ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណាត់-ឋាន] aaksatheareaknatthan≈

ទី, កន្លែងសម្រាប់ជនម្នាក់ៗ។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ទាន] aaksatheareaknaktean≈

ទានដែលទាយកឱ្យចំពោះបុគ្គល គឺឱ្យសំដៅបុគ្គលម្នាក់ៗមិនទូទៅដល់បុគ្គលឯទៀត, បុគ្គលិកទាន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ទ្រ័ប] aaksatheareaknaktorb≈

ទ្រព្យដែលមិនទូទៅដល់បុគ្គលដទៃ; ទ្រព្យឧត្តម។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-នាម] aaksatheareaknakneam≈

(ព.វ.) នាមដែលមិនទូទៅទៀត, វិសាមញ្ញនាម :

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប័ន] aaksatheareaknakbno≈

សំបុត្រផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប័ត] aaksatheareaknakbta≈

(ម.ព. អសាធារណបណ្ណ)។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណ័ប-ប័ញ-ញាត់] aaksatheareaknbabnhonheat≈

(ព.វិ.) ពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ ដែលមិនទូទៅដល់សហធម្មិកទាំងប្រាំ។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ប្រ-យ៉ោច] aaksatheareaknakbroyaoch≈

ប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-សុក] aaksatheareaknaksok≈

សេចក្ដីសុខផ្ទាល់ខ្លួន។

អសាធនីយ៍ នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ-ស្ថាន] aaksatheareaknaksthan≈

(ម.ព. អសាធារណដ្ឋាន)។

អសាធារណៈ

របស់ដែលត្រូវតែមនុស្សម្នាក់ៗប្រើចំពោះខ្លួន។

អសាធារណៈ គុណនាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ] aosathearonak

ដែលមិនមែនសាធារណៈ, ដែលមិនទូទៅ, ដែលចំពោះតែមួយៗ; ផ្ទាល់ខ្លួន :

អសាធារណៈ នាម

[រ-បស់-អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ] aosathearonak

របស់ដែលត្រូវតែមនុស្សម្នាក់ៗប្រើចំពោះខ្លួន។

អសាធារណ—

(ម.ព. អសាធារណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធារណ— នាម

[អៈ-សា-ធា-រៈ-ណៈ—] aaksatheareaknak—≈

(ម.ព. អសាធារណៈ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធុ គុណនាម

[អៈ-សា-ធុ] aasathu

ដែលមិនល្អ, ពុំប្រពៃ, មិនត្រឹមត្រូវ; អាក្រក់។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ] aasathu

អសប្បុរស, ជនចិត្តអាក្រក់, មនុស្សចិត្តបាប។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-កាំ] aasathu

អំពើមិនល្អ, អំពើរបស់អសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-ជន់] aasathu

ជនចិត្តអាក្រក់។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-បត់] aasathu

ផ្លូវនៃអំពើពុំប្រសើរ, ផ្លូវអកុសល។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ចា] aasathu

សម្ដីអាក្រក់, សម្ដីអសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វាត] aasathu

(ម.ព. អសាធុវាចា)។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ទិន] aasathu

អ្នកដែលច្រើនតែប្រើសម្ដីផ្ដន្ទាឬប្រើសម្ដីនៃអសប្បុរស។

អសាធុ នាម

[អៈ-សា-ធុ-វា-ទិ-នី] aasathu

(ម.ព. អសាធុវាទិន)។

អសាធុ—

(ម.ព. អសាធុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសាធុ— នាម

[អៈ-សា-ធុ—] aaksathu—≈

(ម.ព. អសាធុ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសារ គុណនាម a

[អៈ-សា] aosar

ដែលឥតខ្លឹម; ឥតប្រយោជន៍, ឥតអំពើ; ដែលមិនកើតការឬមិនបានការ; ដែលមិនខ្ជាប់ខ្ជួន, មិនរឹងប៉ឹង; ដែលគ្មានតម្លៃ; ដែលមិនពិត, ពុំប្រាកដ; ...(ច្រើនប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ឥតការ) :

អសារ គុណកិរិយា b

[អៈ-សា] aosar

ដែលឥតប្រយោជន៍, ដែលមិនកើតការឬមិនបានការ; ដែលមិនខ្ជាប់ខ្ជួន, មិនរឹងប៉ឹង; ដែលគ្មានតម្លៃ; ដែលមិនពិត, ពុំប្រាកដ :

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-គៈ-តិ] aosar

គតិមិនខ្ជាប់ខ្ជួន; គតិមិននឹង។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ជាត] aosar

ឈើឥតខ្លឹម មានសុទ្ធតែសាច់ស្រាយ :

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ទ្រ័ព] aosar

ទ្រព្យថយថោក, ទ្រព្យឥតតម្លៃ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធន់] aosar

