អប កិរិយាសព្ទ
[អប-ស្ទប] ob
ប៉ះប៉ុនឱ្យខាងតែបានស្រួល, សម្រួលឱ្យខាងតែបានកើតការ។
ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អប-ស្ទប] ob
ប៉ះប៉ុនឱ្យខាងតែបានស្រួល, សម្រួលឱ្យខាងតែបានកើតការ។
[អប-អម] ob
ដើរអម; ចាក់បណ្ដោយតាម។
[អៈ-ប៉ៈ] ឬ [អ័ប] ob
ពាក្យប្រើសម្រាប់រៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ មានសេចក្ដីថា "ប្រាសចាក, ឃ្លាតចាក, ឃ្វាងចាក; ឆ្ងាយ, ទៅឆ្ងាយ; ត្រឡប់, ត្រឡប់ជា, បែរជា; ផុត, រួចផុត; មិន, ឥត"។
[អៈ-ប៉ៈ-ក] ob
ដំណើរប្រាសចាកអំពើ គឺការធ្វើមិនល្អ; ការឥតតម្លៃ; អំពើពុំប្រសើរ; ការធ្វើខុស, កំហុស។
[អៈ-បៈ-កា] ob
ទោស; កំហុស; អបករណ៍។
[អៈ-ប៉ៈ-ក្រំ] ob
ដំណើរថយចេញ; ការរត់គេចចេញ, ដំណើរវេះចេញឬគេចវេះ; ការលាឈប់។
[អៈ-បៈ-ក្រិ-យ៉ា] ob
(ម.ព. អបការ)។
[អៈ-ប៉ៈ-គត់] ob
ដែលទៅឆ្ងាយហើយ; ដែលទៅបាត់ហើយ; ដែលកន្លងទៅហើយ; ដែលព្រាត់ប្រាសគ្នាឬដែលស្លាប់ហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គត់] ob
អ្នកដែលព្រាត់ប្រាសគ្នាឬដែលស្លាប់ហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គៈ-តា] ob
(ម.ព. អបគត)។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ៈ] ob
ដែលមិនមានស្រមោល; ដែលឥតម្លប់។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ៈ-ព្រឹក] ob
ដើមឈើឥតម្លប់។
[អៈ-ប៉័ច-ឆ៉ា-យ៉ា] ob
(ម.ព. អបច្ឆាយ)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចៃ] ob
ការមិនសន្សំទុក, មិនសំច័យទុក; សេចក្ដីគោរព។
[អៈ-ប៉ៈ-ទាន] ob
ដែលធ្វើរួចស្រេចហើយ; ការដែលសម្រេចហើយ។
[អៈ-ប៉ៈ-ទឹស] ob
កន្លះទិស, ទីឬប៉ែកជាចន្លោះនៃទិស (ដូចយ៉ាងប៉ែកក្នុងរវាងនៃទិសបូព៌និងទិសអាគ្នេយ៍ជាដើម) ; ការធ្វើឱ្យឃ្លាតចេញ; ការបណ្ដេញចេញ។
[អៈ-ប៉ៈ-ទេ-វៈ-ដា] ob
បិសាច។
[អៈ-ប្ទេស] ឬ [អប់-ប្ទេស] ob
បញ្ចៀស, បញ្ចេរឱ្យឃ្លាតចេញទៅ; បង្វែង; ពង្វាង :
[អៈ-ប្ទេស] ឬ [អប់-ប្ទេស] ob
គ្រឿងអាង, សំអាង; ហេតុ; ការបញ្ចៀសឬបញ្ចេរឱ្យចៀសវាងចេញឆ្ងាយ ឬក៏ឱ្យឃ្លាតចេញទៅ, ការបង្វែងឬពង្វាងមិនឱ្យត្រូវត្រង់។
[អៈ-ប៉ៈ-ទ្រាប់] ob
ដែលវិនាសទ្រព្យឬដែលឥតទ្រព្យ; ទ្រព្យមិនល្អ; របស់ក្លែង (ដូចយ៉ាងប្រាក់ក្លែងជាដើម)។
[អៈ-ប៉ៈ-ធន់] ob
អបទ្រព្យ; អ្នកទ័លក្រ, អ្នកកម្សត់, ទុគ៌ត។
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
ដែលឥតជោគ, ឥតបុណ្យ, ឥតសិរី :
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
គ្រោះកាច :
[អៈ-ប៉ៈ-ភាក] ob
(ម.ព. អបភាគ)។
[អៈ-ប៉ៈ-ភាស] ob
ការតិះដៀល; ពាក្យតិះដៀល។
[អៈ-ប៉ៈ-ភោក] ob
ដែលឥតភោគ, ដែលខ្សត់ទ្រព្យ។
[អៈ-ប៉ៈ-ម៉ាន] ob
ដែលឥតគេរាប់, អបយស; មនុស្សឥតគេរាប់។
[អៈ-ប៉ៈ-យស់] ob
ដែលប្រាសចាកយស គឺដែលខូចឈ្មោះ, ដែលឥតគេរាប់, ដែលអាប់មុខ :
[អៈ-ប៉ៈ-យស់] ob
(ម.ព. អបយស)។
ការបំបែកខ្លួនចេញនៃក្រុមសមាជិករបស់គណបក្សណាមួយ។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
សេចក្ដីព្រាត់ប្រាសគ្នា; ការបែកចេញពីគ្នា។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
អំពើបង្កើតឡើងដោយប្រជាជនមួយភាគនៃប្រទេសមួយដើម្បីបំបែកខ្លួនចេញពីការដឹកនាំរបស់រដ្ឋក្នុងគោលបំណងបង្កើតរដ្ឋមួយដាច់ដោយឡែកឬទៅចូលរួមជាមួយរដ្ឋដទៃទៀត។
[អៈ-ប៉ៈ-គំ] aakbakkum≈
ការបំបែកខ្លួនចេញនៃក្រុមសមាជិករបស់គណបក្សណាមួយ។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] aobochayon
សេចក្ដីគោរព, កោតក្រែង; ការបូជា, ការធ្វើសក្ការៈ; ការគោរពចំពោះបុគ្គលដែលគួរគោរព :
[ជេត-ឋា-ប៉ៈ-ចា-យៈ-នៈ] aobochayon
