ស្លឹករឹត

វចនានុក្រមខ្មែរ

ពាក្យខ្មែរ ការអាន និងអត្ថន័យ — បើកជាសាធារណៈ និងកែលម្អដោយអ្នកអាន។

៦៨,៣៦៩ ធាតុ

តែលតោល គុណនាម

[តែល-តោល] taelotaol

ដែលណែលណោល, ហេលហាល, សាត់អណ្ដែត ឥតទីពឹង ឥតពំនាក់ :

តែលតោល គុណកិរិយា

[តែល-តោល] taelotaol

ណែលណោល :

តែលាវ

ឈ្មោះនំឬដំណាប់ចម្រុះ ដូចជាសណ្ដែកដី ល្ង ត្រឡាចជាដើម ដាក់ក្នុងកញ្ចប់តែមួយ។

តែលាវ នាម

[តែ-លាវ] taeleav

ឈ្មោះនំឬដំណាប់ចម្រុះ ដូចជាសណ្ដែកដី ល្ង ត្រឡាចជាដើម ដាក់ក្នុងកញ្ចប់តែមួយ។

តែវ៉ែ នាម

[តែ-វ៉ែ] taevae

ឈ្មោះជំងឺមួយប្រភេទ បណ្ដាលឱ្យទាញ ក បត់ឡើងឱ្យប្រកាច់កន្ត្រាក់កន្ត្រើន (ច្រើនតែសុនខ) :

តែវ៉ែ ឧទានសព្ទ

[អា-តែ-វ៉ែ] taevae

ពាក្យជេរដោយទ្រគោះមើលងាយក្រៃលែង។

តែវ៉ែ ឧទានសព្ទ

[អា-តែ-វ៉ែ-កាច់] taevae

(ម.ព. អាតែវ៉ែ!)។

តៃកុង

អ្នកបើកបរយានយន្ត ដូចជារថយន្ត នាវា ឬអ្នកបញ្ជាគ្រឿងចក្រ :

តៃកុង នាម

[តៃ-កុង] taikong

អ្នកបើកបរយានយន្ត ដូចជារថយន្ត នាវា ឬអ្នកបញ្ជាគ្រឿងចក្រ :

តៃក្វាន់ដូ

កីឡាប្រយុទ្ធបែបកូរ៉េមួយប្រភេទ ដែលគូប្រយុទ្ធទាំងពីរវាយគ្នាដោយមិនប្រើអាវុធ មានលំនាំស្រដៀងនឹងការ៉ាតេ :

តៃក្វាន់ដូ នាម

[តៃ-ក្វាន់-ដូ] taikveandou

កីឡាប្រយុទ្ធបែបកូរ៉េមួយប្រភេទ ដែលគូប្រយុទ្ធទាំងពីរវាយគ្នាដោយមិនប្រើអាវុធ មានលំនាំស្រដៀងនឹងការ៉ាតេ :

តៃហោង កិរិយាសព្ទ

[តៃ-ហោង] taihaong

(ម.ព. តាយហោង)។

តោ

សិង្ហ ឬ សីហៈ (រាជសីហ៍) :

តោ គុ.កិ., គុ.

[តោ] tor

ដែលកោងទោរ, កោងក្រដោ, ដែលមានអាការៈឱនៗកោងៗ :

តោ នាម

[តោ] tor

សិង្ហ ឬ សីហៈ (រាជសីហ៍) :

តោក

ភាជនៈឈើឬស្មាច់មានជើងស្រដៀងនឹងតុស្ពាន់ រាងកាច់ជ្រុងក្រឡូមជ្រៅជាងតុ ច្រើនដាំខ្យង ឬដាំកញ្ចក់, បិទមាសសម្រាប់ដាក់ទ្រអ្វីៗដែលជាវត្ថុចេញមុខ។

តោក នាម

[តោក] taok

ភាជនៈឈើឬស្មាច់មានជើងស្រដៀងនឹងតុស្ពាន់ រាងកាច់ជ្រុងក្រឡូមជ្រៅជាងតុ ច្រើនដាំខ្យង ឬដាំកញ្ចក់, បិទមាសសម្រាប់ដាក់ទ្រអ្វីៗដែលជាវត្ថុចេញមុខ។

តោកយ៉ាក

ដែលធ្លាក់ចុះជាអ្នកក្រីក្រលំបាក, ដែលទ័លក្ររហេមរហាមពន់ពេក :

តោកយ៉ាក គុណនាម

[តោក-យ៉ាក] taokyeak

ដែលធ្លាក់ចុះជាអ្នកក្រីក្រលំបាក, ដែលទ័លក្ររហេមរហាមពន់ពេក :

