ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

គឃៀរ

ដែលបែកញើសហៀរហូរសស្រាក់ :

គឃៀរ គុ.កិ., គុ.

[គ-ឃៀ] kokhier

ដែលបែកញើសហៀរហូរសស្រាក់ :

គឃ្លើន

ដែលមានអាការៈអង់អាចឥតញញើត, ងងើល, ជជើលឥតក្រែង :

គឃ្លើន គុ.កិ., គុ.

[គ-ឃ្លើន] kokhlaun

ដែលមានអាការៈអង់អាចឥតញញើត, ងងើល, ជជើលឥតក្រែង :

គង កិរិយាសព្ទ

[គង] kong

លើកវត្ថុដែលមានសណ្ឋានវែងដាក់សង្កត់លើអ្វីៗ តាមត្រូវការ ឬលើកជើង, លើកដៃដាក់លើគ្នា ឬដាក់លើអ្នកដទៃ :

គង គុ.កិ., គុ.

[គង] kong

ទាស់, ឆ្គង :

គង នាម

[គង] kong

គ្រឿងភ្លេង ឬ គ្រឿងសម្រាប់វាយឱ្យសញ្ញាគ្នា ធ្វើដោយលោហជាតិ មានសណ្ឋានមូល មានដោះផតខាងក្នុង :

គងពិសី

ឈ្មោះស្រុក ១ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

គងពិសី នាម

[គង-ពិ-សី] kongpisei

ឈ្មោះស្រុក ១ក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ :

គង់

អង្គុយ (រ.ស.) ; (ស.ស.) :

គង់ គុ., គុ.កិ.

[គង់] kong

សល់នៅ :

គង់ គុណនាម

[គង់] kong

ជាប់ស្វិតកាប់មិនមុត :

គង់ កិរិយាសព្ទ

[គង់] kong

អង្គុយ (រ.ស.) ; (ស.ស.) :

គង់តែ

មុខតែ, ប្រាកដជា, មុខជា :

គង់តែ គុណកិរិយា

[គង់-តែ] kongtae

មុខតែ, ប្រាកដជា, មុខជា :

គង់នៅ

ឋិតនៅ, សម្រេចឥរិយាបថទាំង ៤គឺ ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក (រ.ស.) ; (ស.ស.)។

គង់នៅ កិរិយាសព្ទ

[គង់-នៅ] kongnov

ឋិតនៅ, សម្រេចឥរិយាបថទាំង ៤គឺ ដើរ, ឈរ, អង្គុយ, ដេក (រ.ស.) ; (ស.ស.)។

គង់មាន គុណកិរិយា

[គង់-មាន] kngomean

នឹងមាន គង់តែ មុខជា :

គង់វង្ស

គង់ពូជវង្សនៅមិនសូន្យ, គង់ដំណែល ឬប្រពៃណីនៅដូចដើម :

គង់វង្ស កិ., គុ.

[គង់-វង់] kongvong

គង់ពូជវង្សនៅមិនសូន្យ, គង់ដំណែល ឬប្រពៃណីនៅដូចដើម :

គង់សំណុំ នាម

[គង់-សំ-ណុំ] kngosamnoam

សំណុំទឹកភ្លោះដែលមិនបែកនៅស្រោបទាំងទារកនិងសុកនៅពេលកើត។ តាមជំនឿខ្មែរជឿថា ទារកនោះមានគ្រូដើម គ្រូបាធ្យាយ ឬម្ដាយដើមតាមថែរក្សា :

គង់សំណុំ គុណនាម

[គង់-សំ-ណុំ] kngosamnoam

មាំ រឹង ខ្លាំង និង ពូកែ :

គង្គា

ឈ្មោះទន្លេធំ ១នៅក្នុងមជ្ឈិមប្រទេស ដែលមានក្បាលជាប់ពីភ្នំហិមាល័យ ហូរចុះមកដល់ក្រុងក័លក័ត្តា (Calculta) រហូតមកដល់សមុទ្រឥណ្ឌា។

គង្គា នាម

[គង់-គា] kongkea

ឈ្មោះទន្លេធំ ១នៅក្នុងមជ្ឈិមប្រទេស ដែលមានក្បាលជាប់ពីភ្នំហិមាល័យ ហូរចុះមកដល់ក្រុងក័លក័ត្តា (Calculta) រហូតមកដល់សមុទ្រឥណ្ឌា។

គង្គាន កិរិយាសព្ទ

[គង់-គាន] kongkean

រុករានចូលឥតញញើត :

