វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្រពេចស្រពិល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ពេច-ស្រ-ពិល] sropechsropil

ដែលមិនជាក់លាក់, មិនប្រាកដប្រជា, រហាក់រហៀង :

ស្រពេចស្រពឹល

(ម.ព. ស្រពេចស្រពិល)។

ស្រពេចស្រពឹល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ពេច-ស្រ-ពឹល] sropechsropoel≈

(ម.ព. ស្រពេចស្រពិល)។

ស្រពោន

ស្រពោនក្រៀមក្រំ, ស្រពោនជ្រប់ :

ស្រពោន គុណនាម ១)

[ស្រ-ពោន] sropoun

រញម :

ស្រពោន គុណនាម ២)

[ស្រ-ពោន] sropoun

ដែលមិនស្រស់បស់, មិនរីករាយ, ក្រៀមក្រំ :

ស្រពោន គុណនាម

[ស្រ-ពាប់-ស្រ-ពោន] sropoun

(ម.ព. ស្រពោនស្រពាប់)។

ស្រពោន គុណនាម

[ស្រ-ពោន-ស្រ-ពាប់] sropoun

ស្រពោនក្រៀមក្រំ, ស្រពោនជ្រប់ :

ស្រមក

ដែលប្រឡាក់កខ្វក់; ព្រលូស :

ស្រមក គុណនាម

[ស្រ-ម៉ក] sromok

ដែលប្រឡាក់កខ្វក់; ព្រលូស :

ស្រមណសក្ដិ នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណៈ-ស័ក] sromonosokde

ដូចគ្នានឹង សមណសក្ដិ ឬ សមណស័ក្ដិ ដែរ។

ស្រមណស័ក្ដិ

(ម.ព. ស្រមណសក្ដិ)។

ស្រមណស័ក្ដិ នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណៈ-ស័ក] sreakmaknakska≈

(ម.ព. ស្រមណសក្ដិ)។

ស្រមណី

ដូចគ្នានឹង សមណី ដែរ។

ស្រមណី នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណី] sramonei

ដូចគ្នានឹង សមណី ដែរ។

ស្រមណុទ្ទេស

ដូចគ្នានឹង សមណុទ្ទេស ដែរ។

ស្រមណុទ្ទេស នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណុត-ទេស] sramonottes

ដូចគ្នានឹង សមណុទ្ទេស ដែរ។

ស្រមណៈ នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណៈ] sromonak

(ម.ព. សមណ)។

ស្រមណ៍

(ម.ព. ស្រមណៈ)។

ស្រមណ៍ នាម

[ស្រំ] srum≈

(ម.ព. ស្រមណៈ)។

ស្រមណ—

(ម.ព. សមណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្រមណ— នាម

[ស្រៈ-ម៉ៈ-ណៈ—] sreakmaknak—≈

(ម.ព. សមណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ស្រមាក់

ធំមាំ, ធំដំបង (ចំពោះតែមនុស្ស) :

ស្រមាក់ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ាក់] srameak

ធំមាំ, ធំដំបង (ចំពោះតែមនុស្ស) :

ស្រមាញ

ស្មាញ។

ស្រមាញ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ាញ] srameanh

ស្មាញ។

ស្រមាម

ដែលប្រឡាក់ជាប់ស្រកាកនឹងពុកមាត់ឬនឹងរោមជាដើម :

ស្រមាម គុណនាម

[ស្រ-ម៉ាម] sromeam

ដែលប្រឡាក់ជាប់ស្រកាកនឹងពុកមាត់ឬនឹងរោមជាដើម :

ស្រមាមប៉ាក

ដែលប្រឡាក់ស្រមាមប្រតាក :

ស្រមាមប៉ាក គុណនាម

[ស្រ-ម៉ាម-ប៉ាក] srameambak

ដែលប្រឡាក់ស្រមាមប្រតាក :

ស្រមិក

ខ្មៅធំខ្ពស់សម្បើម (ចំពោះតែមនុស្ស) :