តោករខោក

ដែលរតែករតោក ឬយោលបោកគ្រវីគ្រវាត់រម៉ាំងរម៉ោក។

តោករខោក គុណកិរិយា

[តោក-រ-ខោក] taokrokhaok

ដែលរតែករតោក ឬយោលបោកគ្រវីគ្រវាត់រម៉ាំងរម៉ោក។

តោកអារក្ស

តោកតូចឬតោកជំទើរមានរាងរាក់ សម្រាប់រូបមេមត់កាន់ទង្គិចជាន់អារក្ស។

តោកអារក្ស នាម

[តោក-អា-រ៉ាក់] taokaaroksor

តោកតូចឬតោកជំទើរមានរាងរាក់ សម្រាប់រូបមេមត់កាន់ទង្គិចជាន់អារក្ស។

តោង កិរិយាសព្ទ ១)

[តោង] taong

ឈោងចាប់ព្រយុងភ្ជាប់ :

តោង កិរិយាសព្ទ ២)

[តោង] taong

ចាប់ទាមជាប់ :

តោង កិរិយាសព្ទ ៣)

[តោង] taong

ចាប់ប្រកាន់ខ្ជាប់, ប្រកាន់ស្អិតមិនលែង, ឆ្លើយសំដៅចំ, ឆ្លើយដាក់ :

តោង កិរិយាសព្ទ

[តោង] taong

ត្រូវ, បាច់ :

តោងការ កិរិយាសព្ទ

[តោង-កា] taongokar

ត្រូវការ :

តោងតែ

លុះត្រាតែ, លុះណាតែ, ត្រូវតែ :

តោងតែ ឈ.

[តោង-តែ] taongtae

លុះត្រាតែ, លុះណាតែ, ត្រូវតែ :

តោងទាម

វាតអាទិ, ប្រកាន់ទាមយកចំណែក ឬមុខការ, ផលប្រយោជន៍ណាមួយ ឱ្យបានផង :

តោងទាម កិរិយាសព្ទ

[តោង-ទាម] taongoteam

វាតអាទិ, ប្រកាន់ទាមយកចំណែក ឬមុខការ, ផលប្រយោជន៍ណាមួយ ឱ្យបានផង :

តោតតូង

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យច្រឡោត :

តោតតូង បុព្វបទ

[តោត-តូង] taototoung

ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យច្រឡោត :

តោតម៉ា

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកសាគូរនាម; អ្នកស្រុកមេមត់ (ខេត្តកំពង់ចាម) ច្រើនយកស្លឹកឈើនេះ មកដោតខ្ទាស់ៗ ភ្ជាប់គ្នាដោយកន្លាស់ ហើយគាបជាស្លឹកកណ្ដបសម្រាប់ប្រក់ផ្ទះ, កាលបើមានភ្លើងឆាបឆេះគ្រាន់តែរោលៗ ខ្លោចៗ ក៏រលត់ទៅឯង មិនឆេះឆាបខ្លាំង។

តោតម៉ា នាម

[តោត-ម៉ា] taotoma

ឈ្មោះឈើតូចមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងស្លឹកសាគូរនាម; អ្នកស្រុកមេមត់ (ខេត្តកំពង់ចាម) ច្រើនយកស្លឹកឈើនេះ មកដោតខ្ទាស់ៗ ភ្ជាប់គ្នាដោយកន្លាស់ ហើយគាបជាស្លឹកកណ្ដបសម្រាប់ប្រក់ផ្ទះ, កាលបើមានភ្លើងឆាបឆេះគ្រាន់តែរោលៗ ខ្លោចៗ ក៏រលត់ទៅឯង មិនឆេះឆាបខ្លាំង។

តោតម៉ោង

ដែលត្រមោងចិត្ត, កន្ទួលចិត្ត (ព.សា.) ម.ប្រ.)។

តោតម៉ោង គុ.កិ., គុ.

[តោត-ម៉ោង] taotmoung

ដែលបះជើងច្រោង :

តោតម៉ោង គុ.កិ., គុ.

[តោត-ម៉ោង] taotmoung

ដែលត្រមោងចិត្ត, កន្ទួលចិត្ត (ព.សា.) ម.ប្រ.)។

តោន

ទម្ងន់ ១ពាន់គីឡូក្រាម។

តោន នាម

[តោន] ton

ទម្ងន់ ១ពាន់គីឡូក្រាម។

តោមរ

លំពែងស្នែងក្របី, ផ្គាក់កកុក :

តោមរ នាម

[តោ-ម៉ៈ-រ៉ៈ] ឬ [តោ-ម៉] taomor

លំពែងស្នែងក្របី, ផ្គាក់កកុក :