គង្គួន

ចងចិត្តព្យាបាទ, ចងគំនុំមិនលែង; ច្រើននិយាយថា គុំគង្គួន ជាង។

គង្គួន កិរិយាសព្ទ

[គង់-គួន] kongkuon

ចងចិត្តព្យាបាទ, ចងគំនុំមិនលែង; ច្រើននិយាយថា គុំគង្គួន ជាង។

គង្វាល នាម

[គង់-វាល] kongveal

មនុស្សអ្នកឃ្វាលរក្សា :

គង្វាលសាស្ត្រ

ការសិក្សាអំពីវណ្ណកម្ម និងជីវិតរបស់គ្រូគង្វាល ឬលោកឪពុកសំខាន់ៗនៃវិហារគ្រិស្តសាសនាពីសតវត្សរ៍ទី១ដល់ទី៩នៃគ្រិស្តសករាជ។

គង្វាលសាស្ត្រ នាម

[គង់-វាល-សាស] kngovealsas

ការសិក្សាអំពីវណ្ណកម្ម និងជីវិតរបស់គ្រូគង្វាល ឬលោកឪពុកសំខាន់ៗនៃវិហារគ្រិស្តសាសនាពីសតវត្សរ៍ទី១ដល់ទី៩នៃគ្រិស្តសករាជ។

គជ នាម

[គៈ-ជៈ] ឬ [គច់] koch

ដំរី (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ)។

គជ នាម

[គៈ-ជៈ-ក] koch

ហ្វូងដំរី :

គជ នាម

[គៈ-ជៈ-និ-ក] koch

(ម.ព. គជករ)។

គជតា

ហ្វូងដំរី (ពាក្យប្រើក្នុងកាព្យ)។

គជតា នាម

[គៈ-ជៈ-តា] kochota

ហ្វូងដំរី (ពាក្យប្រើក្នុងកាព្យ)។

គជទន្ត នាម

[គៈ-ជៈ-ទ័ន] kochoton

ធ្មេញដំរី, ភ្លុកដំរី។

គជមុក្ដា

កែវមុក្ដាដែលកើតក្នុងក្បាលដំរី គឺគជ់ដំរី។

គជមុក្ដា នាម

[គៈ-ជៈ-មុ-ក្ដា] keakcheakmukda

កែវមុក្ដាដែលកើតក្នុងក្បាលដំរី គឺគជ់ដំរី។

គជសារ

ដំរីសារ, ដំរីមាឌធំសម្បើម។

គជសារ នាម

[គច់-ជៈ-សា] kochosar

ដំរីសារ, ដំរីមាឌធំសម្បើម។

គជសីហ៍

ឈ្មោះសត្វមានរូបដូចសិង្ហ តែមានប្រមោយដូចដំរី មាននិយាយតែក្នុងរឿងផ្សេងៗពីបុរាណ។

គជសីហ៍ នាម

[គៈ-ជៈ-សី] kochoseih

ឈ្មោះសត្វមានរូបដូចសិង្ហ តែមានប្រមោយដូចដំរី មាននិយាយតែក្នុងរឿងផ្សេងៗពីបុរាណ។

គជា

ដំរីទាំងឡាយ (ព.កា.)។

គជា នាម

[គៈ-ជា] kochea

ដំរីទាំងឡាយ (ព.កា.)។

គជេន្ទ្រ

អ្នកដែលជាធំខាងមុខការរក្សាដំរី, (ចៅហ្វាយដំរី គឺចៅហ្វាយក្រុមរក្សាដំរីព្រះរាជទ្រព្យ)។

គជេន្ទ្រ នាម ២)

[គៈ-ជេន] keakchen

អ្នកដែលជាធំខាងមុខការរក្សាដំរី, (ចៅហ្វាយដំរី គឺចៅហ្វាយក្រុមរក្សាដំរីព្រះរាជទ្រព្យ)។

គជ់

វត្ថុជាដុំដូចជាពក មានសាច់រឹងដូចកែវ កើតមានក្នុងសរីរកាយ ឬ ក្នុងក្បាលនៃសត្វទាំងឡាយ :

គជ់ នាម

[គច់] koch

វត្ថុជាដុំដូចជាពក មានសាច់រឹងដូចកែវ កើតមានក្នុងសរីរកាយ ឬ ក្នុងក្បាលនៃសត្វទាំងឡាយ :

