ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ស្មើ គុណនាម

[គ្នា-ស្មើ] smer

ដែលមានភាពស្មើគ្នា :

ស្មើ ធ.

[ស្មើ-ដោយ] smer

ប្រាកដដោយ, ស្មើនឹង, ដូចជា។

ស្មើ ធ.

[ស្មើ-នឹង] smer

ដូចគ្នានឹង។

ស្មើ នាម

[ស្មើ-ភាក] smer

ភាគប៉ុនគ្នា។

ស្មើ នាម

[ស្មើ-ភាប] smer

ភាពស្មើគ្នា។

ស្មើ គុ., គុ.កិ.

[ស្មើ-មុក] smer

ដែលមានមុខមានឈ្មោះស្មើគ្នា, មានមុខការនិងអំណាចដូចគ្នា :

ស្មើ គុ., គុ.កិ.

[ស្មើ-ហើយ] smer

អស់ហើយ! (ព.គ.)។

ស្មឿក

ដែលបញ្ចេញឫកក្រអឺត, ដែលធ្វើមុខមាំ :

ស្មឿក គុ., គុ.កិ.

[ស្មឿក] smoeak

ដែលបញ្ចេញឫកក្រអឺត, ដែលធ្វើមុខមាំ :

ស្មៀន

ស្មៀនអ្នកធ្វើការនៅសាលាខេត្តឬសាលាស្រុក។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-ជំ-នួយ] smien

ស្មៀនអ្នកជួយធ្វើការ។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-ត្រា] smien

ស្មៀនអ្នកកាន់រក្សាត្រា។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-រង] smien

ស្មៀនអ្នកធ្វើការរងពីស្មៀនធំមក។

ស្មៀន នាម

[ស្មៀន-សា-ឡា] smien

ស្មៀនអ្នកធ្វើការនៅសាលាខេត្តឬសាលាស្រុក។

ស្មេ គុណនាម

[ស្មេ] sme

ល្អិតញឹកស្អេក :

ស្មេញ គុណនាម

[ស្មិញ] smenh

ល្អិតញឹកសិញ :

ស្មេរ

(ព.សា.) ស្មៀនអ្នកសរសេរ, ស្មៀនធម្មតា។

ស្មេរ នាម

[ស្មេ] smer

អ្នកសរសេរ (ស្មៀន) :

ស្មេរ នាម

[ស្មៀន-ស្មេ] smer

(ព.សា.) ស្មៀនអ្នកសរសេរ, ស្មៀនធម្មតា។

ស្មែ

ឈ្មោះក្ដាមសមុទ្រពួកមួយ ច្រើនអាស្រ័យនៅនឹងឫសស្មែឬឫសកោងកាង :

ស្មែ នាម

[ស្មែ] smae

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ច្រើនដុះតាមមាត់ព្រែកទឹកប្រៃឬតាមមាត់សមុទ្រ គេច្រើនប្រើការធ្វើឧស។

ស្មែ នាម

[ស្មែ] smae

ឈ្មោះក្ដាមសមុទ្រពួកមួយ ច្រើនអាស្រ័យនៅនឹងឫសស្មែឬឫសកោងកាង :

ស្មែក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្មោក ថា ស្មែកស្មោក គឺស្មោកក្រៃពេក។

ស្មែក បុព្វបទ

[ស្មែក] smaek

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្មោក ថា ស្មែកស្មោក គឺស្មោកក្រៃពេក។

ស្មែង

ប្រជុំទងជាចង្កោមផ្លែឈើពួកខ្លះ ដូចយ៉ាងស្លា, ទន្សែជាដើម :

ស្មែង នាម

[ស្មែង] smaeng

ប្រជុំទងជាចង្កោមផ្លែឈើពួកខ្លះ ដូចយ៉ាងស្លា, ទន្សែជាដើម :

ស្មោក គុណនាម

[ស្មោក] smaok

ញៀតស្បាតញឹកជុកជិត :

ស្មោកគ្រោក គុណនាម

[ស្មោក-គ្រោក] smaokkrouk

គគ្រក់, កខ្វក់, ប្រឡាក់ប្រឡូសគួរខ្ពើម (សោកគ្រោក) :

