Khmer Dictionary

ស្រង់ដើម កិរិយាសព្ទ

[ស្រង់-ដើម] sarngdaeum≈

(ព.សា.) ព្យាយាមប្រមូលយកមកវិញនូវប្រាក់ឬថ្លៃដើមដែលចាញ់គេ បង់ខាតឬបាត់បង់ (ជាពិសេសនៅក្នុងល្បែង ជំនួញជាដើម) :

ស្រង់ព្រះ

ពិធីស្រោចទឹកដោយអប់ផ្កាភ្ញីនិងទឹកអប់ ដើម្បីសម្អាតព្រះពុទ្ធបដិមា នៅថ្ងៃឡើងស័កនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ដើម្បីសេចក្ដីសុខសប្បាយ ត្រជាក់ត្រជំ។

ស្រង់ព្រះ នាម

[ស្រង់-ព្រះ] sarngpreah≈

ពិធីស្រោចទឹកដោយអប់ផ្កាភ្ញីនិងទឹកអប់ ដើម្បីសម្អាតព្រះពុទ្ធបដិមា នៅថ្ងៃឡើងស័កនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ដើម្បីសេចក្ដីសុខសប្បាយ ត្រជាក់ត្រជំ។

ស្រជែត

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទមានស្លឹករួញៗបន្តិច មានមើមមូលៗ ច្រើនដុះនៅដីលាយខ្សាច់ ក្នុងរដូវភ្លៀងពួកក្មេងគង្វាលគោច្រើនជីកយកមកប្រដំលេង។

ស្រជែត នាម

[ស្រ-ជែត] sracheaet

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទមានស្លឹករួញៗបន្តិច មានមើមមូលៗ ច្រើនដុះនៅដីលាយខ្សាច់ ក្នុងរដូវភ្លៀងពួកក្មេងគង្វាលគោច្រើនជីកយកមកប្រដំលេង។

ស្រដាស់

រង្វើលឃ្លាតពីគ្នាយ៉ាងល្មម, ស្រឡះ, មិនញឹក, មិនដាសជិតគ្នា :

ស្រដាស់ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ដាស់] sradas

រង្វើលឃ្លាតពីគ្នាយ៉ាងល្មម, ស្រឡះ, មិនញឹក, មិនដាសជិតគ្នា :

ស្រដី

ស្ដី, និយាយ, ថា :

ស្រដី កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ដី] srodey

ស្ដី, និយាយ, ថា :

ស្រដៀង

ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា, ដូច, ដូចគ្នា, ហាក់ដូច, ពាក្យនេះច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ «នឹង» :

ស្រដៀង គុណនាម

[ស្រ-ដៀង] srodieng

ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា, ដូច, ដូចគ្នា, ហាក់ដូច, ពាក្យនេះច្រើនប្រើជាមួយនឹងពាក្យ «នឹង» :

ស្រណាង

លំនៅមានសណ្ឋានជាធ្នះ តែមានដំបូល ធ្វើលើដើមឈើធំ សម្រាប់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ឱ្យផុតភ័យអំពីសត្វសាហាវមានខ្លាជាដើម :

ស្រណាង នាម

[ស្រ-ណាង] sronang

លំនៅមានសណ្ឋានជាធ្នះ តែមានដំបូល ធ្វើលើដើមឈើធំ សម្រាប់នៅបណ្ដោះអាសន្ន ឱ្យផុតភ័យអំពីសត្វសាហាវមានខ្លាជាដើម :

ស្រណាន

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រណុក ថា ស្រណុកស្រណាន គឺស្រណុកក្សេមក្សាន្ត, ស្រណុកសុខសប្បាយឥតមោះហ្មង, សុខសាន្តត្រាណ, សុខសម្រាន្ត :

ស្រណាន បុព្វបទ

[ស្រ-ណាន] sronan

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រណុក ថា ស្រណុកស្រណាន គឺស្រណុកក្សេមក្សាន្ត, ស្រណុកសុខសប្បាយឥតមោះហ្មង, សុខសាន្តត្រាណ, សុខសម្រាន្ត :

ស្រណុក

ស្រួលចិត្ត, ឥតព្រួយ។

ស្រណុក គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ណុក] sranok

ដែលជាសុខ; ដែលមិននឿយ; ស្រួល; ងាយ (សរសេរជា ស្រណុក មកយូរហើយ) :

ស្រណុក គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ណុក] sranok

(ព.ទ.បុ.) បើចង់បរិភោគឱ្យឆ្ងាញ់ពិសា ត្រូវរកអន្លក់ទឹកគ្រឿងផ្សំនាំមុខ បើចង់ឱ្យខ្លួនស្រណុក ត្រូវខំប្រឹងធ្វើការឱ្យនឿយជាមុនសិន។

ស្រណុក គុ., គុ.កិ.