គជ់មនុស្ស

វត្ថុរឹងជាដុំ ឬដូចពកកើតក្នុងសរីរកាយមនុស្ស មាននៅក្នុងក្បាលជាដើម។

គជ់មនុស្ស នាម

[គច់-ម-នុស] kchamonus

វត្ថុរឹងជាដុំ ឬដូចពកកើតក្នុងសរីរកាយមនុស្ស មាននៅក្នុងក្បាលជាដើម។

គជ្រា

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ។

គជ្រា នាម

[គច់-ជ្រា] kochrea

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ។

គណ នាម

[គន់] kon

ពួក; ក្រុម; បន; ហ្វូង។ មេគណ គឺមេពួក, មេក្រុម; នៅកម្ពុជរដ្ឋក្នុងសម័យសព្វថ្ងៃនេះ ប្រើជាសមណស័ក្ដិរបស់បព្វជិតដែលមានព្រះរាជក្រមឱ្យតាំងជាអធិបតីលើពួកបព្វជិតក្នុងខេត្តក្រៅ; ត្រូវសម្ដេចព្រះសង្ឃនាយក ឬសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជតាមគណៈ តាំងជាឋានានុក្រម ទីព្រះគ្រូសិន, តមកសម្ដេចព្រះប

គណនា

ការរាប់, ដំណើររាប់ឱ្យដឹងចំនួន ឱ្យឃើញប្រាកដ ជាប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ។

គណនា កិរិយាសព្ទ

[គៈ-ណៈ-នា] konanea

រាប់ចំនួន គិតលេខតាមក្បួនគណិតវិទ្យា :

គណនា នាម

[គៈ-ណៈ-នា] konanea

ការរាប់, ដំណើររាប់ឱ្យដឹងចំនួន ឱ្យឃើញប្រាកដ ជាប៉ុណ្ណេះប៉ុណ្ណោះ។

គណនី

គណនីនៅក្នុងធនាគារឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលអតិថិជនដាក់ប្រាក់សន្សំហើយទទួលបានការប្រាក់។

គណនី នាម

[គៈ-ណៈ-នី] knek nei

ការរាប់; បញ្ជី ឬ តារាងគិតគូរប្រាក់ចំណូលចំណាយ :

គណនី នាម ១)

[គៈ-ណៈ-នី] knek nei

(ប.ព.) ការអនុញ្ញាតប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រឬសេវាកុំព្យូទ័រ ដោយមានអត្ថនាមនិងកំណត់ត្រាចាំបាច់ផ្សេងៗទៀតដែលជួយដល់ការតាមដានអ្នកប្រើប្រាស់។

គណនី នាម ២)

[គៈ-ណៈ-នី] knek nei

(សេ.ហិ.) សិទ្ធិទទួលការទូទាត់ថ្លៃទំនិញដែលបានលក់ឬបានជួល ឬថ្លៃសេវាកម្មដែលមិនមែនជាលិខិតស្នាមឬកិច្ចសន្យាលក់ដែលមានកិច្ចធានាតាមច្បាប់ ស្ដីពីប្រតិបត្តិការដែលមានកិច្ចធានា។

គណនី នាម

[គៈ-ណៈ-នី-ចៈ-រ៉ន់] knek nei

គណនីនៅក្នុងធនាគារឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលអតិថិជនដាក់ប្រាក់សម្រាប់ធ្វើប្រតិបត្តិការធុរកិច្ចប្រចាំថ្ងៃដើម្បីងាយប្រើប្រាស់និងគ្រប់គ្រង។

គណនី នាម

[គៈ-ណៈ-នី-ប័ញ-ញ៉ើ] knek nei

គណនីនៅក្នុងធនាគារឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលអតិថិជនដាក់ប្រាក់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព រក្សាបាននូវការសម្ងាត់ និងទទួលបាននូវអត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម។

គណនី នាម

[គៈ-ណៈ-នី-សន់-សំ] knek nei

គណនីនៅក្នុងធនាគារឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលអតិថិជនដាក់ប្រាក់សន្សំហើយទទួលបានការប្រាក់។

គណនីកម្ម

(ប.ព.) ការតាមដានសកម្មភាពអ្នកប្រើបណ្ដាញក្នុងអំឡុងពេលភ្ជាប់ រួមមានរយៈពេលនៃការប្រើ ចំនួនទិន្នន័យផ្លាស់ប្ដូរ និង សេវា។ល។

គណនីកម្ម នាម

[គៈ-ណៈ-នី-កាំ] keaknaknikaam

(ប.ព.) ការតាមដានសកម្មភាពអ្នកប្រើបណ្ដាញក្នុងអំឡុងពេលភ្ជាប់ រួមមានរយៈពេលនៃការប្រើ ចំនួនទិន្នន័យផ្លាស់ប្ដូរ និង សេវា។ល។

