ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អន្តរជាតិ គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ជាត] aontorocheate

រវាងជាតិ; ជាតិដទៃ, ជាតិនានា, ជាតិទូទៅ :

អន្តរជាតិនិយម នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ជាត-និ-យំ] antakrakcheatniyum

ការប្រកាន់នូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាអន្តរជាតិ :

អន្តរជាតូបនីយកម្ម

ការធ្វើឱ្យទៅជាអន្តរជាតិ, ការដាក់ឱ្យអ្វីមួយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងឬគាំពារពីអន្តរជាតិ :

អន្តរជាតូបនីយកម្ម នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ជា-តូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] antakrakcheatoubakniyeakkaam

ការធ្វើឱ្យទៅជាអន្តរជាតិ, ការដាក់ឱ្យអ្វីមួយស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងឬគាំពារពីអន្តរជាតិ :

អន្តរដ្ឋកា

រាត្រីក្នុងរវាង ៨យប់ គឺត្រង់យប់ ១១១២១៣១៤រោចខែមាឃ និងយប់ ១២៣៤កើតខែផល្គុន, រាត្រីទាំង៨នេះ មានទឹកសន្សើមល្អិត ត្រជាក់ជ្រៅជាងរាត្រីឯទៀតៗ ក្នុងហេមន្តរដូវ (ចាស់ទុំថា ត្រជាក់ឆ្ងាញ់)។ ក្នុងរាត្រីឈ្មោះ អន្តរដ្ឋកា នេះហើយដែលមានសេចក្ដីចែងក្នុងវិនយបិដក ចីវរក្ខន្ធកៈថា ព្រះសក

អន្តរដ្ឋកា នាម

[អន់-តៈ-រ៉ាត់-ឋៈ-កា] aontorodthoka

រាត្រីក្នុងរវាង ៨យប់ គឺត្រង់យប់ ១១១២១៣១៤រោចខែមាឃ និងយប់ ១២៣៤កើតខែផល្គុន, រាត្រីទាំង៨នេះ មានទឹកសន្សើមល្អិត ត្រជាក់ជ្រៅជាងរាត្រីឯទៀតៗ ក្នុងហេមន្តរដូវ (ចាស់ទុំថា ត្រជាក់ឆ្ងាញ់)។ ក្នុងរាត្រីឈ្មោះ អន្តរដ្ឋកា នេះហើយដែលមានសេចក្ដីចែងក្នុងវិនយបិដក ចីវរក្ខន្ធកៈថា ព្រះសក

អន្តរត្តិភាព នាម

[អន់-តៈ-រ៉ាត់-តិ-ភាប] antakrattepheab

ភាពដែលមានចន្លោះ ភាពមិនស្មើ (ជីពចរ)។

អន្តរត្ថវាចក

ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីថា "ក្នុងពាក់កណ្ដាល; ក្នុងចន្លោះ, ក្នុងរវាង; ខាងក្នុង; ..."។

អន្តរត្ថវាចក នាម

[អ័ន-តៈ-រ៉ាត់-ថៈ-វា-ចៈ-កៈ] ឬ [អ័ន-តៈ-រ៉ាត់-ថៈ-វា-ចក់] aantorotthaveachak

ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីថា "ក្នុងពាក់កណ្ដាល; ក្នុងចន្លោះ, ក្នុងរវាង; ខាងក្នុង; ..."។

អន្តរទ្វីប គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ទ្វីប] antakraktvib

រវាងទ្វីប, ទ្វីបនានា, ទ្វីបនិងទ្វីប :

អន្តរធាន

ខូចទៅ!, វិនាសទៅ! (ពាក្យឧទានផ្ដន្ទា)។

អន្តរធាន នាម a

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ធាន] ឬ [អន់-ដ-ធាន] antakrakthean]rue[andathean

ការបាត់; ការខូច, សេចក្ដីវិនាស :

