ស្លឹករឹត
English ចូល បង្កើតគណនី

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ាត់-ឋាន] kam

ហេតុជាទីតម្កល់នៃបរិកម្ម :

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ន់-តៈ-រ៉ាយ] kam

អន្តរាយនៃការងារ, ការវិនាសខូចខាតការងារ; អន្តរាយព្រោះកម្ម។

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ន់-តៈ-សាល] kam

សាលនៃការងារ, រោងសម្រាប់ធ្វើការរបរផ្សេងៗ។

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ៈ-បត់] kam

ផ្លូវឬគន្លងនៃកម្ម គឺដំណើររបស់អំពើអាក្រក់ឬល្អដែលសត្វលោកធ្វើដោយ កាយ វាចា ចិត្ត; ខាងអាក្រក់ហៅថា អកុសលកម្មបថ មាន ១០យ៉ាង, ខាងល្អហៅថា កុសលកម្មបថ មាន ១០យ៉ាង។

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ប៉ៈ-លិ-ពោត] kam

ការរវល់, កង្វល់ដោយការងារ, ការជាប់ចំពាក់ដោយកិច្ចការផ្សេងៗ។

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ៈ-វា-ចា] kam

ពាក្យសម្រាប់សូត្រប្រកាសជំនុំសង្ឃ ឱ្យដឹងក្នុងកិច្ចជាសង្ឃកម្មផ្សេងៗ តាមវិនយប្បញ្ញត្តិក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា :

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ៈ-វា-ចា-ចា] kam

ភិក្ខុជាអាចារ្យ អ្នកសូត្រនូវកម្មវាចា (លោកគ្រូសូត្រ)។

កម្ម នាម

[កាំ-វិ-បាក] kam

ផលរបស់កម្ម, ផលកម្ម (ជាបុណ្យឬជាបាប)។ :

កម្ម នាម

[កាំ-មុ័ស-សាត់-ធា] kam

ជំនឿចំពោះកម្ម, សេចក្ដីជឿនូវអំពើដែលត្រូវធ្វើ។

កម្ម នាម

[កាំ-ម៉ា-យ៉ៈ-តៈ-ណៈ] kam

កន្លែងធ្វើការងារ, ទីប្រជុំនៃការងារ។

កម្មករ

អ្នកធ្វើការដែលមិនទាន់ពេញសិទ្ធិឬបណ្ដោះអាសន្នក្នុងវិស័យណាមួយ :

កម្មករ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ក] kommokor

អ្នកធ្វើការដែលភាគច្រើនខាងហត្ថកម្មយកកម្រៃ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលអ្នកបម្រើតាមផ្ទះនិងនិយោជិត :

កម្មករ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ក-ជំ-នាញ] kommokor

អ្នកដែលមានឯកទេស ធ្វើការនៅក្នុងរោងចក្រ សហគ្រាស ឬការដ្ឋាន ដោយមានប្រាក់ឈ្នួល :

កម្មករ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ក-និ-យោ-ជិត] kommokor

(ច្ប.) ជនគ្រប់ប្រភេទនិងគ្រប់សញ្ជាតិ ដែលចុះកិច្ចសន្យាធ្វើការយកកម្រៃក្រោមការដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៀតឬតំណាងជារូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គល ជាសាធារណៈឬឯកជន។

កម្មករ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ក-បន់-ដែត] kommokor

អ្នកធ្វើការដែលមិនទាន់ពេញសិទ្ធិឬបណ្ដោះអាសន្នក្នុងវិស័យណាមួយ :

កម្មការ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-កា] kammokar

អ្នកធ្វើការ។

កម្មការី នាម

[កាំ-ម៉ៈ-កា-រ៉ី] kaammakkarei≈

(ម.ព. កម្មករ)។

កម្មទេសកាល

(ភាសា.) កម្មប្រើសម្រាប់សម្គាល់ ពេលវេលា, ទីកន្លែង, មធ្យោបាយ, ... :

កម្មទេសកាល នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ទេ-សៈ-កាល] ឬ [កាំ-ទេ-សៈ-កាល] kaammaktesakkal]rue[kaamtesakkal≈

