វចនានុក្រមខ្មែរ

ជានបទ គុ., ន.

[ជា-នៈ-បត់] chornobat

ដែលនៅក្នុងជនបទ, អ្នកជនបទ (ព.កា.)។

ជានិច្ច

គ្រប់កាល, គ្រប់ពេល, ដែលឥតចន្លោះ, ឥតស្រាក, ឥតល្ហែ, ឥតឈប់ :

ជានិច្ច គុណកិរិយា

[ជា-និច] cheanichch

គ្រប់កាល, គ្រប់ពេល, ដែលឥតចន្លោះ, ឥតស្រាក, ឥតល្ហែ, ឥតឈប់ :

ជានុមណ្ឌល

មណ្ឌលរបស់ជង្គង់, ជង្គង់ទាំងមូល (រ.ស.) ព្រះជានុមណ្ឌល។

ជានុមណ្ឌល នាម

[ជា-នុ-មន់-ឌល់] cheanumndol

មណ្ឌលរបស់ជង្គង់, ជង្គង់ទាំងមូល (រ.ស.) ព្រះជានុមណ្ឌល។

ជាន់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ជាន់] jorn

ដាក់ជើងសង្កត់ស៊ប់ពីលើ :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ជាន់] jorn

ត្រួតត្រាលើ :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-ឈ្លី] jorn

ជាន់ដោយញីចុះឡើង :

ជាន់ កិ., គុ.កិ.

[ជាន់-ដាន] jorn

ប្រព្រឹត្តចូលក្នុងគន្លងដើមអ្វីមួយ :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-អង់-ក] jorn

បុកអង្ករដោយត្បាល់ជាន់។

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-អា-រ៉ាក់] jorn

ធ្វើពិធីអន្ទងព្រលឹងខ្មោចមេមត់ ឬបិសាច អសុរកាយដែលកាន់កាប់ ហៅថា អារក្ស សំដៅសេចក្ដីថាខ្មោចអ្នកបីបាច់រក្សាឱ្យមកសណ្ឋិតក្នុងរូបស្នងដើម្បីព្យាបាលអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ឬសន្លប់ដោយមិនដឹងមូលហេតុ ឬបន់ស្រន់សុំឱ្យសម្រេចអ្វីមួយ ដែលជាជំនឿអរូបីបុរាណរបស់ខ្មែរ :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ថ្ងៃ-ជាន់] jorn

ថ្ងៃចាំងត្រូវកំពុងដេកលក់។

ជាន់ គុណនាម

[ជាន់] jorn

ដែលត្រួតលើគ្នា :

ជាន់ គុណកិរិយា

[ជាន់] jorn

ដែលធ្វើ ឬយកអ្វីមួយដូចគ្នា :

ជាន់ នាម

[ជាន់] jorn

ថ្នាក់ :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-ក-គ្នា-ស៊ី] jorn

នៅចោមស៊ីលើបន្ទុកតែមួយ។

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-ឈ្លី] jorn

(សំនួន.) មើលងាយមើលថោក បន្ទាបតម្លៃ ជិះជាន់ ញាំញីកិត្តិយស :

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-អង់-សា] jorn

ដែលមានអង្សាកំណើតត្រូវគ្នា, ដែលមានឈ្មោះត្រូវគ្នា។

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

[ជាន់] jorn

ឡើងពានលើ, ឡើងទំពីលើចឹកជាប់ ធ្វើសន្ថវកិច្ច (ព.អា.) សម្រាប់សត្វតិរច្ឆាន)។

ជាន់ នាម

[ជាន់] jorn

កាល, សម័យ, គ្រា, ជំនាន់ :

ជាន់កែង

ផ្ចាញ់ផ្ចាលក្នុងគោលបំណងបង្អាប់អ្នកណាម្នាក់ :

ជាន់កែង កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-កែង] cheankaeng≈

ផ្ចាញ់ផ្ចាលក្នុងគោលបំណងបង្អាប់អ្នកណាម្នាក់ :