[មិន-សូវ-ស្រ-ណុក-ខ្លួន] sranok

មិនសូវជា, ឈឺចាប់បន្តិចបន្តួច។

ស្រណុក គុណនាម

[ស្រ-ណុក-ខ្លួន] sranok

ស្រួលខ្លួន, មិនឈឺចាប់។

ស្រណុក គុណនាម

[ស្រ-ណុក-ចិត] sranok

ស្រួលចិត្ត, ឥតព្រួយ។

ស្រណុខ

(ម.ព. ស្រណុក)។

ស្រណុខ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ណុក] sronok≈

(ម.ព. ស្រណុក)។

ស្រណោក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រណោះ ថា ស្រណោះស្រណោក គឺស្រណោះសោកស្ដាយ, សោកស្ដាយស្រណោះ។

ស្រណោក នាម

[ស្រ-ណោក] sronaok

សេចក្ដីសោកស្ដាយ (ម.ប្រ.)។

ស្រណោក បុព្វបទ

[ស្រ-ណោក] sronaok

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រណោះ ថា ស្រណោះស្រណោក គឺស្រណោះសោកស្ដាយ, សោកស្ដាយស្រណោះ។

ស្រណោះ

(ព.សា.) នឹកឃើញ, នឹកដល់, រឭកដល់ :

ស្រណោះ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រ-ណោះ] sronaoh

នឹកស្ដាយស្រងោចចិត្ត, ភ្នកនឹកដល់ដំណើរដើមដែលធ្លាប់ ឬបានឃើញដំណែលដែលធ្លាប់ ក៏កើតលន្លង់លន្លោចចិត្ត ឬនឹកស្ដាយស្រងោច :

ស្រណោះ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រ-ណោះ] sronaoh

(ព.សា.) នឹកឃើញ, នឹកដល់, រឭកដល់ :

ស្រតឹក

ស្ដឹក, ជ្រលៀកល្វើយ :

ស្រតឹក គុណកិរិយា

[ស្រ-តឹក] srotoek

ស្ដឹក, ជ្រលៀកល្វើយ :

ស្រតូវ

ស្រខូវ :

ស្រតូវ គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-តូវ] srotov

ស្រខូវ :

ស្រទន់

ដែលស្រទំយ៉ាងទន់ :

ស្រទន់ គុណនាម ១)

[ស្រ-ទន់] sroton

ទន់ស្រួល, ទន់ល្វន់, ទន់ផ្អែមសុភាព :

ស្រទន់ គុណនាម ២)

[ស្រ-ទន់] sroton

ដែលស្រទំយ៉ាងទន់ :

ស្រទប

សំបកដែលស្ទបលើគ្នាជាស្រទាប់ៗឬដែលស្ទបឱបពីក្រៅ :

ស្រទប នាម

[ស្រ-ទប] srotob

សំបកដែលស្ទបលើគ្នាជាស្រទាប់ៗឬដែលស្ទបឱបពីក្រៅ :

ស្រទាង

ដែលត្រដាងចង្គ្រាង, ច្រងាង :

ស្រទាង គុណកិរិយា

[ស្រ-ទាង] sroteang

ដែលត្រដាងចង្គ្រាង, ច្រងាង :

ស្រទាប់

(វ.វិចិ.) ស្រទាប់ដីដែលមានសំណល់សកម្មភាពមនុស្ស មានដូចជាបុរាណវត្ថុសិល្បៈ បុរាណអចលនវត្ថុ បុរាណជីវវត្ថុ បុរាណភូគព្ភវត្ថុ រចនាសម្ព័ន្ធសំណង់ជាដើម ដែលអាចឱ្យយើងយល់ដឹងនិងបែងចែកសម័យកាលនីមួយៗដាច់ដោយឡែកៗពីគ្នា។

ស្រទាប់ នាម

[ស្រ-ទាប់] srateab

ត្របក, ផ្នត់, បន្ទះ, ផ្ទាំង, ជាន់ដែលត្រួតលើគ្នាជាសង្កាត់, ដោយឡែក :

ស្រទាប់ នាម

[ស្រ-ទាប់] srateab

ជំនាន់វ័យណាមួយរបស់មនុស្ស :

ស្រទាប់ នាម

[ស្រ-ទាប់] srateab

ផ្នែក ជាន់ ថ្នាក់ (ជាពិសេសនៅក្នុងសង្គម) :