(ភាសា.) កម្មប្រើសម្រាប់សម្គាល់ ពេលវេលា, ទីកន្លែង, មធ្យោបាយ, ... :

កម្មន្ត

សមត្ថភាពនៃកម្លាំងដែលធ្វើឱ្យវត្ថុផ្លាស់ទីឬមានចលនាតាមទិសដៅកម្លាំង។

កម្មន្ត នាម

[ក័ម-ម៉័ន] kmomno≈

សមត្ថភាពនៃកម្លាំងដែលធ្វើឱ្យវត្ថុផ្លាស់ទីឬមានចលនាតាមទិសដៅកម្លាំង។

កម្មបទ

(ភាសា.) កម្មប្រើជាមួយកិរិយាសកម្ម ដើម្បីឱ្យល្បះមានវេយ្យាករណភាព។ គេចែកកម្មបទជាពីរក្រុមគឺ កម្មបទផ្ទាល់ និង កម្មបទមិនផ្ទាល់ :

កម្មបទ នាម

[កាំ-ម៉ៈ-បត់] kaammakbta≈

(ភាសា.) កម្មប្រើជាមួយកិរិយាសកម្ម ដើម្បីឱ្យល្បះមានវេយ្យាករណភាព។ គេចែកកម្មបទជាពីរក្រុមគឺ កម្មបទផ្ទាល់ និង កម្មបទមិនផ្ទាល់ :

កម្មផល

(អ.សិ.) ទ្រឹស្ដីដែលបង្ហាញពីចំណងនៃអំពើនិងផលដែលបុគ្គលបានសាងឡើង :

កម្មផល នាម

[កាំ-ផល់] kamphol

(អ.សិ.) ទ្រឹស្ដីដែលបង្ហាញពីចំណងនៃអំពើនិងផលដែលបុគ្គលបានសាងឡើង :

កម្មពៀរ

(អ.សិ.) ផលអាក្រក់ដែលបុគ្គលបានទទួលដោយសារអំពើអាក្រក់ដែលបុគ្គលនោះបានប្រព្រឹត្តពីអតីតជាតិ (ពុទ្ធនិយម) :

កម្មពៀរ នាម

[កាំ-ពៀ] kaampie≈

(អ.សិ.) ផលអាក្រក់ដែលបុគ្គលបានទទួលដោយសារអំពើអាក្រក់ដែលបុគ្គលនោះបានប្រព្រឹត្តពីអតីតជាតិ (ពុទ្ធនិយម) :

កម្មភាព

(សេ.ហិ.) ភាពមានការងារធ្វើកើតឡើងក្នុងស្ថានភាពដែលមនុស្សម្នាក់គ្រប់អាយុធ្វើការ មានសមត្ថភាព មានបំណងធ្វើការស្វះស្វែងរកការងារធ្វើ និងអាចរកការងារធ្វើបាន :

កម្មភាព នាម

[កាំ-ម៉ៈ-ភាប] kommopheap

(សេ.ហិ.) ភាពមានការងារធ្វើកើតឡើងក្នុងស្ថានភាពដែលមនុស្សម្នាក់គ្រប់អាយុធ្វើការ មានសមត្ថភាព មានបំណងធ្វើការស្វះស្វែងរកការងារធ្វើ និងអាចរកការងារធ្វើបាន :

កម្មភ្នាក់ងារ

(ភាសា.) កម្មប្រើសម្រាប់សម្គាល់អ្នកធ្វើអំពើ នៅក្នុងល្បះកម្មវាចកៈ :

កម្មភ្នាក់ងារ នាម

[កាំ-ភ្នាក់-ងា] kaamphneakngea≈

(ភាសា.) កម្មប្រើសម្រាប់សម្គាល់អ្នកធ្វើអំពើ នៅក្នុងល្បះកម្មវាចកៈ :

កម្មវត្ថុ

(ទស្សនៈ.) មនុស្សណាម្នាក់ ក្រុមណាមួយឬអ្វីមួយ ទាំងរូបី ទាំងអរូបី ដែលទទួលរងអំពើ (ផ្លូវកាយឬផ្លូវចិត្ត) ពីប្រធានឬអ្នកធ្វើអំពើ :

កម្មវត្ថុ នាម ១)

