Khmer Dictionary

ជីទួតមួយ នាម

[ជី-ទួត-មួយ] chituotmuoy

បងប្អូនរួមទួតជាមួយគ្នា។

ជីប កិរិយាសព្ទ

[ជីប] chib

រឹតរួមបត់បង្រួញជាផ្នត់ :

ជីប គុណនាម

[ជីប] chib

ដែលគេជីបហើយ :

ជីបអូចៗ

(ព.សា.) ពាក្យសម្រាប់និយាយសំដៅដល់ចលនានៃមាត់ជាដើមដែលបើកបិទបន្តិចៗចុះឡើងៗញយដង។ បើនៅក្នុងពេលសូត្រធម៌ ស្ដោះផ្លុំ បន់ស្រន់ រអ៊ូរទាំជាដើម គឺមានបន្លឺនូវសំឡេងតិចៗមិនឱ្យអ្នកផ្សេងឮ :

ជីបអូចៗ គុណកិរិយា

[ជីប-អូច-ជីប-អូច] chibaouchchibaouch≈

(ព.សា.) ពាក្យសម្រាប់និយាយសំដៅដល់ចលនានៃមាត់ជាដើមដែលបើកបិទបន្តិចៗចុះឡើងៗញយដង។ បើនៅក្នុងពេលសូត្រធម៌ ស្ដោះផ្លុំ បន់ស្រន់ រអ៊ូរទាំជាដើម គឺមានបន្លឺនូវសំឡេងតិចៗមិនឱ្យអ្នកផ្សេងឮ :

ជីព នាម

[ជីប] chip

ជីវិត; ច្រើននិយាយថា ជីពជន្ម ឬ ជន្មជីព។

ជីពចរ

កម្លាំង, សំទុះ, ដង្ហើមនៃសរសៃលោហិតដែលកម្រើកលោតៗ នៅសព៌ាង្គកាយ។

ជីពចរ នាម

[ជីប-ច] chipochor

កម្លាំង, សំទុះ, ដង្ហើមនៃសរសៃលោហិតដែលកម្រើកលោតៗ នៅសព៌ាង្គកាយ។

ជីភីអេស

ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងសកលនៃឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក :

ជីភីអេស នាម

[ជី-ភី-អេស] chiphiaes≈

ប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងសកលនៃឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក :

ឈ្មោះដំណាំមួយពួក សម្រាប់ប្រើស្លឹកជារបោយ ឬបង់បំបាត់ក្លិនរសឆ្អាប; ជីរមានច្រើនយ៉ាងគឺ ជីរនាងវង, ជីរលីងលាក់, ជីរស្លឹកគ្រៃ, ជីរអង្កាម ជាដើម។ បណ្ដាជីរទាំងនុះ ជីរខ្លះមានគ្រាប់ទុំប្រើត្រាំទឹកឱ្យរីក ហើយលាយស្ករធ្វើជាបង្អែមបាន។

ជីរ នាម

[ជី] chir

ឈ្មោះដំណាំមួយពួក សម្រាប់ប្រើស្លឹកជារបោយ ឬបង់បំបាត់ក្លិនរសឆ្អាប; ជីរមានច្រើនយ៉ាងគឺ ជីរនាងវង, ជីរលីងលាក់, ជីរស្លឹកគ្រៃ, ជីរអង្កាម ជាដើម។ បណ្ដាជីរទាំងនុះ ជីរខ្លះមានគ្រាប់ទុំប្រើត្រាំទឹកឱ្យរីក ហើយលាយស្ករធ្វើជាបង្អែមបាន។

ជីរណា

ការរំលាយអាហារ :

ជីរណា នាម

[ជី-រ៉ៈ-ណា] chirona

ការរំលាយអាហារ :

ជីរណិក

ដែលទាក់ទងនឹងការរំលាយអាហារ :

ជីរណិក គុណនាម

[ជី-រ៉ៈ-ណិក] chiraknek≈

ដែលទាក់ទងនឹងការរំលាយអាហារ :