គណនីយដ្ឋាន

ទីកន្លែងនៃគណនី; តុឬការិយាល័យសម្រាប់រាប់ប្រាក់ចេញចូល។

គណនីយដ្ឋាន នាម

[គៈ-ណៈ-នី-យ៉ាត់-ឋាន] kononiydthan

ទីកន្លែងនៃគណនី; តុឬការិយាល័យសម្រាប់រាប់ប្រាក់ចេញចូល។

គណនេយ្យ

ការកត់ត្រាជាប្រព័ន្ធនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអំពីប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន អង្គភាពឬស្ថាប័នណាមួយ។

គណនេយ្យ នាម

[គៈ-ណៈ-នៃ] kononeyy

ការកត់ត្រាជាប្រព័ន្ធនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយអំពីប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុរបស់ក្រុមហ៊ុន អង្គភាពឬស្ថាប័នណាមួយ។

គណនេយ្យករ

បុគ្គលដែលមានគុណវុឌ្ឍិក្នុងការកត់ត្រានិងការរក្សាបញ្ជីចំណូលចំណាយ, ការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សវនកម្មនិងវិភាគគណនី និងការផ្ដល់យោបល់លើបញ្ញត្តិពន្ធនានានិងឱកាសវិនិយោគ។

គណនេយ្យករ នាម

[គៈ-ណៈ-នៃ-យៈ-ក] kononeyyokor

បុគ្គលដែលមានគុណវុឌ្ឍិក្នុងការកត់ត្រានិងការរក្សាបញ្ជីចំណូលចំណាយ, ការរៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់សវនកម្មនិងវិភាគគណនី និងការផ្ដល់យោបល់លើបញ្ញត្តិពន្ធនានានិងឱកាសវិនិយោគ។

គណនេយ្យភាព

ទស្សនាទានមួយនៃក្រមសីលធម៌និងអភិបាលកិច្ច ដែលមានអត្ថន័យទូលំទូលាយ និង អាចត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងវិស័យសាធារណៈ វិស័យឯកជន និង សង្គមស៊ីវិល ដោយសំដៅទៅលើការទទួលស្គាល់និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសកម្មភាព ការសម្រេចចិត្ត និង គោលនយោបាយដែលបានអនុវត្តនៅក្នុងតួនាទី ភារកិច្ច និង ដែនសមត្

គណនេយ្យភាព នាម ១)

[គៈ-ណៈ-នៃ-យៈ-ភាប] keaknakneyyeakpheab

ភាពអាចគណនាបាន ភាពអាចទទួលខុសត្រូវបាន ឬ ភាពអាចពន្យល់បាន។

គណនេយ្យភាព នាម ២)

[គៈ-ណៈ-នៃ-យៈ-ភាប] keaknakneyyeakpheab

ទស្សនាទានមួយនៃក្រមសីលធម៌និងអភិបាលកិច្ច ដែលមានអត្ថន័យទូលំទូលាយ និង អាចត្រូវបានគេប្រើនៅក្នុងវិស័យសាធារណៈ វិស័យឯកជន និង សង្គមស៊ីវិល ដោយសំដៅទៅលើការទទួលស្គាល់និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសកម្មភាព ការសម្រេចចិត្ត និង គោលនយោបាយដែលបានអនុវត្តនៅក្នុងតួនាទី ភារកិច្ច និង ដែនសមត្

គណបក្ខ នាម

[គៈ-ណៈ-ប៉ាក់] konabakkhar

ពួក, ក្រុម, បន។ ពាក្យ "គណ" និង "បក្ខ" ទាំងពីរនេះមានន័យស្រដៀងគ្នាទេ, តែប្រើភ្ជាប់គ្នាដូច្នេះ គឺគ្រាន់តែបន្តពាក្យឱ្យបានវែងបន្តិច ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការអានប៉ុណ្ណោះ។

គណបក្ស នាម

[គៈ-ណៈ-ប៉ាក់] konobok

(ម.ព. គណបក្ខ)។

គណបក្ស នាម

[គៈ-ណៈ-ប៉ាក់-នៈ-យោ-បាយ] ឬ [គៈ-ណៈ-ប៉ាក់-ន-យោ-បាយ] konobok

ក្រុមមនុស្សដែលមានទស្សនៈនយោបាយដូចគ្នា ហើយប្រតិបត្តិសកម្មភាពរួមមួយ ដើម្បីឈានទៅគ្រប់គ្រងអំណាចនិងអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់ខ្លួន។