អន្តរធាន កិរិយាសព្ទ b

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ធាន] ឬ [អន់-ដ-ធាន] antakrakthean]rue[andathean

បាត់, បាត់ទៅ; ខូច, ខូចបង់, វិនាស, អន្តរាយ :

អន្តរធាន កិរិយាសព្ទ

[អន់-ដ-ធាន-ទៅ] andatheantov

ខូចទៅ!, វិនាសទៅ! (ពាក្យឧទានផ្ដន្ទា)។

អន្តរបណ្ដាញ

(ប.ព.) ការតភ្ជាប់បណ្ដាញពីរឬច្រើនចូលគ្នាតាមរយៈឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដែលជាទូទៅមានតួនាទីធ្វើឱ្យក្លាយជាបណ្ដាញតែមួយដើម្បីអាចឱ្យទិន្នន័យនៃកុំព្យូទ័រមួយនៅលើបណ្ដាញមួយអាចឆ្លងកាត់ទៅកុំព្យូទ័រមួយនៅលើបណ្ដាញមួយទៀត។

អន្តរបណ្ដាញ នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-បន់-ដាញ] antakrakbnodanh

(ប.ព.) ការតភ្ជាប់បណ្ដាញពីរឬច្រើនចូលគ្នាតាមរយៈឧបករណ៍ផ្សេងៗ ដែលជាទូទៅមានតួនាទីធ្វើឱ្យក្លាយជាបណ្ដាញតែមួយដើម្បីអាចឱ្យទិន្នន័យនៃកុំព្យូទ័រមួយនៅលើបណ្ដាញមួយអាចឆ្លងកាត់ទៅកុំព្យូទ័រមួយនៅលើបណ្ដាញមួយទៀត។

អន្តរប្បញ្ញត្តិ

(ច្ប.) បទបញ្ញត្តិនៅក្នុងច្បាប់ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តដែលចែងសម្រាប់ឱ្យអនុវត្តនៅក្នុងរយៈពេលអន្តរកាលក្រោយពេលច្បាប់ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តណាមួយចូលជាធរមាន។

អន្តរប្បញ្ញត្តិ នាម

[អន់-តៈ-រ៉័ប-ប័ញ-ញ៉ាត់] antakrbabnhonhat

(ច្ប.) បទបញ្ញត្តិនៅក្នុងច្បាប់ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តដែលចែងសម្រាប់ឱ្យអនុវត្តនៅក្នុងរយៈពេលអន្តរកាលក្រោយពេលច្បាប់ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តណាមួយចូលជាធរមាន។

អន្តរប្រទេស គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ប្រ-ទេស] antakrakbrotes

រវាងប្រទេស, ប្រទេសផ្សេងៗ, ប្រទេសទូទៅ :

អន្តរភព

ដែលនៅចន្លោះភព, ដែលស្ថិតនៅរវាងភព។

អន្តរភព គុណនាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ភប់] antakrakphba

ដែលនៅចន្លោះភព, ដែលស្ថិតនៅរវាងភព។

អន្តរមុខ

(ប.ព.) ចំណុចតំណរវាងមុខពីរ (កុំព្យូទ័រ ឧបករណ៍ ឬកម្មវិធី) សម្រាប់ឱ្យពួកវាអាចធ្វើការជាមួយគ្នាបាន។

អន្តរមុខ នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-មុក] antakrakmuk

(ប.ព.) ចំណុចតំណរវាងមុខពីរ (កុំព្យូទ័រ ឧបករណ៍ ឬកម្មវិធី) សម្រាប់ឱ្យពួកវាអាចធ្វើការជាមួយគ្នាបាន។

អន្តររដ្ឋ គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-រ័ត] antakrakrta

រវាងរដ្ឋ, រដ្ឋនានា, រដ្ឋនិងរដ្ឋ :

អន្តររដ្ឋាភិបាល គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-រ័ត-ឋា-ភិ-បាល] antakrakrtathaphibal