ស្រទាប់ នាម

[ស្រ-ទាប់-ម៉ង់-តូ] srateab

(ភូមិ.) ស្រទាប់ថ្មដែលនៅចន្លោះសំបកផែនដីនិងស្នូលផែនដី មានកម្រាស់ពី៣៥គីឡូម៉ែត្រទៅ២៩០០គីឡូម៉ែត្រ។

ស្រទាប់ នាម

[ស្រ-ទាប់-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ធ័រ] srateab

(វ.វិចិ.) ស្រទាប់ដីដែលមានសំណល់សកម្មភាពមនុស្ស មានដូចជាបុរាណវត្ថុសិល្បៈ បុរាណអចលនវត្ថុ បុរាណជីវវត្ថុ បុរាណភូគព្ភវត្ថុ រចនាសម្ព័ន្ធសំណង់ជាដើម ដែលអាចឱ្យយើងយល់ដឹងនិងបែងចែកសម័យកាលនីមួយៗដាច់ដោយឡែកៗពីគ្នា។

ស្រទៀក

ជ្រលៀក, ស្តឹក មិនកម្រើកខ្លួនប្រាណ :

ស្រទៀក គុណកិរិយា

[ស្រ-ទៀក] srotiek

ជ្រលៀក, ស្តឹក មិនកម្រើកខ្លួនប្រាណ :

ស្រទំ

ដែលមានពន្លឺទន់ ព្រោះបាំងដោយពពក, ដោយកញ្ចក់ព័ណ៌ជាដើម :

ស្រទំ គុណនាម

[ស្រ-ទំ] sratum

ដែលមានពន្លឺទន់ ព្រោះបាំងដោយពពក, ដោយកញ្ចក់ព័ណ៌ជាដើម :

ស្រទ្ធា

(ម.ព. សទ្ធា)។

ស្រទ្ធា នាម

[ស្រ័ត-ធា] sratthea

(ម.ព. សទ្ធា)។

ស្រន់

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បន់ ថា បន់ស្រន់ គឺបន់សុំឱ្យជំងឺបានធូរស្រាល,ឱ្យបានដូចបន់ :

ស្រន់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រន់] sron

ស្រាក, អន់, ថយ :

ស្រន់ បុព្វបទ

[ស្រន់] sron

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ បន់ ថា បន់ស្រន់ គឺបន់សុំឱ្យជំងឺបានធូរស្រាល,ឱ្យបានដូចបន់ :

ស្រប គុណនាម

[ស្រប] srob

ដែលបណ្ដោយតាមគ្នា; ដែលមានសូរសម្ផស្សចុងចួនត្រូវគ្នា :

ស្រប គុណកិរិយា

[ស្រប] srob

ដែលបណ្ដោយទន្ទឹមគ្នា :

ស្រប កិរិយាសព្ទ

[យល់-ស្រប] srob

យល់តាម។

ស្របក់

ខណៈ, វេលាតូច, រំពេច :

ស្របក់ នាម

[ស្រ-បក់] srabak

ខណៈ, វេលាតូច, រំពេច :

ស្របក់ស្របាល

ស្របាលៗគ្នា, បន្ទាប់ៗគ្នា :

ស្របក់ស្របាល គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-បក់-ស្រ-បាល] srabakasrabal

ស្របាលៗគ្នា, បន្ទាប់ៗគ្នា :

ស្របច្បាប់

ដែលត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ :

ស្របច្បាប់ គុណនាម

[ស្រប-ច្បាប់] srabachbab

ដែលត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់ :

ស្របាក់ស្របាល

(ម.ព. ស្របក់ស្របាល)។

ស្របាក់ស្របាល គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-បាក់-ស្រ-បាល] srobaksrobal≈

(ម.ព. ស្របក់ស្របាល)។

ស្របាល

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ពួកច្រាច់ ពួកត្រកៀត តែធំជាងច្រាច់ តូចជាងត្រកៀត ប្រើជាបន្លែបាន។

ស្របាល គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-បាល] srobal

ដែលមិនតិចមិនច្រើន ឬមិនលើសមិនខ្វះជាងគ្នាប៉ុន្មាន, ប្រដំប្រសងគ្នា; ស្រករគ្នា :

ស្របាល នាម

[ស្រ-បាល] srobal

ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ពួកច្រាច់ ពួកត្រកៀត តែធំជាងច្រាច់ តូចជាងត្រកៀត ប្រើជាបន្លែបាន។

ស្របាំង

ដែលបាំងគ្នាបាន គឺដែលមិនធំមិនតូចមិនខ្ពស់មិនទាបជាងគ្នាប៉ុន្មាន, រលឿគ្នា :