តោមរធរ

អ្នកកាន់លំពែងស្នែងក្របីឬអ្នកកាន់ផ្គាក់កកុក (ច្រើនប្រើតែក្នុងសាស្ត្រាទេសន៍ប្រែរយនិងកាព្យ) :

តោមរធរ នាម

[តោ-ម៉ៈ-រ៉ៈ-ធ] ឬ [តោ-ម៉-ធ] taomorothor

អ្នកកាន់លំពែងស្នែងក្របីឬអ្នកកាន់ផ្គាក់កកុក (ច្រើនប្រើតែក្នុងសាស្ត្រាទេសន៍ប្រែរយនិងកាព្យ) :

តោយ៉ោ គុណនាម

[តោ-យ៉ោ] taoyao

(ម.ព. តោ១)។

តោរណៈ

ខ្លោងទ្វារ, ស៊ុមទ្វារ; ស៊ុមស្លឹកឈើ (ច្រើនហៅចំពោះតែខ្លោងទ្វារ, ស៊ុមទ្វារឬស៊ុមនៅកំពែងឬរបងជាន់ក្រៅ)។

តោរណៈ នាម

[តោ-រ៉ៈ-ណៈ] taoronak

ខ្លោងទ្វារ, ស៊ុមទ្វារ; ស៊ុមស្លឹកឈើ (ច្រើនហៅចំពោះតែខ្លោងទ្វារ, ស៊ុមទ្វារឬស៊ុមនៅកំពែងឬរបងជាន់ក្រៅ)។

តោលម៉ោល

ដែលត្មោល, ទោល ឥតគូ (ចំពោះតែអ្វីៗដែលព្យួរ, ដែលយារ; (ព.សា.)។

តោលម៉ោល គុណនាម

[តោល-ម៉ោល] taolmoul

ដែលត្មោល, ទោល ឥតគូ (ចំពោះតែអ្វីៗដែលព្យួរ, ដែលយារ; (ព.សា.)។

តោសមម៉ោស គុណនាម

[តោស-ម-ម៉ោស] taosmomaos

(ម.ព. តោសម៉ាស)។

តោះតើយ

សោះអង្គើយ, ឆើយ, យ៉ាងស្បើយ មិនរួសរ៉ាវ :

តោះតើយ កិ., គុ.កិ.

[តោះ-តើយ] taohy

សោះអង្គើយ, ឆើយ, យ៉ាងស្បើយ មិនរួសរ៉ាវ :

តោះៗ គុណកិរិយា

[តោះ-តោះ] taoh

បន្តិចៗ, សន្សឹមៗ, សំរៀមៗ តាមកម្លាំង ឬតាមភាពដែលទន់ខ្សោយ :

តោៗ

(ម.ព. តោ{¥¥}១{££})។

តោៗ គុ.កិ., គុ.

[តោ-តោ] taotao

(ម.ព. តោ១)។

តៅ

ប្រដាប់សម្រាប់បូលក្នុងល្បែងបៀភ្លុកឬថួ ...។

តៅ នាម ១)

[តៅ] tau

ល្អីរង្វាល់អនុភាគនៃថាំង គឺកន្លះថាំង (ពីរតៅ ជាមួយថាំង) :

តៅ នាម ២)

[តៅ] tau

រង្វាល់ឬប្រដាប់ឯទៀតៗ ដែលមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងតៅ :

តៅ នាម

[តៅ] tau

ប្រដាប់សម្រាប់បូលក្នុងល្បែងបៀភ្លុកឬថួ ...។

តៅខូវ

ហាងលក់ទំនិញលក់ដុំ ...។

តៅខូវ នាម

[តៅ-ខូវ] taukhouv

ហាងលក់ទំនិញលក់ដុំ ...។

តៅសួន នាម

[តៅ-សួន] tavsuon

(ម.ព. តៅស៊ន)។

តៅស៊ន

បបរសណ្ដែកបាយមួយប្រភេទ កញ្ឈូសយកសំបកចេញអស់លាយម្សៅលាយស្ករ។

តៅស៊ន នាម

[តៅ-ស៊ន] tauson

បបរសណ្ដែកបាយមួយប្រភេទ កញ្ឈូសយកសំបកចេញអស់លាយម្សៅលាយស្ករ។

តៅហ៊ូ

ចាហួយធ្វើដោយម្សៅសណ្ដែក ...។

តៅហ៊ូ នាម

[តៅ-ហ៊ូ] tauhu

ចាហួយធ្វើដោយម្សៅសណ្ដែក ...។

តំណ

ការបន្តសែនពីមេបាទៅកូនចៅ :

តំណ នាម ១)

[តំ-ណ] tamn

កន្លែងដែលត, មុខដែលតភ្ជាប់គ្នា; កាល, គ្រា, ជំនាន់, ដែលតគ្នា :