រវាងរដ្ឋាភិបាល, រដ្ឋាភិបាលនានា, រដ្ឋាភិបាលនិងរដ្ឋាភិបាល :

អន្តរវាសក នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-វ៉ា-សក់] ឬ [អន់-តៈ-រ៉ៈ-វ៉ា-សៈ-កៈ] aontoroveasok

ស្បង់។

អន្តរវាសកៈ នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-វ៉ា-សៈ-កៈ] antakrakvasakkak

(ម.ព. អន្តរវាសក)។

អន្តរវិស័យ

ដែលទាក់ទងនឹងវិស័យនានា, ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទឬផ្នែកនៃចំណេះដឹងពីរឬច្រើន :

អន្តរវិស័យ គុណនាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-វិ-សៃ] antakrakvisai

ដែលទាក់ទងនឹងវិស័យនានា, ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទឬផ្នែកនៃចំណេះដឹងពីរឬច្រើន :

អន្តរសភា គុ., ន.

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-សៈ-ភា] antakraksakphea

រវាងសភា, សភានានា, សភានិងសភា :

អន្តរស្ថាប័ន គុណនាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-ស្ថា-ប័ន] antakraksthabno

ដែលប្រព្រឹត្តទៅរវាងស្ថាប័ន :

អន្តរា គុណនាម

[អន់-តៈ-រ៉ា] aontorea

ក្នុងពាក់កណ្ដាល; ក្នុងចន្លោះ, ក្នុងរវាង។

អន្តរា នាម ១)

[អន់-តៈ-រ៉ា-កៈ-ថា] aontorea

ពាក្យក្នុងចន្លោះ គឺពាក្យដែលជ្រែកចូលមកក្នុងចន្លោះនៃធម៌, នៃច្បាប់។

អន្តរា នាម ២)

[អន់-តៈ-រ៉ា-កៈ-ថា] aontorea

ពាក្យជជែកគ្នាពីនេះពីនោះដោយសេចក្ដីសង្ស័យ, ដោយសេចក្ដីស្ងើចសរសើរជាដើម :

អន្តរា នាម

[អន់-តៈ-រ៉ៈ-មា-គា] aontorea

(ម.ព. អន្តរាមគ្គ)។

អន្តរា នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា-ម័ក] aontorea

ក្នុងពាក់កណ្ដាលផ្លូវ។

អន្តរា នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា-សន់-និ-បាត] aontorea

ក្នុងកណ្ដាលទីប្រជុំ, កណ្ដាលជំនុំ។

អន្តរា នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា-សៈ-ភា] aontorea

ក្នុងកណ្ដាលសភា។

អន្តរាគមនិយម

ការនិយមសម្របសម្រួល ការពេញចិត្តចូលរួមដោយសេចក្ដីស្ម័គ្រ ការនិយមជួយធានាអះអាងសម្រុះសម្រួល ឬការនិយមចេញពាំងមុខដោយអំណាចក្នុងរឿងអ្វីមួយ។

អន្តរាគមនិយម នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា-គំ-និ-យំ] antakrakumniyum

ការនិយមសម្របសម្រួល ការពេញចិត្តចូលរួមដោយសេចក្ដីស្ម័គ្រ ការនិយមជួយធានាអះអាងសម្រុះសម្រួល ឬការនិយមចេញពាំងមុខដោយអំណាចក្នុងរឿងអ្វីមួយ។

អន្តរាគមន៍

ការចូលរួមដោយសេចក្ដីស្ម័គ្រ; ការជួយអះអាងសម្រុះសម្រួល; ការចេញពាំងមុខដោយអំណាចក្នុងរឿងអ្វីមួយ :

អន្តរាគមន៍ នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា-គំ] aontoreakomon

