ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អវិនិច្ឆ័យ គុណនាម

[អៈ-វិ-និច-ឆៃ] aakvinichchhai

ដែលគ្មានការវិនិច្ឆ័យ ដែលគេមិនទាន់សម្រេចឬមិនទាន់ចាត់ការ ដែលមិនទាន់វិនិច្ឆ័យ។

អវិន័យ គុណនាម

[អៈ-វិ-នៃ] aoviney

ដែលមិនមែនវិន័យ; ក្រៅវិន័យ, ក្រៅច្បាប់; ដែលខុសពីវិន័យ, ខុសច្បាប់; ដែលឥតច្បាប់, ឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់, ឥតរបប; ដែលមិនរៀបរយ :

អវិន័យ នាម

[អៈ-វិ-នៈ-យៈ-ក-ថា] aoviney

សម្ដីខុសច្បាប់ឬក្រៅច្បាប់។

អវិន័យ នាម

[អៈ-វិ-នៈ-យៈ-វា-ចា] aoviney

(ម.ព. អវិនយកថា)។

អវិន័យ នាម

[អៈ-វិ-នៈ-យៈ-វា-ទិន] aoviney

អ្នកដែលច្រើនតែនិយាយខុសច្បាប់ឬក្រៅច្បាប់។

អវិន័យ នាម

[អៈ-វិ-នៈ-យៈ-វា-ទិ-នី] aoviney

(ម.ព. អវិនយវាទិន)។

អវិបរិណាម នាម

[អៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ណាម] aakvibakrenam

(ម.ព. អបរិណាម)។

អវិបរិណាមភាព នាម

[អៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិ-ណា-មៈ-ភាប] aakvibakrenameakpheab

ភាពមិនប្រែប្រួល។

អវិបរិតជន នាម

[អៈ-វិ-ប៉ៈ-រ៉ិ-តៈ-ជន់] aakvibakretakchno

ជនដែលមិនរំខានដល់សង្គម។

អវិបល្លាស គុណនាម ១)

[អៈ-វិ-ប៉័ល-ឡាស] aakviblolas

ដែលមិនប្រែប្រួល ដែលមិនផ្លាស់ប្ដូរ។

អវិបល្លាស គុណនាម ២)

[អៈ-វិ-ប៉័ល-ឡាស] aakviblolas

(ច្ប.) ដែលមិនផ្ទេរសិទ្ធិ។

អវិភាគភាព នាម

[អៈ-វិ-ភា-គៈ-ភាប] aakvipheakeakpheab

ភាពចែកមិនបាន ភាពដែលមិនអាចបែងចែកបាន :

អវិភាគីយ៍

ដែលចែកមិនបាន ដែលមិនអាចបែងចែកបាន ដែលមិនអាចបំបែកបាន។

អវិភាគីយ៍ គុណនាម

[អៈ-វិ-ភាក-គី] aakvipheakki

ដែលចែកមិនបាន ដែលមិនអាចបែងចែកបាន ដែលមិនអាចបំបែកបាន។

អវិរុទ្ធ គុណនាម

[អៈ-វិ-រុត] aavirutthor

ដែលមិនខុស, ឥតខុស; ឥតទាស់, ឥតឆ្គង គឺត្រឹមត្រូវ; ស្រួល; ស្របគ្នា, ត្រូវគ្នា (ប្រើជា អពិរុទ្ធ ក៏បាន)។