(ម.ព. អសារទ្រព្យ)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធ័រ] aosar

(ម.ព. អសារធម្ម)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ធ័ម] aosar

ធម៌ឥតខ្លឹម, ធម៌ឥតគោល គឺមិច្ឆាប្រតិប័ទ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-ព្រឹក] aosar

(ម.ព. អសារជាត)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ចា] aosar

សម្ដីឥតសារៈ, សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វាត] aosar

(ម.ព. អសារវាចា)។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ទិន] aosar

អ្នកដែលច្រើនតែប្រើសម្ដីសារៈ។

អសារ នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-វា-ទិ-នី] aosar

(ម.ព. អសារវាទិន)។

អសារកជាត នាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ-កៈ-ជាត] aaksarakkakcheat≈

(ម.ព. អសារជាត)។

អសារៈ គុណនាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ] aaksarak≈

(ម.ព. អសារ) :

អសារ—

(ម.ព. អសារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសារ— គុណនាម

[អៈ-សា-រ៉ៈ—] aaksarak—≈

(ម.ព. អសារ) បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ។

អសិរិកា នាម

[អៈ-សិ-រ៉ិ-កា] aaserika

(ម.ព. អសិរី)។

អសិរី

ដែលឥតសិរី, ដែលគ្មានស្រីសួស្ដី; អ្នកឥតសិរី, អ្នកឥតបុណ្យ :

អសិរី គុ., ន.

[អៈ-សិ-រ៉ី] aaseri

ដែលឥតសិរី, ដែលគ្មានស្រីសួស្ដី; អ្នកឥតសិរី, អ្នកឥតបុណ្យ :

អសីតិសាវក នាម

[អៈ-សី-តិ-សា-វ៉ាក់] aaseitesavok

សាវ័ក៨០អង្គ; ហៅ អសីតិមហាសាវក ឬ អសីតិមហាសាវ័ក ក៏បាន "សាវ័កធំ៨០អង្គ"។

អសីត្យានុព្យញ្ជនៈ

លក្ខណៈតូចៗឬលក្ខណៈរាយរងនៃអវយវៈនាសព៌ាង្គកាយនៃមហាបុរស គឺព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធនិងចក្កវត្តិរាជ (ធម្មតាមហាបុរសគឺលោកអ្នកមានបុញ្ញាភិនីហារខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ជាអច្ឆរិយមនុស្សក្នុងសកលលោក, ដែលទៀងតែបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ឬបានត្រាស់ជាព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ, រមែងតែមានលក្ខណៈនៃមហាបុរស ៣២យ៉ាង

អសីត្យានុព្យញ្ជនៈ នាម

[អៈ-សី-ត្យា-នុប-ព្យ័ញ-ជៈ-នៈ] aoseityanupynhchoneak

លក្ខណៈតូចៗឬលក្ខណៈរាយរងនៃអវយវៈនាសព៌ាង្គកាយនៃមហាបុរស គឺព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធនិងចក្កវត្តិរាជ (ធម្មតាមហាបុរសគឺលោកអ្នកមានបុញ្ញាភិនីហារខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ជាអច្ឆរិយមនុស្សក្នុងសកលលោក, ដែលទៀងតែបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ឬបានត្រាស់ជាព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ, រមែងតែមានលក្ខណៈនៃមហាបុរស ៣២យ៉ាង

អសុក្រឹតភាព នាម

[អៈ-សុ-ក្រឹត-តៈ-ភាប] aaksokroettakpheab≈

ទីទៃពីសុក្រឹតភាព។

អសុចិ

សភាពមិនល្អ, មិនបរិសុទ្ធ។

អសុចិ គុណនាម ១)

[អៈ-សុ-ចិ] aasoche

ដែលមិនស្អាត, មិនបរិសុទ្ធ; សោគ្រោក; កខ្វក់ :

អសុចិ នាម ២)

[អៈ-សុ-ចិ] aasoche

ទឹកសុក្កៈ, ទឹកកាម :

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-កាំ] aasoche

អំពើមិនស្អាត, មិនបរិសុទ្ធ; អំពើអាក្រក់; អ្នកដែលមានអំពើមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-គ័ន] ឬ [អៈ-សុ-ចិ-គន់] aasoche

ក្លិនមិនល្អ។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-ចៈ-រ៉ិត] aasoche

ចរិតមិនស្អាត; អ្នកដែលមានចរិតមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-ចៈ-រិ-យ៉ា] aasoche

ចរិយាមិនស្អាត, ការប្រព្រឹត្តខ្ជីខ្ជា។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិត-ឋាន] aasoche

ឋានឬភូមិមិនស្អាត, ទី-កខ្វក់។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-ទ័ន] aasoche

ធ្មេញមិនស្អាត, អ្នកដែលមានធ្មេញមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-ភាប] aasoche

ភាពមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-ភូម] aasoche

(ម.ព. អសុចិដ្ឋាន)។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-វ័ត-ថុ] aasoche

វត្ថុមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-សន់-ដាន] (ជើង ត អានជា ដ)] aasoche

