វចនានុក្រមខ្មែរ

កន្ធិងកន្ធាំង គុណកិរិយា b

[កន់-ធិង-កន់-ធាំង] konthingkonthang

ដែលលំនាំដំណើរកន្ធាំងជើងបន្តិច :

កន្ធីង គុណនាម

[កន់-ធីង] kanthing

ដែលរីកសាយឡើងឃើញធំត្រពីង :

កន្ធឹប គុណនាម

[កន់-ធឹប] kanthueb

ដែលផតលឹបចូល, ដែលពៀច :

កន្ធុក គុណនាម

[កន់-ធុក] kanthuk

(ម.ព. កន្ធួក)។

កន្ធុច គុណកិរិយា

[កន់-ធុច] kanthuch

ថ្លោសគ្រហុច :

កន្ធុល គុណកិរិយា

[កន់-ធុល] kanthul

កន្ធុក, កន្ធួក :

កន្ធួក គុណកិរិយា

[កន់-ធួក] kanthuok

កន្ធុក, កន្ធុល :

កន្ធែក កិរិយាសព្ទ

[កន់-ធែក] kantheaek

ធ្វើឱ្យញែកឃ្លាតពីគ្នា :

កន្ធែក គុណនាម

[កន់-ធែក] kantheaek

ដែលញែកឃ្លាតពីគ្នា :

កន្ធំថេត នាម

[កន់-ធំ-ថេត] knothumthet≈

(ម.ព. ក្ទម្ពទេស)។

កន្លង កិ., គុ.កិ.

[កន់-ឡង] konlorng

រំលង, រំលងហួសទៅហើយ :

ទោសកំហុស សម្រាប់តុលាការធ្វើទណ្ឌកម្មពិន័យបុរសស្ត្រី ដែលប្រពន្ធឬប្ដីស្លាប់ចោលទៅហើយ បើពុំទាន់បានលើកខ្មោចស្រោចឆ្អឹង គឺពុំទាន់បានរំលាយសពខ្មោចប្រពន្ធឬប្ដីនោះនៅឡើយទេ ហើយបុរសពោះម៉ាយឬស្ត្រីមេម៉ាយនោះ មានប្រពន្ធឬមានប្ដីថ្មីទៀត, យ៉ាងនេះច្បាប់បញ្ញត្តិឱ្យអាជ្ញាពិន័យបុរសឬស្ត

កន្លងខ្នប់ នាម

[កន់-ឡង-ខ្នប់] konlongkhnob

ទោសកំហុស សម្រាប់តុលាការធ្វើទណ្ឌកម្មពិន័យបុរសស្ត្រី ដែលប្រពន្ធឬប្ដីស្លាប់ចោលទៅហើយ បើពុំទាន់បានលើកខ្មោចស្រោចឆ្អឹង គឺពុំទាន់បានរំលាយសពខ្មោចប្រពន្ធឬប្ដីនោះនៅឡើយទេ ហើយបុរសពោះម៉ាយឬស្ត្រីមេម៉ាយនោះ មានប្រពន្ធឬមានប្ដីថ្មីទៀត, យ៉ាងនេះច្បាប់បញ្ញត្តិឱ្យអាជ្ញាពិន័យបុរសឬស្ត

កន្លងភ្នំ

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ គល់ដើមថ្លោសៗ ស្លឹកធំៗ មានផ្កាពណ៌ដំបូងស រួចចេញជាព័ណ៌ស្វាយ គេអាចកាត់ដាំរស់ លូតលាស់ងាយ អាចវារឡើងទ្រើង វារឡើងឈើរស់បាន លូតលាស់ទ្រុបទ្រុល, គេច្រើនដាំឱ្យឡើងទ្រើង ធ្វើជាម្លប់ត្រជាក់ស្រួលណាស់, ប៉ុន្តែយូរៗ មានដង្កូវថ្លោសៗស៊ីស្លឹក បើលុះតែថែទាំប្រដិតប្