អវិរុទ្ធ នាម

[អៈ-វិ-រុត-ធៈ-កៈ-ថា] aavirutthor

សម្ដីត្រឹមត្រូវ។

អវិរុទ្ធ នាម

[អៈ-វិ-រុត-ប៉ា-ថៈ] aavirutthor

បាលីត្រឹមត្រូវ។

អវិរុទ្ធ នាម

[អៈ-វិ-រុត-ធៈ-ភាប] aavirutthor

ភាពត្រឹមត្រូវ; ភាពឥតឆ្គង។

អវិរុទ្ធ នាម

[អៈ-វិ-រុត-ធៈ-វា-ចា] aavirutthor

(ម.ព. អវិរុទ្ធកថា)។

អវិរុទ្ធ នាម

[អៈ-វិ-រុត-ធៈ-ស័ប] aavirutthor

សព្ទត្រឹមត្រូវ; សព្ទស្របគ្នា។

អវិរុទ្ធ—

(ម.ព. អវិរុទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អវិរុទ្ធ— នាម

[អៈ-វិ-រុត-ធៈ—] aakviruttheak—

(ម.ព. អវិរុទ្ធ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អវិរូឡ្ហ

អ្នកដែលមានវិជ្ជាមិនលូតលាស់ គឺអ្នកដែលរៀនវិជ្ជាមិនចេះ។

អវិរូឡ្ហ គុណនាម

[អៈ-វិ-រូល-ហៈ] aavirulhar

ដែលមិនដុះ, មិនលូត, មិនលាស់, មិនលូតលាស់; មិនចម្រើន។

អវិរូឡ្ហ នាម

[អៈ-វិ-រូល-ហៈ-ធ័រ] aavirulhar

អ្នកដែលមានធម៌មិនលូតលាស់ គឺអ្នកដែលរៀនធម៌មិនចាំ, មិនចេះ។

អវិរូឡ្ហ នាម

[អៈ-វិ-រូល-ហៈ-វិត] aavirulhar

អ្នកដែលមានវិជ្ជាមិនលូតលាស់ គឺអ្នកដែលរៀនវិជ្ជាមិនចេះ។

អវិរោធ

សេចក្ដីមិនពិរោធ; ដំណើរឥតកំហុស, ឥតសេចក្ដីស្អប់; អ្នកដែលឥតពិរោធ, ឥតកំហុស។

អវិរោធ នាម

[អៈ-វិ-រោត] aovirouth

សេចក្ដីមិនពិរោធ; ដំណើរឥតកំហុស, ឥតសេចក្ដីស្អប់; អ្នកដែលឥតពិរោធ, ឥតកំហុស។

អវិរោធនៈ នាម

[អៈ-វិ-រោ-ធៈ-នៈ] aovirouthoneak

សេចក្ដីមិនពិរោធ; ការមិនបំពានលើធម៌លើច្បាប់ :

អវិសារទ គុណនាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទៈ] aavisarot

ដែលមិនក្លៀវក្លា, មិនអង់អាច, មិនឈ្លាសវៃ ក្នុងការនិយាយស្ដីឬក្នុងការជជែក (ក្នុងទីប្រជុំ) :

អវិសារទ នាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទៈ] aavisarot

អ្នកមូរមុខ; មនុស្សអឹមអៀម; មនុស្សមិនលុះជំនុំឬមិនលះជំនុំ។

អវិសារទ នាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទៈ-ភាប] aavisarot

ភាពជាអ្នកមិនក្លៀវក្លា, មិនអង់អាច។

អវិសារទា នាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទា] aovisarotea

(ម.ព. អវិសារទ)។

អវិសារទោ គុណនាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទោ] aakvisarakto

(ម.ព. អវិសារទ)។

អវិសារទៈ គុណនាម

[អៈ-វិ-សា-រ៉ៈ-ទៈ] aakvisarakteak

(ម.ព. អវិសារទ)។

អវិស្សាសិក

ដែលមិនមានវិស្សាសៈ, ដែលមិនប្រកបដោយសេចក្ដីស្និទ្ធស្នាល :

អវិស្សាសិក គុណនាម

[អៈ-វិស-សា-សិ-កៈ] ឬ [អៈ-វិស-សា-សិក] aavissasek

ដែលមិនមានវិស្សាសៈ, ដែលមិនប្រកបដោយសេចក្ដីស្និទ្ធស្នាល :

