វចនានុក្រមខ្មែរ

អន្ទង់អាំង គុណនាម

[អន់-ទង់-អាំង] aontongoaang

(ព.ប្រ.) ដែលវៀចព័ទ្ធពេនក្រវិចក្រវៀន (ដូចរបត់អន្ទង់ដែលគេត្បុតអាំង) :

អន្ទាក់

អន្ទាក់មានដងវែងមានគន្លឹះ កាលណាប៉ះត្រូវទំនងថ្លោះវាត់ឡើងរូតជាប់សត្វ។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់] aanteak

ប្រដាប់ធ្វើដោយខ្សែឬដោយចម្រៀកផ្ដៅជាដើម មានក្រវិលរូតបាន សម្រាប់ទាក់, សម្រាប់ដាក់ឱ្យជាប់សត្វទ្វេបាទចតុប្បាទជាដើម :

អន្ទាក់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ជាប់-អន់-ទាក់] aanteak

ជាប់កុន, ជាប់ចំណោម។

អន្ទាក់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ជាប់-អន់-ទាក់] aanteak

ចាញ់ឧបាយកលអ្នកណាម្នាក់។

អន្ទាក់ កិរិយាសព្ទ

[នៅ-ក្នុង-អន់-ទាក់] aanteak

(ព.ហ.) នៅក្នុងទំនាយថាមិនបាត់, ថាមិនស្លាប់ ...។

អន្ទាក់ កិរិយាសព្ទ

[នៅ-ក្រៅ-អន់-ទាក់] aanteak

(ព.ហ.) ទំនាយយាមថាបាត់, ថាស្លាប់ (ពាក្យប្រើក្នុងក្បួនចាប់យាម)។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-កាម] aanteak

(ព.ប្រ.) កាមគុណដែលទុកដូចជាអន្ទាក់ទាក់សត្វលោក។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-ដៃ] aanteak

ហត្ថបាស។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-ណែង-ណង] aanteak

អន្ទាក់មានចងណែងណងផង។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-មា] aanteak

កិលេសដែលជាគ្រឿងទាញទាក់សត្វលោក។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-រូត] aanteak

អន្ទាក់ឥតដង រូតជាប់ ក្នុងកាលដែលសត្វចូលក្នុងរង្វង់ប៉ះឱ្យរូត។

អន្ទាក់ នាម

[អន់-ទាក់-វាត់] aanteak

អន្ទាក់មានដងវែងមានគន្លឹះ កាលណាប៉ះត្រូវទំនងថ្លោះវាត់ឡើងរូតជាប់សត្វ។

អន្ទាក់ខ្លា

គង កជើងម្ខាងលើក្បាលជង្គង់ម្ខាង។

អន្ទាក់ខ្លា នាម

[អន់-ទាក់-ខ្លា] aonteakokhla

(ព.ប្រ.) ឈ្មោះស្នៀតគុនមួយបែបមានលំនាំអាការៈស្រដៀងនឹងលំនាំរង្វង់ដងអន្ទាក់ដាក់ខ្លា។

អន្ទាក់ខ្លា កិ., គុ.កិ.

[គង-អន់-ទាក់-ខ្លា] aonteakokhla

គង កជើងម្ខាងលើក្បាលជង្គង់ម្ខាង។

អន្ទាំស្លា

(ព.ប្រ.) ប្រវែងវេលាដែលទំពាស្លាមួយម៉ាត់ញំៗ ល្មមសាបកំបោរឬវេលាបៀមស្លាមួយម៉ាត់សាបកំបោរ :

អន្ទាំស្លា នាម

[អន់-ទាំ-ស្លា] aantoamlea

(ព.ប្រ.) ប្រវែងវេលាដែលទំពាស្លាមួយម៉ាត់ញំៗ ល្មមសាបកំបោរឬវេលាបៀមស្លាមួយម៉ាត់សាបកំបោរ :

