វចនានុក្រមខ្មែរ

ស្រកាក

(ព.ប្រ.) ដែលមានសេចក្ដីសៅហ្មង, មិនបរិសុទ្ធ :

ស្រកាក គុណនាម ១)

[ស្រ-កាក] srakak

ដែលប្រឡាក់ប្រឡូសដោយកាក, ដែលប្រឡាក់ស្រមាមប៉ាក; គគ្រាត, គគ្រីតគគ្រាត :

ស្រកាក គុណនាម ២)

[ស្រ-កាក] srakak

(ព.ប្រ.) ដែលមានសេចក្ដីសៅហ្មង, មិនបរិសុទ្ធ :

ស្រកាក្ដាម

ឈ្មោះត្រីស្រកាទឹកសាបមួយប្រភេទ មានសម្បុរស រូបស្រដៀងនឹងត្រីក្រុសឬត្រីច្រកែង។

ស្រកាក្ដាម នាម

[ស្រ-កា-ក្ដាម] srokakdam≈

ឈ្មោះត្រីស្រកាទឹកសាបមួយប្រភេទ មានសម្បុរស រូបស្រដៀងនឹងត្រីក្រុសឬត្រីច្រកែង។

ស្រកានាគ

ឈ្មោះរុក្ខជាតិវល្លិមួយប្រភេទ មានផ្លែមូលទ្រវែង ហើយសំបកពណ៌ក្រហមឬស្វាយ និងមានក្រឡាស្រដៀងនឹងស្រកានាគ :

ស្រកានាគ នាម

[ស្រ-កា-នាក] srakaneak

ឈ្មោះប្រទាលមួយប្រភេទ ស្លឹកមូលល្អិតៗ ដើមតូចៗ មានបន្លា មានជ័រស ផ្កាតូចព័ណ៌ក្រហម, កាត់ដាំរស់, គេច្រើនដាំក្នុងផើង ប្រើជាគ្រឿងតាំងជាលម្អ។

ស្រកានាគ នាម

[ស្រ-កា-នាក] srakaneak

ឈ្មោះរុក្ខជាតិវល្លិមួយប្រភេទ មានផ្លែមូលទ្រវែង ហើយសំបកពណ៌ក្រហមឬស្វាយ និងមានក្រឡាស្រដៀងនឹងស្រកានាគ :

ស្រកី

បណ្ដាញច្រាញៗដែលកើតនៅគល់ធាងដូង, ធាងត្នោត ជាដើម :

ស្រកី នាម

[ស្រ-កី] srokey

អវយវៈមួយប្រភេទ សណ្ឋានច្រាញៗនៅត្រង់ត្រចៀកត្រី សម្រាប់ដកដង្ហើម។

ស្រកី នាម

[ស្រ-កី] srokey

បណ្ដាញច្រាញៗដែលកើតនៅគល់ធាងដូង, ធាងត្នោត ជាដើម :

ស្រកីដូង

សំបកផ្លែដូងជាបណ្ដុំសរសៃតូចៗពណ៌ក្រហម (ដែលគេបកចេញ) :

ស្រកីដូង នាម

[ស្រ-កី-ដូង] srokeidoung≈

សំបកផ្លែដូងជាបណ្ដុំសរសៃតូចៗពណ៌ក្រហម (ដែលគេបកចេញ) :

ស្រកីអណ្ដែង

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅស្បែកមនុស្ស ជាពួករោគស្រែង :

ស្រកីអណ្ដែង នាម

[ស្រ-កី-អន់-ដែង] srakeiandaeng

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទ កើតនៅស្បែកមនុស្ស ជាពួករោគស្រែង :

ស្រកូក

ដែលមានសណ្ឋានកំពុងកណ្ដាលដូចយ៉ាងរាងស្នូកអណ្ដើក; ច្រើននិយាយថា ស្រកូកៗ។ ប្រើជា គុ.កិ. ក៏បាន :