ស្របាំង គុណនាម

[ស្រ-បាំង] srobang

ដែលបាំងគ្នាបាន គឺដែលមិនធំមិនតូចមិនខ្ពស់មិនទាបជាងគ្នាប៉ុន្មាន, រលឿគ្នា :

ស្រប៉ាប

ដែលមានសណ្ឋានទាបរាបស្រពាប (ដូចយ៉ាងរាងកន្ធាយ) :

ស្រប៉ាប គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ប៉ាប] sropab

ដែលមានសណ្ឋានទាបរាបស្រពាប (ដូចយ៉ាងរាងកន្ធាយ) :

ស្រប៉ូប

ដែលក្រាបចំកោងខ្លួនបន្តិច :

ស្រប៉ូប គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ប៉ូប] sropoub

ដែលក្រាបចំកោងខ្លួនបន្តិច :

ស្រប៉ើក

(ព.ប្រ.) ដែលអែបអបដោយសារគេ, ដែលឥតអំណាច :

ស្រប៉ើក គុណនាម

[ស្រ-ប៉ើក] sropaeuk

ដែលមានសណ្ឋានស្ដើងហើបឡើងជាងប្រក្រតី :

ស្រប៉ើក គុណនាម

[ស្រ-ប៉ើក] sropaeuk

(ព.ប្រ.) ដែលអែបអបដោយសារគេ, ដែលឥតអំណាច :

ស្រប៉េក

(ម.ព. ស្រប៉េកស្រប៉ើក)។

ស្រប៉េក បុព្វបទ

[ស្រ-ប៉េក] srapek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រប៉ើក ថា ស្រប៉េកស្រប៉ើក ឬ ស្រប៉ែកស្រប៉ើក។

ស្រប៉េក បុព្វបទ

[ស្រ-ប៉េក-ស្រ-ប៉ើក] srapek

ស្រប៉ើកច្រើនអន្លើ។

ស្រប៉េក បុព្វបទ

[ស្រ-ប៉ែក-ស្រ-ប៉ើក] srapek

(ម.ព. ស្រប៉េកស្រប៉ើក)។

ស្រប៉ែក

(ម.ព. ស្រប៉េក)។

ស្រប៉ែក បុព្វបទ

[ស្រ-ប៉ែក] srobaek≈

(ម.ព. ស្រប៉េក)។

ស្រប់

ឈរជ្រកម្លប់ (ចំពោះតែដំរី) :

ស្រប់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រប់] srab

ឈរជ្រកម្លប់ (ចំពោះតែដំរី) :

ស្រព

(រ.ស.) លាង, ជម្រះ, លុបឱ្យជ្រះ ឱ្យស្អាត :

ស្រព កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រប់] srap

ប្រស់ទឹកឱ្យសើម, ឱ្យជោក, ឱ្យនៅស្រស់ :

ស្រព កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រប់] srap

(រ.ស.) លាង, ជម្រះ, លុបឱ្យជ្រះ ឱ្យស្អាត :

ស្រពន់

(ព.ប្រ.) ស្រយង់ចិត្តឬតូចចិត្តរវាតគំនិតបន្តិចៗ :

ស្រពន់ គុណនាម

[ស្រ-ពន់] srapon

ស្ពឹកស្រយង់មួយរំពេចៗ :

ស្រពន់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ពន់-ចិត] srapon

(ព.ប្រ.) ស្រយង់ចិត្តឬតូចចិត្តរវាតគំនិតបន្តិចៗ :

ស្រពាប គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ពាប] srapeab

ដែលមានរាងទាបស្រឡាប, យ៉ាងទាបស្រឡាប :

ស្រពាប់

ស្ងួតបន្តិចៗ នៅសើមខ្លះឬនៅស្រស់ខ្លះ :

ស្រពាប់ គុណនាម

[ស្រ-ពាប់] sropeab

ស្ងួតបន្តិចៗ នៅសើមខ្លះឬនៅស្រស់ខ្លះ :

ស្រពិល

ដែលឃើញព្រឹលៗ មិនច្បាស់ :

ស្រពិល គុណកិរិយា

[ស្រ-ពិល] srapil

ដែលឃើញព្រឹលៗ មិនច្បាស់ :

ស្រពឹល

(ម.ព. ស្រពិល)។

ស្រពឹល គុណកិរិយា

[ស្រ-ពឹល] sropoel≈

(ម.ព. ស្រពិល)។

ស្រពេចស្រពិល

ដែលមិនជាក់លាក់, មិនប្រាកដប្រជា, រហាក់រហៀង :