អវិស្សាសិកា នាម

[អៈ-វិស-សា-សិ-ក័ត-ឋាន] aavissaseka

ទីដែលមិនមានវិស្សាសៈ។

អវិហា

ឈ្មោះព្រហ្មលោកជាន់សុទ្ធាវាសទី ១ជាលំនៅនៃពួកព្រហ្មជាអនាគាមិបុគ្គល :

អវិហា នាម

[អៈ-វិ-ហា] aaviha

ឈ្មោះព្រហ្មលោកជាន់សុទ្ធាវាសទី ១ជាលំនៅនៃពួកព្រហ្មជាអនាគាមិបុគ្គល :

អវិហិង្សា

ការមិនបៀតបៀនគេ, ការមិនធ្វើគេឱ្យបានសេចក្ដីទុក្ខលំបាក, ការមិនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញគេ :

អវិហិង្សា នាម

[អៈ-វិ-ហិង-សា] aovihengsea

ការមិនបៀតបៀនគេ, ការមិនធ្វើគេឱ្យបានសេចក្ដីទុក្ខលំបាក, ការមិនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញគេ :

អវិហឹសា នាម

[អៈ-វិ-ហិង-សា] aakvihengsa

(ម.ព. អវិហិង្សា)។

អវិហេសា នាម

[អៈ-វិ-ហេ-សា] aakvihesa

(ម.ព. អវិហិង្សា)។

អវីចី

ឈ្មោះរណ្ដៅនរកធំមួយ ក្នុងពួកនរកធំទាំង៨រណ្ដៅ (សត្វដែលមានបាបធ្ងន់ តែងទៅកើតក្នុងនរកនេះ)។ ប្រើតាមទម្លាប់ថា នរកអវិចី ឬ អវិចីនរក។

អវីចី នាម

[អៈ-វី-ចី] aavichei

ឈ្មោះរណ្ដៅនរកធំមួយ ក្នុងពួកនរកធំទាំង៨រណ្ដៅ (សត្វដែលមានបាបធ្ងន់ តែងទៅកើតក្នុងនរកនេះ)។ ប្រើតាមទម្លាប់ថា នរកអវិចី ឬ អវិចីនរក។

អវីតិក្កម

ចេតនាដែលប្រុងប្រយ័ត្នមិនបម្រុងនឹងកន្លងឬបំពានលើបញ្ញត្តិ។

អវីតិក្កម នាម

[អៈ-វី-តិក-កៈ-ម៉ៈ] aavitekkam

ការមិនកន្លងឬមិនល្មើសបញ្ញត្តិ, ការមិនបំពានច្បាប់។

អវីតិក្កម នាម

[អៈ-វី-តិក-កៈ-ម៉ៈ-ចេ-តៈ-ណា] aavitekkam

ចេតនាដែលប្រុងប្រយ័ត្នមិនបម្រុងនឹងកន្លងឬបំពានលើបញ្ញត្តិ។

អវីតិក្រម នាម

[អៈ-វី-តិក-ក្រៈ-ម៉ៈ] aakvitekkreakmak

(ម.ព. អវីតិក្កម)។

អវេក្ខណវិធី

(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធ ប្រើដោយលើកយកហេតុការណ៍ សកម្មភាពផ្សេងៗ មកបង្ហាញរៀបរាប់ លាតត្រដាងឱ្យឃើញជាក់ស្ដែង ហាក់ដូចជានៅនឹងភ្នែក :

អវេក្ខណវិធី នាម

[អៈ-វេក-ខៈ-ណៈ-វិ-ធី] aakvekkhaknakvithi

(អ.សិ.) វិធីតែងនិពន្ធមួយបែបដែលកវី អ្នកនិពន្ធ ប្រើដោយលើកយកហេតុការណ៍ សកម្មភាពផ្សេងៗ មកបង្ហាញរៀបរាប់ លាតត្រដាងឱ្យឃើញជាក់ស្ដែង ហាក់ដូចជានៅនឹងភ្នែក :

អវេវចនសព្ទ នាម

[អៈ-វេ-វៈ-ចៈ-ណៈ-ស័ប] aakveveakchaknaksba

ពាក្យដែលមានន័យផ្ទុយគ្នា។

អវ៉ាសែ គុ.កិ., គុ.

