ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

អង្កា នាម

[អង់-កា] aongkea

លេខឬអក្សរដែលសរសេរឬចាររៀងតាមលំដាប់មិនឱ្យច្រឡំទំព័រ, លេខទំព័រឬអក្សរប្រាប់ទំព័រ :

អង្កាញ់

(ព.ប្រ.) ដែលរត់ឬដើរលឿនញាប់ជើងរមេញ :

អង្កាញ់ នាម

[អង់-កាញ់] aangkeanh

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទផ្កាលឿង ខ្លឹមខ្មៅ មានរសល្វីង, ផ្កានោបឬក្រពុំស្រុសហើយពូតច្របាច់យករសល្វីងចេញខ្លះប្រើជាបន្លែស្លបាន រាប់អានថាជាថ្នាំរម្ងាប់រោគផង :

អង្កាញ់ កិរិយាសព្ទ

[អង់-កាញ់] aangkeanh

កាងម្រាមដៃម្ខាងឱ្យតឹងចាប់ចុងផ្ទាំងសំពត់ត្រឡប់បត់ចុះបត់ឡើងច្រើនដង ធ្វើឱ្យមានជាផ្នត់ :

អង្កាញ់ នាម ១)

[អង់-កាញ់] aangkeanh

ជួរឬស្រទាប់រលកតូចៗ :

អង្កាញ់ គុ.កិ., គុ. ២)

[អង់-កាញ់] aangkeanh

(ព.ប្រ.) ដែលរត់ឬដើរលឿនញាប់ជើងរមេញ :

អង្កាន់

(ព.ប្រ.) សេចក្ដីសៅហ្មងដែលមានខ្លះ មិនទាន់បរិសុទ្ធស្អាត :

អង្កាន់ នាម ១)

[អង់-កាន់] aongkean

គ្រាប់ស្រូវដែលបុកឬជាន់មិនទាន់របកសំបកចេញ នៅសល់ខ្លះបន្តិចបន្តួចលាយជាមួយនឹងអង្ករដែលអុំយកអង្កាមនិងកន្ទក់ចេញហើយ :

អង្កាន់ នាម ២)

[អង់-កាន់] aongkean

(ព.ប្រ.) សេចក្ដីសៅហ្មងដែលមានខ្លះ មិនទាន់បរិសុទ្ធស្អាត :

អង្កាប់អង្កើ

ដែលរអាក់រអួលឬទទាក់ទទាមនាំឱ្យពិបាកច្រើនលើកច្រើនដង :

អង្កាប់អង្កើ គុណកិរិយា

[អង់-កាប់-អង់-កើ] aangkeabangkau

ដែលរអាក់រអួលឬទទាក់ទទាមនាំឱ្យពិបាកច្រើនលើកច្រើនដង :

អង្កាម

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ ដុះវារលើដី ស្លឹកតូចៗ មូលៗ ក្លិនប្រហើរឈ្ងុយឆ្ងាញ់ :

អង្កាម នាម

[អង់-កាម] aangkeam

សំបកគ្រាប់ស្រូវដែលរបកចេញ, សំបកអង្ករ :

អង្កាម នាម

[អង់-កាម] aangkeam

ឈ្មោះជីរមួយប្រភេទ ដុះវារលើដី ស្លឹកតូចៗ មូលៗ ក្លិនប្រហើរឈ្ងុយឆ្ងាញ់ :

អង្កាល់ គុណកិរិយា

[អង់-កាល់] aangkeal

កាលណា, វេលាណា (ពាក្យសួរ ឬពាក្យឆ្ងល់) :

អង្កាល់ គុណកិរិយា

[អង់-កាល់-ដែល] aangkeal

កាលដែល :

អង្កាល់ គុណកិរិយា

[អង់-កាល់-ណា] aangkeal

កាលណា :

អង្កាំ

គ្រាប់មូលតូចឬល្អិត មានប្រហោងដោតខ្សែបាន, ធ្វើដោយកែវ, ដោយមាសជាដើម; សម្រាប់ប្រើជាកម្រងឬប៉ាក់វិចិត្រការផ្សេងៗ ឬក៏ប្រើជាគ្រឿងប្រដាប់កាយស្ត្រីក៏មាន :

អង្កាំ នាម

[អង់-កាំ] aangkoam

គ្រាប់មូលតូចឬល្អិត មានប្រហោងដោតខ្សែបាន, ធ្វើដោយកែវ, ដោយមាសជាដើម; សម្រាប់ប្រើជាកម្រងឬប៉ាក់វិចិត្រការផ្សេងៗ ឬក៏ប្រើជាគ្រឿងប្រដាប់កាយស្ត្រីក៏មាន :