ជីរណីយ

ដែលងាយរំលាយ (អាហារ)។

ជីរណីយ គុណនាម

[ជី-រ៉ៈ-ណី] chiraknei≈

ដែលងាយរំលាយ (អាហារ)។

ជីរណីយភាព

ភាពងាយរំលាយ (អាហារ)។

ជីរណីយភាព នាម

[ជី-រ៉ៈ-ណី-យៈ-ភាប] chirakneiyeakpheab≈

ភាពងាយរំលាយ (អាហារ)។

ជីរទ្រមឹង

(ម.ព. ទ្រមាំង{¥¥}១{££})។

ជីរទ្រមឹង នាម

[ជី-ទ្រ-មឹង] chitromoeng≈

(ម.ព. ទ្រមាំង១)។

ជីលា

មាតា ឬបិតារបស់លួត។

ជីលា នាម

[ជី-លា] chilea

មាតា ឬបិតារបស់លួត។

ជីលួត

មាតា ឬបិតារបស់ជីទួត។

ជីលួត នាម

[ជី-លួត] chiluot

មាតា ឬបិតារបស់ជីទួត។

ជីលួតមួយ

បងប្អូនរួមលួតជាមួយគ្នា។

ជីលួតមួយ នាម

[ជី-លួត-មួយ] chiluotmuoy

បងប្អូនរួមលួតជាមួយគ្នា។

ជីវកជីវាក

សត្វប៉ោលតោក (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យ ឬ កាព្យទេស្នា)។

ជីវកជីវាក នាម

[ជី-វក់-ជី-វាក] chivakchiveak

សត្វប៉ោលតោក (ច្រើនប្រើតែក្នុងកាព្យ ឬ កាព្យទេស្នា)។

ជីវគីមីវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីសមាសធាតុនិងប្រតិកម្មគីមីក្នុងភាវៈមានជីវិត :

ជីវគីមីវិទ្យា នាម

[ជី-វៈ-គី-មី-វិត-ទ្យា] chiveakkimivittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីសមាសធាតុនិងប្រតិកម្មគីមីក្នុងភាវៈមានជីវិត :

ជីវង្គត

ទៅចាកជីវិតហើយ គឺស្លាប់ហើយ។

ជីវង្គត កិរិយាសព្ទ

[ជី-វង់-គត់] chivngkot

ទៅចាកជីវិតហើយ គឺស្លាប់ហើយ។

ជីវជាតិ

រសជាតិសំខាន់ដែលមានប្រចាំនៅក្នុងអាហារក្នុងគ្រឿងបរិភោគគ្រប់ប្រភេទ សម្រាប់ទ្រទ្រង់នូវសុខភាពនៃមនុស្សនិងសត្វ។

ជីវជាតិ នាម

[ជី-វៈ-ជាត] chivcheat

រសជាតិសំខាន់ដែលមានប្រចាំនៅក្នុងអាហារក្នុងគ្រឿងបរិភោគគ្រប់ប្រភេទ សម្រាប់ទ្រទ្រង់នូវសុខភាពនៃមនុស្សនិងសត្វ។

ជីវតី

(ម.ព. ជីវន្ត)។

ជីវតី កិរិយាសព្ទ

[ជី-វៈ-តី] chiveaktei≈

(ម.ព. ជីវន្ត)។

ជីវន្ត

កំពុងរស់នៅ។

ជីវន្ត កិរិយាសព្ទ

[ជី-វ័ន] chivontor

កំពុងរស់នៅ។

ជីវន្តី

(ម.ព. ជីវន្ត)។

ជីវន្តី កិរិយាសព្ទ

[ជី-វ័ន-តី] chivnotei≈

(ម.ព. ជីវន្ត)។

ជីវប្បវត្តិ

(ម.ព. ជីវប្រវត្តិ)។

ជីវប្បវត្តិ នាម

[ជី-វ៉ាប់-ប៉ៈ-វាត់] chivbbovotte

(ម.ព. ជីវប្រវត្តិ)។

ជីវប្រវត្តិ

សេចក្ដីតំណាលអំពីជីវភាពរបស់បុគ្គល, ពង្សាវតាររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ តាំងពីកើតមកដរាបដល់ក្ស័យជីវិត :