កន្លងភ្នំ នាម

[កន់-ឡង-ភ្នំ] konlongphnum

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ គល់ដើមថ្លោសៗ ស្លឹកធំៗ មានផ្កាពណ៌ដំបូងស រួចចេញជាព័ណ៌ស្វាយ គេអាចកាត់ដាំរស់ លូតលាស់ងាយ អាចវារឡើងទ្រើង វារឡើងឈើរស់បាន លូតលាស់ទ្រុបទ្រុល, គេច្រើនដាំឱ្យឡើងទ្រើង ធ្វើជាម្លប់ត្រជាក់ស្រួលណាស់, ប៉ុន្តែយូរៗ មានដង្កូវថ្លោសៗស៊ីស្លឹក បើលុះតែថែទាំប្រដិតប្

កន្លង់

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ រូបដូចត្រីព្រួល តែតូចជាង :

កន្លង់ នាម

[កន់-ឡង់] konlong

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ ចោះឈើឬឫស្សីឱ្យមានជារន្ធល្មមនៅបាន ហើយនៅអាស្រ័យក្នុងរន្ធនោះ, ចេះត្រឹបកេសរផ្កាដូចឃ្មុំ, ហើរឮសូរងូងៗ។

កន្លង់ នាម

[កន់-ឡង់] konlong

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ រូបដូចត្រីព្រួល តែតូចជាង :

កន្លាញ់

អន្ទះអន្ទែងចិត្ត។

កន្លាញ់ គុ.កិ., គុ.

[កន់-ឡាញ់] kanlanh

ដែលសស្រាញ់ឥតស្រាក, រញីវឥតស្រាក :

កន្លាញ់ គុណនាម

[កន់-ឡេង-កន់-ឡាញ់] kanlanh

អន្ទះអន្ទែងចិត្ត។

កន្លាត

ដែលមានពណ៌ដូចស្លាបកន្លាត។

កន្លាត នាម

[កន់-ឡាត] konleat

ឈ្មោះសត្វល្អិតមួយប្រភេទ មានក្លិនឆ្អេះអាក្រក់ ច្រើនកើតនៅនឹងទីកៀនកោះក្នុងផ្ទះលំនៅ ជាសត្វឱ្យទុក្ខម្នេញដល់មនុស្ស ដោយហេតុកាត់សំពត់អាវ និងក្រដាសជាដើម។ កន្លាតមួយយ៉ាងទៀត មានស្លាប ហៅថា កន្លាតស្លាប។

កន្លាត គុណនាម

[កន់-ឡាត] konleat

ដែលមានពណ៌ដូចស្លាបកន្លាត។

កន្លាស់

ឈ្មោះឈ្លើងមួយប្រភេទ មានរូបតូចល្អិត :

កន្លាស់ នាម

[កន់-ឡាស់] konlas

ប្រដាប់មានមុខតូចស្រួចសម្រាប់ក្លាស់, ខ្ទាស់ :

កន្លាស់ នាម

[កន់-ឡាស់] konlas

ស្លឹកសម្រាប់ប្រក់, សម្រាប់បាំងដែលដេរ ក្លាស់ដោយកន្លាស់ :

កន្លាស់ នាម

[កន់-ឡាស់] konlas

ឈ្មោះឈ្លើងមួយប្រភេទ មានរូបតូចល្អិត :

កន្លុក

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ កន្លៀត :

កន្លុក បុព្វបទ

[កន់-ឡុក] kanluk

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ កន្លៀត :

កន្លុះ

ខ្សែសម្រាប់ខ្លុះច្រមុះសត្វ :

កន្លុះ នាម

[កន់-ឡុះ] konluh

ខ្សែសម្រាប់ខ្លុះច្រមុះសត្វ :

កន្លើត

អវយវៈនៅត្រង់ផ្នែកខាងលើអណ្ដាត គឺគន្លឹះអណ្ដាត :