អង្កឹ

សម្ដីបដិសេធក្លាយមកពី អង្គឺ "មិន, ពុំ, ឥត" ជាសម្ដីអ្នកស្រុកក្រៅឆ្ងាយនៅចុងកាត់មាត់ញកពួកខ្លះ បើអ្នកដែលមិនធ្លាប់ឮក៏ពុំអាចដឹងជាថាអ្វី :

អង្កឹ គុណកិរិយា

[អង់-កឹ] aongkue

សម្ដីបដិសេធក្លាយមកពី អង្គឺ "មិន, ពុំ, ឥត" ជាសម្ដីអ្នកស្រុកក្រៅឆ្ងាយនៅចុងកាត់មាត់ញកពួកខ្លះ បើអ្នកដែលមិនធ្លាប់ឮក៏ពុំអាចដឹងជាថាអ្វី :

អង្កឹក គុណកិរិយា

[អង់-កឹក] aangkuek

ត្រឹកៗញាប់ជើងមិនឈប់ :

អង្កឺល

ដែលងក់ងើបៗខិតចូលបន្តិចៗរឿយៗ; ដែលកម្រើកខ្ពស់ទាបៗរឿយៗ :

អង្កឺល គុណកិរិយា

[អង់-កឺល] aangkueul

ដែលងក់ងើបៗខិតចូលបន្តិចៗរឿយៗ; ដែលកម្រើកខ្ពស់ទាបៗរឿយៗ :

អង្កុក គុ.កិ., គុ.

[អង់-កុក] aangkuk

ដែលងក់ងើបៗបន្តិចៗរឿយៗ :

អង្កុញ

(ព.ប្រ.) បង្រួញចិត្ត, បន្ថយគំនិត។

អង្កុញ កិរិយាសព្ទ

[អង់-កុញ] aangkunh

បង្រួញជើងឬដៃចូល :

អង្កុញ កិរិយាសព្ទ

[អង់-កុញ-ចិត] aangkunh

(ព.ប្រ.) បង្រួញចិត្ត, បន្ថយគំនិត។

អង្កុល

ដែលដើរបន្ទន់កាយឱនក្ងុលជើងញាប់ៗ :

អង្កុល គុ.កិ., គុ.

[អង់-កុល] aongkul

ដែលដើរបន្ទន់កាយឱនក្ងុលជើងញាប់ៗ :

អង្កុស នាម

[អង់-កុស] aangkus

(រ.ស.) កង្វេរ :

អង្កូរ នាម

[អង់-កូ] aongkur

ពន្លក; ទំពាំង; លំពង់; ខ្នែងខ្ចី។

អង្កូរ នាម

[ព្រឹក-ក្ស័ង-កូ] aongkur

ពន្លកឈើ; លំពង់ឬខ្នែងឈើខ្ចី។

អង្កូរ នាម

[រុក-ខ័ង-កូ] aongkur

(ម.ព. ព្រឹក្សង្កូរ)។

អង្កូរ នាម

[វេ-ឡុ-រ៉ង់-កូ] aongkur

ទំពាំងឫស្សី។

អង្កួច

ឈ្មោះបទសូត្រមានលំនាំឮស្រដៀងនឹងសូរអង្កួចស្នែង :

អង្កួច កិរិយាសព្ទ

[អង់-កួច] aongkuoch

ផ្លុំស្នែងជាបទឮសូរតិចៗខ្លាំងៗរលាក់រលែកគួរឱ្យស្រណោះឬស្រងេះស្រងោច :

អង្កួច នាម

[អង់-កួច] aongkuoch

ឈ្មោះបទសូត្រមានលំនាំឮស្រដៀងនឹងសូរអង្កួចស្នែង :

អង្កួញ

បង្រួញដៃឬជើងរវៃចូលដើម្បីនឹងដាល់, តប់, ទាត់ ធាក់ :

អង្កួញ កិរិយាសព្ទ

[អង់-កួញ] aangkuonh

បង្រួញដៃឬជើងរវៃចូលដើម្បីនឹងដាល់, តប់, ទាត់ ធាក់ :

អង្កួញដី

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្រដៀងនឹងវល្លិប្រេង :

អង្កួញដី នាម

[អង់-កួញ-ដី] aangkuonhodei

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ស្រដៀងនឹងវល្លិប្រេង :

អង្កើក

ដែលទូលអ្វីៗស្រាលៗដើរប្លើកៗ; ប្លើកៗ, ប្លើកចុះប្លើកឡើង :

អង្កើក គុណកិរិយា

[អង់-កើក] aangkauk

ដែលទូលអ្វីៗស្រាលៗដើរប្លើកៗ; ប្លើកៗ, ប្លើកចុះប្លើកឡើង :