ជាន់ឆាយ

ឈ្មោះវេលាដែលកំណត់យកស្រមោលព្រះអាទិត្យថាមានជោគ (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍) :

ជាន់ឆាយ នាម

[ជាន់-ឆាយ] chornchhay

ឈ្មោះវេលាដែលកំណត់យកស្រមោលព្រះអាទិត្យថាមានជោគ (តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍) :

ជាន់ផ្អៀង

មានឥទ្ធិពល មានអំណាចដែលធ្វើឱ្យគេកោតខ្លាច :

ជាន់ផ្អៀង កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-ផ្អៀង] cheanphaieng≈

មានឥទ្ធិពល មានអំណាចដែលធ្វើឱ្យគេកោតខ្លាច :

ជាន់ពន្លិច

ជាន់របស់អ្វីមួយឱ្យលិចបាត់ឬសង្កត់សង្កិន អ្នកណាម្នាក់មិនឱ្យរីកចម្រើនទៅមុខ បាត់បង់កិត្តិយសងើបមុខមិនរួចក្នុងសង្គម។

ជាន់ពន្លិច កិរិយាសព្ទ

[ជាន់-ពន់-លិច] cheanpnolich≈

ជាន់របស់អ្វីមួយឱ្យលិចបាត់ឬសង្កត់សង្កិន អ្នកណាម្នាក់មិនឱ្យរីកចម្រើនទៅមុខ បាត់បង់កិត្តិយសងើបមុខមិនរួចក្នុងសង្គម។

ជាន់ឡើង

សរីរប្រទេសត្រង់កន្លៀតក្រោមស្មានៃសត្វពាហនៈមានគោក្របីជាដើម។

ជាន់ឡើង នាម

[ជាន់-ឡើង] chornlaeung

សរីរប្រទេសត្រង់កន្លៀតក្រោមស្មានៃសត្វពាហនៈមានគោក្របីជាដើម។

ជាប់

ទទួលបានពិន្ទុគ្រប់គ្រាន់ពីការប្រឡងអ្វីមួយ :

ជាប់ កិ., គុ.

[ជាប់] jorb

មិនដាច់, មិនឃ្លាតពីគ្នា; មាំមួន។

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ពូច] jorb

ជាសាច់ញាតិ សាច់សាលោហិតក្នុងតំណវង្សត្រកូល :

ជាប់ គុណនាម

[ជាប់-លាប់] jorb

(ម.ព. ខ្ជាប់)។

ជាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

[ជាប់] jorb

ជំពាក់, ទាក់ទិន, រវល់ :

ជាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

[ជាប់] jorb

គាំង រើឬចេញមិនរួចពីអ្វីមួយ :

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ក្ដី] jorb

ជាប់ឈ្មោះក្នុងបណ្ដឹង ដែលត្រូវដោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ :

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-គុក] jorb

ត្រូវទោសនៅក្នុងគុក។

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ចិត] jorb

ដួចចិត្តស្រឡាញ់ ទាក់ចិត្តដោយចាប់អារម្មណ៍ ស្រឡាញ់ដោយពេញចិត្ត :

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ជំ-រះ] jorb

ត្រូវជម្រះ។

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-សែ] jorb

ជាប់អម្បូរដើមដែលរយាលច្រើនតំណមនុស្ស :

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់] jorb

ទទួលបានពិន្ទុគ្រប់គ្រាន់ពីការប្រឡងអ្វីមួយ :

ជាប់ចោទ

ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបានប្រព្រឹត្តទោសកំហុសអ្វីមួយ :

ជាប់ចោទ កិ., គុ.