[កាំ-ម៉ៈ-វាត់-ថុ] ឬ [កាំ-វាត់-ថុ] komvottho

រឿងនៃការងារ; សេចក្ដីបំព្រួញរឿងក្នុងសំបុត្រស្នាមផ្សេងៗ ដើម្បីឱ្យដឹងថាជា រឿងនេះ រឿងនោះ :

កម្មវត្ថុ នាម ២)

[កាំ-ម៉ៈ-វាត់-ថុ] ឬ [កាំ-វាត់-ថុ] komvottho

(ទស្សនៈ.) មនុស្សណាម្នាក់ ក្រុមណាមួយឬអ្វីមួយ ទាំងរូបី ទាំងអរូបី ដែលទទួលរងអំពើ (ផ្លូវកាយឬផ្លូវចិត្ត) ពីប្រធានឬអ្នកធ្វើអំពើ :

កម្មវាចក

ទម្រង់នៃល្បះ ដែលប្រធានរងអំពើ ហើយកម្មភ្នាក់ងារជាអ្នកធ្វើអំពើ។

កម្មវាចក នាម ១)

[កាំ-ម៉ៈ-វា-ចៈ-កៈ] ឬ [កាំ-ម៉ៈ-វា-ចក់] kaammakveachakkak]rue[kaammakveachka≈

ឈ្មោះវាចកមួយក្នុងវេយ្យាករណ៍បាលី។

កម្មវាចក នាម ២)

[កាំ-ម៉ៈ-វា-ចៈ-កៈ] ឬ [កាំ-ម៉ៈ-វា-ចក់] kaammakveachakkak]rue[kaammakveachka≈

ទម្រង់នៃល្បះ ដែលប្រធានរងអំពើ ហើយកម្មភ្នាក់ងារជាអ្នកធ្វើអំពើ។

កម្មវិធី

(ប.ព.) សុសវែរសម្រាប់បញ្ជាកុំព្យូទ័របំពេញការងារដូចជា កម្មវិធីវាយអត្ថបទ កម្មវិធីគូរប្លង់ កម្មវិធីគ្រប់គ្រងមូលទិន្នន័យ៘

កម្មវិធី នាម

[កាំ-ម៉ៈ-វិ-ធី] ឬ [កាំ-វិ-ធី] komvithi

របៀប ឬបែបផែននៃកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើ :

កម្មវិធី នាម

[កាំ-ម៉ៈ-វិ-ធី-សិក-សា] ឬ [កាំ-វិ-ធី-សិក-សា] komvithi

(វិ.អ.) សំណុំមុខវិជ្ជាដែលត្រូវបានរៀបចំឱ្យអ្នកសិក្សាទទួលបាននូវចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ សីលធម៌ និងសមត្ថភាពបន្តការសិក្សាពេញមួយជីវិតស្របតាមបញ្ញត្តិនៃច្បាប់ស្ដីពីការអប់រំ។

កម្មវិធី នាម

[កាំ-ម៉ៈ-វិ-ធី] ឬ [កាំ-វិ-ធី] komvithi

(ប.ព.) សុសវែរសម្រាប់បញ្ជាកុំព្យូទ័របំពេញការងារដូចជា កម្មវិធីវាយអត្ថបទ កម្មវិធីគូរប្លង់ កម្មវិធីគ្រប់គ្រងមូលទិន្នន័យ៘

កម្មវិស័យភាព នាម

[កាំ-វិ-សៃ-យ៉ៈ-ភាប] kaamvisaiyakpheab≈

សត្យានុមតិភាព, វត្ថុវិស័យភាព។

កម្មសិក្សា នាម

[កាំ-មៈ-សិក-សា] kaammeakseksa≈

ការហ្វឹកហាត់ការងារ :

កម្មសិទ្ធិ

(ច្ប.) សិទ្ធិពេញលេញជាម្ចាស់លើទ្រព្យ។ សិទ្ធិនេះរួមបញ្ចូលទាំងសិទ្ធិប្រើប្រាស់ សិទ្ធិអាស្រ័យផល និងសិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យ។

កម្មសិទ្ធិ នាម ១)

