ហាសកថា
(អ.សិ.) នាដកអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែងជារឿងល្ខោន ដែលដំណើររឿងប្រកបដោយឈុតឆាក កំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ផ្ទុះសំណើច។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
(អ.សិ.) នាដកអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែងជារឿងល្ខោន ដែលដំណើររឿងប្រកបដោយឈុតឆាក កំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ផ្ទុះសំណើច។
[ហា-សៈ-កៈ-ថា] hasakkaktha≈
(អ.សិ.) នាដកអក្សរសិល្ប៍មួយប្រភេទដែលកវី អ្នកនិពន្ធ តាក់តែងជារឿងល្ខោន ដែលដំណើររឿងប្រកបដោយឈុតឆាក កំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ផ្ទុះសំណើច។
ការសម្ដែងដែលធ្វើឱ្យទស្សនិកជនសើចសប្បាយ កំប្លែង។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-កាំ] hasakneadakkaam≈
(ម.ព. ហាសកថា)។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-កាំ] hasakneadakkaam≈
ការសម្ដែងដែលធ្វើឱ្យទស្សនិកជនសើចសប្បាយ កំប្លែង។
អ្នកនិពន្ធរឿងកំប្លែងឬអ្នកសម្ដែងជាតួកំប្លែង, អ្នកកំប្លែង។
[ហា-សៈ-នា-ដៈ-ក] hasakneadakka≈
អ្នកនិពន្ធរឿងកំប្លែងឬអ្នកសម្ដែងជាតួកំប្លែង, អ្នកកំប្លែង។
(ម.ព. ហសនីយ)។
[ហា-សៈ-នី] hasakni≈
(ម.ព. ហសនីយ)។
(ម.ព. ហសនីយ)។
[ហា-សៈ-នី] ឬ [ហា-សៈ-នី-យៈ] hasoney
(ម.ព. ហសនីយ)។
(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះបង្ហាញសកម្មភាពកំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ សើចសប្បាយរីករាយ។ នៅក្នុងរឿងធនញ្ជ័យ ធនញ្ជ័យរើសអាចម៍សេះច្រកថង់យាមយកទៅជូនសេដ្ឋីកណ្ដាលចំណោមមន្ត្រី។ នៅក្នុងរឿងអាឡេវ អាឡេវចាប់ម៉ែឪវារៀបការដើម្បីបា
[ហា-សៈ-រស់] hasakrsa≈
(អ.សិ.) តម្លៃដែលមាននៅក្នុងអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ ដោយកវី អ្នកនិពន្ធចេះបង្ហាញសកម្មភាពកំប្លុកកំប្លែង ធ្វើឱ្យអ្នកអាន អ្នកស្ដាប់ សើចសប្បាយរីករាយ។ នៅក្នុងរឿងធនញ្ជ័យ ធនញ្ជ័យរើសអាចម៍សេះច្រកថង់យាមយកទៅជូនសេដ្ឋីកណ្ដាលចំណោមមន្ត្រី។ នៅក្នុងរឿងអាឡេវ អាឡេវចាប់ម៉ែឪវារៀបការដើម្បីបា
សូរសំណើចសប្បាយឬសំណើចចំអក :
[ហាស-ហាយ] hashay≈
សូរសំណើចសប្បាយឬសំណើចចំអក :
សូរកណ្ដាស់ខ្លាំង។
[ហាស-ហឺយ] hasheuy
សូរកណ្ដាស់ខ្លាំង។
ដប់ប្រាំដង (៥០) :
[ហា-សិប] haseub
ដប់ប្រាំដង (៥០) :
ការធ្វើឱ្យកើតទុក្ខព្រួយខ្លាំង; ការនាំឱ្យកើតកោលាហល, ឱ្យជ្រួលជ្រើម។
[ហា-ហា] haha
គន្ធព្វ។
[ហា-ហា] haha
ពាក្យបន្លឺដោយអស្ចារ្យឬដោយមានសេចក្ដីទុក្ខព្រួយខ្លាំង (ព.កា.) ឬ (ព.ទេ.) ; ត្រូវនឹងពាក្យខ្មែរថាយី!, យីអើ!, យីអើហ្ន៎!, ឰ!, ឰយា!)។
[ហា-ហា-កា] haha
ការធ្វើឱ្យកើតទុក្ខព្រួយខ្លាំង; ការនាំឱ្យកើតកោលាហល, ឱ្យជ្រួលជ្រើម។
ពាក្យបន្ទរក្នុងបទច្រៀងពួកខ្លះមានបទអុំទូកពាក្យបួនជាដើម :
