ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

ហីន នាម

[ហី-ន័ប-ប៉ៈ-ណី-តៈ-ភាប] hein

ភាពឧត្តមនិងថយថោក។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-ប្រៈ-ណិត] hein

(ម.ព. ហីនប្បណីត)។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-ប្រៈ-ណី-តៈ-ភាប] hein

(ម.ព. ហីនប្បណីតភាព)។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-ភេត] hein

ភេទទាប។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-ល័ក] hein

ល័ក្ខណ៍ថោកទាប; ដែលមានល័ក្ខណ៍ថោក, ថោកឫក, ខាតល័ក្ខណ៍ (ព.កា.) ថា :

ហីន នាម

[ហី-នៈ-ល័ក] ឬ [ហិន-ល័ក] hein

(ម.ព. ហីនល័ក្ខណ៍)។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-វ័ន-ណៈ] hein

ដែលមានវណ្ណៈទាប (សូទ្រៈ)។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-វា-ចា] hein

សម្ដីថោកទាប, សម្ដីខ្ជីខ្ជាឬផ្ដេសផ្ដាស។

ហីន នាម

[ហី-នៈ-វាត] hein

(ម.ព. ហីនវាចា)។

ហីនមានះ

សេចក្ដីមានះដែលនាំឱ្យវិនាសអន្តរាយ។

ហីនមានះ នាម

[ហី-នៈ-មា-នះ] heineakmeaneah≈

សេចក្ដីមានះដែលនាំឱ្យវិនាសអន្តរាយ។

ហីនយាន

ឈ្មោះលទ្ធិឬពួកពុទ្ធសាសនិកដែលជាគូគ្នានឹងមហាយានកើតមានឡើងដោយពួកមហាយានសន្មតហៅ, សំដៅសេចក្ដីថា"យានតូចឬមានធម៌ជាយាននាំសត្វដ៏តូច"; ហៅថេរវាទីឬទក្ខិណនិកាយក៏បាន។

ហីនយាន គុណនាម

[ហី-នៈ-យាន] hinoyien

ដែលមានយានថោកទាបឬតូច។

ហីនយាន នាម

[ហី-នៈ-យាន] hinoyien

យានថោកទាប; យានតូច។

ហីនយាន នាម

[ហី-នៈ-យាន] hinoyien

ឈ្មោះលទ្ធិឬពួកពុទ្ធសាសនិកដែលជាគូគ្នានឹងមហាយានកើតមានឡើងដោយពួកមហាយានសន្មតហៅ, សំដៅសេចក្ដីថា"យានតូចឬមានធម៌ជាយាននាំសត្វដ៏តូច"; ហៅថេរវាទីឬទក្ខិណនិកាយក៏បាន។

ហីនវាទិន

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយពាក្យខ្ជីខ្ជាឬផ្ដេសផ្ដាស, អ្នកដែលចូលចិត្តតែខាងនិយាយសម្ដីឥតតម្លៃ។

ហីនវាទិន នាម

[ហី-នៈ-វា-ទិន] heineakveatin≈

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយពាក្យខ្ជីខ្ជាឬផ្ដេសផ្ដាស, អ្នកដែលចូលចិត្តតែខាងនិយាយសម្ដីឥតតម្លៃ។

ហីនាចារ នាម

[ហី-ណា-ចា] heinacha≈

អនាចារដែលនាំឱ្យថយថោក វិនាស។

ហីន—

(ម.ព. ហីន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហីន— នាម

[ហី-នៈ—] heineak—≈

(ម.ព. ហីន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហីរ នាម

[ហី-រៈ] heyrak

ពេជ្រ។

ហីរ នាម

[ហី-រៈ-កា] heyrak

ជាងច្នៃពេជ្រ។

ហីរ នាម

[ហី-រៈ-កា-រិ-កា] heyrak

(ម.ព. ហីរការ)។

ហឹប នាម

[ហឹប] herb

ប្រដាប់ធ្វើដោយឈើ, ដោយដែក, ដោយស្ពាន់ជាដើម មានសណ្ឋានបែបឡាំង មានគម្រប មានត្រចៀក មានថតឬឥតថតក៏មាន មានសោឬឥតសោក៏មាន សម្រាប់ដាក់វត្ថុផ្សេងៗ :

ហឹរ

ដែលមានរសផ្សាក្ដៅឆួល (ដូចយ៉ាងរសម្ទេសខ្មាំង, ម្រេច) :

ហឹរ គុណនាម

[ហឹល] hirl

ដែលមានរសផ្សាក្ដៅឆួល (ដូចយ៉ាងរសម្ទេសខ្មាំង, ម្រេច) :

ហឹសា នាម

[ហឹ-សា] hoesa

(ម.ព. ហិង្សា)។

ហឺ ឧទានសព្ទ

[ហឺ] heu

សូរលាន់មាត់ឬហ៊ោដោយអស្ចារ្យ, ដោយរីករាយសប្បាយខ្លាំងឬដោយចំអកឱ្យគ្នា។

ហឺត

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទមានអាការៈហបហត់ដកដង្ហើមវែងៗ ប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ បណ្ដាលមកពីស្លេស្ម៍ពិការក្នុងសួត :

