វចនានុក្រមខ្មែរ

ហរិតាល

ដែលធ្វើដោយហរិតាល។

ហរិតាល នាម

[ហៈ-រិ-តាល] harital

វត្ថុមួយប្រភេទស្ទើរជាថ្មតែសាច់ទន់សម្បុរលឿងខ្ចី ដុសឬកិនយកផង់ប្រើការធ្វើព័ណ៌លឿងជាដើម។

ហរិតាល នាម

[ហៈ-រិ-តា-ឡៈ-មៈ-នោ-សិ-ឡា] harital

មនោសិលាសម្បុរលឿងខ្ចី។

ហរិតាល គុណនាម

[ហៈ-រិ-តា-ឡៈ-ម៉ៃ] harital

ដែលធ្វើដោយហរិតាល។

ហរិត—

(ម.ព. ហរិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហរិត— គុណនាម

[ហៈ-រិ-តៈ—] hakritak—≈

(ម.ព. ហរិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហរិរក្ខ

ព្រះបរមនាមនៃក្សត្រិយ៍កម្ពុជរដ្ឋមួយព្រះអង្គ សោយរាជ្យគង់នៅក្នុងក្រុងឧត្តុង្គមានជ័យ :

ហរិរក្ខ នាម ១)

[ហៈ-រិ-រ័ក] hakrirka≈

ព្រះនារាយណ៍; អ្នករក្សាព្រះនារាយណ៍។

ហរិរក្ខ នាម ២)

[ហៈ-រិ-រ័ក] hakrirka≈

ព្រះបរមនាមនៃក្សត្រិយ៍កម្ពុជរដ្ឋមួយព្រះអង្គ សោយរាជ្យគង់នៅក្នុងក្រុងឧត្តុង្គមានជ័យ :

ហរិ—

(ម.ព. ហរិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហរិ— នាម

[ហៈ-រិ—] hakri—≈

(ម.ព. ហរិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហរៈ

កម្លាំងព្រះសិវៈ; (ព.ប្រ.) អ្នកមានកម្លាំងដូចជាព្រះសិវៈ។

ហរៈ នាម

[ហៈ-រៈ] hareak

ព្រះសិវៈ។

ហរៈ នាម

[ហៈ-រៈ-នេត] hareak

នេត្រព្រះសិវៈ។

ហរៈ នាម

[ហៈ-រៈ-ពល់] hareak

កម្លាំងព្រះសិវៈ; (ព.ប្រ.) អ្នកមានកម្លាំងដូចជាព្រះសិវៈ។

ហរ—

(ម.ព. ហរៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហរ— នាម

[ហៈ-រៈ—] hakreak—≈

(ម.ព. ហរៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហលាហល

ថ្នាំឬពិសក្លាខ្លាំង។

ហលាហល គុណនាម

[ហៈ-ឡា-ហល់] holeahol

ក្លាខ្លាំង; ដែលបណ្ដាលឱ្យក្ដៅអន្ទះអន្ទែង (ច្រើនប្រើខាងថ្នាំឬពិស) :

ហលាហល នាម

[ហៈ-ឡា-ហល់] holeahol

ថ្នាំឬពិសក្លាខ្លាំង។

ហល់

(ព.ប្រ.) គ្រឿងបរិភោគចម្អែតអាត្មា។

ហល់ កិ., គុ.

[ហល់] hall

ទល់ខ្យល់ហេលហល :

ហល់ នាម

[ថ្នាំ-ហល់-ផ្ទៃ] hall

(ព.ប្រ.) គ្រឿងបរិភោគចម្អែតអាត្មា។

ហល្លោ!

(ម.ព. អល្លោ!)។

ហល្លោ! ឧទានសព្ទ

[ហល់-លោ] hlolo≈

(ម.ព. អល្លោ!)។

ហវិស

ទឹកដោះថ្លាសម្រាប់បូជាព្រះអគ្និឬបូជាទេវតា; ភោជនាហារដែលរៀបបួងសួងទេវតា, សង្វោយទេវតា; គ្រឿងបូជាយញ្ញ :

ហវិស នាម

[ហៈ-វិស] havis

ទឹកដោះថ្លាសម្រាប់បូជាព្រះអគ្និឬបូជាទេវតា; ភោជនាហារដែលរៀបបួងសួងទេវតា, សង្វោយទេវតា; គ្រឿងបូជាយញ្ញ :

ហស ឧទានសព្ទ ១)

[ហស] has

សូរដកដង្ហើមហត់ខ្លាំង :

ហស ឧទានសព្ទ ២)

[ហស] has

សូរសើចខ្លាំង :

ហស គុណកិរិយា

[ហស] has

ដែលឆ្លេឆ្លាចុះឡើងទាល់តែហត់ :

ហសនា—

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសនា— គុណកិរិយា

[ហៈ-សៈ-ណា—] haksakna—≈

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសនីយ

ទីហសនីយ។

ហសនីយ គុណនាម

[ហៈ-សៈ-ណី-យ៉ៈ] haksaniy

ដែលគួរឱ្យសើច; ដែលគួររីករាយ :

ហសនីយ នាម

[ហៈ-សៈ-ណី-យ៉ៈ-កី-ឡា] haksaniy

ល្បែងដែលគួរសើច, ដែលគួររីករាយ, ដែលគួរឱ្យចង់មើល។

ហសនីយ នាម

[ហៈ-សៈ-ណី-យ៉ាត់-ឋាន] haksaniy

ទីហសនីយ។

ហសនីយ—

(ម.ព. ហសនីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសនីយ— នាម

[ហៈ-សៈ-ណី-យ៉ៈ—] haksakneiyak—≈

(ម.ព. ហសនីយ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសនោ—

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសនោ— នាម

[ហៈ-សៈ-ណោ—] haksaknao—≈

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

[ហៈ-សៈ-ណោ-បាយ] hasaneak

ឧបាយនៃហសនៈ; ការសើចជាឧបាយ, ជាកិច្ចកល។

ហសន—

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសន— នាម

[ហៈ-សៈ-ណៈ—] haksaknak—≈

(ម.ព. ហសនៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសាភិប្រាយ

ការនឹកចង់សើច; ការមានបំណងដើម្បីសើចលេងសប្បាយ; បំណងក្នុងការរីករាយសប្បាយ :

