Khmer Dictionary

ជវលេខយន្ត

ម៉ាស៊ីនវាយអត្ថបទមួយប្រភេទដែលស្រដៀងទៅនឹងអង្គុលីលេខ ប្រើសម្រាប់សរសេរជវលេខ :

ជវលេខយន្ត នាម

[ជៈ-វៈ-លេ-ខៈ-យន់] ឬ [ជៈ-វៈ-ឡេក-យន់] cheakveaklekhakyn]rue[cheakveaklekyn≈

ម៉ាស៊ីនវាយអត្ថបទមួយប្រភេទដែលស្រដៀងទៅនឹងអង្គុលីលេខ ប្រើសម្រាប់សរសេរជវលេខ :

ជហ្វា

ឈ្មោះគ្រឿងរចនាមួយប្រភេទសម្រាប់តាក់តែងដំបូលប្រាសាទ, វិហារ, សាលា ដាក់នៅត្រង់ចុងមេដំបូល។

ជហ្វា នាម

[ជៈ-ហ៊្វា] ឬ [ជ-វា] chohva

ឈ្មោះគ្រឿងរចនាមួយប្រភេទសម្រាប់តាក់តែងដំបូលប្រាសាទ, វិហារ, សាលា ដាក់នៅត្រង់ចុងមេដំបូល។

ជា គុណនាម

[ជា] chea

ស្រួល; ល្អ; សុខ; សប្បាយ; រួចពីឈឺ, ងើបពីឈឺ។

ជា កិរិយាសព្ទ

[ជា] chea

ពាក្យសម្រាប់និយាយចង្អុលនាមសព្ទឱ្យដាច់សេចក្ដីដោយឡែក :

ជា គុ., ន.

[ជា] chea

ដែលទីទៃពីនៅកំដរទ្រព្យគេ :

ជា នាម

[ជា] chea

ឈ្មោះពស់មួយប្រភេទមានពិសខ្លាំង; កាលនៅតូចហៅ ពស់ជា, លុះធំទ្រើសបន្តិចឡើង ហៅ ពស់ក្រាយ, ដល់ធំអស់ទំហំ ហៅ ពស់រំចេក។

ជាក់ គុ.កិ., គុ.

[ជាក់] cheak≈

ច្បាស់, ប្រាកដ, ពិត, មែន :

ជាក់ គុណកិរិយា

[ជាក់-ច្បាស់] cheakchbas≈

យ៉ាងប្រាកដ យ៉ាងច្បាស់លាស់ :

ជាក់ គុណនាម

[ជាក់-លាក់] cheakleak≈

ដែលពិតប្រាកដ ច្បាស់លាស់ មិនប្រែប្រួល :

ជាក់ស្ដែង

ពិតប្រាកដ ពិតណាស់ ចំពោះមុខផ្ទាល់ ជាការពិត ជាភស្តុតាង :

ជាក់ស្ដែង គុ.កិ., គុ., ឈ.

[ជាក់-ស្ដែង] cheaksdaeng≈

ពិតប្រាកដ ពិតណាស់ ចំពោះមុខផ្ទាល់ ជាការពិត ជាភស្តុតាង :

ជាង នាម

[ជាង] jeang

អ្នកចេះការខាងជំនាង :

ជាង គុណកិរិយា

[ជាង] jeang

លើស, លើសលែង :

ជាងទង

អ្នកចេះធ្វើ ជួសជុល លក់ គ្រឿងអលង្ការដែលធ្វើពីមាស ប្រាក់ ផ្លាទីន ជាដើម :

ជាងទង នាម

[ជាង-ទង] cheangtngo≈

អ្នកចេះធ្វើ ជួសជុល លក់ គ្រឿងអលង្ការដែលធ្វើពីមាស ប្រាក់ ផ្លាទីន ជាដើម :

ជាញ

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ជ័យ : ជាញជ័យ, ជំនាញជាញជ័យ គឺវាងវៃ, ប៉ិន, ប្រសប់; អង់អាច ព្រមទាំងតែងតែមានជ័យជម្នះដោយសេចក្ដីស្ទាត់ប៉ិនប្រសប់មានជ័យផង (ប្រើតែក្នុងកាព្យ) :

ជាញ គុណនាម

[ជាញ] cheanh

ជំនាញ។

ជាញ បុព្វបទ

[ជាញ] cheanh

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ជ័យ : ជាញជ័យ, ជំនាញជាញជ័យ គឺវាងវៃ, ប៉ិន, ប្រសប់; អង់អាច ព្រមទាំងតែងតែមានជ័យជម្នះដោយសេចក្ដីស្ទាត់ប៉ិនប្រសប់មានជ័យផង (ប្រើតែក្នុងកាព្យ) :