គណបូរកៈ

សង្ឃឬភិក្ខុអ្នកមកជួយបំពេញ ឬជួយបង្គ្រប់ចំនួនសង្ឃ – សម្រាប់ធ្វើសង្ឃកម្មឱ្យត្រឹមត្រូវតាមវិន័យក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។

គណបូរកៈ នាម

[គៈ-ណៈ-ប៉ូ-រ៉ៈ-កៈ] keaknakbourakkak

សង្ឃឬភិក្ខុអ្នកមកជួយបំពេញ ឬជួយបង្គ្រប់ចំនួនសង្ឃ – សម្រាប់ធ្វើសង្ឃកម្មឱ្យត្រឹមត្រូវតាមវិន័យក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។

គណព័គ្គ នាម

[គៈ-ណៈ-ព័ក] keaknakpka

(ម.ព. គណបក្ខ)។

គណិតវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រខាងគណនា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពី នព្វន្ត ធរណីមាត្រ ពីជគណិត​ គណិតវិទ្យាវិភាគ គណិតវិទ្យាគណនាជាដើម ហើយសិក្សាអំពីបរិមាណ ទំហំ​លំដាប់​ទម្រង់​និងលក្ខណៈរបស់វាដោយប្រើប្រាស់ចំនួននិងនិម្មិតសញ្ញា។

គណិតវិទ្យា នាម

[គៈ-ណិត-វិត-ទ្យា] keaknetvittyea

វិទ្យាសាស្ត្រខាងគណនា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពី នព្វន្ត ធរណីមាត្រ ពីជគណិត​ គណិតវិទ្យាវិភាគ គណិតវិទ្យាគណនាជាដើម ហើយសិក្សាអំពីបរិមាណ ទំហំ​លំដាប់​ទម្រង់​និងលក្ខណៈរបស់វាដោយប្រើប្រាស់ចំនួននិងនិម្មិតសញ្ញា។

គណេស

ឈ្មោះទេវតាមានក្បាលជាដំរី ជាបុត្រព្រះឥសូរ។ ក្លាយមកពីពាក្យ វិឃ្នេស។

គណេស នាម

[គៈ-ណេស] kones

ឈ្មោះទេវតាមានក្បាលជាដំរី ជាបុត្រព្រះឥសូរ។ ក្លាយមកពីពាក្យ វិឃ្នេស។

គណៈ

ក្រុមនៃភិក្ខុសង្ឃ។

គណៈ នាម

[គៈ-ណៈ] knak

ពួក; ក្រុម; បន; ហ្វូង។

គណៈ នាម

[រ័ត-មន់-ត្រី-គៈ-ណៈ] knak

ក្រុមនៃរដ្ឋមន្ត្រី។

គណៈ នាម

[សង់-ឃៈ-គៈ-ណៈ] ឬ [សង់-គៈ-ណៈ] knak

ក្រុមនៃភិក្ខុសង្ឃ។

គណៈកម្មការ

ជនមួយក្រុមឬក្រុមជំនុំដែលចាត់តាំងឡើង ដោយពិធីបោះឆ្នោតឬដោយការជ្រើសតាំង សម្រាប់ឱ្យពិនិត្យកិច្ចការណាមួយដាច់មុខដោយឡែក :

គណៈកម្មការ នាម

[គៈ-ណៈ-កាំ-ម៉ៈ-កា] konakkammokar

ជនមួយក្រុមឬក្រុមជំនុំដែលចាត់តាំងឡើង ដោយពិធីបោះឆ្នោតឬដោយការជ្រើសតាំង សម្រាប់ឱ្យពិនិត្យកិច្ចការណាមួយដាច់មុខដោយឡែក :

គណៈកម្មាធិការ

សមាជិកមួយក្រុមដែលតាំងឡើងក្នុងក្រសួងរាជការ ឬ ក្នុងសភាដើម្បីឱ្យប្រតិបត្តិសម្រេចការណាមួយ :

គណៈកម្មាធិការ នាម

[គៈ-ណៈ-កាំ-ម៉ា-ធិ-កា] konakkammeathikar

សមាជិកមួយក្រុមដែលតាំងឡើងក្នុងក្រសួងរាជការ ឬ ក្នុងសភាដើម្បីឱ្យប្រតិបត្តិសម្រេចការណាមួយ :

គណៈបក្ខ

ពាក្យផ្សំដោយសន្មតិប្រើ មានអត្ថន័យថា ពួកមានគ្នាច្រើន ឬថា ពួកទីទៃពីគ្នា; ប្រើជា គណព័គ្គ ក៏បាន។