តំណ នាម ២)

[តំ-ណ] tamn

(ប.ព.) ការតភ្ជាប់។ ចំពោះប្រព័ន្ធគមនាគមន៍មានន័យថា ផ្លូវមួយដែលបានបង្កើតរវាងឧបករណ៍ពីរដើម្បីប្ដូរព័ត៌មានគ្នា។ ចំពោះភាសាសរសេរកម្មវិធី មានន័យថាយន្តការមួយ (ពាក្យមួយ) ដែលអាចឱ្យមានអន្តរកម្មក្នុងចំណោមមុខងារ។

តំណ នាម

[ដំ-ណ-ពូច] tamn

ការបន្តសែនពីមេបាទៅកូនចៅ :

តំណក់

សភាវៈរាវដែលមានចំនួនតិចល្មមតែស្រក់ចុះតក់ៗ :

តំណក់ នាម

[តំ-ណក់] tamnak

សភាវៈរាវដែលមានចំនួនតិចល្មមតែស្រក់ចុះតក់ៗ :

តំណាង នាម ១)

[តំ-ណាង] domnang

រូបតាង, រូបជំនួស។

តំណាង នាម ២)

[តំ-ណាង] domnang

អ្នកដែលធ្វើអ្វីៗតាងគេ, តាងក្រុម ឬតាងអំណាចអ្វីនីមួយៗ :

តំណាងផ្នែកលក់

អ្នកទាក់ទងអតិថិជនដែលមានសមត្ថភាពយល់នូវអ្វីដែលអ្នកទិញចង់បាន ពន្យល់នីតិវិធីនៃការទិញ និងធានាដល់ដំណើរការលក់ឱ្យបានរលូន។

តំណាងផ្នែកលក់ នាម

[តំ-ណាង-ផ្នែក-លក់] tamnangphneklka

អ្នកទាក់ទងអតិថិជនដែលមានសមត្ថភាពយល់នូវអ្វីដែលអ្នកទិញចង់បាន ពន្យល់នីតិវិធីនៃការទិញ និងធានាដល់ដំណើរការលក់ឱ្យបានរលូន។

តំណាងរាស្ត្រ

អ្នកធ្វើអ្វីៗដើម្បីរាស្ត្រ, ជំនួសរាស្ត្រ, បម្រើរាស្ត្រ, ជាតំណាងប្រទេសជាតិទាំងមូល ពុំមែនគ្រាន់តែជាតំណាងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមណ្ឌលរបស់ខ្លួននោះទេ។

តំណាងរាស្ត្រ នាម

[តំ-ណាង-រាស] tomnangreas

អ្នកធ្វើអ្វីៗដើម្បីរាស្ត្រ, ជំនួសរាស្ត្រ, បម្រើរាស្ត្រ, ជាតំណាងប្រទេសជាតិទាំងមូល ពុំមែនគ្រាន់តែជាតំណាងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមណ្ឌលរបស់ខ្លួននោះទេ។

តំណាប់

បង្អែមគោក, ក្រៀមដែលគេធ្វើដោយផ្លែ, មើម, ឫស, ដើម, សំបក :

តំណាប់ នាម

[តំ-ណាប់] tamnab

បង្អែមគោក, ក្រៀមដែលគេធ្វើដោយផ្លែ, មើម, ឫស, ដើម, សំបក :

តំណាល

រឿងក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ, រឿងដែលគេបានដឹងដោយសារចាស់ទុំនិយាយប្រាប់តៗគ្នាមក, ច្រើនប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រឿង មានទំនងស្ទើរជា គុ. :

តំណាល កិរិយាសព្ទ

[តំ-ណាល] tamnal

និយាយបូរបាច់, ប្រាប់, ថ្លែង, ពោល ពណ៌នា នូវរឿង, ហេតុ, ដំណើរ អ្វីមួយ ដែលកន្លងហួសទៅយូរហើយ ឱ្យគេស្ដាប់ :

តំណាល នាម

[តំ-ណាល] tamnal

រឿងក្នុងសម័យបុរាណព្រេងនាយ, រឿងដែលគេបានដឹងដោយសារចាស់ទុំនិយាយប្រាប់តៗគ្នាមក, ច្រើនប្រើផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ រឿង មានទំនងស្ទើរជា គុ. :

តំណាំង

ការដែលតាំងដោយមានប្រាក់កាស ឬ វត្ថុអ្វីមួយជាភ័ស្តុតាង :

តំណាំង នាម

[តំ-ណាំង] tamnang

ការដែលតាំងដោយមានប្រាក់កាស ឬ វត្ថុអ្វីមួយជាភ័ស្តុតាង :