វចនានុក្រមខ្មែរ

ដកសក់ ឬកោរសក់ក្រឡឹងជាជ្រលងតូចត្រង់កណ្ដាលទុកឱ្យមានលំនាំដូចជាជុក ជាលម្អដោយយ៉ាងរបស់ស្ត្រី (ទុកសក់បែបនេះមានប្រើខ្លះតែក្នុងសម័យពីដើម, លើកលែងប្រើតាំងពីក្នុងកាលចុងរាជ្យ នៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តមរៀងមក)។

ជុក គុ.កិ., គុ.

[ជុក] chuk

ដែលទ្រុបទ្រុល, ណែនណាន់, ទ្រលោម :

ជុក នាម

[ជុក] chuk

កំប៉ូតសក់ ឬផ្នួងសក់ (នៃកុមារឬកុមារី) ដែលកោរទុកឱ្យនៅតែត្រង់បង្ហើយ :

ជុក កិរិយាសព្ទ

[កាត់-ជុក] chuk

(ម.ព. ដកជុក)។

ជុក កិរិយាសព្ទ

[ដក-ជុក] chuk

ដកសក់ ឬកោរសក់ក្រឡឹងជាជ្រលងតូចត្រង់កណ្ដាលទុកឱ្យមានលំនាំដូចជាជុក ជាលម្អដោយយ៉ាងរបស់ស្ត្រី (ទុកសក់បែបនេះមានប្រើខ្លះតែក្នុងសម័យពីដើម, លើកលែងប្រើតាំងពីក្នុងកាលចុងរាជ្យ នៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តមរៀងមក)។

ជុច

ប្រដាប់នេសាទត្រីមួយប្រភេទ ត្បាញប្រទាក់ជាក្រឡាដោយបន្ទោះផ្ដៅជាដើម មានសណ្ឋានទ្រវែង ត្បាញភ្ជិតបាត ទុកមាត់ឱ្យនៅច្រហ សម្រាប់ដាក់ត្រីធំឱ្យស្ទុះចូលជាប់ថយក្រោយពុំរួច :

ជុច នាម

[ជុច] chuch

ប្រដាប់នេសាទត្រីមួយប្រភេទ ត្បាញប្រទាក់ជាក្រឡាដោយបន្ទោះផ្ដៅជាដើម មានសណ្ឋានទ្រវែង ត្បាញភ្ជិតបាត ទុកមាត់ឱ្យនៅច្រហ សម្រាប់ដាក់ត្រីធំឱ្យស្ទុះចូលជាប់ថយក្រោយពុំរួច :

ជុណ្ហប័ក្ខ

ចំណែកខែខាងព្រះចន្ទ្រភ្លឺ គឺចំណែកខាងខ្នើត។

ជុណ្ហប័ក្ខ នាម

[ជុន-ហៈ-ប៉័ក] chunhbakkh

ចំណែកខែខាងព្រះចន្ទ្រភ្លឺ គឺចំណែកខាងខ្នើត។

ជុតិមតី

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុតិមតី គុណនាម

[ជុ-តិ-មៈ-តី] chutemeaktei≈

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុតិមន្ត

ដែលមានសេចក្ដីរុងរឿង, ដែលមានពន្លឺត្រចះ។

ជុតិមន្ត គុណនាម

[ជុ-តិ-ម៉ន់] chutemon

ដែលមានសេចក្ដីរុងរឿង, ដែលមានពន្លឺត្រចះ។

ជុតិមន្តី

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុតិមន្តី គុណនាម

[ជុ-តិ-ម៉ន់-តី] chutemnotei≈

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុតិមា

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុតិមា គុណនាម

[ជុ-តិ-ម៉ា] chutema≈

(ម.ព. ជុតិមន្ត)។

ជុល

ចាក់ស្រែះ, ដេរព្រាងជាមុន :

ជុល កិរិយាសព្ទ

[ជុល] chul≈

ចាក់ស្រែះ, ដេរព្រាងជាមុន :

ជុលី

ម្រាមដៃ, ក្រពុំម្រាមដៃ (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

ជុលី នាម

[ជុ-លី] chuli

ម្រាមដៃ, ក្រពុំម្រាមដៃ (ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ) :

ជុំ

ដំណើរវង់វិលចួបមកកន្លែងដដែលវិញ :

ជុំ កិ., គុ.កិ.

