Khmer Dictionary

ខ្វៀល កិរិយាសព្ទ

[ខ្វៀល] khviel≈

ចិតឆ្កៀលជុំវិញយកសាច់ខាងក្រៅ ឬសាច់ខាងក្នុងនៃវត្ថុអ្វីមួយ ចិតយកសាច់ចេញសម្រួលឱ្យផតតាមតម្រូវការ :

ខ្វេរ

ដែលកោងខុបដូចកង្វេរ។

ខ្វេរ គុណនាម

[ខ្វេ] khver

ដែលកោងខុបដូចកង្វេរ។

ខ្វេសខ្វាស

ដែលធ្វើចលនាទៅបានដោយលំបាក :

ខ្វេសខ្វាស គុ.កិ., គុ.

[ខ្វេស-ខ្វាស] khveskhveas≈

ដែលធ្វើចលនាទៅបានដោយលំបាក :

ខ្វេះ

លូកកេះដោយម្រាមដៃ, កាយដោយចង្អុលដៃ ឬ ដោយខ្នាយឱ្យមុត, ឱ្យដាច់, ឱ្យធ្លុះ។

ខ្វេះ កិរិយាសព្ទ

[ខ្វេះ] khveh

លូកកេះដោយម្រាមដៃ, កាយដោយចង្អុលដៃ ឬ ដោយខ្នាយឱ្យមុត, ឱ្យដាច់, ឱ្យធ្លុះ។

ខ្វែ បុព្វបទ

[ខ្វែ] khvae

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ប្រែ :

ខ្វែក

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានសម្បុរប្រផេះ កវែង បរិភោគត្រីជាអាហារ ចេញរកស៊ីតែវេលាយប់ វេលាថ្ងៃដេក។

ខ្វែក នាម

[ខ្វែក] khvaek

ឈ្មោះសត្វស្លាបមួយប្រភេទ មានសម្បុរប្រផេះ កវែង បរិភោគត្រីជាអាហារ ចេញរកស៊ីតែវេលាយប់ វេលាថ្ងៃដេក។

ខ្វែកត្រោក

ឈ្មោះសត្វបក្សីព្រៃមួយប្រភេទ មានរូបរាងដូចខ្វែក តែតូចជាង, មានប្រក្រតីរកស៊ីតាមជើងត្រោក។

ខ្វែកត្រោក នាម

[ខ្វែក-ត្រោក] khvaektraok

ឈ្មោះសត្វបក្សីព្រៃមួយប្រភេទ មានរូបរាងដូចខ្វែក តែតូចជាង, មានប្រក្រតីរកស៊ីតាមជើងត្រោក។

ខ្វែង

បឹងតូច, អូរ, ឬ ខ្ពបដែលនៅទទឹងបឹងណាមួយទៀត។

ខ្វែង នាម

[ខ្វែង] khvaeng

ឈើដែលគងភ្ជាប់គ្នា មួយទទឹង មួយបណ្ដោយ :

ខ្វែង កិរិយាសព្ទ

[ខ្វែង] khvaeng

គង, កាត់ទទឹងបណ្ដោយលើគ្នា :

ខ្វែង គុណកិរិយា

[ខ្វែង-ដៃ-ខ្វែង-ជើង] khvaeng

(សំនួន.) ដែលរចល់ ដែលខំប្រឹងរៀងខ្លួនគ្មានទំនេរ :

ខ្វែង នាម

[ខ្វែង] khvaeng

រានសម្រាប់ទ្រចង្អេរនាង។

ខ្វែង កិរិយាសព្ទ

[ខ្វែង] khvaeng

ផ្ទុយគ្នា, មិនស្របគ្នា :

ខ្វែង កិ., គុ.

[ខ្វែង-យោ-បល់] khvaeng

មានគំនិតឬយោបល់មិនត្រូវគ្នា, ដែលមានគំនិតយោបល់មិនស្របគ្នា :

ខ្វែង នាម

[ខ្វែង] khvaeng

បឹងតូច, អូរ, ឬ ខ្ពបដែលនៅទទឹងបឹងណាមួយទៀត។

ខ្វែត

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទស្រដៀងគ្នានឹងទន្លា តែមានឫសដូចជ្រៃក្រឹម; ស្រុកខ្លះហៅ កំប៉ែត។

ខ្វែត នាម

[ខ្វែត] khvaet

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទស្រដៀងគ្នានឹងទន្លា តែមានឫសដូចជ្រៃក្រឹម; ស្រុកខ្លះហៅ កំប៉ែត។