ហឺត កិរិយាសព្ទ a

[ហឺត] hirt

ស្រូបបឺតចូលតាមទ្វារច្រមុះឬតាមទ្វារមាត់ :

ហឺត នាម b

[ហឺត] hirt

ការស្រូបបឺតចូលតាមច្រមុះឬតាមមាត់ :

ហឺត កិរិយាសព្ទ a

[ហឺត] hirt

ដកដង្ហើមហបហត់វែងៗ ប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ ព្រោះរោគហឺត :

ហឺត នាម b

[ហឺត] hirt

ឈ្មោះរោគមួយប្រភេទមានអាការៈហបហត់ដកដង្ហើមវែងៗ ប៉ផ្ដឺតប៉ផ្ដក់ បណ្ដាលមកពីស្លេស្ម៍ពិការក្នុងសួត :

ហឺប

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទលេងដោយទម្លាក់កាសឬសេនលើដុំឥដ្ឋលើបន្ទះក្បឿងឬក្ដារឱ្យរមៀលទៅ, មានគំនូសដីជាកម្រិតទី, ជាល្បែងក្មេង :

ហឺប នាម

[ហឺប] heub

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទលេងដោយទម្លាក់កាសឬសេនលើដុំឥដ្ឋលើបន្ទះក្បឿងឬក្ដារឱ្យរមៀលទៅ, មានគំនូសដីជាកម្រិតទី, ជាល្បែងក្មេង :

ហឺយ! ឧទានសព្ទ

[ហឺយ] heuy≈

នែ!ពាក្យសម្រាប់ហៅគ្នាឬប្រើជាសញ្ញាហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើអ្វីៗ (ជាសម្ដីទ្រគោះពុំសមគួរ ប្រើចំពោះតែទៅរកអ្នកតូចទាបឬកូនក្មេង) :

ហុកសិប គុណនាម

[ហុក-សិប] hokseub

ដប់ប្រាំមួយដង (៦០)។

ហុង

សាច់ជ្រូកដែលចម្អិនដោយផ្សំគ្រឿងស្រដៀងនឹងខ :

ហុង កិរិយាសព្ទ ១)

[ហុង] hong

មូររុំព័ទ្ធជាសំណុំ, ជាដុំមូល :

ហុង កិរិយាសព្ទ ២)

[ហុង] hong

ខ្ចប់ដោយក្រដាសឱ្យជាកញ្ជប់រាងមូលឈរឬចងក្របួចសំពត់ឱ្យជាថង់រាងមូលឈរច្រកគ្រាប់អ្វីៗ :

ហុង គុណនាម a

[ហុង] hong

ដែលហុងហើយ :

ហុង នាម b

[ហុង] hong

រមូរសរសៃអំបោះឬខ្សែឆ្មារដែលមូររុំព័ទ្ធជាដុំមូល :

ហុង កិរិយាសព្ទ a

[ហុង] hong

ចម្អិនសាច់ជ្រូកដោយគ្រឿងផ្សំស្រដៀងនឹងខ :

ហុង គុណនាម b

[ហុង] hong

ដែលចម្អិនដោយគ្រឿងផ្សំស្រដៀងនឹងខ :

ហុង នាម c

[ហុង] hong

សាច់ជ្រូកដែលចម្អិនដោយផ្សំគ្រឿងស្រដៀងនឹងខ :

ហុងស៊ុយ

រាសីដែលពឹងផ្អែកជាសំខាន់លើទីតាំង តាមជំនឿជនជាតិចិន :

ហុងស៊ុយ នាម

[ហុង-ស៊ុយ] hongsuy≈

រាសីដែលពឹងផ្អែកជាសំខាន់លើទីតាំង តាមជំនឿជនជាតិចិន :

ហុច

ដែលមានលំនាំឬដំណើរ, សណ្ឋានដូចជាហុច :

ហុច កិរិយាសព្ទ ១)

[ហុច] hoch

ចាប់កាន់អ្វីៗដោយដៃតែម្ខាងប្រយោល :

ហុច កិរិយាសព្ទ ២)

[ហុច] hoch

លូកដៃឬជើងម្ខាងប្រយោលទៅរក :

ហុច កិរិយាសព្ទ ៣)

[ហុច] hoch

(ព.ប្រ.) បោះសម្ដីទៅរក :

ហុច កិរិយាសព្ទ ៤)

[ហុច] hoch

ប្រគល់ខ្លួនឬសម្ដែងខ្លួនប្រើប្រាស់តាមត្រូវការ :

ហុច គុណនាម ៥)

[ហុច] hoch

ដែលមានលំនាំឬដំណើរ, សណ្ឋានដូចជាហុច :

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ] hot

ការបូជាយញ្ញ, ការធ្វើយញ្ញពិធី; ការបូជាភ្លើង; ការសែន, ការសែនព្រេន។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-កាំ] hot

ការធ្វើហុតៈ។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-ក] hot

អ្នកធ្វើហុត។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-កា] hot

(ម.ព. ហុតករ)។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-កោ-វិត] hot

អ្នកឈ្លាសក្នុងហុតកម្ម។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-ពិ-ធី] hot