[ជាប់-ចោត] cheabchaot≈

ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបានប្រព្រឹត្តទោសកំហុសអ្វីមួយ :

ជាប់ចំណង

(សំនួន.) ជាប់ទទួលខុសត្រូវចំពោះនរណាម្នាក់ របស់អ្វីមួយ ឬលើកិច្ចការណាមួយដោយខានមិនបាន :

ជាប់ចំណង កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ចំ-ណង] cheabchamnngo≈

(សំនួន.) ជាប់ទទួលខុសត្រូវចំពោះនរណាម្នាក់ របស់អ្វីមួយ ឬលើកិច្ចការណាមួយដោយខានមិនបាន :

ជាប់លេខ

ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងការជ្រើសរើស ឬប្រកួតប្រជែងណាមួយ :

ជាប់លេខ កិរិយាសព្ទ

[ជាប់-ឡេក] cheablek≈

ទទួលបានចំណាត់ថ្នាក់ក្នុងការជ្រើសរើស ឬប្រកួតប្រជែងណាមួយ :

ជាពិសេស

ជាសំខាន់ ជាចម្បង :

ជាពិសេស គុ.កិ., ឈ.

[ជា-ពិ-សែស] cheapises

ជាសំខាន់ ជាចម្បង :

ជាម

ឈ្មោះចានមួយប្រភេទ ធំជំទើររាងក្រឡូមតែរាក់ល្មម :

ជាម នាម

[ជាម] cheam

ឈ្មោះចានមួយប្រភេទ ធំជំទើររាងក្រឡូមតែរាក់ល្មម :

ជាមាតា

(រ.ស.) កូនប្រសាប្រុស :

ជាមាតា នាម

[ជា-មា-ដា] cheameada≈

(រ.ស.) កូនប្រសាប្រុស :

ជាមួយ

រួមគ្នា, រួមផង, រួមផងដែរ :

ជាមួយ ធ.

[ជា-មួយ] jmuy

រួមគ្នា, រួមផង, រួមផងដែរ :

ជាមួយនឹង

ព្រមទាំងអ្នកដទៃឬអ្វីៗផង :

ជាមួយនឹង ធ.

[ជា-មួយ-នឹង] cheamuoynoeng≈

ព្រមទាំងអ្នកដទៃឬអ្វីៗផង :

ជាយ

ប៉ែកខាងចុង, រឹមក្បែរខាង :

ជាយ នាម

[ជាយ] cheay

ប៉ែកខាងចុង, រឹមក្បែរខាង :

ជាយក្រុង

កន្លែងដែលជាផ្នែកនៃក្រុង ហើយស្ថិតក្រៅពីកណ្ដាលក្រុង។ ជាទូទៅជាយក្រុងជាកន្លែងអភិវឌ្ឍថ្មីឬកំពុងដំណើរការអភិវឌ្ឍ :

ជាយក្រុង នាម

[ជាយ-ក្រុង] cheaykrung≈

កន្លែងដែលជាផ្នែកនៃក្រុង ហើយស្ថិតក្រៅពីកណ្ដាលក្រុង។ ជាទូទៅជាយក្រុងជាកន្លែងអភិវឌ្ឍថ្មីឬកំពុងដំណើរការអភិវឌ្ឍ :

ជាយគ្រែង

សរីរាវយវៈទាំងពីរខាងនៃខ្លួនកន្ធាយឬបបែល។

ជាយគ្រែង នាម

[ជាយ-គ្រែង] cheaykreaeng

សំពត់សំយុងពីខាងមុខគ្របលើភ្លៅទាំងពីរ (គ្រឿងល្ខោន)។

ជាយគ្រែង នាម

[ជាយ-គ្រែង] cheaykreaeng

សក់ត្រង់ជាយខាងៗ ដែលសល់ពីកន្លែងថ្ពែក។

ជាយគ្រែង នាម

[ជាយ-គ្រែង] cheaykreaeng

សរីរាវយវៈទាំងពីរខាងនៃខ្លួនកន្ធាយឬបបែល។

ជាយទ្វីប

តំបន់បាតសមុទ្រ ដែលនៅចន្លោះឆ្នេរនិងសមុទ្រជ្រៅ មានសណ្ឋានដីរាបស្មើ ហើយមានជម្រៅមិនលើសពី ២០០ម៉ែត្រ។