ស្រមិក គុណនាម

[ស្រ-ម៉ិក] sromik

ខ្មៅធំខ្ពស់សម្បើម (ចំពោះតែមនុស្ស) :

ស្រមឹក

(ម.ព. ស្រមិក)។

ស្រមឹក គុណនាម

[ស្រ-ម៉ឹក] sromoek≈

(ម.ព. ស្រមិក)។

ស្រមឹម

ស្មឹម, ក្រមឹម; ដែលក្រមឹម :

ស្រមឹម គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ម៉ឹម] sramuem

ស្មឹម, ក្រមឹម; ដែលក្រមឹម :

ស្រមុក

ដកដង្ហើមប៉ះខ្ទាំងខ្ទប់ចេញសូរសព្ទខ្លាំងក្នុងវេលាកំពុងដេកលក់ :

ស្រមុក កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ម៉ុក] sramuk

ដកដង្ហើមប៉ះខ្ទាំងខ្ទប់ចេញសូរសព្ទខ្លាំងក្នុងវេលាកំពុងដេកលក់ :

ស្រមុតចិត្ត

ដែលស្រងោចចិត្ត, លន្លង់លន្លោចខ្លោចចិត្ត :

ស្រមុតចិត្ត គុណកិរិយា

[ស្រ-ម៉ុត-ចិត] sromutchett

ដែលស្រងោចចិត្ត, លន្លង់លន្លោចខ្លោចចិត្ត :

ស្រមុយ

ស្មុយ, សុយម៉ុយ; ស្រពោនស្រពាប់អាប់អន់ :

ស្រមុយ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ុយ] sramuy

ស្មុយ, សុយម៉ុយ; ស្រពោនស្រពាប់អាប់អន់ :

ស្រមូញ

ស្មូញស្មាញ, ស្កូញស្កាញ។

ស្រមូញ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ូញ] sramunh

ស្មូញ; ស្កូញ; ស្ញូញ; ដែលមិនជ្រះ, មិនស្អាត :

ស្រមូញ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ូញ-ស្រ-ម៉ាញ] sramunh

ស្មូញស្មាញ, ស្កូញស្កាញ។

ស្រមូម

ស្រមូមមិនរាបទាប, មិនស្អាត ស្រមេវស្រមូវ :

ស្រមូម គុណនាម

[ស្រ-ម៉ូម] sramum

ស្កូញជាដុំ, ស្រមូវ :

ស្រមូម គុណនាម

[ស្រ-ម៉ូម-ស្រ-ម៉ាម] sramum

ស្រមូមមិនរាបទាប, មិនស្អាត ស្រមេវស្រមូវ :

ស្រមូល

ដែលប្រមូលចូលច្របល់គ្នាចំពាក់ឆ្វាក់ជាដុំ, ដែលប្រមូលច្របូកច្របល់គ្នា :

ស្រមូល គុណកិរិយា

[ស្រ-ម៉ូល] sramul

ដែលប្រមូលចូលច្របល់គ្នាចំពាក់ឆ្វាក់ជាដុំ, ដែលប្រមូលច្របូកច្របល់គ្នា :

ស្រមូវ

ដែលមានពុក, រោម, មមីសវែងខ្លះខ្លីខ្លះច្រើន :

ស្រមូវ គុណនាម

[ស្រ-ម៉ូវ] sromuv

ដែលមានពុក, រោម, មមីសវែងខ្លះខ្លីខ្លះច្រើន :

ស្រមើ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រមៃ ថា ស្រមើស្រមៃ គឺស្រមៃបន្តិចបន្តួច, ស្រមៃរហាក់រហៀង។

ស្រមើ បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉ើ] sramau

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រមៃ ថា ស្រមើស្រមៃ គឺស្រមៃបន្តិចបន្តួច, ស្រមៃរហាក់រហៀង។

ស្រមើង

សើងម៉ើង :

ស្រមើង គុណកិរិយា

[ស្រ-ម៉ើង] sramerng

សើងម៉ើង :