អន្ទិកា

ជើងក្រាន (ដែលធ្វើដោយដីដុតឆ្អិន), ជើងក្រានលើកបាន, អាំងឡូវ។

អន្ទិកា នាម

[អន់-ទិ-កា] aontika

ជើងក្រាន (ដែលធ្វើដោយដីដុតឆ្អិន), ជើងក្រានលើកបាន, អាំងឡូវ។

អន្ទិល

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ទិល គុណនាម

[អន់-ទិល] aontil

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ទឹល

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ទឹល គុណនាម

[អន់-ទឹល] antoel≈

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ទឺរឺរឺត

(ម.ព. អន្តឺរ៉ឺរ៉ឺត)។

អន្ទឺរឺរឺត ឧទានសព្ទ

[អន់-ទឺ-រឺ-រឺត] aantueurueurueut

(ម.ព. អន្តឺរ៉ឺរ៉ឺត)។

អន្ទុ

កជើង; ទន្លីង; ច្រវាក់; ច្រួល; ខ្នោះ, គ្រឿងឃុំខាំង (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ) :

អន្ទុ នាម

[អន់-ទុ] aontu

កជើង; ទន្លីង; ច្រវាក់; ច្រួល; ខ្នោះ, គ្រឿងឃុំខាំង (សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ) :

អន្ទុក

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទុក នាម

[អន់-ទុក] antuk≈

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទូ

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទូ នាម

[អន់-ទូ] antu≈

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទូក

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទូក នាម

[អន់-ទូក] antuk≈

(ម.ព. អន្ទុ)។

អន្ទើត

ដែលមិនមាំ, មិនរឹងប៉ឹង, មិនស៊ប់ ទន់រលាស់ភើតៗ ដោយមានទោលស្តើង មានបណ្ដោយវែង ទាំងរនូតឬគ្រឿងទ្រពីក្រោមក៏រង្វើលឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា ជាដើម : (ប្រើជា អន្ធើតៗ ក៏មាន) :

អន្ទើត គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទើត] aontaut

ដែលមិនមាំ, មិនរឹងប៉ឹង, មិនស៊ប់ ទន់រលាស់ភើតៗ ដោយមានទោលស្តើង មានបណ្ដោយវែង ទាំងរនូតឬគ្រឿងទ្រពីក្រោមក៏រង្វើលឃ្លាតឆ្ងាយពីគ្នា ជាដើម : (ប្រើជា អន្ធើតៗ ក៏មាន) :

អន្ទើតៗ

(ម.ព. អន្ទើត)។

អន្ទើតៗ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទើត-អន់-ទើត] anteutanteut≈

(ម.ព. អន្ទើត)។

អន្ទោក

ប្រដាប់មានដងមានខ្សែ សម្រាប់ជាន់ក្រឡឹងឈើជាដើមម្នាក់ឯងបាន :

អន្ទោក នាម ១)

[អន់-ទោក] aantouk

នេសាទុបករណ៍មួយប្រភេទមានដង ខ្សែ និងគន្លឹះ សម្រាប់ឱ្យថ្លោះបាន :

អន្ទោក នាម ២)

[អន់-ទោក] aantouk

ប្រដាប់មានដងមានខ្សែ សម្រាប់ជាន់ក្រឡឹងឈើជាដើមម្នាក់ឯងបាន :

អន្ទោកអន្ទោល

ដែលចេះតែអង្វរទទូចទទែមិនលែង :

អន្ទោកអន្ទោល កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទោក-អន់-ទោល] aantoukaantoul

តាមអង្វរទទូចទទែមិនលែង, ដិតដោយយំដោយតាមគោរពឬតាមអង្វរករគេមិនលែង :

អន្ទោកអន្ទោល គុណកិរិយា

[អន់-ទោក-អន់-ទោល] aantoukaantoul

ដែលចេះតែអង្វរទទូចទទែមិនលែង :

អន្ទោល

តាមស្វះស្វែងរកមិនលែង :

អន្ទោល កិរិយាសព្ទ ១)

[អន់-ទោល] aantoul

ត្រាច់រង្គាត់កើតស្លាប់ក្នុងវាលវដ្ដសង្សារ, វិលកើតវិលស្លាប់ :

