តឿន កិរិយាសព្ទ
[តឿន-ទា] toean
ទារដោយបង្ខំឱ្យបានឆាប់។
Khmer words, how to say them, and what they mean — open to read, and improved by the people who use it.
[តឿន-ទា] toean
ទារដោយបង្ខំឱ្យបានឆាប់។
[តឿន-ទា] toean
រំលឹកឱ្យធ្វើការ។
គ្រែ :
[តៀង] tieng
គ្រែ :
ចិនពួកមួយនៅក្នុងឱវាទរាជការរដ្ឋាភិបាលចិនខាងមណ្ឌលកង់តុង (ឬក្វ័ងទុង) ; ពួកចិនតៀជីវនេះមកនៅក្នុងកម្ពុជរដ្ឋច្រើនជាងពួកចិនឯទៀតៗ។
[តៀ-ជីវ] tiechiv
ចិនពួកមួយនៅក្នុងឱវាទរាជការរដ្ឋាភិបាលចិនខាងមណ្ឌលកង់តុង (ឬក្វ័ងទុង) ; ពួកចិនតៀជីវនេះមកនៅក្នុងកម្ពុជរដ្ឋច្រើនជាងពួកចិនឯទៀតៗ។
(ម.ព. ទៀន{¥¥}២{££})។
[តៀន] tien
(ម.ព. ទៀន២)។
ភាជនៈធ្វើដោយឈើក្រឡឹងឬស្មាច់, ខ្មុកមានរាងមូលច្រឡោ មានជើងស្រដៀងនឹងតោក តែមានគម្របសម្រាប់ប្រើដាក់ភោជនាហារ (មានសម្បូរតែក្នុងសម័យពីដើម, សព្វថ្ងៃមានប្រើតិច)។
[តៀប] tieb
ភាជនៈធ្វើដោយឈើក្រឡឹងឬស្មាច់, ខ្មុកមានរាងមូលច្រឡោ មានជើងស្រដៀងនឹងតោក តែមានគម្របសម្រាប់ប្រើដាក់ភោជនាហារ (មានសម្បូរតែក្នុងសម័យពីដើម, សព្វថ្ងៃមានប្រើតិច)។
ផ្ទះធ្វើផ្ទាល់នឹងផ្ទៃផែនដី ឥតរតឥតថ្នាក់ សម្រាប់ដាក់ទំនិញរាយរងលក់ដូរ។ ផ្ទះបែបនេះ, ទោះសម្រាប់គ្រាន់តែនៅឥតលក់ដូរអ្វីក្ដី, ខ្មែរយើងហៅ តៀម ទាំងអស់ :
[តៀម] tiem
ផ្ទះធ្វើផ្ទាល់នឹងផ្ទៃផែនដី ឥតរតឥតថ្នាក់ សម្រាប់ដាក់ទំនិញរាយរងលក់ដូរ។ ផ្ទះបែបនេះ, ទោះសម្រាប់គ្រាន់តែនៅឥតលក់ដូរអ្វីក្ដី, ខ្មែរយើងហៅ តៀម ទាំងអស់ :
កេងកាង។
[តេង-តាង] tengotang
ឆ្លេឆ្លា, កន្ទះរា មិនចំពោះជានឹងទៅខាងណាមកខាងណា :
[តេង-តាង] tengotang
កេងកាង។
អង្គរបស់ភិក្ខុអ្នកប្រើប្រាស់តែចីវរ ៣គឺ សង្ឃាដី, ចីពរ, ស្បង់ ជាប្រក្រតី (ឈ្មោះធុតង្គទី ២ក្នុងពួកធុតង្គទាំង ១៣)។
[តេ-ចី-វៈ-រ៉ិ-ក័ង-គៈ] techeivrikngkeak
អង្គរបស់ភិក្ខុអ្នកប្រើប្រាស់តែចីវរ ៣គឺ សង្ឃាដី, ចីពរ, ស្បង់ ជាប្រក្រតី (ឈ្មោះធុតង្គទី ២ក្នុងពួកធុតង្គទាំង ១៣)។
[ដែច] tech
អំណាច, អានុភាព, កម្លាំង; កម្ដៅ; ភ្លើង ...។
[តេ-ជៈ-ដៃ] tech
កម្លាំងឬអំណាចថ្វីដៃ :
អ្នកមានតេជះ។