ខ្វែវ

ខ្វែវសម្រាប់កាប់បកស្មៅ។

ខ្វែវ នាម

[ខ្វែវ] khvaev

ប្រដាប់សម្រាប់កាប់ស្មៅ មានដងវែងដូចផ្គាក់។

ខ្វែវ នាម

[ខ្វែវ-បក] khvaev

ខ្វែវសម្រាប់កាប់បកស្មៅ។

ខ្វែះ

សូរឮតិចខ្លីដោយរបូត, រដក, របើក,។

ខ្វែះ គុណកិរិយា

[ខ្ចែស] khvaeah

អំពីដំណើររបូតឮសូរបន្តិចផង :

ខ្វែះ ឧទានសព្ទ

[ខ្ចែស] khvaeah

សូរឮតិចខ្លីដោយរបូត, រដក, របើក,។

ខ្វៃ

ចម្អិនដោយកម្ដៅក្នុងឡដោយមានលាបគ្រឿងផ្សំតាមរបៀបចិន, ដែលទាក់ទងនឹងរបៀបចម្អិនបែបនេះ :

ខ្វៃ កិ., គុ.

[ខ្វៃ] khvey≈

ចម្អិនដោយកម្ដៅក្នុងឡដោយមានលាបគ្រឿងផ្សំតាមរបៀបចិន, ដែលទាក់ទងនឹងរបៀបចម្អិនបែបនេះ :

ខ្វោក

សូរឮដោយហែកសំពត់ជាដើម :

ខ្វោក ឧទានសព្ទ

[ខ្វោក] khvaok

សូរឮដោយហែកសំពត់ជាដើម :

ខ្វោកខ្វាក

សូរឮដោយនិយាយខ្លាំងឥតសំច័យ ឬ សូរដោយហែកសំពត់ ហែកស្លឹកផ្សេងៗ។

ខ្វោកខ្វាក ឧទានសព្ទ

[ខ្វោក-ខ្វាក] khvaokkhvak

សូរឮដោយនិយាយខ្លាំងឥតសំច័យ ឬ សូរដោយហែកសំពត់ ហែកស្លឹកផ្សេងៗ។

ខ្វោះ

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ របូត, របើក របេះ ឱ្យប្លែកឡើង :

ខ្វោះ ឧទានសព្ទ

[ខ្វោះ] khvaoh

សូរឮដោយរបើក ឬ បើកឆ្នុកគ្របជាដើម។

ខ្វោះ គុណកិរិយា

[ខ្វោះ] khvaoh

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ របូត, របើក របេះ ឱ្យប្លែកឡើង :

ខ្វះ

ដែលមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មិនពេញលេញ។

ខ្វះ កិ., គុ.

[ខ្វះ] kvas

ដែលមិនគ្រប់តាមខ្នាតកម្រិត :

ខ្វះ កិ., គុ.

[ខ្វះ-ចន់-ឡោះ] kvas

ដែលមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មិនពេញលេញ។

ខ្វះខាត

មិនគ្រប់គ្រាន់ មិនពេញលេញ ខ្សត់ គ្មាន។

ខ្វះខាត កិ., គុ.

[ខ្វះ-ខាត] khveahkhat≈

មិនគ្រប់គ្រាន់ មិនពេញលេញ ខ្សត់ គ្មាន។

ខ្វះឈាម

ឈ្មោះជំងឺដែលបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមទាប :

ខ្វះឈាម នាម

[ខ្វះ-ឈាម] khveahchheam≈

ឈ្មោះជំងឺដែលបណ្ដាលឱ្យសម្ពាធឈាមទាប :

ខ្សត គុណកិរិយា

[ខ្សត] khsat

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ធូរ ឱ្យវិសេសឡើង :

ខ្សត់

ទ័លក្រ :

ខ្សត់ គុណនាម

[ខ្សត់] khsat

ទ័លក្រ :

ខ្សត់ខ្សោយ

ខ្វះខាត ខ្សត់ខ្លាំង មានតែបន្តិចបន្តួច។ ច្រើនប្រើសំដៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ :

ខ្សត់ខ្សោយ គុណនាម ១)

[ខ្សត់-ខ្សោយ] khastkhsaoy≈

ដែលមិនបរិបូរណ៍ ដែលមានតិចតួច ខ្វះខាត ក្រ :

ខ្សត់ខ្សោយ គុណនាម ២)

[ខ្សត់-ខ្សោយ] khastkhsaoy≈

ខ្វះខាត ខ្សត់ខ្លាំង មានតែបន្តិចបន្តួច។ ច្រើនប្រើសំដៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ :

ខ្សាក

សូរឮដោយពស់លូន ឬ អូសខ្សែ, ទាញខ្សែ :

ខ្សាក ឧទានសព្ទ

[ខ្សាក] khsak

សូរឮដោយពស់លូន ឬ អូសខ្សែ, ទាញខ្សែ :