ជីវប្រវត្តិ នាម

[ជី-វៈ-ប្រ-វាត់] chiveakbroveat≈

សេចក្ដីតំណាលអំពីជីវភាពរបស់បុគ្គល, ពង្សាវតាររបស់មនុស្សម្នាក់ៗ តាំងពីកើតមកដរាបដល់ក្ស័យជីវិត :

ជីវពល

ពលក្លាហាន, កងកម្លាំងដ៏អង់អាច គឺបុរសជាពលរដ្ឋធម្មតាដែលស្លៀកពាក់ជាទាហាន ក្នុងគ្រាស្រុកទេសមានភ័យអាសន្នជាជំនួយដល់ក្រុមទាហានក្នុងក្របខ័ណ្ឌ (ជាគូដៃនឹង នារីក្លាហាន)។

ជីវពល នាម

[ជី-វៈ-ពល់] chivopol

ពលក្លាហាន, កងកម្លាំងដ៏អង់អាច គឺបុរសជាពលរដ្ឋធម្មតាដែលស្លៀកពាក់ជាទាហាន ក្នុងគ្រាស្រុកទេសមានភ័យអាសន្នជាជំនួយដល់ក្រុមទាហានក្នុងក្របខ័ណ្ឌ (ជាគូដៃនឹង នារីក្លាហាន)។

ជីវព្រឹត្តិ

ការចិញ្ចឹមជីវិត។

ជីវព្រឹត្តិ នាម

[ជី-វៈ-ព្រឹត] chiveakproet≈

ការចិញ្ចឹមជីវិត។

ជីវភាព

ភាពនៃការរស់នៅ, ការចិញ្ចឹមជីវិត :

ជីវភាព នាម

[ជី-វៈ-ភាប] chivopheap

ភាពនៃការរស់នៅ, ការចិញ្ចឹមជីវិត :

ជីវភូមិវិទ្យា

ការសិក្សាតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីរបាយភាវៈរស់ (មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ) និងស្ថានប្រព័ន្ធទៅតាមភូមិសាស្ត្រ និងបុព្វហេតុដែលនាំឱ្យមានរបាយខុសៗគ្នា។

ជីវភូមិវិទ្យា នាម

[ជី-វៈ-ភូម-វិត-ទ្យា] chiveakphumvittyea≈

ការសិក្សាតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីរបាយភាវៈរស់ (មនុស្ស សត្វ និងរុក្ខជាតិ) និងស្ថានប្រព័ន្ធទៅតាមភូមិសាស្ត្រ និងបុព្វហេតុដែលនាំឱ្យមានរបាយខុសៗគ្នា។

ជីវមណ្ឌល

មណ្ឌលដែលផ្សំឡើងដោយប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនានា និងសារពាង្គកាយរស់ទាំងអស់ដែលមាននៅលើឬក្នុងដី (ជីវមណ្ឌលដីគោក) ក្នុងទឹក និងនៅក្នុងបរិយាកាស រួមទាំងសារធាតុសរីរាង្គងាប់ដូចជា សំរាម កាកសំណល់បន្ទុះភ្នំភ្លើង សារធាតុសរីរាង្គក្នុងដី កម្ទេចកម្ទីក្នុងសមុទ្រជាដើម។

ជីវមណ្ឌល នាម

[ជី-វៈ-មន់-ឌល់] chiveakmnodlo≈

មណ្ឌលដែលផ្សំឡើងដោយប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនានា និងសារពាង្គកាយរស់ទាំងអស់ដែលមាននៅលើឬក្នុងដី (ជីវមណ្ឌលដីគោក) ក្នុងទឹក និងនៅក្នុងបរិយាកាស រួមទាំងសារធាតុសរីរាង្គងាប់ដូចជា សំរាម កាកសំណល់បន្ទុះភ្នំភ្លើង សារធាតុសរីរាង្គក្នុងដី កម្ទេចកម្ទីក្នុងសមុទ្រជាដើម។