ស្រកូក គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-កូក] srokouk

ដែលមានសណ្ឋានកំពុងកណ្ដាលដូចយ៉ាងរាងស្នូកអណ្ដើក; ច្រើននិយាយថា ស្រកូកៗ។ ប្រើជា គុ.កិ. ក៏បាន :

ស្រកេក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រកាក ថា ស្រកេកស្រកាក គឺស្រកាកប្រតេកប្រតាក, ស្រកាកក្រៃពេក។

ស្រកេក បុព្វបទ

[ស្រ-កេក] srakek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រកាក ថា ស្រកេកស្រកាក គឺស្រកាកប្រតេកប្រតាក, ស្រកាកក្រៃពេក។

ស្រកោក

ទទេឥតបានអ្វី; រខោក :

ស្រកោក គុណកិរិយា

[ស្រ-កោក] srokaok

ទទេឥតបានអ្វី; រខោក :

ស្រក់

ជ្រុះឬលេចធ្លាក់ចេញជាតំណក់ :

ស្រក់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រក់] srok

ជ្រុះឬលេចធ្លាក់ចេញជាតំណក់ :

ស្រខក់

(ម.ព. ស្រកក់)។

ស្រខក់ គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ខក់] srokhok

(ម.ព. ស្រកក់)។

ស្រខុក

(ម.ព. ស្រកក់)។

ស្រខុក គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ខុក] srokhok≈

(ម.ព. ស្រកក់)។

ស្រខូវ

ដែលមើលទៅឃើញស្រតូវ, ស្កុង :

ស្រខូវ គុណកិរិយា

[ស្រ-ខូវ] srakhouv

ដែលមើលទៅឃើញស្រតូវ, ស្កុង :

ស្រគត់ស្រគំ

ដែលសង្រួមឥន្ទ្រិយរម្យទម, នឹងនួន :

ស្រគត់ស្រគំ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-គត់-ស្រ-គំ] srokotosrokum

ដែលសង្រួមឥន្ទ្រិយរម្យទម, នឹងនួន :

ស្រគាល

ដែលជិតនឹងទុំ, ដែលរកកល់ទុំ គឺដែលទើបផ្ដើមទុំបន្តិចៗមិនទាន់សព្វសាច់ :

ស្រគាល គុណនាម

[ស្រ-គាល] srokeal

ដែលជិតនឹងទុំ, ដែលរកកល់ទុំ គឺដែលទើបផ្ដើមទុំបន្តិចៗមិនទាន់សព្វសាច់ :

ស្រគាំ

ប្រឿង, ស្រទន់, ដែលខ្ចីស្ទើរមិនច្បាស់ព័ណ៌ :

ស្រគាំ គុណនាម

[ស្រ-គាំ] srakoam

ប្រឿង, ស្រទន់, ដែលខ្ចីស្ទើរមិនច្បាស់ព័ណ៌ :

ស្រគិលស្រគុល

(ម.ព. ស្រឃិលស្រឃុល)។

ស្រគិលស្រគុល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-គិល-ស្រ-គុល] srokilsrokul

(ម.ព. ស្រឃិលស្រឃុល)។

ស្រគុក

ដែលធាត់ទាំងមានទម្ងន់ផង :

ស្រគុក គុណនាម

[ស្រ-គុក] srakuk

ដែលធាត់ទាំងមានទម្ងន់ផង :

ស្រគុល

(ម.ព. ស្រឃុល)។

ស្រគុល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-គុល] srokul

(ម.ព. ស្រឃុល)។

ស្រគែល

ដែលទើសទៅពុំរួច :

ស្រគែល គុណនាម

[ស្រ-គែល] srakeael

ដែលត្រមែង; ដែលរួញថយ :

ស្រគែល គុណកិរិយា

[ស្រ-គែល] srakeael

ដែលទើសទៅពុំរួច :