ជាដើម

សេចក្ដីដែលមានចំនួនច្រើនលើកយកមកនិយាយចំនួនខ្លះ បន្សល់ទុកខ្លះ គឺនៅមានសេចក្ដីតទៅទៀត. :

ជាដើម គុណកិរិយា

[ជា-ដើម] jeaderm

សេចក្ដីដែលមានចំនួនច្រើនលើកយកមកនិយាយចំនួនខ្លះ បន្សល់ទុកខ្លះ គឺនៅមានសេចក្ដីតទៅទៀត. :

ជាត គុណនាម

[ជាត] cheat

ដែលកើតហើយ, ដែលមាន, ដែលប្រាកដហើយ។

រឿងរ៉ាវពីក្នុងជាតិមុនៗ ដែលលោកអ្នកបានលុះញាណវិសេស សម្រាប់ដឹងជាតិ លោកសម្ដែងប្រាប់ យ៉ាងដូចជាតកទាំង ១០មានតេមិយជាតកជាដើម ដែលព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធទ្រង់សម្ដែង។ ឈ្មោះអង្គនៃពុទ្ធសាសនាមួយយ៉ាងក្នុងអង្គទាំង ៩។

ជាតក នាម

[ជា-ដក់] cheatak

រឿងរ៉ាវពីក្នុងជាតិមុនៗ ដែលលោកអ្នកបានលុះញាណវិសេស សម្រាប់ដឹងជាតិ លោកសម្ដែងប្រាប់ យ៉ាងដូចជាតកទាំង ១០មានតេមិយជាតកជាដើម ដែលព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធទ្រង់សម្ដែង។ ឈ្មោះអង្គនៃពុទ្ធសាសនាមួយយ៉ាងក្នុងអង្គទាំង ៩។

ជាតប្បមាណ

(ម.ព. អត្រាកំណើត និង ជាតិប្រមាណ)។

ជាតប្បមាណ នាម

[ជា-តាប់-ប៉ៈ-ម៉ាន] cheatabbakman≈

(ម.ព. អត្រាកំណើត និង ជាតិប្រមាណ)។

ជាតពលៈ

ការមានកម្លាំងកាយមាំមួន។

ជាតពលៈ នាម

[ជា-តៈ-ពៈ-លៈ] cheatakpeakleak≈

ការមានកម្លាំងកាយមាំមួន។

ជាតពុទ្ធិ

ប្រាជ្ញា គតិបណ្ឌិត។

ជាតពុទ្ធិ នាម

[ជា-តៈ-ពុត-ធិ] cheatakputthi≈

ប្រាជ្ញា គតិបណ្ឌិត។

ជាតរូប

មាស។

ជាតរូប គុណនាម

[ជា-តៈ-រូប] cheatarub

ដែលមានសម្បុរដូចមាស, ល្អ, ហ្មត់ហ្មង។

ជាតរូប នាម

[ជា-តៈ-រូប] cheatarub

មាស។

ជាតវិទ្យា

ជីវវិទ្យា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីអំប្រ៊ីយ៉ុង។

ជាតវិទ្យា នាម

[ជា-តៈ-វិត-ទ្យា] cheatakvittyea≈

ជីវវិទ្យា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីអំប្រ៊ីយ៉ុង។

ជាតវេទ

ភ្លើង :

ជាតវេទ នាម

[ជា-តៈ-វេត] cheatavet

ភ្លើង :

ជាតសព្ទ

ពាក្យឬរូបសព្ទដើមនៃពាក្យដែលកើតឡើងក្រោយៗមកទៀត ចេញពីពាក្យឬរូបសព្ទទាំងនោះ ដោយសារមានបម្រែបម្រួលសូរ :

ជាតសព្ទ នាម

[ជា-តៈ-ស័ប] cheataksba≈

ពាក្យឬរូបសព្ទដើមនៃពាក្យដែលកើតឡើងក្រោយៗមកទៀត ចេញពីពាក្យឬរូបសព្ទទាំងនោះ ដោយសារមានបម្រែបម្រួលសូរ :

ជាតសព្ទវិទ្យា

មែកធាងមួយនៃភាសាវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីជាតិសព្ទ។

ជាតសព្ទវិទ្យា នាម

[ជា-តៈ-ស័ប-វិត-ទ្យា] cheataksbavittyea≈

មែកធាងមួយនៃភាសាវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីជាតិសព្ទ។

ជាតសិលា

ថ្មដែលកើតឯង (ថ្មសុទ្ធ) :