អន្ទោល កិរិយាសព្ទ ២)

[អន់-ទោល] aantoul

តាមស្វះស្វែងរកមិនលែង :

អន្ទះសា

អន្ទះសារត់ទន់លោង ដោយការប្រញឹកប្រញាប់ខ្លាំងព្រោះមានភ័យអាសន្ន។

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា] aanteahsa

ចេញអាការៈឡេះឡះប្រះដៃប្រះជើងឬប្រះប្រាណ :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ ១)

[អន់-ទះ-សា-ស្ល-ឈាម] aanteahsa

អន្ទះសាក្នុងវេលាជិតអស់ជីវិត :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ ២)

[អន់-ទះ-សា-ស្ល-ឈាម] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ប្រញាប់ប្រញាល់រហាល់ហួសពេក។

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-ខ្វា-ក] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ប្រញាប់រួសរាន់ស្លន់ស្លោពេក :

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-រត់-ទន់-លោង] aanteahsa

(ព.ប្រ.) ដោយការប្រញឹកប្រញាប់ខ្លាំងព្រោះមានភ័យអាសន្ន។

អន្ទះសា កិរិយាសព្ទ

[អន់-ទះ-សា-អន់-ទា-លោង] aanteahsa

អន្ទះសារត់ទន់លោង ដោយការប្រញឹកប្រញាប់ខ្លាំងព្រោះមានភ័យអាសន្ន។

អន្ទះអន្ទែង

ដែលក្ដៅក្រហាយព្រោះមិនដូចបំណង :

អន្ទះអន្ទែង កិរិយាសព្ទ ១)

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

រសាប់រសល់ប្រះប្រាណ, ឡេះឡះដោយឈឺចាប់ពើត, ក្ដៅ, ក្រហល់ក្រហាយ ជាដើម :

អន្ទះអន្ទែង កិរិយាសព្ទ ២)

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

(ព.ប្រ.) ក្ដៅក្រហាយព្រោះភ្លើងកាមដុតកម្ដៅ :

អន្ទះអន្ទែង គុណកិរិយា a

[អន់-ទះ-អន់-ទែង] aonteahaonteaeng

ដែលក្ដៅក្រហាយព្រោះមិនដូចបំណង :

អន្ទ្រក់

ទ្រក់ៗរឿយៗ :

អន្ទ្រក់ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រក់] aontrok

ទ្រក់ៗរឿយៗ :

អន្ទ្រត

ទ្រតៗរឿយៗ :

អន្ទ្រត គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រត] aantrot

ទ្រតៗរឿយៗ :

អន្ទ្រាក

ទ្រាកៗរឿយៗ (អ៊‌ីកអ៊ាកៗ) :

អន្ទ្រាក គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រាក] aantreak

ទ្រាកៗរឿយៗ (អ៊‌ីកអ៊ាកៗ) :

អន្ទ្រាម

ដែលមានអាការៈលំនាំដើរលឿនឬរត់យាងយាវល្មមៗ :

អន្ទ្រាម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រាម] aantream

ដែលមានអាការៈលំនាំដើរលឿនឬរត់យាងយាវល្មមៗ :

អន្ទ្រឺត

សូរឮទ្រឺតៗ រឿយៗ។

អន្ទ្រឺត ឧទានសព្ទ

[អន់-ទ្រឺត] aantrueut

សូរឮទ្រឺតៗ រឿយៗ។

អន្ទ្រុក

ទ្រុកៗរឿយៗ :

អន្ទ្រុក គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រុក] aantruk

ទ្រុកៗរឿយៗ :

អន្ទ្រូត

ដែលមានអាការៈលំនាំដំណើរធ្ងន់គូទ ឬដែលមានសម្លៀកស៊ូប៉ទ្រូ ហើយថែមទាំងមានដំណើរបញ្ជច់ជង្គង់ផង :