ជីវម៉ាស

កាកសំណល់សត្វ និងរុក្ខជាតិដែលគេច្នៃប្រើជាឥន្ធនៈ :

ជីវម៉ាស នាម

[ជី-វៈ-ម៉ាស់] chiveakmas≈

កាកសំណល់សត្វ និងរុក្ខជាតិដែលគេច្នៃប្រើជាឥន្ធនៈ :

ជីវរូបារម្មណ៍

រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យដឹងអំពីជីវិត ចលនា វិញ្ញាណ និងចេតនារស់រវើក។

ជីវរូបារម្មណ៍ នាម

[ជី-វៈ-រូ-ប៉ា-រ៉ម់] chiveakrubarmo≈

រូបារម្មណ៍ក្នុងអត្ថបទកំណាព្យ អត្ថបទពាក្យរាយ ដែលកើតឡើងតាមរយៈពាក្យពេចន៍ ឃ្លាប្រយោគ ដែលរំលេចឱ្យដឹងអំពីជីវិត ចលនា វិញ្ញាណ និងចេតនារស់រវើក។

ជីវវិទូ

អ្នកប្រាជ្ញខាងជីវវិទ្យា អ្នកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះខាងជីវវិទ្យា។

ជីវវិទូ នាម

[ជី-វៈ-វិ-ទូ] chiveakvitu≈

អ្នកប្រាជ្ញខាងជីវវិទ្យា អ្នកមានចំណេះដឹងជ្រៅជ្រះខាងជីវវិទ្យា។

ជីវវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីភាវៈមានជីវិត (មនុស្ស សត្វ និង រុក្ខជាតិ)។

ជីវវិទ្យា នាម

[ជី-វៈ-វិត-ទ្យា] chiveakvittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីភាវៈមានជីវិត (មនុស្ស សត្វ និង រុក្ខជាតិ)។

ជីវសាស្ត្រ

វិជ្ជាឬគម្ពីរក្បួនខ្នាតចែងអំពីជីវិតមនុស្សនិងសត្វ។

ជីវសាស្ត្រ នាម

[ជី-វៈ-សាស] chiveaksas≈

វិជ្ជាឬគម្ពីរក្បួនខ្នាតចែងអំពីជីវិតមនុស្សនិងសត្វ។

ជីវឧតុភូតវិទ្យា

ឧតុភូតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីទំនាក់ទំនងនៃកត្តានានារបស់ធាតុអាកាសនិងសារពាង្គកាយមានជីវិត។

ជីវឧតុភូតវិទ្យា នាម

[ជី-វៈ-អ៊ុ-តុ-ភូត-វិត-ទ្យា] chiveakautophutvittyea≈

ឧតុភូតវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីទំនាក់ទំនងនៃកត្តានានារបស់ធាតុអាកាសនិងសារពាង្គកាយមានជីវិត។

ជីវា នាម

[ជី-វ៉ា] chivea

ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាគូស្នេហា ដែលទុកស្មើជីវិតរបស់ខ្លួន :

ជីវាណូ

(ម.ព. អំប្រ៊ីយ៉ុង) :

ជីវាណូ នាម

[ជី-វ៉ា-ណូ] chivanou≈

(ម.ព. អំប្រ៊ីយ៉ុង) :

ជីវិត

ដំណើររស់នៅ, អាយុ :

ជីវិត នាម

[ជី-វិត] chivit

ដំណើររស់នៅ, អាយុ :

ជីវិតក្ស័យ

ដំណើរអស់ជីវិត (សេចក្ដីស្លាប់)។

ជីវិតក្ស័យ នាម

[ជី-វិ-ត័ក-ក្សៃ] ឬ [ជី-វិត-ក្សៃ] chivitksai

ដំណើរអស់ជីវិត (សេចក្ដីស្លាប់)។

ជីវិតទាន

ការឱ្យជីវិត, ការទុកជីវិតគេឱ្យរស់, ការលើកលែងមិនសម្លាប់, ការឱ្យអភ័យចំពោះមនុស្ស, សត្វដោយមិនឱ្យគេខ្លាចភ័យពីរឿងបាត់បង់ជីវិត :