កន្លើត នាម

[កន់-ឡើត] konlert

អវយវៈនៅត្រង់ផ្នែកខាងលើអណ្ដាត គឺគន្លឹះអណ្ដាត :

កន្លើតចក

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមរឹងមានសម្បុរស :

កន្លើតចក នាម

[កន់-ឡើត-ចក] kanlertchok

ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមរឹងមានសម្បុរស :

កន្លៀត

កៀនកំបាំង, ទីចង្អៀតកៀនកោះ។

កន្លៀត នាម

[កន់-លៀត] konliet

កៀនកំបាំង, ទីចង្អៀតកៀនកោះ។

កន្លេង

សង្រេងចិត្ត, មានទុក្ខធ្ងន់អន្ទះអន្ទែងក្នុងចិត្ត :

កន្លេង គុណនាម

[កន់-ឡេង] konleng

សង្រេងចិត្ត, មានទុក្ខធ្ងន់អន្ទះអន្ទែងក្នុងចិត្ត :

កន្លែង

ស្ថាន, ទី, តំបន់ :

កន្លែង នាម

[កន់-ឡែង] konleng

ស្ថាន, ទី, តំបន់ :

កន្លោង

ម្ដាយ; ដែលជាធំ, ដែលជាមេខ្លោង, ជាចម្បងលើគេ :

កន្លោង ន., គុ.

[កន់-ឡោង] kanloung

ម្ដាយ; ដែលជាធំ, ដែលជាមេខ្លោង, ជាចម្បងលើគេ :

កន្លះ

ដែលមានខ្លះ, ដែលមិនពេញ, នៅរវាងពាក់កណ្ដាល :

កន្លះ គុណនាម

[កន់-ឡះ] kanlas

ដែលមានខ្លះ, ដែលមិនពេញ, នៅរវាងពាក់កណ្ដាល :

កន្លះប្លង់

សំណុំរងមួយដែលខណ្ឌដោយបន្ទាត់មួយ ហើយអាចមានកន្លះបន្ទាត់នៅក្នុងបន្ទាត់ព្រំដែននៃលំហវិមាត្រពីរ។

កន្លះប្លង់ នាម

[កន់-ឡះ-ប្លង់] knolahbalng≈

សំណុំរងមួយដែលខណ្ឌដោយបន្ទាត់មួយ ហើយអាចមានកន្លះបន្ទាត់នៅក្នុងបន្ទាត់ព្រំដែននៃលំហវិមាត្រពីរ។

កន្សុំ

សំណុំមែកឈើឬស្មៅជាដើម ដែលចងក្រសោបគ្នា សម្រាប់ដាក់យកត្រីតូចៗ។

កន្សុំ នាម

[កន់-សុំ] konsum

សំណុំមែកឈើឬស្មៅជាដើម ដែលចងក្រសោបគ្នា សម្រាប់ដាក់យកត្រីតូចៗ។

កន្សែង

អវយវៈដែលជាក្រពះមានសណ្ឋានច្រាញៗរបស់សត្វស៊ីស្មៅ មានគោក្របីជាដើម :

កន្សែង នាម

[កន់-សែង] konseaeng

សំពត់សម្រាប់ជូតមុខ, ជូតដៃ, ជូតមាត់, ជូតច្រមុះ :

កន្សែង កិរិយាសព្ទ

[កន់-សែង] konseaeng

(រ.ស.) យំ :

កន្សែង នាម

[កន់-សែង] konseaeng

អវយវៈដែលជាក្រពះមានសណ្ឋានច្រាញៗរបស់សត្វស៊ីស្មៅ មានគោក្របីជាដើម :