[កាំ-ម៉ៈ-សិត] kaammakset≈

វត្ថុដែលសម្រេចតាមអំណាចច្បាប់ថាជារបស់ខ្លួនដាច់ស្រេចហើយ, មុខការងារ ឬទ្រព្យសម្បត្តិដែលត្រូវសម្រេចបានមកលើខ្លួន :

កម្មសិទ្ធិ នាម ២)

[កាំ-ម៉ៈ-សិត] kaammakset≈

(ច្ប.) សិទ្ធិពេញលេញជាម្ចាស់លើទ្រព្យ។ សិទ្ធិនេះរួមបញ្ចូលទាំងសិទ្ធិប្រើប្រាស់ សិទ្ធិអាស្រ័យផល និងសិទ្ធិចាត់ចែងលើទ្រព្យ។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា

(ច្ប.) កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ ដែលអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសាមីលើទ្រព្យទាំងមូល។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-មៈ-សិត-ប៉័ញ-ញ៉ា] kaammeaksetbnhonha≈

សិទ្ធិរបស់បុគ្គលណាមួយ (ទោះបីជារូបវន្តបុគ្គលក្ដី នីតិបុគ្គលក្ដី) ដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិផ្ដាច់មុខទៅលើស្នាដៃឬក៏អ្វីផ្សេងទៀត ដែលជាផលផ្លែកើតចេញពីគំនិតបញ្ញារបស់ខ្លួន។ កម្មសិទ្ធិបញ្ញាចែកចេញជាពីរផ្នែកគឺ កម្មសិទ្ធិឧស្សាហកម្ម និងសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-ម៉ៈ-សិត-ធិ-ក] kaammaksetthika≈

(ច្ប.) រូបវន្តបុគ្គលឬនីតិបុគ្គលដែលមានសិទ្ធិពេញលេញជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើទ្រព្យ។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-ម៉ៈ-សិត-សៈ-មូ-ហៈ-ភាប] kaammaksetsakmuhakpheab≈

(ច្ប.) កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលមួយក្រុមដែលមានបុព្វសិទ្ធិរៀងៗខ្លួនទៅតាមច្បាប់កំណត់។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-ម៉ៈ-សិត-សា-ធា-រៈ-ណៈ] kaammaksetsatheareaknak≈

(ច្ប.) កម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋ ឬរបស់សមូហភាពដែនដីសាធារណៈ ឬនីតិបុគ្គលនៃនីតិសាធារណៈដែលមិនអាចលក់ដូរនិងមិនអាចកំណត់អាជ្ញាយុកាលបាន។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-ម៉ៈ-សិត-អែ-ក័ត-តៈ-ជន់] kaammaksetaaektatakchno≈

(ច្ប.) កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលតែម្នាក់ទោះជារូបវន្តបុគ្គលក្ដីឬនីតិបុគ្គលក្ដី។

កម្មសិទ្ធិបញ្ញា នាម

[កាំ-ម៉ៈ-សិត-អៈ-វិ-ភាក] kaammaksetaakvipheak≈

(ច្ប.) កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ ដែលអនុវត្តសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយសាមីលើទ្រព្យទាំងមូល។

កម្មិកសមាជិក

សមាជិកដែលមានការងារឬដែលប្រកបដោយការងារ គឺអ្នកដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលជួយបំពេញមុខការ ក្នុងសមាគមណាមួយដោយកម្លាំងកាយឬកម្លាំងទ្រព្យ។

កម្មិកសមាជិក នាម

[កាំ-មិ-កៈ-សៈ-ម៉ា-ជិក] kommiksomachik

សមាជិកដែលមានការងារឬដែលប្រកបដោយការងារ គឺអ្នកដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលជួយបំពេញមុខការ ក្នុងសមាគមណាមួយដោយកម្លាំងកាយឬកម្លាំងទ្រព្យ។

កម្រ

ការក្រ, ការលំបាក :

កម្រ នាម

[កំ-រ៉] kamror

ការក្រ, ការលំបាក :

កម្រង

ប្រជុំកោះដែលមានកោះធំតូចនៅបន្តគ្នាមានរាងជាខ្សែហៅថា កម្រងកោះ។

កម្រង នាម ១)