ការគោរពកោតក្រែងចំពោះបុគ្គលជារៀមច្បងក្នុងត្រកូល (ក្នុងបាលីច្រើនប្រើជា កុលេជេដ្ឋាបចាយន)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ-កាំ] aobochayon
ការធ្វើអបចាយនៈ។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ-ធ័រ] aobochayon
ច្បាប់ប្រាប់សេចក្ដីគោរពកោតក្រែង។
(ម.ព. អបចាយន)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] aakbakchayaknak≈
(ម.ព. អបចាយន)។
(ម.ព. អបចាយន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :
[—អៈ-ប៉ៈ-ចា-យ៉ៈ-ណៈ] —aakbakchayaknak≈
(ម.ព. អបចាយន) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ :
ដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែងឬអ្នកដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែង។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យិ-តៈ] aabachayit
ដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែងឬអ្នកដែលគេត្រូវគោរពកោតក្រែង។
(ម.ព. អបចាយិត)។
[អៈ-ប៉ៈ-ចា-យិ-តា] aabachayita
(ម.ព. អបចាយិត)។
បដិបទាត្រូវ, ប្រតិបត្តិប្រពៃ គឺប្រតិបត្តិត្រូវត្រង់តាមធម៌តាមច្បាប់ ឬប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ដែលជាផ្លូវនៃមគ្គផលនិញ្វន :
[អៈ-បុ័ន-ណៈ-ក័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] aobonnokobbodebotea
បដិបទាត្រូវ, ប្រតិបត្តិប្រពៃ គឺប្រតិបត្តិត្រូវត្រង់តាមធម៌តាមច្បាប់ ឬប្រតិបត្តិតាមគន្លងធម៌ដែលជាផ្លូវនៃមគ្គផលនិញ្វន :
សេចក្ដីមិនចម្រើន; ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស :
[អៈ-ប៉ៈ-មង់-គល់] aabamongkol
ដែលប្រាសចាកឬឃ្វាងចាកមង្គល គឺដែលឥតមង្គល, ឥតសេចក្ដីចម្រើន; ដែលមិនសមដល់ភ្នែកអ្នកផង; ដែលត្រូវចង្រៃរួបរឹត :
[អៈ-ប៉ៈ-មង់-គល់] aabamongkol
សេចក្ដីមិនចម្រើន; ហេតុដែលនាំឱ្យវិនាស :
រោគឆ្កួតជ្រូក (ហៅ អបមាររោគ ក៏បាន)។
[អៈ-ប៉ៈ-ម៉ា-រ៉ៈ] ឬ [អៈ-ប៉ៈ-ម៉ា] aabamear
រោគឆ្កួតជ្រូក (ហៅ អបមាររោគ ក៏បាន)។
(ម.ព. អបមារ)។
[អៈ-ប៉ៈ-ម៉ា-រ៉ៈ-រោគ] aakbakmarakrok≈
(ម.ព. អបមារ)។
(ព.វ.) ឈ្មោះកាលមួយយ៉ាងប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍បាលីនិងសំស្ក្រឹតមានតួនាទីបច្ច័យជាគ្រឿងសម្គាល់ កំណត់ឱ្យប្រែខាងក្រោយកិរិយាអាខ្យាតមិនចេញសម្ដីថា "ហើយ"។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-កាល] aoborokal
កាលជាខាងក្រោយ, ពេលក្រោយ។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-កាល] aoborokal
(ព.វ.) ឈ្មោះកាលមួយយ៉ាងប្រើក្នុងវេយ្យាករណ៍បាលីនិងសំស្ក្រឹតមានតួនាទីបច្ច័យជាគ្រឿងសម្គាល់ កំណត់ឱ្យប្រែខាងក្រោយកិរិយាអាខ្យាតមិនចេញសម្ដីថា "ហើយ"។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-គោ-យាន] aoborokouyean
ឈ្មោះទ្វីបធំមួយ ក្នុងមហាទ្វីបទាំង ៤(សរសេរជា អបរគោយានៈ ក៏បាន; ច្រើនហៅក្លាយជា អមរគោយាន; សរសេរជា អមរគោយានៈ ក៏បាន)។
(ម.ព. អបរគោយាន)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-គោ-យា-នៈ] aakbakrakkoyeaneak≈
(ម.ព. អបរគោយាន)។
វត្ថុជាស្បៀងលៀងជីវិតដែលត្រូវបរិភោគខាងក្រោយ។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ាន់-ណៈ-ជាត] aoboronnocheate
វត្ថុជាស្បៀងលៀងជីវិតដែលត្រូវបរិភោគខាងក្រោយ។
(ម.ព. អបរណ្ណជាតិ)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ាន់-ណៈ-ជាត] aakbakrannakcheat≈
(ម.ព. អបរណ្ណជាតិ)។
កាលឬសម័យជាចំណេរតទៅខាងមុខ; ចំណេរកាលតមក :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-ភាក] aabaropheak