[តេ-ជៈ-វ័ន] techvontor
ដែលមានតេជះ។
[តេ-ជៈ-វ័ន] techvontor
អ្នកមានតេជះ។
(ម.ព. តេជវន្ត)។
[តេ-ជៈ-វ័ន-តី] techeakvnotei≈
(ម.ព. តេជវន្ត)។
(ម.ព. តេជសី)។
[តេ-ជៈ-សិ-នី] techeakseni≈
(ម.ព. តេជសី)។
(ម.ព. តេជវន្ត)។
[តេ-ជៈ-សី] techosei
(ម.ព. តេជវន្ត)។
តេជះនិងអានុភាព, កម្លាំងនៃអំណាច, អំណាចដ៏ខ្លាំង។
[តេ-ជា-នុ-ភាប] techeanupheap
តេជះនិងអានុភាព, កម្លាំងនៃអំណាច, អំណាចដ៏ខ្លាំង។
ប្រភេទនៃសមថកម្មដ្ឋាន ដែលយកពន្លឺភ្លើងជាអារម្មណ៍ ...។
[តេ-ជោ-កៈ-សិន] techoukosen
ប្រភេទនៃសមថកម្មដ្ឋាន ដែលយកពន្លឺភ្លើងជាអារម្មណ៍ ...។
ការឈ្នះដោយសារអំណាច, ជម្នះព្រោះអំណាច។
[តេ-ជោ-ជៃ] techouchey
ការឈ្នះដោយសារអំណាច, ជម្នះព្រោះអំណាច។
ធាតុភ្លើង។
[តេ-ជោ-ធាត] techoutheato
ធាតុភ្លើង។
កម្លាំងនៃអំណាច ឬអំណាចនិងកម្លាំង។
[តេ-ជោ-ពល់] techoupol
កម្លាំងនៃអំណាច ឬអំណាចនិងកម្លាំង។
ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងសេចក្ដីផ្ដើមក្រាបបង្គំទូលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យ :
[តេ-ជះ] ឬ [ដែ-ជះ] techeah
មានសេចក្ដីដូចគ្នានឹង តេជ ដោយតេជះគុណបុណ្យជួយឱ្យបានសេចក្ដីសុខ។
[សូម-ព្រះ-តេ-ជះ-ដំ-កល់-លើ-ត្បូង] techeah
ពាក្យសម្រាប់ប្រើក្នុងសេចក្ដីផ្ដើមក្រាបបង្គំទូលព្រះមហាក្សត្រទ្រង់រាជ្យ :
(ម.ព. តិញតុញ)។
[តេញ-តុញ] tenhtonh≈
(ម.ព. តិញតុញ)។
[តេត] tet
ឈ្មោះចាបពូកមួយតូចជាងចាបពូក ធំជាងចាបជៀបកប្បាស :
(វេជ្ជ.) ឈ្មោះជំងឺមួយប្រភេទបង្កដោយបាត់តេរីចូលមកក្នុងខ្លួនតាមមុខរបួសឬដំបៅ ដែលធ្វើឱ្យសាច់ដុំ ជាពិសេសនៅជុំវិញមាត់ឡើងតឹងហើយរឹង :
[តេ-តា-ណុស] tetanos≈
(វេជ្ជ.) ឈ្មោះជំងឺមួយប្រភេទបង្កដោយបាត់តេរីចូលមកក្នុងខ្លួនតាមមុខរបួសឬដំបៅ ដែលធ្វើឱ្យសាច់ដុំ ជាពិសេសនៅជុំវិញមាត់ឡើងតឹងហើយរឹង :
(ម.ព. ចតុមុខ)។
[តេ-ត្រា-អែត] tetreaaaet≈
(ម.ព. ចតុមុខ)។
ពាក្យនេះជាប់មកពីបាលីថា តេន មរណំ ជាអង្គទី ៥របស់បាណាតិបាត ដែលមានន័យថា "សត្វស្លាប់ ព្រោះព្យាយាមនោះ ឬព្រោះការខ្នះខ្នែងសម្លាប់នោះ" គឺយកតែត្រឹមពាក្យ "តេន" មួយកំណាត់ខាងដើមប៉ុណ្ណោះ ដែលមានន័យថា "ព្រោះព្យាយាមនោះ" មកសន្មតប្រើថាស្លាប់ ទេដឹង?។