[កំ-រ៉ង] komrong

អ្វីៗដែលកើតអំពីក្រង :

កម្រង នាម ២)

[កំ-រ៉ង] komrong

បណ្ដុំ ប្រជុំ ចង្កោម, អ្វីដែលគេប្រមូលចងក្រង ឬរក្សាទុក :

កម្រង នាម

[កំ-រ៉ង-កោះ] komrong

ប្រជុំកោះដែលមានកោះធំតូចនៅបន្តគ្នាមានរាងជាខ្សែហៅថា កម្រងកោះ។

កម្រងកែវ

(អ.សិ.) ពាក្យពេចន៍រំលេចដោយសំនួនសម្ដីដែលអ្នកនិពន្ធឬកវីបានចងក្រងជាពាក្យរាយលាយចម្រុះដោយពាក្យចួនរណ្ដំ។

កម្រងកែវ នាម

[កំ-រ៉ង-កែវ] kamrngokaev≈

(អ.សិ.) ពាក្យពេចន៍រំលេចដោយសំនួនសម្ដីដែលអ្នកនិពន្ធឬកវីបានចងក្រងជាពាក្យរាយលាយចម្រុះដោយពាក្យចួនរណ្ដំ។

កម្រាប កិរិយាសព្ទ

[កំ-រ៉ាប] komrab

ធ្វើឱ្យក្រាប, ឱ្យរាប :

កម្រាល

របស់សម្រាប់ក្រាល, សម្រាប់ទ្រាប់, សម្រាប់រង :

កម្រាល នាម

[កំ-រ៉ាល] komral

របស់សម្រាប់ក្រាល, សម្រាប់ទ្រាប់, សម្រាប់រង :

កម្រាស់ គុ., ន.

[កំ-រ៉ាស់] komras

ទោលឬជម្រៅរបស់វត្ថុដែលរឹង :

កម្រិត

កន្លែងដែលក្រិត ដែលគូសចំណាំ; បញ្ញត្តិ :

កម្រិត នាម

[កំ-រ៉ិត] komrit

កន្លែងដែលក្រិត ដែលគូសចំណាំ; បញ្ញត្តិ :

កម្រិតជីវភាព

ស្តង់ដាសុខភាព សុខុមាលភាព និងសុភមង្គលរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម។

កម្រិតជីវភាព នាម

[កំ-រ៉ិត-ជី-វៈ-ភាប] kamretchiveakpheab≈

ស្តង់ដាសុខភាព សុខុមាលភាព និងសុភមង្គលរបស់មនុស្សក្នុងសង្គម។

កម្រិតតំប៉ុង

(គីមី.) លទ្ធភាពនៃសូលុយស្យុងតំប៉ុងមួយ ដើម្បីស្រូបប្រូតុងឬអ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រុកស៊ីដដោយមិនមានការប្រែប្រួលជាសំខាន់នៅក្នុង pH។

កម្រិតតំប៉ុង នាម

[កំ-រ៉ិត-តំ-ប៉ុង] kamrettambong≈

(គីមី.) លទ្ធភាពនៃសូលុយស្យុងតំប៉ុងមួយ ដើម្បីស្រូបប្រូតុងឬអ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រុកស៊ីដដោយមិនមានការប្រែប្រួលជាសំខាន់នៅក្នុង pH។

កម្រិតវប្បធម៌ នាម

[កំ-រ៉ិត-វ៉ាប់-ប៉ៈ-ធ័រ] komritvobbothor

កម្រិតសញ្ញាបត្របញ្ជាក់ពីការអប់រំដែលបានទទួល។

កម្រិន គុណនាម

[កំ-រ៉ិន] kamrin

ដែលក្រិន :

កម្រិន នាម

[កំ-រ៉ិន] kamrin

ការក្រិន, ភាពក្រិន។

កម្រើក កិរិយាសព្ទ

[កំ-រ៉ើក] kamrerk

កក្រើក, រំជួល :

កម្រៀម នាម

[កំ-រៀម] kamriem

អ្វីៗដែលក្រៀម :

កម្រៀវ នាម

[កំ-រៀវ] komriev

សត្វឬឈើដែលក្រៀវ :