ខ្សាច់

ផង់គ្រាប់ល្អិតរឹងដូចថ្មមានពន្លឺខ្លះឥតពន្លឺខ្លះ។ ខ្សាច់ដែលមានគ្រាប់ធំៗលាយផង ហៅថា ខ្សាច់ពងកន្ធរ។

ខ្សាច់ នាម

[ខ្សាច់] khsach

ផង់គ្រាប់ល្អិតរឹងដូចថ្មមានពន្លឺខ្លះឥតពន្លឺខ្លះ។ ខ្សាច់ដែលមានគ្រាប់ធំៗលាយផង ហៅថា ខ្សាច់ពងកន្ធរ។

ខ្សាច់កណ្ដាល

ឈ្មោះស្រុកមួយឋិតនៅទៀបដងទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តកណ្ដាល :

ខ្សាច់កណ្ដាល នាម

[ខ្សាច់-កន់-ដាល] khsachkondal

ឈ្មោះស្រុកមួយឋិតនៅទៀបដងទន្លេមេគង្គក្នុងខេត្តកណ្ដាល :

ខ្សាន

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ រូបរាងនិងទំហំប្រហែលនឹងត្រីផ្ទក់ តែសម្បុរថ្លា ហើយច្រើនតែនៅលើភ្នំ ឬលើដើមឈើដែលមានដក់ទឹក; ស្រុកខ្លះហៅ ត្រីផ្អោក។

ខ្សាន នាម

[ខ្សាន] khsan

ឈ្មោះត្រីមួយប្រភេទ រូបរាងនិងទំហំប្រហែលនឹងត្រីផ្ទក់ តែសម្បុរថ្លា ហើយច្រើនតែនៅលើភ្នំ ឬលើដើមឈើដែលមានដក់ទឹក; ស្រុកខ្លះហៅ ត្រីផ្អោក។

ខ្សាប

សូរនិយាយ ឬ ស្រែកឮធូរ ឮស្អកដូចសំឡេងទាឈ្មោល :

ខ្សាប ឧ., គុ.កិ.

[ខ្សាប] khsab

សូរនិយាយ ឬ ស្រែកឮធូរ ឮស្អកដូចសំឡេងទាឈ្មោល :

ខ្សាយ

ឈ្មោះស្រូវ ឬអង្ករដែលមិនមានជាតិស្អិតខ្លាំង សម្រាប់បរិភោគជាបាយ ឬ ជាចំណីផ្សេងៗ :

ខ្សាយ នាម

[ខ្សាយ] khsory

ឈ្មោះស្រូវ ឬអង្ករដែលមិនមានជាតិស្អិតខ្លាំង សម្រាប់បរិភោគជាបាយ ឬ ជាចំណីផ្សេងៗ :

ខ្សាវ

ដែលឮសូរសាវៗ :

ខ្សាវ ឧ., គុ.កិ.

[ខ្សាវ] khsav

ដែលឮសូរសាវៗ :

ខ្សឹកខ្សួល

យំអណ្ដឺតអណ្ដក ឆែតឆតតិចៗ, ដែលមានកិរិយារអាក់រអួលក្រស្រាក :

ខ្សឹកខ្សួល កិ., គុ.កិ.

[ខ្សឹក-ខ្សួល] khsoekkhsuol

យំអណ្ដឺតអណ្ដក ឆែតឆតតិចៗ, ដែលមានកិរិយារអាក់រអួលក្រស្រាក :

ខ្សឹប

និយាយតិចជិតត្រចៀក ដើម្បីមិនឱ្យអ្នកដទៃដែលនៅជិតខាងឮ។

ខ្សឹប កិរិយាសព្ទ

[ខ្សឹប] khsoeb

និយាយតិចជិតត្រចៀក ដើម្បីមិនឱ្យអ្នកដទៃដែលនៅជិតខាងឮ។

ខ្សឺត

សូរឮដោយដកដង្ហើម ឬ ដោយបឺតខ្សៀជាដើម :

ខ្សឺត កិរិយាសព្ទ a

[ខ្សឺត] khseut

បឺតស្រូបដោយច្រមុះ :

ខ្សឺត នាម b

[ខ្សឺត] khseut

ការបឺតស្រូបដោយច្រមុះ :

ខ្សឺត ឧទានសព្ទ

[ខ្សឺត] khseut

សូរឮដោយដកដង្ហើម ឬ ដោយបឺតខ្សៀជាដើម :

ខ្សុក

សំណុំធូបចំនួនប្រាំ ឬ ដប់បំពង់ :

ខ្សុក នាម

[ខ្សុក] khsok

សំណុំធូបចំនួនប្រាំ ឬ ដប់បំពង់ :