ស្រគោម

សុខុមសត្វមួយប្រភេទ ខ្លួនទ្រវែងជើងឆ្មារវែងៗតាវរ៉ាវ សម្បុរបៃតង ច្រឡំនឹងស្មៅស្រស់, បើគោ, ក្របី, សេះ ស៊ីស្មៅដោយចូលទៅផង បណ្ដាលឱ្យពុលហើមពោះ :

ស្រគោម នាម

[ស្រ-គោម] srakoum

សុខុមសត្វមួយប្រភេទ ខ្លួនទ្រវែងជើងឆ្មារវែងៗតាវរ៉ាវ សម្បុរបៃតង ច្រឡំនឹងស្មៅស្រស់, បើគោ, ក្របី, សេះ ស៊ីស្មៅដោយចូលទៅផង បណ្ដាលឱ្យពុលហើមពោះ :

ស្រគំ

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ផ្លែតូចស្រួចៗមានជ័រស្អិត វេលាទុំបរិភោគបាន មានរសផ្អែមត្រជាក់។

ស្រគំ នាម

[ស្រ-គំ] srakum

ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ផ្លែតូចស្រួចៗមានជ័រស្អិត វេលាទុំបរិភោគបាន មានរសផ្អែមត្រជាក់។

ស្រឃិលស្រឃុល

ស៊ុលគឃុល, រយីករយាក, ខ្ជីខ្ជា :

ស្រឃិលស្រឃុល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ឃិល-ស្រ-ឃុល] srakhilsrakhul

ស៊ុលគឃុល, រយីករយាក, ខ្ជីខ្ជា :

ស្រឃុល

ស៊ុលគឃុល :

ស្រឃុល គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-ឃុល] srakhul

ស៊ុលគឃុល :

ស្រង កិរិយាសព្ទ

[ស្រង] srong

ជ្រើមចង់ឡើងច្រាសទឹក (ចំពោះតែមច្ឆជាតិ) :

ស្រង កិរិយាសព្ទ

[ស្រង] srong

ហិតរកក្លិន :

ស្រង គុណនាម

[ស្រង] srong

ដែលរកកល់ឡើងក :

ស្រងក

ក្រណាត់ទ្រាប់ចងកទារកឬកុមារ បង្ការកុំឱ្យប្រឡាក់ :

ស្រងក នាម

[ស្រង-ក] srongok

កណ្ដាប់ឬផ្នត់ដែលឡើងខ្ពស់ត្រង់ក, កអាវដែលឡើងខ្ពស់ :

ស្រងក នាម

[ស្រង-ក] srongok

ក្រណាត់ទ្រាប់ចងកទារកឬកុមារ បង្ការកុំឱ្យប្រឡាក់ :

ស្រងល់

ងឿងគាំងនៅធ្មឹងដោយត្រូវដំណំឬដោយទញ់ទាល់គំនិត, ទាល់សម្ដី :

ស្រងល់ គុណកិរិយា

[ស្រ-ង៉ល់] srangol

ងឿងគាំងនៅធ្មឹងដោយត្រូវដំណំឬដោយទញ់ទាល់គំនិត, ទាល់សម្ដី :

ស្រងាក

ដែលផ្ងាកមកក្រោយ; ដែលរួញរសាយចិត្តងាកថយក្រោយ ដោយមានទោមនស្ស :

ស្រងាក គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ង៉ាក] srongeak

ដែលផ្ងាកមកក្រោយ; ដែលរួញរសាយចិត្តងាកថយក្រោយ ដោយមានទោមនស្ស :

ស្រងាកស្ដាប់ផ្គរ

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ អ្នកច្រៀងផ្ដើមទំនុកថា ស្រងាកស្ដាប់ផ្គរ ...ផ្គរលាន់គ្រុមៗ ...។

ស្រងាកស្ដាប់ផ្គរ នាម

[ស្រ-ង៉ាក-ស្ដាប់-ផ្គ] srongeaksdabophkor

ឈ្មោះបទភ្លេងបុរាណខ្មែរមួយមេ អ្នកច្រៀងផ្ដើមទំនុកថា ស្រងាកស្ដាប់ផ្គរ ...ផ្គរលាន់គ្រុមៗ ...។