ការចូលរួមដោយសេចក្ដីស្ម័គ្រ; ការជួយអះអាងសម្រុះសម្រួល; ការចេញពាំងមុខដោយអំណាចក្នុងរឿងអ្វីមួយ :

អន្តរាយ នាម a

[អន់-តៈ-រ៉ាយ] aantoreay

ធម៌ដែលមកក្នុងរវាងនៃចុតិនិងបដិសន្ធិ (ព.ពុ.) ; ហេតុដែលមកជំទាស់ក្នុងចន្លោះឬក្នុងពាក់កណ្ដាល; សេចក្ដីទើសទាក់, ឧបសគ្គការណ៍; ភ័យ; ដំណើរខូចប្រយោជន៍, ការខូចបង់សៀត, សេចក្ដីវិនាស :

អន្តរាយ កិរិយាសព្ទ b

[អន់-តៈ-រ៉ាយ] aantoreay

សំដៅសេចក្ដីថា "ខូច, វិនាស" :

អន្តរាយិកធម៌

រឿងហេតុដែលលោកគ្រូសូត្រចេញទៅក្រៅជំនុំសង្ឃ សួរកុលបុត្រជាឧបសម្បទាបេក្ខៈ ពន្យល់ឱ្យចេះឆ្លើយហើយហៅកុលបុត្រនោះឱ្យចូលមកក្នុងកណ្ដាលជំនុំសង្ឃ សួរម្ដងទៀតរួចហើយទើបសូត្រញត្តិចតុត្ថកម្មវាចាដរាបដល់ចប់ :

អន្តរាយិកធម៌ នាម ១)

[អន់-តៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-ធ័រ] aantoreayikathomr

ធម៌ដែលធ្វើឱ្យកើតអន្តរាយ (បាប, អកុសល)។

អន្តរាយិកធម៌ នាម ២)

[អន់-តៈ-រ៉ា-យិ-កៈ-ធ័រ] aantoreayikathomr

រឿងហេតុដែលលោកគ្រូសូត្រចេញទៅក្រៅជំនុំសង្ឃ សួរកុលបុត្រជាឧបសម្បទាបេក្ខៈ ពន្យល់ឱ្យចេះឆ្លើយហើយហៅកុលបុត្រនោះឱ្យចូលមកក្នុងកណ្ដាលជំនុំសង្ឃ សួរម្ដងទៀតរួចហើយទើបសូត្រញត្តិចតុត្ថកម្មវាចាដរាបដល់ចប់ :

អន្តរា—

(ម.ព. អន្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តរា— នាម

[អន់-តៈ-រ៉ា—] antakra—

(ម.ព. អន្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តរីក្ស

អាកាស, មេឃ (ត្រង់ដែលមើលទៅឃើញពពកជាស្រទាប់ៗឬឃើញពពកច្រូងច្រាង)។

អន្តរីក្ស នាម

[អន់-តៈ-រីក] aontoriksor

អាកាស, មេឃ (ត្រង់ដែលមើលទៅឃើញពពកជាស្រទាប់ៗឬឃើញពពកច្រូងច្រាង)។

អន្តរ–

(ម.ព. អន្តរ) ប្រើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :

អន្តរ– ឧទានសព្ទ

[—អន់-ដ] —anda

(ម.ព. អន្តរ) ប្រើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :

អន្តរ—

(ម.ព. អន្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តរ— ឧទានសព្ទ

[អន់-តៈ-រ៉ៈ—] antakrak—

(ម.ព. អន្តរ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តសយ្យា នាម ១)

[អន់-តៈ-សៃ-យ៉ា] aontosoyyea

ការដេកក្នុងកាលជាទីបំផុត (ការដេកស្លាប់, ការដេកស្លាប់លើផែនដី) :

អន្តសយ្យា នាម ២)

[អន់-តៈ-សៃ-យ៉ា] aontosoyyea

ទីដីបញ្ចុះសព, ដីកប់ខ្មោច។

អន្តាយ

ដែលមានសណ្ឋានវែងរតាយឬដែលវែងអន្លាយ :

អន្តាយ គុ.កិ., គុ.

