Khmer Dictionary

អន្ធួម

ដែលមានលំនាំដំណើរទួមៗគឃ្លើន :

អន្ធួម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ធួម] aonthuom

ដែលមានលំនាំដំណើរទួមៗគឃ្លើន :

អន្ធើតៗ

(ម.ព. អន្ទើត)។

អន្ធើតៗ គុ.កិ., គុ.

[អន់-ទើត-អន់-ទើត] anteutanteut≈

(ម.ព. អន្ទើត)។

អន្ធើម

(ម.ព. អន្ទ្រើម)។

អន្ធើម គុ.កិ., គុ.

[អន់-ធើម] aanthaum

(ម.ព. អន្ទ្រើម)។

អន្ធោ

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធោ នាម

[អន់-ធោ] aanthou

(ម.ព. អន្ធ)។

អន្ធោភាសន៍

ភាពនៃវត្ថុឬអ្វីៗដែលបញ្ចេញពន្លឺវេលាយប់។

អន្ធោភាសន៍ នាម

[អន់-ធោ-ភាស] anthopheas≈

ភាពនៃវត្ថុឬអ្វីៗដែលបញ្ចេញពន្លឺវេលាយប់។

អន្ធ—

(ម.ព. អន្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ធ— នាម

[អន់-ធៈ—] antheak—≈

(ម.ព. អន្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ន

របស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ី (គ្រឿងស៊ីមានបាយជាដើម)។

អន្ន នាម

[បុប-វ័ន-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីមុន។

អន្ន នាម

[បុប-ព័ន-ណា-ប៉ៈ-រ៉ន់] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីមុននិងរបស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-កាល] aann

ពេលបាយ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-កិច] aann

កិច្ចបរិភោគអាហារ។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-ទាន] aann

ការឱ្យបាយចំណី (ដល់បដិគ្គាហកឬបដិគ្គាហិកា)។

អន្ន នាម

[អ័ន-ណៈ-ប៉ា-ណៈ] aann

គ្រឿងស៊ីនិងគ្រឿងផឹក, បាយទឹក។ល។

អន្ន នាម

[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ាន់-ណៈ] aann

របស់ដែលត្រូវស៊ីក្រោយ។

អន្ន—

(ម.ព. អន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្ន— នាម

[អ័ន-ណៈ—] annak—≈

(ម.ព. អន្ន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អន្យតិរ្ថិយ

(ព.ប្រ.) ដែលជាជនដទៃក្រៅពីពុទ្ធសាសនិកជន។

អន្យតិរ្ថិយ នាម a

[អន់-ដេ-រ-ថី] aanyoterthiy

តិរ្ថិយដទៃ គឺដទៃក្រៅពីពុទ្ធសាសនិកជន :

អន្យតិរ្ថិយ គុណនាម b

[អន់-ដេ-រ-ថី] aanyoterthiy

(ព.ប្រ.) ដែលជាជនដទៃក្រៅពីពុទ្ធសាសនិកជន។

អន្យតិរ្ថីយ៍

មនុស្សក្រៅធម៌ ក្រៅច្បាប់ :

អន្យតិរ្ថីយ៍ នាម

[អន់-ដេ-រ-ថី] anderothei≈

(ម.ព. អន្យតិរ្ថិយ)។

អន្យតិរ្ថីយ៍ នាម

[កំ-ណាញ់-អន់-ដេ-រ៉ៈ-ថី] kamnanhanderakthei≈

កំណាញ់ក្រៅតម្រា។

អន្យតិរ្ថីយ៍ នាម

[ចិត-អន់-ដេ-រ-ថី] chetanderothei≈

ចិត្តអាក្រក់ហួសពេក។

អន្យតិរ្ថីយ៍ នាម

[មៈ-នុស-អន់-ដេ-រ-ថី] meaknusanderothei≈

មនុស្សក្រៅធម៌ ក្រៅច្បាប់ :