ហសាភិប្រាយ នាម

[ហៈ-សា-ភិ-ប្រាយ] hosapibray

ការនឹកចង់សើច; ការមានបំណងដើម្បីសើចលេងសប្បាយ; បំណងក្នុងការរីករាយសប្បាយ :

ហសិកា

សំណើច, សំណើចក្អាកក្អាយសប្បាយភ្លេចខ្លួន :

ហសិកា នាម

[ហៈ-សិ-កា] haseka

សំណើច, សំណើចក្អាកក្អាយសប្បាយភ្លេចខ្លួន :

(ម.ព. ហសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហសិត— នាម

[ហៈ-សិ-តៈ—] haksetak—≈

(ម.ព. ហសិត) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហស្ដិន

ដូចគ្នានឹងហត្ថីដែរ។

ហស្ដិន នាម

[ហ័ស-ស្ដិន] hasden

ដូចគ្នានឹងហត្ថីដែរ។

ហស្ត

អក្សរដែលក្សត្រិយ៍ទ្រង់សរសេរឬព្រះនាមដែលទ្រង់ចុះស៊ីញេ។

ហស្ត នាម

[ហ៊ាស់] hastar

(រ.ស.) ដៃ :

ហស្ត នាម

[ព្រះ-ហ៊ាស់-ស្ដៈ-លេ-ខា] hastar

អក្សរដែលក្សត្រិយ៍ទ្រង់សរសេរឬព្រះនាមដែលទ្រង់ចុះស៊ីញេ។

ហសៗ ឧទានសព្ទ

[ហស-ហស] hsahsa≈

(ម.ព. ហស)។

ហហ្មុក

ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទធ្វើដោយត្រីស្រស់ផ្សំគ្រឿងមានកាពិបុកនិងខ្ទិះដូងជាដើម ខ្ចប់ចំហុយ :

ហហ្មុក នាម

[ហ-ម៉ុក] horhmok

ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទធ្វើដោយត្រីស្រស់ផ្សំគ្រឿងមានកាពិបុកនិងខ្ទិះដូងជាដើម ខ្ចប់ចំហុយ :

សូរសព្ទបន្លឺដោយមានទុក្ខព្រួយខ្លាំងឬនិន្ទាជាដើម, ត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរថាឱ!; អា!; ឰយា!

ហា! ឧទានសព្ទ ១)

[ហា] ha≈

សូរសើចខ្លាំងព្រមគ្នា :

ហា! ឧទានសព្ទ ២)

[ហា] ha≈

សូរសព្ទបន្លឺដោយមានទុក្ខព្រួយខ្លាំងឬនិន្ទាជាដើម, ត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរថាឱ!; អា!; ឰយា!

ហាក់

ដូចជាថា។

ហាក់ កិរិយាសព្ទ

[ហាក់] hakk

ដូចជា, ទំនងជា; ចួនជា; លោជា :

ហាក់ គុណកិរិយា

[ហាក់-ក-នឹង-ថា] hakk

ដូចជានឹងថា។

ហាក់ គុណកិរិយា

[ហាក់-បើ-ថា] hakk

ដូចជាថា។

ហាក់ជា

ប្រហែលជា (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ)។

ហាក់ជា គុណកិរិយា

[ហាក់-ជា] hakchea≈

ប្រហែលជា (ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ)។

ហាក់ដូច

ក្រែងដូច, ប្រាកដដូច :

ហាក់ដូច គុណកិរិយា

[ហាក់-ដូច] hakdouch≈

ក្រែងដូច, ប្រាកដដូច :

ហាក់ដូចជា

(ម.ព. ហាក់ដូច)។

ហាក់ដូចជា គុណកិរិយា

[ហាក់-ដូច-ជា] hakdouchchea≈

(ម.ព. ហាក់ដូច)។

ហាក់ៗ

ភ្លាមៗ ដោយអាការៈកំពុងរហាក់ឬដោយនឿយហត់, អស់កម្លាំង :

ហាក់ៗ គុណកិរិយា

[ហាក់-ហាក់] hak

ភ្លាមៗ ដោយអាការៈកំពុងរហាក់ឬដោយនឿយហត់, អស់កម្លាំង :

ហាង

រឹតខ្សែទ្រូងពាក់ខ្សែកន្ទុយ (ច្រើនប្រើក្នុងសាស្ត្រាទេសន៍បុរាណឬប្រើក្នុងពាក្យកាព្យបុរាណ)។

ហាង គុណនាម ១)

[ហាង] hang

ល្វីងលាយប្រហាត (ដូចយ៉ាងរសទំពាំងឫស្សីព្រៃជាដើម) :

ហាង គុណនាម ២)

[ហាង] hang

ដែលធុំខ្មោះប្រហាត (ដូចយ៉ាងក្លិនសេះជាដើម) :

ហាង នាម

[ហាង] hang

ផ្ទះលក់ទំនិញធំៗ, ឃ្លាំងទំនិញ :

ហាង នាម

[ហាង] hang

កន្ទុយ។

ហាង នាម

[ខ្សែ-ហាង] hang

ខ្សែកន្ទុយ គឺខ្សែដែលតភ្ជាប់ពីចុងកែបមកពាក់ក្រោមគល់កន្ទុយសេះ :