ពិធីហុតកម្ម, ពិធីបូជាភ្លើង។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-ពៈ] hot

(ម.ព. ហុតភុជ)។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តៈ-ភុច] hot

ព្រះអគ្គីឬព្រះអគ្និ (ភ្លើង)។

ហុត នាម

[ហ៊ុ-តា-ចា] hot

អាចារ្យអ្នកចេះធ្វើហុតកម្ម, អាចារ្យអ្នកចេះបូជាភ្លើង (ទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាលទ្ធិផ្សេងពីលទ្ធិពុទ្ធសាសនា)។

ហុត កិរិយាសព្ទ

[ហុត] hot

ស្រូបយកតែទឹកឬវត្ថុរាវ :

ហុត នាម

[ហុត] hot

ចំនួនដែលស្រូបយកតែទឹកឬវត្ថុរាវ :

ហុត នាម

[ហុត] hot

(ព.ទ.បុ.) ឱ្យអ្វីៗឬទំនុកបម្រុង, ផ្គត់ផ្គង់សម្លឹងសំដៅប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនឬបម្រុងនឹងឱ្យបានមកជាកូនប្រសាជាដើម :

ហុតា—

(ម.ព. ហុត{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហុតា— នាម

[ហ៊ុ-តា—] huta—≈

(ម.ព. ហុត១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហុតៈ នាម

[ហ៊ុ-តៈ] hutak≈

(ម.ព. ហុត១)។

ហុត—

(ម.ព. ហុត{¥¥}១{££}) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហុត— នាម

[ហ៊ុ-តៈ—] hutak—≈

(ម.ព. ហុត១) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

ហុយ កិរិយាសព្ទ ១)

[ហុយ] huy

ផ្សាយអណ្ដែតឡើង, ផ្សាយអណ្ដែតដង្គោលឡើង :

ហុយ កិរិយាសព្ទ ២)

[ហុយ] huy

ផ្សាយចេញ :

ហុយ កិរិយាសព្ទ ៣)

[ហុយ] huy

(ព.ប្រ.) ផ្សាយខ្ចរខ្ចាយ, លេចឮសាយសុស :

ហុយ នាម

[បាយ-ហុយ-ហុយ] huy

បាយក្ដៅៗដែលនៅមានផ្សែងហុយ។

ហុយ នាម

[បាយ-ហុយ-ហុយ] huy

(ព.ប្រ.) ប្រយ័ត្នកុំឱ្យលេចឮតទៅទៀតហ្ន៎ះ។

ហុយ នាម

[ហុយ] huy

រន្ធផើយ :

ហុយហាយ កិរិយាសព្ទ

[ហុយ-ហាយ] hoyhay

(ព.សា.) សាយភាយលេចឮសុសសព្វ :

ហុរៗ

សូរឮដោយត្រសុលចូលស្រាលៗ (យ៉ាងដូចស្រមោចចូលត្រចៀកជាដើម) :

ហុរៗ ឧទានសព្ទ

[ហុល-ហុល] hul

សូរឮដោយត្រសុលចូលស្រាលៗ (យ៉ាងដូចស្រមោចចូលត្រចៀកជាដើម) :

ហុលៗ ឧទានសព្ទ

[ហុល-ហុល] holhol≈

(ម.ព. ហុរៗ)។

ហូត

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទលេងដោយអ្នកដែលជាមេចាប់កាសឬសេនចេញឱ្យទ្រេល, ...ការស៊ីសងមានទំនងស្រដៀងនឹងធួ :

ហូត កិរិយាសព្ទ

[ហូត] hot

ទាញដកយកឱ្យរបូតចេញពីក្នុងទីដែលធូរ :

ហូត គុណនាម

[ហូត] hot

ដែលទាញដកយកឱ្យរបូតចេញបាន :

ហូត គុណនាម

[ហូត-ងា] hot

ដកងារ។

ហូត នាម

[ហូត] hot

ឈ្មោះល្បែងស៊ីសងមួយប្រភេទលេងដោយអ្នកដែលជាមេចាប់កាសឬសេនចេញឱ្យទ្រេល, ...ការស៊ីសងមានទំនងស្រដៀងនឹងធួ :

ហូតថ្នាក់ គុណនាម ១)

[ហូត-ថ្នាក់] hotthnak

ដែលនៅថ្មោងឥតទាន់សៅហ្មង, បរិសុទ្ធស្អាត, ថ្មីចែស :

ហូតថ្នាក់ គុណនាម ២)

[ហូត-ថ្នាក់] hotthnak

ដែលនៅកំលោះឬនៅក្រមុំសុទ្ធសាធ :

ហូតពន្ធ

យកពន្ធទំនិញដោយគិតតាមតម្លៃដើមនិងចំនួនរបស់ :

ហូតពន្ធ កិរិយាសព្ទ

[ហូត-ពន់] houtpno≈

យកពន្ធទំនិញដោយគិតតាមតម្លៃដើមនិងចំនួនរបស់ :

ហូនហ៊ក់

ចាស់គ្រាំគ្រាខ្លាំង, ចាស់ណាស់ :