អន្យបទ

ដូចគ្នានឹង អញ្ញបទ ដែរ។

អន្យបទ នាម

[អ័ន-យ៉ៈ-បត់] aonyobot

ដូចគ្នានឹង អញ្ញបទ ដែរ។

អន្លក់

(ម.ព. អន្លៃ)។

អន្លក់ នាម

[អន់-លក់] aonlok

បន្លែដែលប្រើជ្រលក់បរិភោគផ្សំជាមួយនឹងទឹកគ្រឿង ឬផ្អក, ម៉ាំ, អំបិលម្ទេស, ... :

អន្លក់ នាម

[អន់-លក់-អន់-លៃ] aonlok

(ម.ព. អន្លៃ)។

អន្លង គុណនាម

[អន់-លង] aonlong

ខៀវឡើងទឹកដមឬឡើងសម្បុររលោង :

អន្លង់

(ព.ប្រ.) កាមដែលទុកដូចជាអន្លង់ (ព្រោះអាចញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យលិចលង់បាន)។

អន្លង់ នាម ១)

[អន់-លង់] aanlong

ឧទកដ្ឋានដែលមានជម្រៅអាចឱ្យលង់បាន គឺទីដក់ទឹកត្រង់ដែលជ្រៅជាងគេ ក្នុងទន្លេ, បឹង, ស្ទឹងជាដើម :

អន្លង់ នាម ២)

[អន់-លង់] aanlong

(ព.ពុ.) និយាយដោយពាក្យប្រៀបមាន ៤យ៉ាងគឺ អន្លង់កាម, អន្លង់ភព, អន្លង់ទិដ្ឋិ, អន្លង់អវិជ្ជា (ព.ពុ.)។

អន្លង់ កិរិយាសព្ទ

[ធ្លាក់-អន់-លង់] aanlong

ធ្លាក់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស។

អន្លង់ នាម

[អន់-លង់-កាម] aanlong

(ព.ប្រ.) កាមដែលទុកដូចជាអន្លង់ (ព្រោះអាចញ៉ាំងសត្វលោកឱ្យលិចលង់បាន)។

អន្លាយ

ដែលវែងដូចគេបន្លាយ :

អន្លាយ គុណនាម ១)

[អន់-ឡាយ] aanleay

ដែលជ្រាយជាប់គ្នាវែងមិនដាច់ :

អន្លាយ គុណនាម ២)

[អន់-ឡាយ] aanleay

ដែលវែងដូចគេបន្លាយ :

អន្លីង

ឈើសម្រាប់កាន់កកូរលីងអ្វីៗ :

អន្លីង នាម

[អន់-លីង] aanling

ឈើសម្រាប់កាន់កកូរលីងអ្វីៗ :

អន្លឹប

ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រស់មានសាច់ស្អិតល្មួត គេច្រើនបេះយកមកឈ្លីឱ្យទន់ហើយបិទបូសដែលធ្លាយហើយ ឱ្យជក់ខ្ទុះឆាប់សះ :

អន្លឹប នាម

[អន់-លឹប] aonlueb

ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រស់មានសាច់ស្អិតល្មួត គេច្រើនបេះយកមកឈ្លីឱ្យទន់ហើយបិទបូសដែលធ្លាយហើយ ឱ្យជក់ខ្ទុះឆាប់សះ :

អន្លូង

ប្រដាប់សម្រាប់វាយ, គោះ, ទូង :

អន្លូង នាម

[អន់-លូង] aonlung

ប្រដាប់សម្រាប់វាយ, គោះ, ទូង :

អន្លូងក្បាលស្វា

ឈ្មោះអន្លូងធំមួយប្រភេទធ្វើដោយឈើមូលទាំងដុំ មានរាងច្រឡោ មានដងដាក់ចំពាក់កណ្ដាល។

អន្លូងក្បាលស្វា នាម

[អន់-លូង-ក្បាល-ស្វា] aonlungkbalsva

ឈ្មោះអន្លូងធំមួយប្រភេទធ្វើដោយឈើមូលទាំងដុំ មានរាងច្រឡោ មានដងដាក់ចំពាក់កណ្ដាល។

អន្លូញ

អន្លូញត្បាញចម្រុះព័ណ៌អំបោះឬសូត្រចាក់និងអន្ទងខុសគ្នាប៉ុន្តែស្មើភាគគ្នាឬត្បាញចាក់និងអន្ទងលាយសូត្រនិងអំបោះឆ្លាស់ពីរសរសៃៗស្មើគ្នា។

