ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។
[អប់-រំ] aoborum
បង្រៀន ប្រៀនប្រដៅ ឬបណ្ដុះបណ្ដាលកាយសម្បទា សតិបញ្ញា និងសីលធម៌តាមគ្រប់សកម្មភាពដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹង ជំនាញ សមត្ថភាព និងគុណតម្លៃ ហើយក្លាយខ្លួនជាបុគ្គលល្អនិងមានប្រយោជន៍សម្រាប់ខ្លួនឯង គ្រួសារ សហគមន៍ ប្រទេសជាតិ និងមនុស្សជាតិ។
[អប់-រំ] aoborum
ឈ្មោះក្រសួងរដ្ឋមន្ត្រីកាន់កាប់មុខការផ្នែកខាងការអប់រំ, ការសិក្សា :
(ម.ព. កាយសិក្សា)។
[អប់-រំ-កាយ] abrumkay≈
(ម.ព. កាយសិក្សា)។
(ម.ព. អប្បវិជ្ជ)។
[អ័ប-ប៉ៈ] aabb
តិច; តូច; ស្ដួចស្ដើងឬស្ដើងស្ដួច។
[អ័ប-បុ័ក-ឃៈ-ព័ស] aabb
របស់ដែលមានតម្លៃតិច។
[អ័ប-បុ័ក-ឃៈ-ភ័ន] aabb
(ម.ព. អប្បគ្ឃព័ស្ដុ)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ទ្រ័ប] aabb
ទ្រព្យតិច; អ្នកដែលមានទ្រព្យតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-ធន់] aabb
(ម.ព. អប្បទ្រព្យ)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉័ញ-ញ៉ា] aabb
ប្រាជ្ញាតិច, ប្រាជ្ញាអន់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ម៉ាន] aabb
បរិមាណតិច, ចំនួនយ៉ាងតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-ប្រាច-ញ៉ា] aabb
(ម.ព. អប្បបញ្ញា)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ពុត-ធិ] aabb
ដែលមានសេចក្ដីចេះដឹងតិច; ដែលមិនឈ្លាស; ល្ងង់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ភោក] aabb
ភោគៈតិច; អ្នកដែលមានភោគៈតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-មូល] aabb
ថ្លៃតិច; ដែលមានតម្លៃតិច :
[អ័ប-ប៉ៈ-លាប] aabb
លាភតិច; អ្នកដែលមានលាភតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-វិច] aabb
ដែលចេះដឹងតិច, អ្នកដែលមានវិជ្ជាតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-វៃ] aabb
ដែលនៅក្មេង។
[អ័ប-ប៉ៈ-ស័ក] aabb
ស័ក្ដិតូច, អ្នកដែលមានស័ក្ដិតូច។
[អ័ប-ប៉ៈ-សុក] aabb
សុខតិច; អ្នកដែលមានសុខតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-ស័ក] aabb
(ម.ព. អប្បសក្ដិ)។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ា-ទៈ-មូល] aabb
(ម.ព. អប្បមាទមូល)។
[អ័ប-ប្រៈ-ម៉ា-ទៈ-ល័ក-សៈ-ណៈ] aabb
(ម.ព. អប្បមាទលក្ខណៈ)។
[អ័ល-ប៉ៈ-វិត-ទ្យា] aabb
(ម.ព. អប្បវិជ្ជ)។
ដែលមានរូបប្រែប្លែកខុសពីប្រក្រតីដើម; ដែលប្រែរូបប្រែទ្រង់ :
[អ័ប-ប៉ៈ-កា] aobbokar
ដែលមានរូបប្រែប្លែកខុសពីប្រក្រតីដើម; ដែលប្រែរូបប្រែទ្រង់ :
ដំណើរឥតហេតុ, ឥតទំនង, ការទាស់ទំនង; ដំណើរគ្មានគ្រឿងអាស្រ័យ។ ដំណើរមិនសប្បាយចិត្ត, ការមិនស្រួលចិត្ត :
[អ័ប-បុ័ច-ចៈ-យ៉ៈ-ភាប] aobbochchoyopheap
ដំណើរឥតហេតុ, ឥតទំនង, ការទាស់ទំនង; ដំណើរគ្មានគ្រឿងអាស្រ័យ។ ដំណើរមិនសប្បាយចិត្ត, ការមិនស្រួលចិត្ត :
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃជនមួយចំនួនតូច។
[អ័ប-ប៉ៈ-ជៈ-នា-ធិ-ប៉ៈ-តៃ] abbakcheakneathibaktai≈
របបគ្រប់គ្រងដែលអំណាចធ្លាក់ក្នុងដៃជនមួយចំនួនតូច។
ពាក្យបដិសេធន័យ សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ] aobbode
ពាក្យបដិសេធន័យ សម្រាប់ប្រើភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ពពួករុក្ខជាតិមានគ្រាប់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិច-ឆ័ន-ណៈ-ជាត] abbakdechchhnonakcheat≈
ពពួករុក្ខជាតិមានគ្រាប់។
ការមិនប្រតិបត្តិតាម ការមិនធ្វើតាម។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បាត់] abbakdebat≈
ការមិនប្រតិបត្តិតាម ការមិនធ្វើតាម។
(ម.ព. អប្បដិវត្តិយៈ)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ—] abbakde—≈
(ម.ព. អប្បដិ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-កា] abbakdeka≈
ការមិនធ្វើតប, មិនធ្វើត្រឡប់ទៅវិញ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ឃៈ-ចិត] abbakdekheakchet≈