ជាយទ្វីប នាម

[ជាយ-ទ្វីប] cheaytvib≈

តំបន់បាតសមុទ្រ ដែលនៅចន្លោះឆ្នេរនិងសមុទ្រជ្រៅ មានសណ្ឋានដីរាបស្មើ ហើយមានជម្រៅមិនលើសពី ២០០ម៉ែត្រ។

ជាយផ្លូវ

ផ្នែកសងខាងនៃទ្រូងផ្លូវដែលនៅក្រៅទីប្រជុំជន ហើយអាចចតយានជំនិះនៅទីនោះបានក្នុងករណីចាំបាច់។

ជាយផ្លូវ នាម

[ជាយ-ផ្លូវ] cheayphluv≈

ផ្នែកសងខាងនៃទ្រូងផ្លូវដែលនៅក្រៅទីប្រជុំជន ហើយអាចចតយានជំនិះនៅទីនោះបានក្នុងករណីចាំបាច់។

ជាយា

ប្រពន្ធ (រ.ស.)។

ជាយា នាម

[ជា-យា] cheayea

ប្រពន្ធ (រ.ស.)។

ជារួម

សរុបមក, ជាសង្ខេប :

ជារួម គុ.កិ., គុ.

[ជា-រួម] chearuom≈

សរុបមក, ជាសង្ខេប :

ជាល

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ច្រើនធ្វើពីម្សៅដំណើបលាយស្ករដាក់ក្នុងជាលតូចៗ ដែលទ្រាប់ស្លឹកចេកនៅបាត និងនៅរង្វង់ជុំវិញជាល ចម្អិនដោយចំហុយ :

ជាល នាម

[ជាល] cheal

ប្រដាប់ត្បាញដោយបន្ទោះមានក្រឡាប្រហោងសណ្ឋានក្រឡាសំណាញ់ :

ជាល នាម

[ជាល] cheal

ឈ្មោះនំមួយប្រភេទ ច្រើនធ្វើពីម្សៅដំណើបលាយស្ករដាក់ក្នុងជាលតូចៗ ដែលទ្រាប់ស្លឹកចេកនៅបាត និងនៅរង្វង់ជុំវិញជាល ចម្អិនដោយចំហុយ :

ជាលបត្តសត្វ

លំដាប់នៃបាណកសត្វមានស្លាបបួនស្ដើងជាក្រឡាដូចស្បៃ។

ជាលបត្តសត្វ នាម

[ជា-លៈ-ប៉ាត់-តៈ-សាត់] chealeakbattaksat≈

លំដាប់នៃបាណកសត្វមានស្លាបបួនស្ដើងជាក្រឡាដូចស្បៃ។

ជាលភណ្ឌ

សំណាញ់, របស់ដែលមានសណ្ឋានជាក្រឡាសំណាញ់។

ជាលភណ្ឌ នាម

[ជា-លៈ-ភាន់] chealeakphean≈

សំណាញ់, របស់ដែលមានសណ្ឋានជាក្រឡាសំណាញ់។

ជាលា

(ម.ព. ជ្វាលា)។

ជាលា នាម

[ជា-លា] chealea

(ម.ព. ជ្វាលា)។

ជាលិកា

សំណុំកោសិកាដែលមានទម្រង់ រចនាសម្ព័ន្ធ និងមុខងារដូចគ្នាបង្កើតបានជាសរីរាង្គមួយឬផ្នែកមួយនៃសរីរាង្គ :

ជាលិកា នាម

[ជា-លិ-កា] chealika≈

សំណុំកោសិកាដែលមានទម្រង់ រចនាសម្ព័ន្ធ និងមុខងារដូចគ្នាបង្កើតបានជាសរីរាង្គមួយឬផ្នែកមួយនៃសរីរាង្គ :

ជាលិកាវិទ្យា

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរចនាសម្ព័ន្ធដ៏ល្អិតនៃជាលិកាគ្រប់ប្រភេទ, មីក្រូកាយវិភាគវិទ្យានៃជាលិកា។