អន្លូញ នាម

[អន់-លូញ] aanlunh

ឈ្មោះសំពត់ស្លៀកពួកមួយ មាន ៣ប្រភេទ។

អន្លូញ នាម

[អន់-លូញ-ប៉-ប៉ក] aanlunh

អន្លូញត្បាញដោយអំបោះអន្ទងសចាក់ខ្មៅសាច់គ្រើមៗ។

អន្លូញ នាម

[អន់-លូញ-ម-ក្លាំ] aanlunh

អន្លូញត្បាញចាក់ជាក្រឡាបួនជ្រុងល្អិតៗ លាយព័ណ៌ក្រហមនិងខ្មៅឆ្លាស់គ្នាស្រដៀងនឹងសម្បុរគ្រាប់អង្ក្រេមអង្ក្រមទុំ។

អន្លូញ នាម

[អន់-លូញ-ស្មើ] aanlunh

អន្លូញត្បាញចម្រុះព័ណ៌អំបោះឬសូត្រចាក់និងអន្ទងខុសគ្នាប៉ុន្តែស្មើភាគគ្នាឬត្បាញចាក់និងអន្ទងលាយសូត្រនិងអំបោះឆ្លាស់ពីរសរសៃៗស្មើគ្នា។

អន្លើ

(ម.ព. រាល់អន្លើ)។

អន្លើ នាម

[អន់-លើ] aanlau

កន្លែង; ប៉ែក; សង្កាត់; ឡែក :

អន្លើ គុណកិរិយា

[ដោយ-អន់-លើ] aanlau

ដោយកន្លែង; ដោយប៉ែក, ដោយឡែក :

អន្លើ ធ.

[មួយ-អន់-ដោយ] aanlau

ព្រមដោយ, ព្រមទាំង, ជាមួយនឹង :

អន្លើ ធ.

[រាល់-អន់-លើ] aanlau

រាល់ឬសព្វកន្លែង។

អន្លើ ធ.

[លើក-ទុក-ដោយ-អន់-លើ] aanlau

លើកទុកដោយឡែក។

អន្លើ នាម

[សប់-អន់-ឡឺ] aanlau

(ម.ព. រាល់អន្លើ)។

អន្លៃ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អន្លក់ ថា :

អន្លៃ បុព្វបទ

[អន់-លៃ] aonley

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អន្លក់ ថា :

អន្វក្ខរៈ

អក្ខរៈបន្ទាប់គឺអក្សរតួចុង, ដូចជា រូប, តួ ប ជា អន្វក្ខរៈ។

អន្វក្ខរៈ នាម

[អ័ន-វ៉ាក់-ខៈ-រ៉ៈ] aonvokkhoreak

អក្ខរៈបន្ទាប់គឺអក្សរតួចុង, ដូចជា រូប, តួ ប ជា អន្វក្ខរៈ។

អន្វយវាចក

ពាក្យសម្រាប់តសេចក្ដីអនុលោមតាមគ្នា ប្រើពាក្យថា "និង, ទាំង, ផង", ដូចជា អ្នកនិងខ្ញុំ, ទាំងប្រុសទាំងស្រី, នេះផងនុះផង សំ.បា. ប្រើ ច សព្ទ (ព.វ.)។

អន្វយវាចក នាម

[អ័ន-វៈ-យៈ-វា-ចៈ-កៈ] aanvoyoveachak

ពាក្យសម្រាប់តសេចក្ដីអនុលោមតាមគ្នា ប្រើពាក្យថា "និង, ទាំង, ផង", ដូចជា អ្នកនិងខ្ញុំ, ទាំងប្រុសទាំងស្រី, នេះផងនុះផង សំ.បា. ប្រើ ច សព្ទ (ព.វ.)។

អន្វយសន្ធាន

(ម.ព. អន្វយវាចក)។

អន្វយសន្ធាន នាម

[អ័ន-វៈ-យៈ-សន់-ធាន] anveakyeaksnothean≈

(ម.ព. អន្វយវាចក)។

អន្វេស

ការស្វះស្វែងតាមរក; ការខំប្រឹងរក :