អង្កៀម

ប្រឹងសម្ភីរៀនទាល់តែចេះ។

អង្កៀម កិរិយាសព្ទ ១)

[អង់-កៀម] aangkiem

ខាំឬកកេរមិនដកមាត់ ដើម្បីឱ្យទក់, ឱ្យរេច, ឱ្យដាច់ :

អង្កៀម កិរិយាសព្ទ ២)

[អង់-កៀម] aangkiem

បៀមបៅខាំជញ្ជក់ញំៗ :

អង្កៀម កិរិយាសព្ទ ៣)

[អង់-កៀម] aangkiem

(ព.ប្រ.) ខំប្រឹងមិនលែង, ខំទទូចធ្វើទាល់តែសម្រេចប្រយោជន៍ :

អង្កៀម កិរិយាសព្ទ

[អង់-កៀម-ចំ-ណេះ] aangkiem

ប្រឹងសម្ភីរៀនទាល់តែចេះ។

អង្កៀមងៀត

ឈ្មោះបទសូត្រមួយយ៉ាង មានលំនាំសំឡេងរលាក់រលែក គ្រហឹមផ្អឹបធ្មេញប្រៀបប្រដូចនិងសូរសំឡេងឆ្មាកំពុងអង្កៀមត្រីងៀត គ្រហឹមបណ្ដើរ :

អង្កៀមងៀត នាម

[អង់-កៀម-ងៀត] aangkiemongiet

ឈ្មោះបទសូត្រមួយយ៉ាង មានលំនាំសំឡេងរលាក់រលែក គ្រហឹមផ្អឹបធ្មេញប្រៀបប្រដូចនិងសូរសំឡេងឆ្មាកំពុងអង្កៀមត្រីងៀត គ្រហឹមបណ្ដើរ :

អង្កេត

ការប្រមូលទិន្នន័យតាមសំណាកគំរូពីបុគ្គល គ្រួសារ សហគ្រាស ឬអង្គភាពចាត់តាំងផ្សេងៗ។

អង្កេត ន., កិ., គុ. ១)

[អង់-កេត] angket

ការស៊ើបសួរបញ្ជាក់សាក្សី, ដំណើរស៊ើបសួរសង្កេតអ្នកដឹងការណ៍ពិត :

អង្កេត នាម ២)

[អង់-កេត] angket

ការប្រមូលទិន្នន័យតាមសំណាកគំរូពីបុគ្គល គ្រួសារ សហគ្រាស ឬអង្គភាពចាត់តាំងផ្សេងៗ។

អង្កែ

ក្ដារហ៊ឹងសម្រាប់ដាក់គ្រឿងសក្ការបូជា :

អង្កែ នាម

[អង់-កែ] aangkeae

ក្ដារហ៊ឹងសម្រាប់ដាក់គ្រឿងសក្ការបូជា :

អង្កែត នាម

[អង់-កែត] aongkeaet

(ម.ព. អង្កេត)។

អង្កែលអង្កៃ គុណកិរិយា

[អង់-កែល-អង់-កៃ] aangkeaelaangkey

រលេចុះរលេឡើងឬរវើកវ័ណ្ឌពេញពាស :

អង្កោល នាម

[អង់-កោល] aongkoul

ឈ្មោះឈើខ្លឹមមួយប្រភេទ សាច់ស្រាយសម្បុរលឿង ខ្លឹមក្រហមក្រមៅ មានរសល្វីង ផ្លែទុំក្រហមក្រមៅ មានក្លិនឆ្អាប ប៉ុន្តែបើច្របាច់យកសំបកចេញហើយលាយច្របល់ដោយគ្រឿងប្រហើរឈ្ងុយ មានគល់ស្លឹកគ្រៃជាដើម បរិភោគបាន :

អង្កោល នាម

[អង់-កោ-ឡៈ-ព្រឹក] aongkoul

ដើមអង្កោល។

អង្កៈ នាម

[អង់-កៈ] angkak

(រ.ស.) ចង្កេះ :

អង្កៈ នាម

[អង់-កៈ] angkak

(ម.ព. អង្ក)។

អង្ក្រង

(ព.ប្រ.) ស្រុះគ្នាជាឯកច្ឆន្ទ (មិនមើលបំណាំមិនប្រចាំគ្នា) :

អង្ក្រង នាម

[អង់-ក្រង] aongkrong

សុខុមសត្តពួកស្រមោច សម្បុរក្រហមជើងវែងៗ នៅអាស្រ័យនឹងរុក្ខជាតិឬលតាជាតិ ប្រមូលក្រសោបស្លឹកឈើរស់ធ្វើសំបុក, ខាំឈឺផ្សា, កាលណាខាំ មានបញ្ចេញទឹកមូត្រមកផង, ជាសត្វស្រុះគ្នាណាស់; មាន ២ប្រភេទគឺ អង្ក្រងទឹក ឬ អង្ក្រងប្រផេះ, អង្ក្រងភ្លើង។