ចិត្តមិនក្នាញ់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ឃៈ] abbakdekheak≈
ដែលមិនគ្នាន់ក្នាញ់; សេចក្ដីមិនក្នាញ់, មិនគ្នាន់ចិត្ត; ដំណើរមិនប៉ះទង្គុកដោយសេចក្ដីក្រោធ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បុក-គល់] abbakdebokklo≈
ដែលឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមបាន; អ្នកដែលប្រសើរបំផុតឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម :
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-បុក-គល់] abbakdebokklo≈
ដែលឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹមបាន; អ្នកដែលប្រសើរបំផុតឥតមានបុគ្គលប្រៀបផ្ទឹម :
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ភាក] abbakdepheak≈
ដែលឥតមានចំណែកប្រៀបផ្ទឹមឱ្យត្រឹមស្មើបាន។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-រូប] abbakderub≈
ដែលពុំសមគួរ, ពុំគប្បី :
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈
ដែលប្រព្រឹត្តទៅពុំបាន; ដែលធ្វើពុំកើត :
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈
អំពើឬអ្វីៗដែលប្រព្រឹត្តទៅពុំបាន, ដែលធ្វើពុំកើត :
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត-តិ-យ៉ៈ-កាំ] abbakdevtateyakkaam≈
អំពើឬការជាអប្បដិវត្តិយ៍។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត-តិ-យ៉ៈ] abbakdevtateyak≈
ដែលឥតមានអ្នកណាអាចឱ្យប្រព្រឹត្តទៅបាន គឺអ្នកណាក៏ធ្វើពុំកើត, និយាយប្រាប់គ្នាមិនកើត។
[អ័ប-ប៉ៈ-ដិ-វ័ត] abbakdevta≈
(ម.ព. អប្បដិវត្តិយៈ)។
ការតម្កល់ចិត្តស៊ប់មាំឬការទប់ចិត្តឱ្យតាំងនៅស្មើក្នុងអារម្មណ៍ដែលប្រកបដោយអង្គឈាន (ពាក្យប្រើក្នុងកម្មដ្ឋាន)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា] aabbanea
ការអែបនែប, អែបផ្ទាប់, អែបជិត, អែបស៊ប់; ការចូលឈាន។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ចិត] aabbanea
(ព.ពុ.) ចិត្តដែលចុះស៊ប់ក្នុងអង្គឈាន។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ជៈ-វាន់] aabbanea
សន្ទុះចិត្តដែលស្ទុះទៅចាប់អារម្មណ៍ក្នុងអង្គឈាន។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-ឈាន] aabbanea
ឈានដែលចុះស៊ប់ក្នុងអង្គតាមលំដាប់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា-សៈ-ម៉ា-ធិ] aabbanea
ការតម្កល់ចិត្តស៊ប់មាំឬការទប់ចិត្តឱ្យតាំងនៅស្មើក្នុងអារម្មណ៍ដែលប្រកបដោយអង្គឈាន (ពាក្យប្រើក្នុងកម្មដ្ឋាន)។
(ម.ព. អប្បនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ណា—] abbakna—≈
(ម.ព. អប្បនា) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលតិចបំផុត, ដែលមានកំណត់យ៉ាងតូចបំផុត, កម្រិតយ៉ាងតិចឬយ៉ាងតូចបំផុត :
[អ័ប-ប៉ៈ-ប៉ៈ-រ៉ៈ-ម៉ា] abbakbakrakma≈
ដែលតិចបំផុត, ដែលមានកំណត់យ៉ាងតូចបំផុត, កម្រិតយ៉ាងតិចឬយ៉ាងតូចបំផុត :
(សេ.ហិ.) ការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេសឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ក្នុងពេលដែលអត្រាអតិផរណាធ្លាក់ចុះក្រោមសូន្យភាគរយ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា] abbakphakrakna≈
(សេ.ហិ.) ការធ្លាក់ចុះនៃកម្រិតថ្លៃជាទូទៅរបស់ទំនិញនិងសេវា ក្នុងប្រទេសឬតំបន់ ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់ណាមួយ ក្នុងពេលដែលអត្រាអតិផរណាធ្លាក់ចុះក្រោមសូន្យភាគរយ។
(សេ.ហិ.) អត្រាអតិផរណាដែលប្រើជាតួចែកដើម្បីបំប្លែងថ្លៃទំនិញនិងសេវាពីចំនួនណូមីណាល់ទៅចំនួនពិត។
[អ័ប-ប៉ៈ-ផៈ-រ៉ៈ-ណា-ក] abbakphakraknaka≈
(សេ.ហិ.) អត្រាអតិផរណាដែលប្រើជាតួចែកដើម្បីបំប្លែងថ្លៃទំនិញនិងសេវាពីចំនួនណូមីណាល់ទៅចំនួនពិត។
ភាគតិច។
[អ័ប-ប៉ៈ-ភាក] abbakpheak≈
ភាគតិច។
(ម.ព. អប្បមាណភណ្ឌ)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ាន] aobbomean