[ហា-អឺ-អឺ] haaeu
ពាក្យបន្ទរក្នុងបទច្រៀងពួកខ្លះមានបទអុំទូកពាក្យបួនជាដើម :
(ម.ព. ណ៎ះ!)។
[ណា] na≈
(ម.ព. ណ៎ះ!)។
ឈ្មោះរង្វាស់ផ្ទៃដីមួយប្រភេទស្មើនឹង ១០០អា ឬ ១០០០០ម៉ែត្រការ៉េ :
[ហិច-តា] hechta≈
ឈ្មោះរង្វាស់ផ្ទៃដីមួយប្រភេទស្មើនឹង ១០០អា ឬ ១០០០០ម៉ែត្រការ៉េ :
បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃស្មើ១០០ឯកតា ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា ‹h› :
[ហិក-តូ] hektou≈
បុព្វបទនៃខ្នាតដែលមានតម្លៃស្មើ១០០ឯកតា ហើយមាននិមិត្តសញ្ញា ‹h› :
ចម្ងាយ ឬប្រវែងមួយរយម៉ែត្រ (ហ.ម.)។
[ហិក-តូ-ម៉ែត] hektoumaet≈
ចម្ងាយ ឬប្រវែងមួយរយម៉ែត្រ (ហ.ម.)។
មហាហិង្គុ។
[ហិង-គុ] hengku
មហាហិង្គុ។
ជាតិហិង្គុល (ច្រើនសរសេរ ហិង្គុលជាត)។
[ហិង-គុល] hengkul
ជាតិហិង្គុល (ច្រើនសរសេរ ហិង្គុលជាត)។
ការបៀតបៀន, ការពាធា, ការធ្វើអាក្រក់រកគ្នា, ការធ្វើទុក្ខគ្នា :
[ហិង-សា] heungsa
ការបៀតបៀន, ការពាធា, ការធ្វើអាក្រក់រកគ្នា, ការធ្វើទុក្ខគ្នា :
ហោះភ្លែតចុះភ្លែតឡើង, ហោះឆ្វៀលឆ្វាត់សន្លឹមលន្លឹម (ព.កា.) :
[ហិច] hech
ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យហក់, ហើរ, ហោះ។
[ហិច-ហក់] hech
ហក់ភ្លែតចុះភ្លែតឡើង។
[ហិច-ហើ] hech
ហើរឆ្វាត់ឆ្វៀលខ្ពស់ៗទាបៗ។
[ហិច-ហោះ] hech
ហោះភ្លែតចុះភ្លែតឡើង, ហោះឆ្វៀលឆ្វាត់សន្លឹមលន្លឹម (ព.កា.) :
(ព.សា.) ជូរខ្លាំង, ជូរធ្វើមុខស្ញេញ :
[ហិញ] henh
(ព.សា.) ជូរខ្លាំង, ជូរធ្វើមុខស្ញេញ :
ហោរាចារ្យ។
[ហិន-ឌឹក] hendek
ហោរ :
[ហិន-ឌិ-កា-ចា] hendek
ហោរាចារ្យ។
(ម.ព. ហិណ្ឌូស្តានី)។
[ហិន-ឌូ] hendou
មនុស្សអ្នកប្រទេសឥណ្ឌា, មានច្រើនជាតិច្រើនពួក :
[ហិន-ឌូ-ស្តាន] (ជើង ត)] hendou
ប្រទេសជាទីនៅនៃពួកហិណ្ឌូ។
[ហិន-ឌូ-ស្តា-នី] (ជើង ត)] hendou
ប្រទេស, ស្រុក, ភូមិ, លំនៅនៃពូកហិណ្ឌូ។
[ហិន-ឌូ-ស្តា-នី] (ជើង ត)] hendou
(ម.ព. ហិណ្ឌូស្តានី)។
ផលប្រយោជន៍តូចធំឬតិចច្រើន។
[ហិត] heut
ដាក់ច្រមុះជិតស្រូបឬស្រង់យ៉ាងស្រាលឱ្យដឹងក្លិន :
[ហិ-តៈ] heut
ផលប្រយោជន៍, ប្រយោជន៍ដ៏ល្អ; សេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្ត; ការទំនុកបម្រុងឬផ្ចុងផ្ដើម; សំឡាញ់ភ្ងា; ...។
[ហិ-តៈ-ក] heut
អ្នកធ្វើផលប្រយោជន៍ឱ្យ, អ្នកទំនុកបម្រុងឬផ្ចុងផ្ដើម។
[ហិ-តៈ-កា-រ៉ៈ-កៈ] heut
(ម.ព. ហិតករ)។
[ហិ-តៈ-ពាក] heut
សម្ដីមានផលប្រយោជន៍។
[ហិ-តៈ-មិត] heut
មិត្រអ្នកផ្ចុងផ្ដើមផលប្រយោជន៍ឱ្យ។
[ហិ-តៈ-វា-ចា] heut
(ម.ព. ហិតពាក្យ)។
[ហិ-តៈ-វា-ទិន] heut
អ្នកដែលពេញចិត្តនិយាយតែអំពីការមានផលប្រយោជន៍។
[ហិ-តៈ-វា-ទិ-នី] heut
(ម.ព. ហិតវាទិន)។
[ហិ-តា-នុ-ព័ន-ធិន] heut
ដែលទាក់ទងដោយផលប្រយោជន៍, ដែលនាំឱ្យមានផលប្រយោជន៍ឬឱ្យមានសេចក្ដីសុខក្សេមក្សាន្ត។
[ហិ-តា-នុ-ហិ-តៈ-ប្រ-យ៉ោច] heut