កន្សែងដៃ

ក្រណាត់ស្ដើងតូចរាងបួនជ្រុងស្មើបត់ដាក់ក្នុងហោប៉ៅបាន ជាទូទៅសម្រាប់សម្អាតរង្វង់មុខ។

កន្សែងដៃ នាម

[កន់-សែង-ដៃ] knosaengdai≈

ក្រណាត់ស្ដើងតូចរាងបួនជ្រុងស្មើបត់ដាក់ក្នុងហោប៉ៅបាន ជាទូទៅសម្រាប់សម្អាតរង្វង់មុខ។

កន្សែងពោះគោ

កន្សែងមួយប្រភេទមានសាច់លោតកន្ទួលៗស្រដៀងនឹងពោះគោ :

កន្សែងពោះគោ នាម

[កន់-សែង-ពោះ-គោ] knosaengpoeahko≈

កន្សែងមួយប្រភេទមានសាច់លោតកន្ទួលៗស្រដៀងនឹងពោះគោ :

កន្សែងយ័ន្ត

ក្រណាត់ជាទូទៅមានពណ៌ក្រហម ស្ដើង តូច រាងបួនជ្រុងបត់ដាក់ក្នុងហោប៉ៅបាន មានគំនូរពិសេសលាយឡំនិងមន្តគាថាសម្រាប់ឱ្យចៀសផុតពីសត្រូវឬគ្រោះកាចផ្សេងៗ។

កន្សែងយ័ន្ត នាម

[កន់-សែង-យ័ន] knosaengyn≈

ក្រណាត់ជាទូទៅមានពណ៌ក្រហម ស្ដើង តូច រាងបួនជ្រុងបត់ដាក់ក្នុងហោប៉ៅបាន មានគំនូរពិសេសលាយឡំនិងមន្តគាថាសម្រាប់ឱ្យចៀសផុតពីសត្រូវឬគ្រោះកាចផ្សេងៗ។

កន្សែងរុំក

ក្រណាត់មានបន្ទារខ្លីនិងបណ្ដោយវែង មានកម្រាស់ស្ដើងឬក្រាស់ សម្រាប់រុំក។

កន្សែងរុំក នាម

[កន់-សែង-រុំ-ក] knosaengruumka≈

ក្រណាត់មានបន្ទារខ្លីនិងបណ្ដោយវែង មានកម្រាស់ស្ដើងឬក្រាស់ សម្រាប់រុំក។

កន្សែងស្រស់

(ម.ព. ស្លឹកស្រស់)។

កន្សែងស្រស់ នាម

[កន់-សែង-ស្រស់] knosaengsars≈

(ម.ព. ស្លឹកស្រស់)។

កន្សៃ

(ព.ប្រ.) ប្រពន្ធព្រះ។

កន្សៃ នាម

[កន់-សៃ] konsey

ប៉ែកខាងក្រោយ :

កន្សៃ នាម

[កន់-សៃ] konsey

(ព.ប្រ.) ប្រពន្ធព្រះ។

កន្សៃសារពេជ្ញ

ស្រីជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបរមពោធិសត្វជាបច្ឆិមជាតិ ក្នុងកាលដែលនៅជាគ្រហស្ថ ឬដែលបានត្រាស់ហើយ ក៏គង់នៅហៅស្រីនោះថា កន្សៃសារពេជ្ញ :

កន្សៃសារពេជ្ញ នាម

[កន់-សៃ-សា-រ៉ៈ-ពេច] kanseysarrorpech

ស្រីជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបរមពោធិសត្វជាបច្ឆិមជាតិ ក្នុងកាលដែលនៅជាគ្រហស្ថ ឬដែលបានត្រាស់ហើយ ក៏គង់នៅហៅស្រីនោះថា កន្សៃសារពេជ្ញ :

កន្សោម

(គណិត.) កន្សោមដែលមានចំនួនលេខមួយឬច្រើន និង/ឬ ចំនួនអថេរមួយឬច្រើនភ្ជាប់ដោយប្រមាណវិធីនព្វន្តមួយឬច្រើន :

កន្សោម នាម ១)

[កន់-សោម] konsoum

របស់ដែលចង, ដែលខ្ចោបជាកញ្ចុំមានសណ្ឋានដូចគេពូនផ្ដុំឡើង :

