស្មារតីចុះជ្រៅសន្លឹម ដោយមានជំងឺធ្ងន់ (ច្រើនតែបណ្ដាលអំពីជំងឺគ្រុនក្ដៅខ្លាំង) :

ស្រលុង កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡុង] srolung

លង់ស្លុតស្មារតីចុះជ្រៅសន្លឹម ដោយមានជំងឺធ្ងន់ (ច្រើនតែបណ្ដាលអំពីជំងឺគ្រុនក្ដៅខ្លាំង) :

ស្រលូង

ជ្រៅសន្លឹមឬចោត, ខ្ពស់ សម្លឹងចុះក្រោមឃើញសន្លឹមគួរឱ្យខ្លាចស្រៀវសាច់ងងឹតមុខ (សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡូង ជាង) :

ស្រលូង គុណនាម

[ស្រ-ឡូង] sralung

ជ្រៅសន្លឹមឬចោត, ខ្ពស់ សម្លឹងចុះក្រោមឃើញសន្លឹមគួរឱ្យខ្លាចស្រៀវសាច់ងងឹតមុខ (សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡូង ជាង) :

ស្រលួត

ស្រលួតខ្ពស់ស្រឡះ។

ស្រលួត គុណនាម

[ស្រ-លួត] sroluot

ត្រង់ភ្លឹងឥតរំពត់ឥតពកឥតគន្លាក់ :

ស្រលួត គុណនាម

[ស្រ-លួត-ណិល] sroluot

ស្រលួតធេង, ស្រលួតស្អាត។

ស្រលួត គុណនាម

[ស្រ-លួត-ស្រ-ឡះ] sroluot

ស្រលួតខ្ពស់ស្រឡះ។

ស្រលួន

ស្រឡះមែនទែន, ស្រឡះស្រឡំ; ស្វាងមុខស្វាងមាត់។

ស្រលួន បុព្វបទ

[ស្រ-លួន] sroluon

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រឡះ ថា ស្រឡះស្រលួន។

ស្រលួន បុព្វបទ

[ស្រ-ឡះ-ស្រ-ឡូន] sroluon

ស្រឡះមែនទែន, ស្រឡះស្រឡំ; ស្វាងមុខស្វាងមាត់។

ស្រលើ

(ម.ព. ស្រឡើ)។

ស្រលើ គុណនាម

[ស្រ-ឡើ] sraler

(ម.ព. ស្រឡើ)។

ស្រលើកើ

(ម.ព. ស្រឡើកើ)។

ស្រលើកើ គុណនាម

[ស្រ-ឡើ-កើ] srolaukaeu

(ម.ព. ស្រឡើកើ)។

ស្រលៀង

ខ្សែមានស្រលៀង (ផ្ទុយគ្នាពី ខ្សែលាម)។

ស្រលៀង គុណនាម

[ស្រ-លៀង] sralieng

ដែលល្អៀងម្ខាងឬត្របាំងបះម្ខាង (ចំពោះតែភ្នែក) :

ស្រលៀង គុណនាម

[ស្រ-លៀង-ស្រ-ឡើ] sralieng

ស្រលៀងផង ស្រឡើផង, ស្រលៀងងើយស្រងើ។

ស្រលៀង នាម

[ស្រ-លៀង] sralieng

ប្រដាប់សម្រាប់ខ្ទាស់ទប់ក្រវិលខ្សែគោក្របីកុំឱ្យរបូត :

ស្រលៀង នាម

[ខ្សែ-ស្រ-លៀង] sralieng

ខ្សែមានស្រលៀង (ផ្ទុយគ្នាពី ខ្សែលាម)។

ស្រលេញ

(ម.ព. ស្រលាញ់)។

ស្រលេញ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ឡេញ] srolenh

(ម.ព. ស្រលាញ់)។

ស្រលេត

ដែលខ្ពស់ឬឆ្ងាយលន្លឹម :

ស្រលេត នាម

[ស្រ-ឡេត] srolet

ដំណើរដេកលក់មួយភាំង, ល្បក់តូច (សព្វថ្ងៃនេះច្រើនប្រើ ស្រឡេត ជាង) :

ស្រលេត កិ., គុ.កិ.