ជាតសិលា នាម

[ជា-តៈ-សិ-ឡា] cheatselea

ថ្មដែលកើតឯង (ថ្មសុទ្ធ) :

ជាតស្រង់

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីឆ្កោក តែតូចជាង, មានព្រុយទាំងពីរខាងនិងខាងលើខ្នង, ចុងកន្ទុយមានសម្បុរខ្មៅលាយក្រហម។

ជាតស្រង់ នាម

[ជាត-ស្រង់] cheatsrong

ឈ្មោះត្រីស្រកាមួយប្រភេទ សន្តានត្រីឆ្កោក តែតូចជាង, មានព្រុយទាំងពីរខាងនិងខាងលើខ្នង, ចុងកន្ទុយមានសម្បុរខ្មៅលាយក្រហម។

ជាតស្រះ

ស្រះដែលកើតឯង (ឥតមានអ្នកណាជីក), ត្រពាំង :

ជាតស្រះ នាម

[ជា-តៈ-ស្រះ] cheatsrah

ស្រះដែលកើតឯង (ឥតមានអ្នកណាជីក), ត្រពាំង :

ជាតហិង្គុល

ឈ្មោះថ្នាំមួយប្រភេទសម្បុរក្រហមស្រស់ ក្លិនឆ្អាប ជាផង់ក៏មាន ជាដុំក៏មាន សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំលាបលន ឬលាយនឹងប្រេងសម្រាប់បោះត្រា; ប្រើជាឱសថត្រជាក់ក៏បាន។ បើជាដុំរឹងហៅថា ជាតហិង្គុលខ្វាក់។

ជាតហិង្គុល នាម

[ជាត-ហិង-គុល] cheathengkul

ឈ្មោះថ្នាំមួយប្រភេទសម្បុរក្រហមស្រស់ ក្លិនឆ្អាប ជាផង់ក៏មាន ជាដុំក៏មាន សម្រាប់ប្រើជាថ្នាំលាបលន ឬលាយនឹងប្រេងសម្រាប់បោះត្រា; ប្រើជាឱសថត្រជាក់ក៏បាន។ បើជាដុំរឹងហៅថា ជាតហិង្គុលខ្វាក់។

ជាតា

(ម.ព. ជតា)។

ជាតា នាម

[ជា-តា] cheata

(ម.ព. ជតា)។

ជាតិ

ដឹងពីជាតិកំណើតរបស់ខ្លួនកាលពីជាតិមុន :

ជាតិ នាម

[ជា-តិ] ឬ [ជាត] jeat

កំណើត; មនុស្សដែលមានសញ្ជាតិផ្សេងគ្នា :

ជាតិ កិរិយាសព្ទ

[ចាំ-ជាត] jeat

(ម.ព. ដឹងជាតិ)។

ជាតិ កិរិយាសព្ទ

[ដឹង-ជាត] jeat

ដឹងពីជាតិកំណើតរបស់ខ្លួនកាលពីជាតិមុន :

ជាតិទុក្ខ

ទុក្ខព្រោះមានកំណើត កើតមកជារូបរាងកាយ។

ជាតិទុក្ខ នាម

[ជា-តិ-ទុក] cheatetuk

ទុក្ខព្រោះមានកំណើត កើតមកជារូបរាងកាយ។

ជាតិធម៌

ត្រកូល, មុខការរបស់ត្រកូល។

ជាតិធម៌ គុណនាម

[ជា-តិ-ធ័រ] cheatethor

កំណើតដែលជាធម្មតារបស់សព្វសត្វ; ដែលមានជាតិជាធម្មតា។

ជាតិធម៌ នាម

[ជា-តិ-ធ័រ] cheatethor

ត្រកូល, មុខការរបស់ត្រកូល។

ជាតិនិយម

គំនិតឬទស្សនៈដែលលើកតម្កើងជាតិសាសន៍ខ្លួនឯងឱ្យដាច់គេ ការបន្ទាបតម្លៃជាតិសាសន៍ដទៃជាងជាតិសាសន៍ខ្លួន :

ជាតិនិយម នាម

[ជាត-និ-យំ] cheatniyum≈

គំនិតឬទស្សនៈដែលលើកតម្កើងជាតិសាសន៍ខ្លួនឯងឱ្យដាច់គេ ការបន្ទាបតម្លៃជាតិសាសន៍ដទៃជាងជាតិសាសន៍ខ្លួន :

ជាតិនិយមជ្រុល

ការលើកតម្កើងជាតិ ប្រទេសឬពូជសាសន៍របស់ខ្លួនហួសហេតុ :

ជាតិនិយមជ្រុល នាម

[ជាត-និ-យំ-ជ្រុល] cheatniyumchrul≈

ការលើកតម្កើងជាតិ ប្រទេសឬពូជសាសន៍របស់ខ្លួនហួសហេតុ :