កាលឬសម័យជាចំណេរតទៅខាងមុខ; ចំណេរកាលតមក :
លោកដទៃឬលោកខាងនាយ (ឋានសួគ៌)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-លោក] aoborolouk
លោកដទៃឬលោកខាងនាយ (ឋានសួគ៌)។
សម័យខាងមុខ, សម័យជាចំណេរទៅមុខ; ចំណេរកាលតមក :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-សៈ-ម៉ៃ] aabarosamey
សម័យខាងមុខ, សម័យជាចំណេរទៅមុខ; ចំណេរកាលតមក :
ភាពមិនចេះចាញ់។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជៈ-យៈ-ភាប] aakbakracheakyeakpheab≈
ភាពមិនចេះចាញ់។
(ម.ព. អបរាជិត)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជិត] aabareachit
ដែលឈ្នះ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជិត] aabareachit
អ្នកដែលឈ្នះគេ។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជិ-តៈ-ប៉័ល-ឡ័ង] aabareachit
បល្ល័ង្កមានជម្នះ, បល្ល័ង្កឈ្នះមារ គឺរតនបល្ល័ង្ក ដែលព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធទ្រង់គង់លើក្នុងរាត្រី ដែលព្រះអង្គបានត្រាស់អនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជិ-តៈ-សង់-គ្រាម] aabareachit
សង្គ្រាមឈ្នះបច្ចាមិត្ត។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជិ-តា] aabareachit
(ម.ព. អបរាជិត)។
ការមានជ័យ, ដំណើរឈ្នះ, ជម្នះសត្រូវ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជៃ] aabareachey
ឈ្នះ; ដែលមានជម្នះ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ជៃ] aabareachey
ការមានជ័យ, ដំណើរឈ្នះ, ជម្នះសត្រូវ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ាត] ឬ [អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ធៈ] aabareath
កំហុស, ទោសកំហុស; សេចក្ដីល្មើស, ទោសល្មើស។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ធៈ-ជន់] aabareath
ជនអ្នកមានកំហុស។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ធៈ-ទ័ន] aabareath
ពិន័យព្រោះទោសល្មើស។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ធៈ-បុក-គល់] aabareath
បុគ្គលអ្នកមានកំហុស។
អ្នកដែលមិនលុះនៅក្នុងអំណាចឬក្នុងបង្គាប់អ្នកដទៃ។
[អៈ-បៈ-រ៉ា-ធីន] aakbakrathin≈
អ្នកដែលមិនលុះនៅក្នុងអំណាចឬក្នុងបង្គាប់អ្នកដទៃ។
(ម.ព. អបរាធ)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ធៈ] aakbakratheak≈
(ម.ព. អបរាធ)។
ភាពមិនប្រែប្រួល ភាពមិនអាចកែប្រែបាន។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ណាម] aakbakrenam≈
ភាពមិនប្រែប្រួល ភាពមិនអាចកែប្រែបាន។
(ម.ព. អបរិមាណទ្រព្យ)។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ាន] aabarimean
ដែលប្រមាណពុំបាន, ឥតចំនួន, រាប់ពុំអស់ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ា-ណៈ-ជន់] aabarimean
ជនច្រើនរាប់ពុំអស់; ដែលមានជនច្រើនប្រមាណពុំបាន :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ា-ណៈ-ទ្រ័ប] aabarimean
ទ្រព្យច្រើនរាប់ពុំអស់; អ្នកដែលមានទ្រព្យច្រើនរាប់ពុំអស់។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ា-ណៈ-ធន់] aabarimean
(ម.ព. អបរិមាណទ្រព្យ)។
(ម.ព. អបរិមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ា-ណៈ—] aakbakremanak—≈
(ម.ព. អបរិមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលគ្មានទីបំផុត, ដែលឥតទីចប់, ដែលមិនចេះចប់ :
[អៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-យ៉ោ-សាន] aabariyousan
ដែលគ្មានទីបំផុត, ដែលឥតទីចប់, ដែលមិនចេះចប់ :