ស្រមើល

សុខុមសត្វល្អិតក្រៃពេកស្ទើរមើលពុំឃើញច្រើនកើតនៅទីឬនៅវត្ថុសោគ្រោក មានសំបុកសត្វ, សំបកស៊ុតសត្វជាដើម :

ស្រមើល នាម

[ស្រ-ម៉ើល] sromaul

សុខុមសត្វល្អិតក្រៃពេកស្ទើរមើលពុំឃើញច្រើនកើតនៅទីឬនៅវត្ថុសោគ្រោក មានសំបុកសត្វ, សំបកស៊ុតសត្វជាដើម :

ស្រមៀន

ដែលនៅកោនកំប្រោនក្នុងកៀនឬក្នុងទីចង្អៀត :

ស្រមៀន គុណកិរិយា

[ស្រ-មៀន] sramien

ដែលនៅកោនកំប្រោនក្នុងកៀនឬក្នុងទីចង្អៀត :

ស្រមេក

ស្រមកក្រៃពេក, ស្រមកស្រកេកស្រកាក។

ស្រមេក បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េក] sramek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រមក ថា ស្រមេកស្រមក។

ស្រមេក បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េក-ស្រ-ម៉ក] sramek

ស្រមកក្រៃពេក, ស្រមកស្រកេកស្រកាក។

ស្រមេម

ស្រមាមក្រៃពេក។

ស្រមេម បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េម] sromem

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រមាម ថា ស្រមេមស្រមាម។

ស្រមេម បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េម-ស្រ-ម៉ាម] sromem

ស្រមាមក្រៃពេក។

ស្រមេវ

ស្រមូវក្រៃពេក។

ស្រមេវ បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េវ] sromev

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រមូវ ថា ស្រមេវស្រមូវ។

ស្រមេវ បុព្វបទ

[ស្រ-ម៉េវ-ស្រ-ម៉ូវ] sromev

ស្រមូវក្រៃពេក។

ស្រមេះ

ដែលមានទឹកមុខចេញអាការៈឱ្យឃើញថាអៀនខ្មាសខ្លាំង ព្រោះទាល់ដំណើរ, ទាល់ផ្លូវ, ទាល់ច្រក :

ស្រមេះ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ម៉េះ] srameh

ដែលមានទឹកមុខចេញអាការៈឱ្យឃើញថាអៀនខ្មាសខ្លាំង ព្រោះទាល់ដំណើរ, ទាល់ផ្លូវ, ទាល់ច្រក :

ស្រមែះ

(ម.ព. ស្រមេះ)។

ស្រមែះ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ម៉ែះ] sromaeah≈

(ម.ព. ស្រមេះ)។

ស្រមៃ

ភ្នកដល់ឬផ្អូកដល់ហាក់ដូចជាឮឬឃើញឬថានឹងបានតាមបំណង :

ស្រមៃ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ម៉ៃ] sromei

ភ្នកដល់ឬផ្អូកដល់ហាក់ដូចជាឮឬឃើញឬថានឹងបានតាមបំណង :

ស្រមោច

(ព.ទ.បុ.) បុរសក្រវែលស្ត្រី។

ស្រមោច នាម

[ស្រ-ម៉ោច] sramouch

សុខុមសត្វច្រើនពួក មានប្រភេទផ្សេងៗគ្នា ជាសត្វមានសាមគ្គីស្រុះគ្នា ច្រើនរកស៊ីជាពួកៗមូលគ្នា :

ស្រមោច នាម

[ស្រ-ម៉ោច] sramouch

(ព.ទ.បុ.) ស្ត្រីជិតបុរស (ច្រើនតែប៉ះនាយប៉ះអាយ)។

ស្រមោច នាម

[ស្រ-ម៉ោច] sramouch

(ព.ទ.បុ.) បុរសក្រវែលស្ត្រី។

ស្រមោល

(ព.ប្រ.) ខ្មោចបិសាច, ខ្មោចជួរជំបួរ :