អន្វេស នាម

[អ័ន-វេស] aonves

ការស្វះស្វែងតាមរក; ការខំប្រឹងរក :

អន្វេសក

អ្នកស្វែងរក។

អន្វេសក នាម

[អ័ន-វេ-សក់] anveska≈

អ្នកស្វែងរក។

អន្វេសនា

(ម.ព. អន្វេស)។

អន្វេសនា នាម

[អ័ន-វេស-សៈ-ណា] anvessakna≈

(ម.ព. អន្វេស)។

អន្វេសន៍

(ម.ព. អន្វេស)។

អន្វេសន៍ នាម

[អ័ន-វេស] anves≈

(ម.ព. អន្វេស)។

អន្វេសិកា

(ម.ព. អន្វេសក)។

អន្វេសិកា នាម

[អ័ន-វេ-សិ-កា] anveseka≈

(ម.ព. អន្វេសក)។

អន្វ័ឌ្ឍមាស

លំដាប់កន្លះខែខាងចន្ទគតិ។

អន្វ័ឌ្ឍមាស នាម

[អ័ន-វាត់-ធៈ-មាស] anveattheakmeas≈

លំដាប់កន្លះខែខាងចន្ទគតិ។

អន្សម

អាចោលម្សៀត! (ព.ទ្រ.)។

អន្សម នាម

[អន់-សម] aansom

ឈ្មោះនំធ្វើដោយអង្ករដំណើបខ្ចប់ដោយស្លឹកស្រស់ (តាមធម្មតា ច្រើនប្រើស្លឹកចេក) មានរាងមូលរលស្មើចុងស្មើដើម ចម្អិនដោយស្ងោរឬអាំងក៏មាន។ អន្សម មានច្រើនប្រភេទ។

អន្សម នាម

[អន់-សម] aansom

(ព.ទ.បុ.) មានគ្នាច្រើន ប៉ុន្តែធ្វើមិនកើតឬធ្វើដែរ ប៉ុន្តែប្រចាំគ្នាលែនលនៗមិនហើយការ។

អន្សម នាម

[អន់-សម] aansom

(ម.ព. ដប់នាក់អន្សមខ្លោច)។

អន្សម កិរិយាសព្ទ

[វេច-អន់-សម] aansom

ខ្ចប់អង្ករដំណើបដោយស្លឹកស្រស់ឱ្យកើតបានជារូបអន្សម។

អន្សម នាម

[អន់-សម-ចេក] aansom

អន្សមដាក់ចេកណាំវ៉ាទុំទាំងមូលជាស្នួល។

អន្សម នាម

[អន់-សម-ជ្រូក] aansom

អន្សមដាក់សាច់ជ្រូកជាស្នូល។

អន្សម នាម

[អន់-សម-ដូង] aansom

អន្សមដាក់ខ្ទិះដូងឬសាច់ដូងទុំកោសលាយផង។

អន្សម នាម

[អន់-សម-ផ្អូម] aansom

(ព.ប្រ.) ដែលប្រើការមិនកើត :

អន្សម នាម

[អន់-សម-អាំង] aansom

អន្សមដែលចម្អិនដោយអាំង។

អន្សម នាម

[អា-អន់-សម-ផ្អូម] aansom

អាចោលម្សៀត! (ព.ទ្រ.)។

អន្សា

(ម.ព. អង្សា)។

អន្សា ន., គុ.

[អន់-សា] ansa≈

(ម.ព. អង្សា)។

អប កិរិយាសព្ទ

[អប] ob

ធ្វើឱ្យមានរណប, ដាក់រណបទប់ឱ្យមាំ ឱ្យរឹងប៉ឹងឬឱ្យត្រង់ :

អប កិរិយាសព្ទ

[អប-ចិត] ob

(ព.ប្រ.) សម្រួលចិត្តឱ្យអនុលោមតាម, យកចិត្ត; បណ្ដោយតាមចិត្តមិនទទឹងទាស់ :