ផលប្រយោជន៍តូចធំឬតិចច្រើន។
ការងារឬអំពើនាំមកនូវប្រយោជន៍។
[ហិ-តៈ-កាំ] hetakkaam≈
ការងារឬអំពើនាំមកនូវប្រយោជន៍។
អ្នកស៊ើបឱ្យដឹងការណ៍, អ្នកស៊ើបការណ៍។
[ហិ-ត័ប-ប្រៈ-ណី] ឬ [ហិ-តៈ-ប្រ-ណី] hirtbranei
អ្នកស៊ើបឱ្យដឹងការណ៍, អ្នកស៊ើបការណ៍។
ប្រយោជន៍ដែលត្រូវទទួលបាន។
[ហិ-តៈ-ប្រ-យ៉ោច] hetakbroyaoch≈
ប្រយោជន៍ដែលត្រូវទទួលបាន។
រោគហឺត។
[ហិ-តៈ-រោក] hirtrok
រោគហឺត។
ការប្រែប្រួលនាំឱ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍។
[ហិ-តៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] hetakvibakret≈
ដែលប្រែប្រួលខុសពីធម្មតា។
[ហិ-តៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិត] hetakvibakret≈
ការប្រែប្រួលនាំឱ្យប៉ះពាល់ប្រយោជន៍។
(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ហិ-តា—] heta—≈
(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ច្ប.) ការគ្រប់គ្រងលើជនដែលមានសមត្ថភាពតិចតួចពេកក្នុងការយល់ដឹងនិងវិនិច្ឆ័យអំពីលទ្ធផលតាមផ្លូវច្បាប់នៃសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដោយសារមានវិបត្តិខាងបញ្ញាស្មារតី។
[ហិ-តូ-ប៉ាត់-ថ័ម] hetoubatthmo≈
(ច្ប.) ការគ្រប់គ្រងលើជនដែលមានសមត្ថភាពតិចតួចពេកក្នុងការយល់ដឹងនិងវិនិច្ឆ័យអំពីលទ្ធផលតាមផ្លូវច្បាប់នៃសកម្មភាពរបស់ខ្លួនដោយសារមានវិបត្តិខាងបញ្ញាស្មារតី។
(ច្ប.) ជនដែលច្បាប់ចាត់ឱ្យឃុំគ្រងទ្រព្យរបស់អនីតិជន ឬទ្រព្យរបស់ជនល្ងីល្ងើជាដើម។
[ហិ-តូ-ប៉ាត់-ថ័ម-ភៈ-កៈ] hetoubatthmopheakkak≈
(ច្ប.) ជនដែលច្បាប់ចាត់ឱ្យឃុំគ្រងទ្រព្យរបស់អនីតិជន ឬទ្រព្យរបស់ជនល្ងីល្ងើជាដើម។
(ម.ព. ហិតេសី)។
[ហិ-តេ-សិ-នី] heteseni≈
(ម.ព. ហិតេសី)។
អ្នកស្វែងរកឬអ្នកត្រូវការផលប្រយោជន៍។
[ហិ-តេ-សី] hetesei≈
អ្នកស្វែងរកឬអ្នកត្រូវការផលប្រយោជន៍។
(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ហិ-តេ—] hete—≈
(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
(ម.ព. ហិត{¥¥}២{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[ហិ-តៈ—] hetak—≈
(ម.ព. ហិត២) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលថយថោកផងហៃខាងខូចផង, ដែលវិនាសឬថយថោកជានិច្ច :
[ហិន] hen
វិនាស, សាបសូន្យ, លាញ, លិចលង់ :
[ហិន] hen
ថោក, ថោកទាប, ថយថោក :
[ហិ-នៈ-វា-ទី] hen
(ម.ព. ហីនវាទិន)។
[ហិន-ហៃ] hen
ដែលថយថោកផងហៃខាងខូចផង, ដែលវិនាសឬថយថោកជានិច្ច :
ការឃើញផ្លូវឃើញទំនង; ការស្គាល់ទិសទី; ការស្គាល់ខុសត្រូវ រាក់ជ្រៅ ខ្ពស់ទាប; ដាស់ដែ :
[ហិន-ហុន] heunhon
ការឃើញផ្លូវឃើញទំនង; ការស្គាល់ទិសទី; ការស្គាល់ខុសត្រូវ រាក់ជ្រៅ ខ្ពស់ទាប; ដាស់ដែ :
ហិនផងហោចផងឬហិននាំឱ្យហោច; នាំឱ្យសាបសូន្យ។
[ហិន-ហោច] henhaoch≈
ហិនផងហោចផងឬហិននាំឱ្យហោច; នាំឱ្យសាបសូន្យ។