ស្មោកគ្រោក គុណកិរិយា

[ស្មោក-គ្រោក] smaokkrouk

ដែលខ្ជិលសម្អាតឬមិនចេះសម្អាត បណ្ដោយឱ្យកខ្វក់ :

ស្មោង

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :

ស្មោង នាម

[ស្មោង] smaong

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទ ពួកត្រែង :

ស្មោង នាម

[ស្មោង] smaong

ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ :

ស្មោញ

ជលបក្សីមួយប្រភេទ ពួកក្អែកទឹក សម្បុរខ្មៅ កវែង ចំពុះវែង ជើងជាប់ដូចប្រវឹក ប៉ិនមុជទឹក ចឹកចាប់មច្ឆជាតិជាអាហារ។

ស្មោញ នាម

[ស្មោញ] smaonh

ជលបក្សីមួយប្រភេទ ពួកក្អែកទឹក សម្បុរខ្មៅ កវែង ចំពុះវែង ជើងជាប់ដូចប្រវឹក ប៉ិនមុជទឹក ចឹកចាប់មច្ឆជាតិជាអាហារ។

ស្មោះ គុ., គុ.កិ.

[ស្មោះ] smos

ត្រង់អស់ពីចិត្ត ឥតកិច្ចកលមាយា, ត្រង់សុទ្ធសាធ :

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ចំ-ពោះ] smos

ស្មោះឆ្ពោះត្រង់។

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ស្មាន] smos

សោះសា, ដែលជាស្រឡះហើយ, អស់ឈឺ :

ស្មោះ គុណនាម

[ស្មោះ-ស្មើ] smos

ស្មោះឥតល្អៀង។

ស្មោះងារ

មនុស្សខ្ជីខ្ជា; មនុស្សដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាឥតខ្លាចចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ស្មោះងារ គុ., គុ.កិ.

[ស្មោះ-ងា] smaohr

ខ្ជីខ្ជា តាមតែរួចពីដៃ, តាមតែរួចពីមាត់, តាមតែប្រទះ, តាមតែបាន :

ស្មោះងារ នាម

[មៈ-នុស-ស្មោះ-ងា] smaohr

មនុស្សខ្ជីខ្ជា; មនុស្សដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នាឥតខ្លាចចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក។

ស្មោះសរ

សេចក្ដីរីករាយរាក់ទាក់, សេចក្ដីរួសរាយ, សាទរ :

ស្មោះសរ នាម

[ស្មោះ-ស] smaohr

សេចក្ដីរីករាយរាក់ទាក់, សេចក្ដីរួសរាយ, សាទរ :

ស្មៅ

ស្មៅដែលដុះទ្រុបទ្រុលតាំងពីនៅខ្ចីដល់ចាស់ចេញផ្កាផ្លែឥតដែលមានសត្វតិណភ័ក្សណាស៊ី; ឬស្មៅសម្ទាយ។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ] smau

ពូជពួកមួយដែលដុះឯងលើផែនដីឬក្នុងទឹក ស្លឹកសណ្ឋានជាចម្រៀកតូចៗ (ហៅរួមថា តិណជាតិ ទីទៃពីរុក្ខជាតិ, លតាជាតិ, ធញ្ញជាតិ ...) មានច្រើនយ៉ាងជាអនេក :

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-កិ-ឡែស] smau

(ព.ប្រ.) កិលេសឬតណ្ហាដែលទ្រុបទ្រុលក្នុងសន្តានបុថុជ្ជន ដូចជាស្មៅដុះចាក់ឫសស្មូញស្មាញក្នុងដី។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-តន់-ហា] smau

(ម.ព. ស្មៅកិលេស)។

ស្មៅ នាម

[ស្មៅ-ព្រៅ] smau

ស្មៅដែលដុះទ្រុបទ្រុលតាំងពីនៅខ្ចីដល់ចាស់ចេញផ្កាផ្លែឥតដែលមានសត្វតិណភ័ក្សណាស៊ី; ឬស្មៅសម្ទាយ។