អង្ក្រង នាម

[អង់-ក្រង] aongkrong

(ព.ប្រ.) ស្រុះគ្នាជាឯកច្ឆន្ទ (មិនមើលបំណាំមិនប្រចាំគ្នា) :

អង្ក្រត ឧទានសព្ទ

[អង់-ក្រត] aangkrot

សូរឮក្រតៗរឿយៗ។

អង្ក្រេមអង្ក្រម

ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទដើមសាច់ស្វិត ស្លឹកសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹកអម្ពិល ដើមនិងស្លឹកមានរសផ្អែមឈ្លេមឡមៗ គ្រាប់ផ្លែតូចៗមូលៗ កាលណាទុំមានសម្បុរខ្មៅមួយកំណាត់ក្រហមមួយកំណាត់ ។

អង្ក្រេមអង្ក្រម នាម

[អង់-ក្រេម-អង់-ក្រម] aangkremaangkrom

ឈ្មោះវល្លិតូចមួយប្រភេទដើមសាច់ស្វិត ស្លឹកសណ្ឋានស្រដៀងនឹងស្លឹកអម្ពិល ដើមនិងស្លឹកមានរសផ្អែមឈ្លេមឡមៗ គ្រាប់ផ្លែតូចៗមូលៗ កាលណាទុំមានសម្បុរខ្មៅមួយកំណាត់ក្រហមមួយកំណាត់ ។

អង្គ នាម

[អង់] ong

អវយវៈ, រូប, តួរូប, កាយ, រាងកាយ, ខ្លួន, ខ្លួនប្រាណ; ភាគ; ចំណែកនៃរាងកាយ; ប្រភេទ; សេចក្ដីដែលចែកឱ្យឃើញចំនួន; រូបសេចក្ដី; លក្ខណៈ; ហេតុ, ការណ៍, ដើមហេតុ។

អង្គ នាម

[អង់-កាយ] ong

រូបកាយ, រូបអង្គ, ខ្លួនប្រាណ, តួខ្លួន។

អង្គ នាម

[អង់-កំ-ណើត] ong

អវយវៈសម្រាប់បង្កើតកូន (អង្គជាត)។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ជា] ong

បុត្រី (កូនស្រី)។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ជៈ] ong

បុត្រា (កូនប្រុស)។

អង្គ នាម

[អង់-គន់] ong

ទីលាន; ទីទួល; ទីលានឬទីវាលសម្រាប់លេងល្បែង, ទីលានកីឡា។ឡា។ (ព.ប្រ.) កិលេស, មន្ទិលឬគ្រឿងសៅហ្មងចិត្ត។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ណៈ] ong

(ម.ព. អង្គណ)។

អង្គ នាម

[អង់-ប័ញ-ញ៉ាត់] ong

បញ្ញត្តិដោយមានហេតុជាគ្រឿងកំណត់; ហេតុឬលក្ខណៈដែលលើកឡើងជាគ្រឿងកំណត់បាន។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-បត់] ong

(ព.វ.) មេរៀនដែលប្រែពីភាសាខ្លួនទៅជាភាសាដទៃ។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ប៉ៈ-រ៉ា-ម៉ាស] ong

ការស្ទាបអង្អែលខ្លួនប្រាណ។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ប-រ៉ិច-ចាក] ong

ការលះបង់ខ្លួនឱ្យទានទៅស្មូម។

អង្គ នាម

[អង់-គ័ប-បុ័ច-ច័ង] ong

អវយវៈតូចនិងធំ, ប៉ែកឬភាគតូចធំនៃរាងកាយ។

អង្គ នាម

[អង់-គ័ប-បុ័ច-ច័ង-គា] ong

(ម.ព. អង្គប្បច្ចង្គ)។

អង្គ នាម

[អង់-គ័ប-ប៉ៈ-ហា] ong

ការប្រហាររូបកាយ (មានវាយ, កាប់ជាដើម)។

អង្គ នាម

[អង់-គ័ប-ប្រៈ-ហា] ong

(ម.ព. អង្គប្បហារ)។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ពិ-កល់] ong

វិកលអវយវៈ (មានឆែបមាត់, ខ្វាក់ភ្នែកជាដើម)។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ពិ-កា] ong

ពិការអវយវៈ (មានបាក់ដៃ, បាក់ជើងជាដើម)។

អង្គ នាម

[អង់-គៈ-ភេត] ong

ដំណើរផ្សេងរូបកាយគ្នា, ដំណើរមានរូបកាយខុសគ្នា, ការបែកឬបាក់អវយវៈ។