ដែលឥតប្រមាណ, ប្រមាណពុំបាន, ដែលស្មានពុំត្រូវ, ដែលមិនមានចំនួន, ដែលរាប់ពុំអស់, ច្រើនក្រៃលែង :
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-ភ័ន] aobbomean
របស់ច្រើនរាប់ពុំអស់។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-ភាប] aobbomean
ភាវៈឬដំណើរនៃអ្វីៗដែលមានច្រើនក្រៃលែង។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ-វ័ត-ថុ] aobbomean
(ម.ព. អប្បមាណភណ្ឌ)។
(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ណៈ—] abbakmanak—≈
(ម.ព. អប្បមាណ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ការផ្ដល់ឬបំពេញអប្បមាទ គឺការធ្វើអប្បមាទឱ្យបរិបូណ៌, ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យពេញ។ល។ គួររលឹកនឹកដល់ :
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ាត] aabbameat
សេចក្ដីមិនធ្វេស, មិនប្រហែស ឬមិនធ្វេសប្រហែស; ការមិនធ្វេសស្មារតី; ការប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច, ការប្រុងមិនឱ្យភ្លាំងភ្លាត់; ការប្រយ័ត្នមិនធ្វើអំពើអាក្រក់ :
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទ័ប-ប៉ៈ-ដិ-ប៉ៈ-ទា] aabbameat
បដិបទាឬប្រតិប័ទដោយអប្បមាទ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-មូល] aabbameat
កុសលធម៌មានអប្បមាទជាឫសឬជាទីតាំង, អប្បមាទទុកថាជាឫសនៃកុសលធម៌។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-ល័ក-ខៈ-ណៈ] aabbameat
លក្ខណៈនៃអប្បមាទ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-ស័ម-ប៉ា-ទៈ-ណៈ] aabbameat
ការផ្ដល់ឬបំពេញអប្បមាទ គឺការធ្វើអប្បមាទឱ្យបរិបូណ៌, ឱ្យគ្រប់គ្រាន់, ឱ្យពេញ។ល។ គួររលឹកនឹកដល់ :
(ម.ព. អប្បមាទសម្បាទនៈ)។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ-ស័ម-បាត] abbakmateaksmobat≈
(ម.ព. អប្បមាទសម្បាទនៈ)។
(ម.ព. អប្បមាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ា-ទៈ—] abbakmateak—≈
(ម.ព. អប្បមាទ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។
ដែលច្រើនរាប់ពុំបានប្រមាណពុំអស់, ដែលឥតបើគណនាត្រារាប់បាន :
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ៃ] aabbameyy
ដែលច្រើនរាប់ពុំបានប្រមាណពុំអស់, ដែលឥតបើគណនាត្រារាប់បាន :
អ្នកដែលមានគុណអនេកអនន្ត :
[អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ៃ-យ៉ៈ-គុន] abbakmaiyakkun≈
អ្នកដែលមានគុណអនេកអនន្ត :
ពាក្យផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អផ្សុក :
[អប់-ប្សាន] aobbosantor
ដែលមានសេចក្ដីស្ងប់តិច គឺដែលព្រួយចិត្ត, រសាប់រសល់ឬខ្វល់ចិត្ត។
[អប់-ប្សាន] aobbosantor
ពាក្យផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ អផ្សុក :
ទឹកប្រាក់ដែលទទួលបានឬយល់ព្រមនៅពេលដែលមានការទូទាត់មុនឥណប្រតិទានកម្រៃដែលបង្វិលឱ្យសងមុនពេលកំណត់ការបញ្ចុះតម្លៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ហា] abbakha≈
ការបញ្ចុះតម្លៃ។
[អ័ប-ប៉ៈ-ហា] abbakha≈
ទឹកប្រាក់ដែលទទួលបានឬយល់ព្រមនៅពេលដែលមានការទូទាត់មុនឥណប្រតិទានកម្រៃដែលបង្វិលឱ្យសងមុនពេលកំណត់ការបញ្ចុះតម្លៃ។
ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; អ្នកដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។
[អ័ប-ប៉ិច-ឆៈ] aabbechchhar
ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; អ្នកដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច។
សេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; ការមិនរវះរវាម, មិនវាតអាទិ៍; ស្ត្រីឬបុរសទាំងឡាយអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច (ព.កា.)។
[អ័ប-ប៉ិច-ឆា] aobbechchha
សេចក្ដីប្រាថ្នាតិច; ការមិនរវះរវាម, មិនវាតអាទិ៍; ស្ត្រីឬបុរសទាំងឡាយអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច (ព.កា.)។
(ម.ព. អប្បិច្ឆតា)។
[អ័ប-ប៉ិច-ឆោ] aobbechchhao
(ម.ព. អប្បិច្ឆ)។