[ជុំ] jum

មូលគ្នា។

ជុំ នាម

[ជុំ] jum

ដំណើរវង់វិលចួបមកកន្លែងដដែលវិញ :

ជុំកន្លង់

ដែលព័ទ្ធជុំចួបជិតឥតមានចន្លោះ (និយាយចំពោះតែស្រម៉ល័ខនិងស្រកាជើងមាន់) :

ជុំកន្លង់ គុ., ន.

[ជុំ-កន់-ឡង់] chuumkonlong

ដែលព័ទ្ធជុំចួបជិតឥតមានចន្លោះ (និយាយចំពោះតែស្រម៉ល័ខនិងស្រកាជើងមាន់) :

ជុំជិត

មូលមិត្ត, ផ្ដុំគ្នាច្រើនមីរដេរដាស, ដែលចោមរោមហ៊ុមព័ទ្ធជិត :

ជុំជិត គុណកិរិយា

[ជុំ-ជិត] chuumchit

មូលមិត្ត, ផ្ដុំគ្នាច្រើនមីរដេរដាស, ដែលចោមរោមហ៊ុមព័ទ្ធជិត :

ជុំទិស

គ្រប់ទីកន្លែង, គ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន :

ជុំទិស គុណកិរិយា

[ជុំ-ទឹស] chuumtoes≈

គ្រប់ទីកន្លែង, គ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន :

ជុំរុំ

ដែលជួបជុំមូលគ្នាឥតមានសល់ម្នាក់ :

ជុំរុំ គុណកិរិយា

[ជុំ-រុំ] chuumruum

ដែលជួបជុំមូលគ្នាឥតមានសល់ម្នាក់ :

ជុំវិញ

ដែលព័ទ្ធរុំពីខាងក្រៅ :

ជុំវិញ ធ.

[ជុំ-វិញ] chuumvinh

ដែលព័ទ្ធរុំពីខាងក្រៅ :

ជុះ កិរិយាសព្ទ

[ជុះ] chuh

បន្ទោឧច្ចារៈ (ព.សា.) ; ពាក្យរាបសាថា ដោះទុក្ខសត្វធំ; ពាក្យខ្ពស់ថា បន្ទោឧច្ចារៈ, បន្ទោបង់ឧច្ចារៈ, ធ្វើឧច្ចារកិច្ច។

ជូជក

គ្រោះធ្ងន់ដូចតាជូជក ដែលបរិភោគអាហារច្រើនជ្រុលហួសប្រមាណទាល់តែចាក់ច្រាសស្លាប់ខ្លួនអសារឥតការ ខានបានប្រើប្រាស់ចាយវាយទ្រព្យសម្បត្តិដែលព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន ជាតម្លៃលោះនាងក្រឹស្នានិងជាលី។

ជូជក នាម

[ជូ-ជក់] chuchok

ឈ្មោះព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ជាស្មូម មានក្នុងរឿងវេស្សន្តរជាតក។

ជូជក នាម

[គ្រោះ-ជូ-ជក់] chuchok

គ្រោះធ្ងន់ដូចតាជូជក ដែលបរិភោគអាហារច្រើនជ្រុលហួសប្រមាណទាល់តែចាក់ច្រាសស្លាប់ខ្លួនអសារឥតការ ខានបានប្រើប្រាស់ចាយវាយទ្រព្យសម្បត្តិដែលព្រះបាទស្រីសញ្ជ័យ ទ្រង់ប្រោសព្រះរាជទាន ជាតម្លៃលោះនាងក្រឹស្នានិងជាលី។