ជាតិប្រមាណ

ចំនួនកំណើតរស់ក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុបនៅកន្លែងណាមួយ និង ក្នុងពេលវេលាកំណត់ណាមួយ។

ជាតិប្រមាណ នាម

[ជាត-ប្រ-ម៉ាន] cheatbroman≈

ចំនួនកំណើតរស់ក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុបនៅកន្លែងណាមួយ និង ក្នុងពេលវេលាកំណត់ណាមួយ។

ជាតិពន្ធុ

សង្គមមនុស្សមួយក្រុមដែលមានលក្ខណៈសម្គាល់សំខាន់ៗរួមគ្នា ដូចជា ជាតិសាសន៍ វប្បធម៌ ភាសា ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ជំនឿ ជាដើម។

ជាតិពន្ធុ នាម

[ជាត-ព័ន-ធុ] cheatpnothu≈

សង្គមមនុស្សមួយក្រុមដែលមានលក្ខណៈសម្គាល់សំខាន់ៗរួមគ្នា ដូចជា ជាតិសាសន៍ វប្បធម៌ ភាសា ប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ជំនឿ ជាដើម។

ជាតិពន្ធុវិទូ

អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងជាតិពន្ធុវិទ្យា។

ជាតិពន្ធុវិទូ នាម

[ជាត-ព័ន-ធុ-វិ-ទូ] cheatpnothuvitu≈

អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងជាតិពន្ធុវិទ្យា។

ជាតិពន្ធុវិទ្យា

សាខានៃនរវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីកំណកំណើត របាយលក្ខណៈនានា និងទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមជាតិសាសន៍មនុស្សផ្សេងៗគ្នា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីពូជសាសន៍និងវប្បធម៌ផ្សេងៗ។

ជាតិពន្ធុវិទ្យា នាម

[ជាត-ព័ន-ធុ-វិត-ទ្យា] cheatpnothuvittyea≈

សាខានៃនរវិទ្យាដែលសិក្សាអំពីកំណកំណើត របាយលក្ខណៈនានា និងទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមជាតិសាសន៍មនុស្សផ្សេងៗគ្នា, វិទ្យាសាស្ត្រដែលសិក្សាអំពីពូជសាសន៍និងវប្បធម៌ផ្សេងៗ។

ជាតិភូមិ

ភូមិកំណើត, ស្រុកកំណើត។

ជាតិភូមិ នាម

[ជា-តិ-ភូម] cheatephum

ភូមិកំណើត, ស្រុកកំណើត។

ជាតិរស

រសអំពីកំណើត, ឱជារសដែលកើតឯងស្រាប់ ដូចយ៉ាងរសអំពៅជាដើម; ខ្មែរយើងច្រើននិយាយថា រសជាតិ។

ជាតិរស នាម

[ជា-តិ-រស់] cheateros

រសអំពីកំណើត, ឱជារសដែលកើតឯងស្រាប់ ដូចយ៉ាងរសអំពៅជាដើម; ខ្មែរយើងច្រើននិយាយថា រសជាតិ។

ជាតិលិង្គ

លិង្គតាមជាតិ គឺប្រុស, ស្រី, ញី, ឈ្មោល, ខ្ទើយដែលមានភេទស្រេចស្រាប់ពីកំណើតមកហើយ។

ជាតិលិង្គ នាម

[ជា-តិ-លឹង] cheatelingk

លិង្គតាមជាតិ គឺប្រុស, ស្រី, ញី, ឈ្មោល, ខ្ទើយដែលមានភេទស្រេចស្រាប់ពីកំណើតមកហើយ។

ជាតិវុឌ្ឍៈ

ចាស់ទុំ, រៀមច្បង។

ជាតិវុឌ្ឍៈ នាម

[ជា-តិ-វុត-ធៈ] cheatevuttheak≈

ចាស់ទុំ, រៀមច្បង។

ជាតី

ឈ្មោះសំពត់មួយបែប ពួកទេសឯក, តែមានពណ៌ក្រហម :

ជាតី នាម

[ជា-តី] cheatei

ឈ្មោះសំពត់មួយបែប ពួកទេសឯក, តែមានពណ៌ក្រហម :

ជាតីឧត្តម

តំណែងឋានៈជាព្រះអករ៍យាយចាស់ៗ ដែលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតទ្រង់ព្រះមេត្តា ប្រោសតែងតាំងឱ្យមានយសធំ ប៉ុន្តែឥតនឿយហត់ដោយការងារអ្វីទេ គ្រាន់តែទូលក្រាបបង្គំគាល់ម្ដងម្កាលតាមពេលកំណត់ក្នុងរាជពិធីម្ដងៗ។