ជីវិតទាន នាម

[ជី-វិ-តៈ-ទាន] chivittean

ការឱ្យជីវិត, ការទុកជីវិតគេឱ្យរស់, ការលើកលែងមិនសម្លាប់, ការឱ្យអភ័យចំពោះមនុស្ស, សត្វដោយមិនឱ្យគេខ្លាចភ័យពីរឿងបាត់បង់ជីវិត :

ជីវិតន្តរាយ

អន្តរាយជីវិត (សេចក្ដីស្លាប់)។

ជីវិតន្តរាយ នាម

[ជី-វិ-តន់-តៈ-រ៉ាយ] chivitontreay

អន្តរាយជីវិត (សេចក្ដីស្លាប់)។

ជីវិតិន្ទ្រិយ

ឥន្ទ្រិយគឺជីវិត, អំណាចនៃជីវិត, កម្លាំងជីវិត ...។

ជីវិតិន្ទ្រិយ នាម

[ជី-វិ-តិន-ទ្រី] chivitentri≈

ឥន្ទ្រិយគឺជីវិត, អំណាចនៃជីវិត, កម្លាំងជីវិត ...។

ជីវិន

ដែលមានជីវិត។

ជីវិន គុណនាម

[ជី-វិន] chivin

ដែលមានជីវិត។

ជីវិនី

(ម.ព. ជីវិន)។

ជីវិនី នាម

[ជី-វិ-នី] chivini≈

(ម.ព. ជីវិន)។

ជីវី

(ម.ព. ជីវិន)។

ជីវី នាម

[ជី-វី] chivi

(ម.ព. ជីវិន)។

ជីវៈ នាម

[ជី-វៈ] chiveak

ជីវិត។

ជីវៈចម្រុះ

បណ្ដុំនៃសត្វ និងរុក្ខជាតិជាច្រើនប្រភេទនៅក្នុងតំបន់ណាមួយ :

ជីទួតមួយ នាម

ជីប កិរិយាសព្ទ

ជីប គុណនាម

ជីបអូចៗ គុណកិរិយា

ជីប៉ា នាម

ជីព នាម

ជីពចរ នាម

ជីពជន្ម នាម

ជីពជាតិ នាម

ជីពុក នាម

ជីភីអេស នាម

ជីរ នាម

ជីរណា នាម

ជីរណិក គុណនាម

ជីរណីយ គុណនាម

ជីរណីយភាព នាម

ជីរទ្រមឹង នាម

ជីលា នាម

ជីលួត នាម

ជីលួតមួយ នាម

ជីវកជីវាក នាម

ជីវគីមីវិទ្យា នាម

ជីវង្គត កិរិយាសព្ទ

ជីវជាតិ នាម

ជីវតី កិរិយាសព្ទ

ជីវន្ត កិរិយាសព្ទ

ជីវន្តី កិរិយាសព្ទ

ជីវប្បវត្តិ នាម

ជីវប្រវត្តិ នាម

ជីវពល នាម

ជីវព្រឹត្តិ នាម

ជីវភាព នាម

ជីវភូមិវិទ្យា នាម

ជីវមណ្ឌល នាម

ជីវម៉ាស នាម

ជីវរូបារម្មណ៍ នាម

ជីវវិទូ នាម

ជីវវិទ្យា នាម

ជីវសាស្ត្រ នាម

ជីវឧតុភូតវិទ្យា នាម

ជីវា នាម

ជីវាណូ នាម

ជីវិត នាម

ជីវិតក្ស័យ នាម

ជីវិតទាន នាម

ជីវិតន្តរាយ នាម

ជីវិតិន្ទ្រិយ នាម

ជីវិន គុណនាម

ជីវិនី នាម

ជីវី នាម

ជីវៈ នាម