ជាលិកាវិទ្យា នាម

[ជា-លិ-កា-វិត-ទ្យា] chealikavittyea≈

វិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាអំពីរចនាសម្ព័ន្ធដ៏ល្អិតនៃជាលិកាគ្រប់ប្រភេទ, មីក្រូកាយវិភាគវិទ្យានៃជាលិកា។

ជាលិកាសាស្ត្រ

(ម.ព. ជាលិកាវិទ្យា)។

ជាលិកាសាស្ត្រ នាម

[ជា-លិ-កា-សាស] chealikasas≈

(ម.ព. ជាលិកាវិទ្យា)។

ជាលិនី

ដែលមានបណ្ដាញ, ដែលមានសំណាញ់ (តណ្ហា)។

ជាលិនី គុ., ន.

[ជា-លិ-នី] chealini

ដែលមានបណ្ដាញ, ដែលមានសំណាញ់ (តណ្ហា)។

ជាលី

ព្រះនាមព្រះរាជបុត្រ នៃព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ (ក្នុងវេស្សន្តរជាតក) ; ច្រើននិយាយថា :

ជាលី នាម

[ជា-លី] cheali

ព្រះនាមព្រះរាជបុត្រ នៃព្រះបាទស្រីវេស្សន្តរ (ក្នុងវេស្សន្តរជាតក) ; ច្រើននិយាយថា :

ជាវ

លក់ ឬទិញ (ពាក្យគោរព) :

ជាវ កិរិយាសព្ទ

[ជាវ] cheav

លក់ ឬទិញ (ពាក្យគោរព) :

ជាស

ឈ្មោះសត្វមួយប្រភេទ សន្តានបង្កួយ មានរន្ធនៅក្នុងដី :

ជាស នាម

[ជាស] cheas

ឈ្មោះសត្វមួយប្រភេទ សន្តានបង្កួយ មានរន្ធនៅក្នុងដី :

ជានបទ គុ., ន.

ជានិច្ច គុណកិរិយា

ជានុ នាម

ជានុមណ្ឌល នាម

ជាន់ កិរិយាសព្ទ ១)

ជាន់ កិរិយាសព្ទ ២)

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិ., គុ.កិ.

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ គុណនាម

ជាន់ គុណកិរិយា

ជាន់ នាម

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ កិរិយាសព្ទ

ជាន់ នាម

ជាន់កែង កិរិយាសព្ទ

ជាន់ឆាយ នាម

ជាន់ផ្អៀង កិរិយាសព្ទ

ជាន់ពន្លិច កិរិយាសព្ទ

ជាន់ឡើង នាម

ជាប់ កិ., គុ.

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ គុណនាម

ជាប់ កិរិយាសព្ទ ១)

ជាប់ កិរិយាសព្ទ ២)

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ កិរិយាសព្ទ

ជាប់ចោទ កិ., គុ.

ជាប់ចំណង កិរិយាសព្ទ

ជាប់លេខ កិរិយាសព្ទ

ជាពិសេស គុ.កិ., ឈ.

ជាម នាម

ជាមាតា នាម

ជាមួយ ធ.

ជាមួយនឹង ធ.

ជាយ នាម

ជាយក្រុង នាម

ជាយគ្រែង នាម

ជាយគ្រែង នាម

ជាយគ្រែង នាម

ជាយទ្វីប នាម

ជាយផ្លូវ នាម

ជាយា នាម

ជារួម គុ.កិ., គុ.

ជាល នាម

ជាល នាម

ជាលបត្តសត្វ នាម

ជាលភណ្ឌ នាម

ជាលា នាម

ជាលិកា នាម

ជាលិកាវិទ្យា នាម

ជាលិកាសាស្ត្រ នាម

ជាលិនី គុ., ន.

ជាលី នាម

ជាវ កិរិយាសព្ទ

ជាស នាម