ស្រងាត់

(ព.ប្រ.) ដែលស្រងោចលន្លោចហាក់ដូចជាស្ងប់ស្ងាត់ :

ស្រងាត់ គុណនាម

[ស្រ-ង៉ាត់] srongeat

ដែលមានសម្បុរខៀវឬបៃតងស្រងាំហាក់ដូចជាឆ្លុះពន្លឺស្រទំដល់ភ្នែក :

ស្រងាត់ គុណនាម

[ស្រ-ង៉ាត់] srongeat

(ព.ប្រ.) ដែលស្រងោចលន្លោចហាក់ដូចជាស្ងប់ស្ងាត់ :

ស្រងាំ

(ព.ប្រ.) ដែលស្លៀកពាក់សមរម្យមិនរន្ទាលពេក :

ស្រងាំ គុណនាម ១)

[ស្រ-ង៉ាំ] srongoam

ដែលមានសម្បុរស្រទំប្រឿងមិនចាំងភ្នែក :

ស្រងាំ គុណនាម ២)

[ស្រ-ង៉ាំ] srongoam

ដែលស្រទំស្រឡះល្ហល្ហេវ :

ស្រងាំ គុណនាម ៣)

[ស្រ-ង៉ាំ] srongoam

(ព.ប្រ.) ដែលស្លៀកពាក់សមរម្យមិនរន្ទាលពេក :

ស្រងឹម

ដែលពភ្លឹម, ពព្រឹមបើកមិនសូវស្រឡះ (ចំពោះតែភ្នែក) :

ស្រងឹម គុណនាម

[ស្រ-ង៉ឹម] sranguem

ដែលពភ្លឹម, ពព្រឹមបើកមិនសូវស្រឡះ (ចំពោះតែភ្នែក) :

ស្រងូត

ស្រងូតស្ងៀមស្ងាត់, សញ្ជប់សញ្ជឹង គួរឱ្យអាណិត។

ស្រងូត គុណនាម

[ស្រ-ង៉ូត] srangut

ដែលស្រពោនស្រពាប់មិនស្រស់បស់ (ចំពោះតែទឹកមុខ) :

ស្រងូត គុណនាម

[ស្រ-ង៉ូត-ស្រ-ង៉ាត់] srangut

ស្រងូតស្ងៀមស្ងាត់, សញ្ជប់សញ្ជឹង គួរឱ្យអាណិត។

ស្រងើ

ដែលងើបមុខបន្តិចចេញអាការៈឱ្យឃើញថាមានបើឆ្ងល់មិនជាក់លាក់ ឬដែលមានមុខងើបបន្តិចយ៉ាងជើយសមរម្យ (តាមធម្មតាពីកំណើត) :

ស្រងើ គុណនាម

[ស្រ-ង៉ើ] srongau

ដែលងើបមុខបន្តិចចេញអាការៈឱ្យឃើញថាមានបើឆ្ងល់មិនជាក់លាក់ ឬដែលមានមុខងើបបន្តិចយ៉ាងជើយសមរម្យ (តាមធម្មតាពីកំណើត) :

ស្រងៀវ

ធ្មេចភ្នែកម្ខាងបើកភ្នែកម្ខាងផ្ទៀងតម្រង់ឱ្យចំទីឬអ្វីៗដែលសំដៅ :

ស្រងៀវ កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ងៀវ] srangiev

ធ្មេចភ្នែកម្ខាងបើកភ្នែកម្ខាងផ្ទៀងតម្រង់ឱ្យចំទីឬអ្វីៗដែលសំដៅ :

ស្រងេវ

ដែលមានភ្នែកតូចម្ខាង (តាមធម្មតាពីកំណើតឬដោយប្រឹងធ្វើ) :

ស្រងេវ គុណនាម

[ស្រ-ង៉េវ] srongev

ដែលមានភ្នែកតូចម្ខាង (តាមធម្មតាពីកំណើតឬដោយប្រឹងធ្វើ) :