ជាតីឧត្តម នាម

[ជា-តី-អ៊ុត-ដំ] cheateiautdam≈

តំណែងឋានៈជាព្រះអករ៍យាយចាស់ៗ ដែលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិតទ្រង់ព្រះមេត្តា ប្រោសតែងតាំងឱ្យមានយសធំ ប៉ុន្តែឥតនឿយហត់ដោយការងារអ្វីទេ គ្រាន់តែទូលក្រាបបង្គំគាល់ម្ដងម្កាលតាមពេលកំណត់ក្នុងរាជពិធីម្ដងៗ។

ជាតូបករណ៍

ឧបករណ៍របស់ជាតិ, គ្រឿងជួយទំនុកបម្រុងដល់ជាតិ។

ជាតូបករណ៍ នាម

[ជា-តូ-បៈ-ក] cheatoubkor

ឧបករណ៍របស់ជាតិ, គ្រឿងជួយទំនុកបម្រុងដល់ជាតិ។

ជាតូបនីយកម្ម

ការធ្វើ ឬការផ្ទេររបស់អ្វីមួយដែលជារបស់ឯកជន ឬរបស់ជាតិដទៃឱ្យទៅជារបស់ជាតិ, របស់រដ្ឋវិញ :

ជាតូបនីយកម្ម នាម

[ជា-តូ-ប៉ៈ-នី-យៈ-កាំ] cheatoubniykamm

ការធ្វើ ឬការផ្ទេររបស់អ្វីមួយដែលជារបស់ឯកជន ឬរបស់ជាតិដទៃឱ្យទៅជារបស់ជាតិ, របស់រដ្ឋវិញ :

ជាត់

សម្រេងទឹកពីភាជន៍ផ្សេងៗ មានឆ្នាំងជាដើម :

ជាត់ កិរិយាសព្ទ

[ជាត់] cheat

សម្រេងទឹកពីភាជន៍ផ្សេងៗ មានឆ្នាំងជាដើម :

ជាត្យានុវាទ

ការពោលទោសចំពោះជាតិ, ឬការពោលតិះដៀលជាតិ។

ជាត្យានុវាទ នាម

[ជា-ត្យា-នុ-វាត] cheatyeanuveat≈

ការពោលទោសចំពោះជាតិ, ឬការពោលតិះដៀលជាតិ។

ជានបទ

ដែលនៅក្នុងជនបទ, អ្នកជនបទ (ព.កា.)។

ជវលេខយន្ត នាម

ជវ័ន នាម

ជហ្វា នាម

ជា គុណនាម

ជា កិរិយាសព្ទ

ជា គុ., ន.

ជា នាម

ជាក់ គុ.កិ., គុ.

ជាក់ គុណកិរិយា

ជាក់ គុណនាម

ជាក់ស្ដែង គុ.កិ., គុ., ឈ.

ជាង នាម

ជាង គុណកិរិយា

ជាងទង នាម

ជាងស្មូន នាម

ជាញ គុណនាម

ជាញ បុព្វបទ

ជាដើម គុណកិរិយា

ជាត គុណនាម

ជាតក នាម

ជាតប្បមាណ នាម

ជាតពលៈ នាម

ជាតពុទ្ធិ នាម

ជាតរូប គុណនាម

ជាតរូប នាម

ជាតវិទ្យា នាម

ជាតវេទ នាម

ជាតសព្ទ នាម

ជាតសព្ទវិទ្យា នាម

ជាតសិលា នាម

ជាតស្រង់ នាម

ជាតស្រះ នាម

ជាតហិង្គុល នាម

ជាតា នាម

ជាតិ នាម

ជាតិ កិរិយាសព្ទ

ជាតិ កិរិយាសព្ទ

ជាតិទុក្ខ នាម

ជាតិធម៌ គុណនាម

ជាតិធម៌ នាម

ជាតិនិយម នាម

ជាតិនិយមជ្រុល នាម

ជាតិប្រមាណ នាម

ជាតិពន្ធុ នាម

ជាតិពន្ធុវិទូ នាម

ជាតិពន្ធុវិទ្យា នាម

ជាតិភូមិ នាម

ជាតិរស នាម

ជាតិលិង្គ នាម

ជាតិវុឌ្ឍៈ នាម

ជាតី នាម

ជាតីឧត្តម នាម

ជាតូបករណ៍ នាម

ជាតូបនីយកម្ម នាម

ជាត់ កិរិយាសព្ទ

ជាត្យានុវាទ នាម