កន្សោម នាម ២)

[កន់-សោម] konsoum

(គណិត.) បណ្ដុំនៃនិមិត្តសញ្ញាដែលតាងនូវបរិមាណ ដោយមានចំនួនយ៉ាងតិចពីរ និងយ៉ាងហោចមានប្រមាណវិធីមួយ។

កន្សោម នាម

[កន់-សោម-ពិច-គៈ-និត] konsoum

(គណិត.) កន្សោមដែលមានចំនួនលេខមួយឬច្រើន និង/ឬ ចំនួនអថេរមួយឬច្រើនភ្ជាប់ដោយប្រមាណវិធីនព្វន្តមួយឬច្រើន :

កន្សោមតាឱ

ភ្នំយោងមួយប្រភេទ មានកំពូលជាកន្សោម សណ្ឋានប្រហែលនឹងសំបុកតាឱ។

កន្សោមតាឱ នាម

[កន់-សោម-តា-អោ] konsoumtaao

ភ្នំយោងមួយប្រភេទ មានកំពូលជាកន្សោម សណ្ឋានប្រហែលនឹងសំបុកតាឱ។

កន្សោមពង

សរីរាង្គខាងក្នុងរបស់មនុស្សស្រី ឬរបស់សត្វញីសម្រាប់ផលិតកោសិកាបន្តពូជញី។

កន្សោមពង នាម

[កន់-សោម-ពង] knosaompngo≈

សរីរាង្គខាងក្នុងរបស់មនុស្សស្រី ឬរបស់សត្វញីសម្រាប់ផលិតកោសិកាបន្តពូជញី។

កន្សោមពាក្យ

បណ្ដុំពាក្យចាប់ពីពីរពាក្យឡើងទៅ។

កន្សោមពាក្យ នាម

[កន់-សោម-ពាក] knosaompeak≈

បណ្ដុំពាក្យចាប់ពីពីរពាក្យឡើងទៅ។

កន្សោមស្អិត

កន្សោមពាក្យដែលមិនអាចបំបែកធាតុផ្សំនីមួយៗចេញពីគ្នាបាន : កន្សោមស្អិត គឺជាពាក្យផ្សំឬពាក្យសមាស :

កន្សោមស្អិត នាម

[កន់-សោម-ស្អិត] knosaomsaet≈

កន្សោមពាក្យដែលមិនអាចបំបែកធាតុផ្សំនីមួយៗចេញពីគ្នាបាន : កន្សោមស្អិត គឺជាពាក្យផ្សំឬពាក្យសមាស :

កន្សោមអាទិភាព

(ប្រវត្តិ.) ក្រុមការងារចលករនៃមន្ត្រីរាជការ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមលក្ខណវិនិច្ឆ័យកំណត់ សម្រាប់ធ្វើជាឧបករណ៍និងមធ្យោបាយបំពេញការងារអាទិភាពរបស់ស្ថាប័ន ឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋបាលសាធារណៈ ក្នុងរយៈពេលកំណត់សមស្របណាមួយ។

កន្សោមអាទិភាព នាម

[កន់-សោម-អា-ទិ-ភាប] knosaomaatipheab≈

(ប្រវត្តិ.) ក្រុមការងារចលករនៃមន្ត្រីរាជការ ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសតាមលក្ខណវិនិច្ឆ័យកំណត់ សម្រាប់ធ្វើជាឧបករណ៍និងមធ្យោបាយបំពេញការងារអាទិភាពរបស់ស្ថាប័ន ឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរក្នុងរដ្ឋបាលសាធារណៈ ក្នុងរយៈពេលកំណត់សមស្របណាមួយ។

កប កិ., គុ.កិ.