ស្រមោល នាម ១)

[ស្រ-ម៉ោល] sromoul

ម្លប់; រូបភាពព្រាងៗដែលប្រាកដតាមរូបដើម ដោយមានពន្លឺចាំងត្រូវ; រូបភាពក្នុងវត្ថុភ្លឺថ្លាមានកញ្ចក់និងទឹកថ្លាជាដើម ប្រាកដតាមសណ្ឋានរូបដែលឆ្លុះត្រូវត្រង់ :

ស្រមោល នាម ២)

[ស្រ-ម៉ោល] sromoul

ស្លាកស្នាម, អ្វីដែលដិតដាម បន្សល់ទុកពីអតីតកាល :

ស្រមោល នាម

[ស្រ-ម៉ោល] sromoul

(ព.ប្រ.) ខ្មោចបិសាច, ខ្មោចជួរជំបួរ :

ស្រម៉

ដុំតូចៗរបស់ល័ក្ដឬផ្លែកប្បាស :

ស្រម៉ នាម

[ស្រ-ម៉] sram

ដុំតូចៗរបស់ល័ក្ដឬផ្លែកប្បាស :

ស្រយង់

(ព.ប្រ.) ស្រពន់ចិត្ត, អន់ចិត្ត, ងាស់ចិត្ត។

ស្រយង់ កិ., គុ.

[ស្រ-យ៉ង់] srayong

រួយស្រពន់ងាស់គាំងសរសៃ ដោយប្រឹងចាប់កាន់លើក, ដោយទង្គិច, ទង្គុក, ប៉ះជល់ត្រូវជាដើម :

ស្រយង់ កិ., គុ.

[ស្រ-យ៉ង់-ចិត] srayong

(ព.ប្រ.) ស្រពន់ចិត្ត, អន់ចិត្ត, ងាស់ចិត្ត។

ស្រយម

ដែលទន់ទោរសំយាកសំយុងចុះស្រួល :

ស្រយម គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-យ៉ម] sroyom

ដែលទន់ទោរសំយាកសំយុងចុះស្រួល :

ស្រយាក

ដែលបាក់ធ្លាក់សំយាកចុះក្រោម :

ស្រយាក គុណកិរិយា

[ស្រ-យ៉ាក] sroyeak

ដែលបាក់ធ្លាក់សំយាកចុះក្រោម :

ស្រយាល

ផ្លូវដែលឆ្ងាយរយាលដាច់ស្រុកភូមិ។

ស្រយាល គុណនាម

[ស្រ-យ៉ាល] srayeal

ដែលធ្លាយរយាលក្រៃពេក, ឆ្ងាយដាច់សង្វែង :

ស្រយាល គុណកិរិយា

[ស្រ-យ៉ាល] srayeal

ដែលធ្លាក់ឆ្ងាយ ឬដែលធ្លាក់ពីទីខ្ពស់លន្លឹម :

ស្រយាល គុណកិរិយា

[ផ្លូវ-ឆ្ងាយ-ដាច់-ស្រ-យ៉ាល] srayeal

(ម.ព. ផ្លូវឆ្ងាយស្រយាល)។

ស្រយាល គុណកិរិយា

[ផ្លូវ-ឆ្ងាយ-ស្រ-យ៉ាល] srayeal

ផ្លូវដែលឆ្ងាយរយាលដាច់ស្រុកភូមិ។

ស្រយាវ

ដែលខ្ពស់លន្លឹម; ដែលធ្លាក់ដូចគេចោលផ្លែដូងពីទីខ្ពស់លន្លឹម :

ស្រយាវ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-យ៉ាវ] srayeav

ដែលខ្ពស់លន្លឹម; ដែលធ្លាក់ដូចគេចោលផ្លែដូងពីទីខ្ពស់លន្លឹម :

ស្រយឺល

ដែលធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ឆ្ងាយសន្លឹមឬដែលឡើងលឿនគ្រឿនៗទៅលើលន្លឹម :