[អៈ-វ៉ា-សែ] aakvasae

(ម.ព. អាវាសែ)។

អសកម្ម

ដែលស្ពឹកស្រពន់ គ្មានសកម្មភាព; ដែលពុំសូវមានដំណើរការ, ខុសឆ្គង :

អសកម្ម គុណនាម

[អៈ-សៈ-កាំ] aaksakkaam

ដែលស្ពឹកស្រពន់ គ្មានសកម្មភាព; ដែលពុំសូវមានដំណើរការ, ខុសឆ្គង :

អសកម្មភាព

ការមិនមានសកម្មភាព, ការមិនមានដំណើរការ :

អសកម្មភាព នាម

[អៈ-សៈ-កាំ-ម៉ៈ-ភាប] aaksakkaammakpheab

ការមិនមានសកម្មភាព, ការមិនមានដំណើរការ :

អសង្ខតធម៌ នាម

[អៈ-សង់-ខៈ-តៈ-ធ័រ] aosongkhotothomr

ធម៌ដែលបច្ច័យប្រជុំតាក់តែងពុំបាន :

អសង្ខេយ្យ

ច្រើនរាប់ពុំបានស្មានឬបៀបប្រដូចពុំកើត ... :

អសង្ខេយ្យ គុណនាម

[អៈ-សង់-ខៃ] aosongkheyy

ដែលច្រើនរាប់ពុំអស់, ដែលរាប់ពុំបានប្រមាណពុំអស់ :

អសង្ខេយ្យ នាម

[អៈ-សង់-ខៃ] aosongkheyy

ឈ្មោះសំខ្យាចំនួនមួយរយសែនមហាកថានៈ (មាន ១៤០សូន្យ)។

អសង្ខេយ្យ នាម

[អៈ-សង់-ខៃ-អ័ប-ប៉ៈ-ម៉ៃ] aosongkheyy

ច្រើនរាប់ពុំបានស្មានឬបៀបប្រដូចពុំកើត ... :

អសង្ខៃយ គុណនាម

[អៈ-សង់-ខៃ] aosongkheyy

(ម.ព. អសង្ខេយ្យ)។

អសង្ហារិម— គុណនាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ—] aaksngoharimeak—

(ម.ព. អសង្ហារិមៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសង្ហារិម— នាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ-កាំ] aaksngoharimeakkaam

ការធ្វើឱ្យអ្វីៗនៅនឹងថ្កល់។

អសង្ហារិម— គុណនាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ-កាំ] aaksngoharimeakkaam

ដែលនាំយក ឬដែលលើកយកទៅមកពុំបាន, ដែលពុំអាចធ្វើឱ្យកក្រើកឬឱ្យឃ្លាតចាកទីបាន :

អសង្ហារិម— នាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ-ទ្រ័ប] aaksngoharimeaktorb

ទ្រព្យជាអសង្ហារិមៈ។

អសង្ហារិម— នាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ-ភ័ន] aaksngoharimeakphno

ភណ្ឌៈឬវត្ថុជាអសង្ហារិមៈ។

អសង្ហារិម— នាម

[អៈ-សង់-ហា-រិ-មៈ-វ័ត-ថុ] aaksngoharimeakvtatho

(ម.ព. អសង្ហារិមភណ្ឌ)។

អសញ្ញកម្ម

ដំណើរអស់ជីវិត (បុរាណប្រើចំពោះតែសេនាបតី) :

អសញ្ញកម្ម នាម

[អៈ-ស័ញ-ញ៉ៈ-កាំ] aasanhnhokamm

ដំណើរអស់ជីវិត (បុរាណប្រើចំពោះតែសេនាបតី) :