សន្តានមិនស្អាត។

អសុចិ នាម

[អៈ-សុ-ចិ-សៈ-ភាប] aasoche

សភាពមិនល្អ, មិនបរិសុទ្ធ។

អសុទ្ធចិត្ត

(ទស្សនៈ.) លក្ខខណ្ឌមួយដែលមនុស្សម្នាក់បង្វែរការយល់ឃើញរបស់នរណាម្នាក់ទៀតចេញពីការណ៍ពិតឬអំណាចជ្រើសរើសនិងជម្រើសនានាក្នុងកម្រិតណាមួយ ដែលគេដឹងថាវាមាន :

អសុទ្ធចិត្ត នាម

[អៈ-សុត-ធៈ-ចិត] aaksottheakchet≈

(ទស្សនៈ.) លក្ខខណ្ឌមួយដែលមនុស្សម្នាក់បង្វែរការយល់ឃើញរបស់នរណាម្នាក់ទៀតចេញពីការណ៍ពិតឬអំណាចជ្រើសរើសនិងជម្រើសនានាក្នុងកម្រិតណាមួយ ដែលគេដឹងថាវាមាន :

អសុទ្ធិ នាម

[អៈ-សុត-ធិ] aosotthi

សេចក្ដីមិនបរិសុទ្ធ, ដំណើរសៅហ្មង, ដំណើរមោះហ្មងឬមោះមិនគាប់; អំពើអាក្រក់; បាប, អកុសល :

អសុទ្ធិ នាម

[អៈ-សុត-ធិ-ភាប] aosotthi

ភាពនៃសេចក្ដីមិនបរិសុទ្ធ (ព.ផ្ទ.) សុទ្ធិភាព)។

អសុទ្ធិ នាម

[អៈ-សុត-ធិ-ម៉ៈ-តី] aosotthi

(ម.ព. អសុទ្ធិមន្ត)។

អសុទ្ធិ នាម

[អៈ-សុត-ធិ-ម៉ន់] aosotthi

អ្នកដែលមានសេចក្ដីមិនបរិសុទ្ធ។

អសុន្ទរ គុណនាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ] aasontor

ដែលមិនល្អ; ពុំពីរោះ (ព.កា.) ប្រើជា អសុន្ទរា, អសុន្ទរោ, អសុន្ទរំ ក៏បាន)។

អសុន្ទរ នាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ-ពាក] aasontor

(ម.ព. អសុន្ទរវាចា)។

អសុន្ទរ នាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ-វា-ចា] aasontor

សម្ដីពុំពីរោះ សម្ដីអាក្រក់។

អសុន្ទរ នាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ-វា-ទិន] aasontor

អ្នកដែលច្រើនតែប្រើសម្ដីអាក្រក់។

អសុន្ទរ នាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ-វា-ទិ-នី] aasontor

(ម.ព. អសុន្ទរវាទិន)។

អសុន្ទរ នាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉ៈ-ស័ប] aasontor

សូរសព្ទពុំពីរោះ។

អសុន្ទរា គុណនាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រា] aosontorea

(ម.ព. អសុន្ទរា)។

អសុន្ទរោ គុណនាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រោ] aaksonteakro≈

(ម.ព. អសុន្ទរា)។

អសុន្ទរំ គុណនាម

[អៈ-សុន-ទៈ-រ៉័ង] aaksonteakrngo≈

(ម.ព. អសុន្ទរា)។

អសុភ គុណនាម a

[អៈ-សុប] aasoph

មិនល្អ; គួរខ្ពើម, គួរឆ្អើម :

អសុភ នាម b

[អៈ-សុប] aasoph

រូបស្លាប់, សព, សាកសព ឬរូបដែលស្លាប់ស្អុយហើយ, គំរង់ :

អសុភ នាម

[អៈ-សុប-ភៈ-កាំ-ម៉័ត-ឋាន] aasoph

កម្មដ្ឋានដែលទាញយករូបមិនស្អាត (ដូចយ៉ាងរូបសាកសពហើមប្រេះបែកជាដើម) មកជាអារម្មណ៍ (ពិចារណាឱ្យឃើញថាប្រាកដជាមិនស្អាតគួរខ្ពើមឆ្អើមមែន)។

អសុភ នាម

[អៈ-សុ-ភា-នុ-ប៉័ស-សិ-នី] aasoph

(ម.ព. អសុភានុបស្សី)។

អសុភ នាម

[អៈ-សុ-ភា-នុ-ប៉័ស-សី] aasoph

អ្នកដែលសម្លឹងរំពឹងឃើញរូបកាយថាមិនល្អ។

អសុភ នាម

[អៈ-សុ-ភា-រ៉ម់] aasoph

អារម្មណ៍ដែលតោងជាប់ចំពោះទៅរករូបអសុភ។

អសុភ នាម

[អៈ-សុ-ភា-វៈ-នា] aasoph

ភាវនារំពឹងចំពោះរូបអសុភជាអារម្មណ៍។