[ស្រ-ឡេត] srolet

ធ្លាក់ទឹកចិត្ត; ដែលនឹកតូចចិត្តស្រងោច :

ស្រលេត គុណនាម

[ស្រ-ឡេត] srolet

ដែលខ្ពស់ឬឆ្ងាយលន្លឹម :

ស្រលេវ

(ម.ព. ស្រឡេវ)។

ស្រលេវ គុណនាម

[ស្រ-ឡេវ] sralev

(ម.ព. ស្រឡេវ)។

ស្រលែវ

ស្លែវ :

ស្រលែវ គុណនាម

[ស្រ-ឡែវ] sraleaev

ស្លែវ :

ស្រលះ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ឡះ] sraleah

(ម.ព. ស្រឡះ)។

ស្រល់

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិតៗរឹងៗ មានច្រើនបែបមាន ស្រល់កន្ទុយដំរី, ស្រល់ក្រហម ជាដើម។

ស្រល់ នាម

[ស្រល់] sral

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិតៗរឹងៗ មានច្រើនបែបមាន ស្រល់កន្ទុយដំរី, ស្រល់ក្រហម ជាដើម។

ស្រវន្តី

(ម.ព. សវន្តី)។

ស្រវន្តី នាម

[ស្រៈ-វ៉័ន-តី] srovonti

(ម.ព. សវន្តី)។

ស្រវា

ក្រសាវឱបដោយប្រញាប់។

ស្រវា កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-វ៉ា] srovea

លូកដៃទៅចាប់យកអ្វីៗដោយប្រញាប់, ក្រសាវយកដោយម្នីម្នា :

ស្រវា កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រ-វ៉ា-វេច] srovea

ក្រសាវវេចដោយម្នីម្នា។

ស្រវា កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រ-វ៉ា-វេច] srovea

(ព.ប្រ.) វាតអាទិ៍យកតែម្នាក់ឯង ដោយឥតខ្មាស។

ស្រវា កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-វ៉ា-អោប] srovea

ក្រសាវឱបដោយប្រញាប់។

ស្រវាក់ស្រវាន់

ស្រពេចស្រពិល, ដែលមិនជាក់លាក់ :

ស្រវាក់ស្រវាន់ គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-វ៉ាក់-ស្រ-វ៉ាន់] sraveakasrvean

ស្រពេចស្រពិល, ដែលមិនជាក់លាក់ :

ស្រវាស្រទេញ

ដែលប្រឹងខ្លាំង, ដែលសង្វាតខ្លាំង :

ស្រវាស្រទេញ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-វ៉ា-ស្រ-ទេញ] sraveasratenh

ខំប្រឹងខ្លាំង, សង្វាតខ្លាំង, ខ្មីឃ្មាតសង្វាតពេញកម្លាំង :

ស្រវាស្រទេញ គុណកិរិយា

[ស្រ-វ៉ា-ស្រ-ទេញ] sraveasratenh

ដែលប្រឹងខ្លាំង, ដែលសង្វាតខ្លាំង :

ស្រវាំង

(ព.ប្រ.) ភ័ន្តស្មារតីព្រោះសេចក្ដីឆ្មើងឬព្រោះងប់ចិត្តខុសប្រក្រតី :

ស្រវាំង គុណនាម ១)

[ស្រ-វ៉ាំង] sroveang

ដែលភ្លឺមិនច្បាស់ព្រោះចាំងពន្លឺថ្ងៃជាដើម (ចំពោះតែភ្នែក) :

ស្រវាំង កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រ-វ៉ាំង] sroveang

(ព.ប្រ.) ភ័ន្តស្មារតីព្រោះសេចក្ដីឆ្មើងឬព្រោះងប់ចិត្តខុសប្រក្រតី :

[ស្រស់-បំ-ព្រង] sros

ស្រស់ត្រចង់ឬស្រស់ត្រយង់ភ្លឺថ្លា។

ស្រស់បស់

ស្រស់សមរម្យ; ស្រស់រីករាយ, ស្រស់ស្រឡះស្រឡំ :

ស្រស់បស់ គុណនាម

[ស្រស់-បស់] srasabas

ស្រស់សមរម្យ; ស្រស់រីករាយ, ស្រស់ស្រឡះស្រឡំ :

ស្រស់ស្រាយ

រាក់ទាក់រួសរាយ, រអាករពាយ; ស្រស់រីករាយ :

ស្រស់ស្រាយ គុ.កិ., គុ.

[ស្រស់-ស្រាយ] srososray

រាក់ទាក់រួសរាយ, រអាករពាយ; ស្រស់រីករាយ :

ស្រស់ស្រូប

បរិភោគអាហារបន្តិចបន្តួចក្នុងពេលព្រឹក, បរិភោគសម្រន់កុំឱ្យឃ្លានពេកទម្រាំដល់ពេលបាយថ្ងៃត្រង់ :

ស្រស់ស្រូប កិរិយាសព្ទ

[ស្រស់-ស្រូប] srososroub

បរិភោគអាហារបន្តិចបន្តួចក្នុងពេលព្រឹក, បរិភោគសម្រន់កុំឱ្យឃ្លានពេកទម្រាំដល់ពេលបាយថ្ងៃត្រង់ :

ស្រស់ស្រោង

(សព្ទអារក្យ) ដែលបាត់ឈឺ, ជាពីឈឺ :

ស្រស់ស្រោង គុណនាម

[ស្រស់-ស្រោង] srososraong

(សព្ទអារក្យ) ដែលបាត់ឈឺ, ជាពីឈឺ :