[អន់-តាយ] aanteay

ដែលមានសណ្ឋានវែងរតាយឬដែលវែងអន្លាយ :

អន្តិតអន្តូង គុ.កិ., គុ.

[អន់-តិត-អន់-តូង] aontitaontung

ចំតិតចំតូង, ប៉ផ្ដិតប៉ផ្តូង :

អន្តិម

ពាក្យបណ្ដាំឬសំបុត្រជាទីបំផុត (បច្ឆិមសាសន៍) :

អន្តិម គុណនាម

[អ័ន-តិ-ម៉ៈ] ឬ [អន់-តិ-ម៉ៈ] aontim

ដែលមានក្នុងទីបំផុត, ដែលជាទីបំផុត; ជាខាងចុងបង្អស់; ដែលស្រេចត្រឹមប៉ុណ្ណោះ។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-កិច] aontim

កិច្ចជាបំផុត គឺកិច្ចដែលហើយក្រោយបំផុត ឬកិច្ចដែលធ្វើក្នុងកាលជិតអស់ជីវិត (មច្ឆិមកិច្ច)។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-ជាត] aontim

ជាតិជាខាងក្រោយបំផុត (មច្ឆិមជាតិ)។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម័ត-តៈ-ភាប] aontim

អន្តភាពជាខាងចុងបំផុត (មច្ឆិមត្តភាព)។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-ទេ-ហៈ-ធា-រី] aontim

អ្នកទ្រទ្រង់នូវរាងកាយជាទីបំផុត (ព្រះពុទ្ធ, ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ, ព្រះអរហន្ត) :

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-ភប់] aontim

មច្ឆិមភព។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-វ័ត-ថុ] aontim

អាបត្តិបារាជិក (ព.វិ.)។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-វ័ត-ថុ-អៈ-ឈា-ប៉ៈ-ណៈ-កៈ] aontim

មនុស្សដែលកាលបួសជាភិក្ខុ ត្រូវអាបត្តិបារាជិក។

អន្តិម នាម

[អន់-តិ-ម៉ៈ-សាស] aontim

ពាក្យបណ្ដាំឬសំបុត្រជាទីបំផុត (បច្ឆិមសាសន៍) :

អន្តិម—

(ម.ព. អន្តិម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តិម— នាម

[អ័ន-តិ-ម៉ៈ—] ឬ [អន់-តិ-ម៉ៈ—] antemak—]rue[antemak—

(ម.ព. អន្តិម) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្តឺត គុ.កិ., គុ.

[អន់-តឺត] aontueut

ដែលឆ្ងាយលន្លឹម, ឆ្ងាយណាស់ : ដែលខ្ពស់សន្លឹម :

អន្តឺត ឧទានសព្ទ

[អន់-តឺត] aontueut

សូរឮតឺតៗរឿយៗ :

អន្តឺរ៉ឺរ៉ឺត

សូរឯកខ្លែងតូច (សម្ដីកូនក្មេង)។ សូរឮ អន្ទឺរឺរឺត ក៏មាន។

អន្តឺរ៉ឺរ៉ឺត ឧទានសព្ទ

[អន់-តឺ-រ៉ឺ-រ៉ឺត] aantueureureut

សូរឯកខ្លែងតូច (សម្ដីកូនក្មេង)។ សូរឮ អន្ទឺរឺរឺត ក៏មាន។

អន្តុយ

ឆ្កុយ, ឆ្កុយៗ, រ៉ុយ, រ៉ុយៗ យ៉ាងញាប់ជើង :

អន្តុយ គុ.កិ., គុ.

[អន់-តុយ] aontuy

ឆ្កុយ, ឆ្កុយៗ, រ៉ុយ, រ៉ុយៗ យ៉ាងញាប់ជើង :