ខ្សុច

អំពីសូត្រ ឬ អំបោះ ដែលមានសរសៃមិនត្រង់ :

ខ្សុច កិរិយាសព្ទ

[ខ្សុច] khsoch

និយាយឱ្យទំនងឱ្យដឹងគ្នាជាមុនជាការស្ងាត់ :

ខ្សុច គុណនាម

[ខ្សុច] khsoch

អំពីសូត្រ ឬ អំបោះ ដែលមានសរសៃមិនត្រង់ :

ខ្សុយ

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ធូរ ឱ្យវិសេសឡើង :

ខ្សុយ គុណកិរិយា

[ខ្សុយ] khsoy

ពាក្យសម្រាប់ចម្រើនពាក្យ ធូរ ឱ្យវិសេសឡើង :

ខ្សុល

ដែលរលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះត្រូវទឹក ឬ ត្រូវកម្ដៅភ្លើង :

ខ្សុល គុ.កិ., គុ.

[ខ្សុល] khsol

ដែលរលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រោះត្រូវទឹក ឬ ត្រូវកម្ដៅភ្លើង :

ខ្សួល

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខ្សឹក :

ខ្សួល បុព្វបទ

[ខ្សួល] khsuol

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខ្សឹក :

ខ្សួស

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទដើមស្ទើរជាវល្លិ។

ខ្សួស នាម

[ខ្សួស] khsuos

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទដើមស្ទើរជាវល្លិ។

ខ្សៀ

ប្រដាប់សម្រាប់ជក់ថ្នាំ ឬ អាភៀនមានសណ្ឋានផ្សេងៗ។

ខ្សៀ នាម

[ខ្សៀ] khsie

ប្រដាប់សម្រាប់ជក់ថ្នាំ ឬ អាភៀនមានសណ្ឋានផ្សេងៗ។

ខ្សៀក

សូរឮតិចៗ ដោយប្រហារអ្វីៗនឹងអាវុធដ៏មុត ឬ ដោយខ្យល់បក់; ដោយអូសខ្សែតូចឆ្មារយ៉ាងឆាប់រហ័ស; ដោយពស់លូនយ៉ាងរហ័ស :

ខ្សៀក ឧទានសព្ទ

[ខ្សៀក] khsiek

សូរឮតិចៗ ដោយប្រហារអ្វីៗនឹងអាវុធដ៏មុត ឬ ដោយខ្យល់បក់; ដោយអូសខ្សែតូចឆ្មារយ៉ាងឆាប់រហ័ស; ដោយពស់លូនយ៉ាងរហ័ស :

ខ្សៀគ្រក់

ឈ្មោះខ្សៀមួយយ៉ាង មានដាក់ទឹកខាងក្នុង បឺតទៅឮសូរគ្រក់ៗ :

ខ្សៀគ្រក់ នាម

[ខ្សៀ-គ្រក់] khsiekrok

ឈ្មោះខ្សៀមួយយ៉ាង មានដាក់ទឹកខាងក្នុង បឺតទៅឮសូរគ្រក់ៗ :

ខ្សៀវ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខ្សឹប :

ខ្សៀវ បុព្វបទ

[ខ្សៀវ] khsiev

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ខ្សឹប :

ខ្សេវ

ដែលមានសូរតិចណាស់ (សំឡេង) :

ខ្សេវ នាម

[ខ្សេវ] khsev

ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ គេច្រើនប្រើធ្វើជាក្ដារក្រាល។

ខ្សេវ គុណនាម

[ខ្សេវ] khsev

ដែលមានសូរតិចណាស់ (សំឡេង) :

ខ្សែ

ខ្សែរាងមូលធ្វើពីលោហធាតុផ្សេងៗ ប្រើសម្រាប់ចង :

ខ្សែ នាម

[ខ្សែ] ksae

ប្រដាប់សម្រាប់ចង ធ្វើឬវេញដោយផ្ដៅ ដោយជក់ដូងឬសរសៃធ្មៃ, សូត្រជាដើម។

ខ្សែ នាម ១)

[ខ្សែ-កាប] ksae

ខ្សែលួសមួយសំណុំដែលស្រោបដោយជ័រកៅស៊ូឬប្លាស្ទិក ប្រើសម្រាប់នាំចរន្តអគ្គិសនី ឬ សញ្ញាណអគ្គិសនី ឬ សូរស័ព្ទជាដើម :

ខ្សែ នាម ២)

[ខ្សែ-កាប] ksae

ខ្សែលោហធាតុដែលកើតពីការវេញខ្សែលួសបញ្ចូលគ្នាឱ្យធំហើយមាំប្រើសម្រាប់យោងវត្ថុធ្ងន់ៗ :