ស្មៅស្រូបពិសពស់

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទស្លឹកស្រួចៗ, មានដើមទន់ល្មម, សន្តានស្មៅក្បាលកណ្ដៀរ ប៉ុន្តែត្រួយសម្បុរក្រហមប្រឿងៗ កាច់ឬកាត់ដាំរស់, គេច្រើនដាំធ្វើចំណារសួនឬដាំគាបធ្វើរបងជាចំណារទាបៗ គេកាត់តម្រឹមឱ្យមានកម្រាស់សមរម្យ; តាមពាក្យបរម្បរាថាជាស្មៅស្រូបពិសពស់ពីខ្លួនមនុស្សដែលពស់ចឹកឱ្យជារស់

ស្មៅស្រូបពិសពស់ នាម

[ស្មៅ-ស្រូប-ពឹស-ពស់] smausroubpisapos

ឈ្មោះស្មៅមួយប្រភេទស្លឹកស្រួចៗ, មានដើមទន់ល្មម, សន្តានស្មៅក្បាលកណ្ដៀរ ប៉ុន្តែត្រួយសម្បុរក្រហមប្រឿងៗ កាច់ឬកាត់ដាំរស់, គេច្រើនដាំធ្វើចំណារសួនឬដាំគាបធ្វើរបងជាចំណារទាបៗ គេកាត់តម្រឹមឱ្យមានកម្រាស់សមរម្យ; តាមពាក្យបរម្បរាថាជាស្មៅស្រូបពិសពស់ពីខ្លួនមនុស្សដែលពស់ចឹកឱ្យជារស់

ស្ម័គ្រ

ស្ម័គ្រចិត្តស្មើគ្នា, ស្រុះចិត្តគ្នា; ស្ម័គ្រអស់ពីចិត្ត; សោះសា។

ស្ម័គ្រ គុណនាម ១)

[ស្មាក់] smoakror

ទាំងអស់, ទាំងមូល, ទាំងស្រុង, សាកល, សព្វ, សព្វគ្រប់; ដែលពេញលេញ, មិនខ្វះខាត; ដែលព្រមព្រៀងគ្នា, ដែលស្រុះចិត្តគ្នា; ដែលពេញចិត្តធ្វើពីខ្លួនឯង។

ស្ម័គ្រ កិរិយាសព្ទ ២)

[ស្មាក់] smoakror

ពេញចិត្តធ្វើដោយខ្លួនឯង, ពេញចិត្តចូលជាមួយ, ធ្វើពីចិត្តឯង :

ស្ម័គ្រ នាម

[ស្មាក់] smoakror

ការពេញចិត្តធ្វើដោយខ្លួនឯង, ... :

ស្ម័គ្រ គុ., កិ.

[ស្មោះ-ស្មាក់] smoakror

(ម.ព. ស្ម័គ្រស្មោះ)។

ស្ម័គ្រ គុ., កិ.

[ស្មាក់-ប៉័ក-ពួក] smoakror

ពួកដែលចូលគំនិតគ្នា។

ស្ម័គ្រ នាម

[ស្មាក់-ស្មា-គំ] smoakror

សមាគមតាមស្ម័គ្រ។

ស្ម័គ្រ កិរិយាសព្ទ

[ស្មាក់-ស្មាន] smoakror

ស្ម័គ្រចិត្តស្មើគ្នា, ស្រុះចិត្តគ្នា; ស្ម័គ្រអស់ពីចិត្ត; សោះសា។

ស្ម័គ្រចិត្ត

ទាហានអាសា (ខ្មែរហៅចំពោះតែទាហានក្នុងក្រុមពិជ័យសង្គ្រាម)។

ស្ម័គ្រចិត្ត កិ., គុ.

[ស្មាក់-ចិត] smeakchet

ពេញចិត្តដោយខ្លួនឯងឥតអ្នកណាបង្ខំ, ដែលពេញចិត្តដោយខ្លួនឯង :

ស្ម័គ្រចិត្ត នាម

[ទា-ហាន-ស្មាក់-ចិត្ត] teahansmeakchett

ទាហានអាសា (ខ្មែរហៅចំពោះតែទាហានក្នុងក្រុមពិជ័យសង្គ្រាម)។

ស្ម័គ្រស្មោះ គុ., កិ.