ស្រងេះស្រងោច

នឹកភ្នកដល់ទីដែលធ្លាប់ឃើញ, ធ្លាប់នៅមកពីដើម ឬនឹកភ្នកដល់រឿង, ហេតុ ដែលធ្លាប់ដឹងមកពីមុនយូរហើយ ក៏ស្រណោះលន្លង់លន្លោច :

ស្រងេះស្រងោច កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ង៉េះ-ស្រ-ង៉ោច] srangehsrangouch

នឹកភ្នកដល់ទីដែលធ្លាប់ឃើញ, ធ្លាប់នៅមកពីដើម ឬនឹកភ្នកដល់រឿង, ហេតុ ដែលធ្លាប់ដឹងមកពីមុនយូរហើយ ក៏ស្រណោះលន្លង់លន្លោច :

ស្រងែ

ឈ្មោះក្ដាមស្រែមួយប្រភេទ មាឌតូច ច្រើនជ្រកនៅក្នុងគុម្ពស្រងែ, ក្នុងគុម្ពស្រូវ :

ស្រងែ នាម

[ស្រ-ង៉ែ] srongeae

ធញ្ញជាតិមួយប្រភេទ ដើមដូចស្រូវ ដុះឯងក្នុងទឹក ផ្លែមានព្រុយជាកន្ទុយត្រង់ខាងចុងគ្រាប់, ប្រើការដូចស្រូវបានដែរ ប៉ុន្តែបាយរឹងណាស់ រសជាតិផ្អោះៗ :

ស្រងែ នាម

[ស្រ-ង៉ែ] srongeae

ឈ្មោះក្ដាមស្រែមួយប្រភេទ មាឌតូច ច្រើនជ្រកនៅក្នុងគុម្ពស្រងែ, ក្នុងគុម្ពស្រូវ :

ស្រងោច

នឹកលន្លោចចិត្ត :

ស្រងោច កិរិយាសព្ទ

[ស្រ-ង៉ោច] srangouch

នឹកលន្លោចចិត្ត :

ស្រងៅ

(ព.ប្រ.) ស្រស់បស់, ស្រស់បំព្រង, ឈ្មង :

ស្រងៅ គុណនាម ១)

[ស្រ-ង៉ៅ] srangov

ដែលឡើងសម្បុរភ្លឺរលោងឆ្លុះស្រមោលបាន, ដែលឡើងសម្បុរង៉ៅ :

ស្រងៅ គុណនាម ២)

[ស្រ-ង៉ៅ] srangov

(ព.ប្រ.) ស្រស់បស់, ស្រស់បំព្រង, ឈ្មង :

ស្រង់

ឈ្មោះភ្នំធំមួយក្នុងស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

ស្រង់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ស្រង់] srong

លើកយកឱ្យផុតពីទឹក, លើកយកពីក្នុងទឹក :

ស្រង់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្រង់] srong

(ព.ប្រ.) យោង, ជួយសង្គ្រោះ ឱ្យរួចពីទុក្ខ, ពីភ័យ, ពីសេចក្ដីវិនាស :

ស្រង់ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ស្រង់] srong

ចម្លងដាក់ដល់ត្រើយគឺអមតមហានិញ្វន :

ស្រង់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រង់] srong

សរសេរដកចេញខ្លះយកមក :

ស្រង់ កិរិយាសព្ទ

[ស្រង់] srong

(រ.ស.) ឬ (ស.ស.) ងូតទឹក :

ស្រង់ នាម

[ស្រង់] srong

ឈ្មោះភ្នំធំមួយក្នុងស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ។

ស្រង់ដើម

(ព.សា.) ព្យាយាមប្រមូលយកមកវិញនូវប្រាក់ឬថ្លៃដើមដែលចាញ់គេ បង់ខាតឬបាត់បង់ (ជាពិសេសនៅក្នុងល្បែង ជំនួញជាដើម) :