[កប] kob

ប្រកបឥតទាស់ :

កបិចិត្ត

ចិត្តសាវា ចិត្តមិនទៀង។

កបិចិត្ត នាម

[កៈ-ប៉ិ-ចិត] kakbechet≈

ចិត្តសាវា ចិត្តមិនទៀង។

កបិលមហាព្រហ្ម

តួអង្គក្នុងរឿងព្រេង «ធម្មបាលកុមារ» ទាក់ទងនឹងពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលភ្នាល់ចាញ់ធម្មបាលកុមារ ហើយទ្រង់កាត់ព្រះសិរព្រះអង្គឯងតម្កល់ទុកនៅគុហាកែវធម្មមាលីនាទីភ្នំកៃលាស។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បុត្រីទាំងប្រាំពីររបស់ព្រះអង្គតែងតែប្ដូរវេនគ្នា ដង្ហែព្រះសិរនេះប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុមេរុរ

កបិលមហាព្រហ្ម នាម

[កៈ-បិល-មៈ-ហា-ព្រំ] kakbelmeakhaprum≈

តួអង្គក្នុងរឿងព្រេង «ធម្មបាលកុមារ» ទាក់ទងនឹងពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ ដែលភ្នាល់ចាញ់ធម្មបាលកុមារ ហើយទ្រង់កាត់ព្រះសិរព្រះអង្គឯងតម្កល់ទុកនៅគុហាកែវធម្មមាលីនាទីភ្នំកៃលាស។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បុត្រីទាំងប្រាំពីររបស់ព្រះអង្គតែងតែប្ដូរវេនគ្នា ដង្ហែព្រះសិរនេះប្រទក្សិណភ្នំព្រះសុមេរុរ

កបិលវត្ថុ

ឈ្មោះក្រុងកំណើតនៃព្រះសក្យមុនីគោតមក្នុងដែនឥណ្ឌា :

កបិលវត្ថុ នាម

[កៈ-បិល-វ័ត-ថុ] kobelvottho

ឈ្មោះក្រុងកំណើតនៃព្រះសក្យមុនីគោតមក្នុងដែនឥណ្ឌា :

កន្ធិងកន្ធាំង គុណកិរិយា b

កន្ធីង គុណនាម

កន្ធឹប គុណនាម

កន្ធុក គុណនាម

កន្ធុច គុណកិរិយា

កន្ធុល គុណកិរិយា

កន្ធួក គុណកិរិយា

កន្ធែក កិរិយាសព្ទ

កន្ធែក គុណនាម

កន្ធំថេត នាម

កន្យា នាម

កន្លង កិ., គុ.កិ.

កន្លងខ្នប់ នាម

កន្លងភ្នំ នាម

កន្លង់ នាម

កន្លង់ នាម

កន្លាញ់ គុ.កិ., គុ.

កន្លាញ់ គុណនាម

កន្លាត នាម

កន្លាត គុណនាម

កន្លាស់ នាម

កន្លាស់ នាម

កន្លាស់ នាម

កន្លុក បុព្វបទ

កន្លុះ នាម

កន្លើត នាម

កន្លើតចក នាម

កន្លៀត នាម

កន្លេង គុណនាម

កន្លែង នាម

កន្លោង ន., គុ.

កន្លះ គុណនាម

កន្លះប្លង់ នាម

កន្សុំ នាម

កន្សែង នាម

កន្សែង កិរិយាសព្ទ

កន្សែង នាម

កន្សែងដៃ នាម

កន្សែងពោះគោ នាម

កន្សែងយ័ន្ត នាម

កន្សែងរុំក នាម

កន្សែងស្រស់ នាម

កន្សៃ នាម

កន្សៃ នាម

កន្សៃសារពេជ្ញ នាម

កន្សោម នាម ១)

កន្សោម នាម ២)

កន្សោម នាម

កន្សោមតាឱ នាម

កន្សោមពង នាម

កន្សោមពាក្យ នាម

កន្សោមស្អិត នាម

កន្សោមអាទិភាព នាម

កប កិ., គុ.កិ.

កបិចិត្ត នាម

កបិលមហាព្រហ្ម នាម

កបិលវត្ថុ នាម