[ស្មាក់-ស្មោះ] smeaksmoeah

ស្ម័គ្រដោយស្មោះអស់ពីចិត្ត :

ស្យត

យ៉ាងវែងចុះក្រោម។

ស្យត គុណកិរិយា

[ស្យ៉ត] sayt

យ៉ាងវែងចុះក្រោម។

ស្យា

ឈ្មោះដំឡូងព្រៃមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លាមើមធំៗ សាច់ស្អិត មានសរសៃ ច្រើនមានសម្បូណ៌នៅទីភ្នំឬក្នុងព្រៃភ្នំ :

ស្យា នាម

[ស្យ៉ា] sya

ឈ្មោះដំឡូងព្រៃមួយប្រភេទ ដើមមានបន្លាមើមធំៗ សាច់ស្អិត មានសរសៃ ច្រើនមានសម្បូណ៌នៅទីភ្នំឬក្នុងព្រៃភ្នំ :

ស្យាម គុណនាម

[ស្យ៉ាម] syam

ខ្មៅខៀវ, ខៀវសម្បុរធ្លះ, ខៀវផ្ទៃមេឃ។

ស្យាម នាម

[ស្យ៉ាម] syam

មេឃ, ពពក។

ស្យាម នាម

[ស្យ៉ា-ម៉ៈ-ព័រ] syam

ព័ណ៌ស្យាម (ព័ណ៌ផ្ទៃមេឃ)។

ស្យាម នាម

[ស្យ៉ា-ម៉ៈ-ប្រ-ទេស] syam

ប្រទេសសៀម។

ស្យាម នាម

[ស្យ៉ា-ម៉ៈ-រ័ត] syam

ដែនសៀម។

ស្យាម នាម

[ស្យ៉ា-ម៉ៈ-រាស] syam

(ម.ព. ស្យាមរដ្ឋ)។

ស្យុល

ដែលឡើងសាច់ស្តុលយុល, ស្ប៉ុល :

ស្យុល គុណនាម

[ស្យ៉ុល] syol

ដែលឡើងសាច់ស្តុលយុល, ស្ប៉ុល :

ស្រ គុណកិរិយា

[ស្រ] sror

ឈូឆរ; សស្រាញ់; សស្រោកសស្រាំ :

ស្រក កិរិយាសព្ទ

[ស្រក] srak

ថយចុះ, ថយស្រុតចុះ; អន់ហើមឬបាត់ហើម :

ស្រក កិរិយាសព្ទ

[ស្រក-សាច់] srak

ចុះសាច់។

ស្រក កិរិយាសព្ទ

[ស្រក-ស្រុត] srak

ស្រកទ្រុឌឬរលស់ចុះ។

ស្រកក់

ដែលទទឹកជោកចេញអាការៈកំប្រោន, ប្រុនៗ, ស្ញុល :

ស្រកក់ គុ.កិ., គុ.

[ស្រ-កក់] srakak

ដែលទទឹកជោកចេញអាការៈកំប្រោន, ប្រុនៗ, ស្ញុល :

ស្រករ

គូស្វាមីភរិយាដែលមានអាយុស្រករគ្នា :

ស្រករ គុ., គុ.កិ.

[ស្រ-ក] srokor

ស្របាលគ្នា, ស្របាក់ស្របាលគ្នា, មុនក្រោយគ្នាបន្តិចបន្តួច :

ស្រករ នាម

[គូ-ស្រ-ក] srokor

គូស្វាមីភរិយាដែលមានអាយុស្រករគ្នា :

ស្រកា

ប្រេះស្បែកបន្តិចៗជាក្រឡាៗ :

ស្រកា នាម a

[ស្រ-កា] sroka

សំបកឬបន្ទះតូចៗ ស្ដើងៗ ខ្លីៗ ដែលស្រោបជាប់ពីក្រៅស្បែកត្រីពួកខ្លះឬពស់ជាដើម :

ស្រកា កិរិយាសព្ទ b

[ស្រ-កា] sroka

(ព.សា.) ច្រាស់យកស្រកាចេញ :

ស្រកា នាម

[ត្រី-ស្រ-កា] sroka

ត្រីដែលមានស្រកា។

ស្រកា កិរិយាសព្ទ

[បែក-ស្រ-កា] sroka

ប្រេះស្បែកបន្តិចៗជាក្រឡាៗ :