អន្ទ្រូត គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រូត] aantrut

ដែលមានអាការៈលំនាំដំណើរធ្ងន់គូទ ឬដែលមានសម្លៀកស៊ូប៉ទ្រូ ហើយថែមទាំងមានដំណើរបញ្ជច់ជង្គង់ផង :

អន្ទ្រើតៗ

ដែលមានលំនាំដើរចុចចុងម្រាមជើងឬចុចកែងហើបៗ ទ្រើតៗ :

អន្ទ្រើតៗ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រើត-អន់-ទ្រើត] aontraut

ដែលមានលំនាំដើរចុចចុងម្រាមជើងឬចុចកែងហើបៗ ទ្រើតៗ :

អន្ទ្រើម

ទ្រើមៗ គឺដែលមានលំនាំដើរលឿនឬរត់បោះជំហានវែងៗរង្វើលៗ :

អន្ទ្រើម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទ្រើម] aantraum

ទ្រើមៗ គឺដែលមានលំនាំដើរលឿនឬរត់បោះជំហានវែងៗរង្វើលៗ :

អន្ធ

(ម.ព. អន្ធូបមា)។

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធៈ] aanthor

ខ្វាក់ (ទាំងពីរខាង) ប្រើក្នុង ព.កា., បើបុរសប្រើជា អន្ធោ; ស្ត្រីជា អន្ធា ក៏បាន :

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-គ្រឹះ] aanthor

(ម.ព. អន្ធការពន្ធនាគារ)។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ាត់-ឋាន] aanthor

ទីងងឹត។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-ព័ន-ធៈ-នា-គា] aanthor

គុកងងឹត។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កា-រ៉ៈ-ស្ថាន] aanthor

(ម.ព. អន្ធការដ្ឋាន)។

អន្ធ នាម

[អន់-ធៈ-កូប] aanthor

អណ្ដូងងងឹត គឺអណ្ដូងដែលមានមាត់តូចក្រហួចងងឹត ឈ្ងោកមើលទឹកពុំឃើញ។

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធៈ-ពាល] aanthor

ល្ងង់ងងឹតសូន្យឈឹង (ដូចមនុស្សខ្វាក់) :

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធូ-ប៉ៈ-ម៉ា] aanthor

ឧបមាឬប្រៀបដូចមនុស្សខ្វាក់។

អន្ធ គុណនាម

[អន់-ធោ-ប៉ៈ-ម៉ា] aanthor

(ម.ព. អន្ធូបមា)។

អន្ធការ

ភាពងងឹត។

អន្ធការ នាម

[អន់-ធៈ-កា] antheakka≈

ភាពងងឹត។

អន្ធការនិយម

(ម.ព. អវិជ្ជានិយម)។

អន្ធការនិយម នាម

[អន់-ធៈ-កា-និ-យំ] antheakkaniyum≈

(ម.ព. អវិជ្ជានិយម)។

អន្ធភាព

(ម.ព. អន្ធការ)។

អន្ធភាព នាម

[អន់-ធៈ-ភាប] antheakpheab≈

(ម.ព. អន្ធការ)។

អន្ធា

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធា នាម

[អន់-ធា] anthea≈

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធិកា

រាត្រី (យប់)។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យ (ព.ប្រ.) ថា :

អន្ធិកា នាម

[អន់-ធិ-កា] aonthika

រាត្រី (យប់)។ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ តាមដោយកវីត្រូវការប្រើ, ដូចជាកាព្យ (ព.ប្រ.) ថា :

អន្ធិល

ដែលខាប់ខន់ទន់ក្រាស់អាចរង្គើឬកម្រើករញ្ជួយបាន (ច្រើនប្រើ អន្ធឹល ជាង) :

អន្ធិល គុណនាម

[អន់-ធិល] aenthil

ដែលខាប់ខន់ទន់ក្រាស់អាចរង្គើឬកម្រើករញ្ជួយបាន (ច្រើនប្រើ អន្ធឹល ជាង) :

អន្ធឹល

(ម.ព. អន្ធិល)។

អន្ធឹល គុណនាម

[អន់-ធឹល] anthoel≈

(ម.ព. អន្ធិល)។