[តេន] ten
ស្លាប់, ងាប់ :
[តេន] ten
ពាក្យនេះជាប់មកពីបាលីថា តេន មរណំ ជាអង្គទី ៥របស់បាណាតិបាត ដែលមានន័យថា "សត្វស្លាប់ ព្រោះព្យាយាមនោះ ឬព្រោះការខ្នះខ្នែងសម្លាប់នោះ" គឺយកតែត្រឹមពាក្យ "តេន" មួយកំណាត់ខាងដើមប៉ុណ្ណោះ ដែលមានន័យថា "ព្រោះព្យាយាមនោះ" មកសន្មតប្រើថាស្លាប់ ទេដឹង?។
(ម.ព. ព្រូនតម្ពក់)។
[តេន-ញ៉ា] tennha≈
(ម.ព. ព្រូនតម្ពក់)។
អ៊ីកអ៊ាកបែបដំណើរទា :
[តេប-តាប] tebatab
អ៊ីកអ៊ាកបែបដំណើរទា :
ឈ្មោះរឿងមួយក្នុងទសជាតក និយាយពីអតីតជាតិរបស់ព្រះពោធិសត្វ ព្រះនាមតេមិយ។ ព្រះពោធិសត្វអង្គនេះពេលប្រសូតមកមានភ្លៀងអុរជោគជាំពេញដែនកាសីហាក់ដូចជាធ្វើហឫទ័យនៃមហាជនក្នុងប្រទេសឱ្យទទឹកគ្រប់គ្នា។
[តេ-មិ-យៈ-ជា-ដក់] temiyeakcheadka≈
ឈ្មោះរឿងមួយក្នុងទសជាតក និយាយពីអតីតជាតិរបស់ព្រះពោធិសត្វ ព្រះនាមតេមិយ។ ព្រះពោធិសត្វអង្គនេះពេលប្រសូតមកមានភ្លៀងអុរជោគជាំពេញដែនកាសីហាក់ដូចជាធ្វើហឫទ័យនៃមហាជនក្នុងប្រទេសឱ្យទទឹកគ្រប់គ្នា។
ប៉េលប៉ាល :
[តេល-តាល] telotal
ប៉េលប៉ាល :
រុក្ខជាតិដែលអាចផលិតជាប្រេង ដូចជា ល្ង ផ្កាឈូករ័ត្ន ល្ហុងខ្វងជាដើម។
[តេ-ឡៈ-រុក-ខៈ-ជាត] telakrukkhakcheat≈
រុក្ខជាតិដែលអាចផលិតជាប្រេង ដូចជា ល្ង ផ្កាឈូករ័ត្ន ល្ហុងខ្វងជាដើម។
ការពិនិត្យវេជ្ជសាស្ត្រទៅលើផ្នែកនានានៃរាងកាយមនុស្ស ឬសារធាតុដែលយកចេញពីរាងកាយមនុស្ស ដើម្បីឱ្យដឹងពីស្ថានភាពសុខភាព ឬរកមេរោគដែលបង្កឱ្យមនុស្សឈឺ :
[តេស] (ជើង ត)] tes](cheungt)a≈
កម្រងសំណួរ លំហាត់ សម្រាប់វាស់ស្ទង់សមត្ថភាព ជំនាញ ឬចំណេះដឹងរបស់អ្នកណាម្នាក់ :
[តេស] (ជើង ត)] tes](cheungt)a≈
ការពិនិត្យវេជ្ជសាស្ត្រទៅលើផ្នែកនានានៃរាងកាយមនុស្ស ឬសារធាតុដែលយកចេញពីរាងកាយមនុស្ស ដើម្បីឱ្យដឹងពីស្ថានភាពសុខភាព ឬរកមេរោគដែលបង្កឱ្យមនុស្សឈឺ :
(ម.ព. តេឡាស៊ីយ៉ា)។
[តេ-ឡា-ស៊ី-យ៉ា-ស៊ីស] telasiyasis≈
(ម.ព. តេឡាស៊ីយ៉ា)។
ប្រព័ន្ធសម្រាប់ផ្ញើដំណឹងឬព័ត៌មានទាំងឡាយ ដែលចេញពីទូរពុម្ពមួយទៅទូរពុម្ពមួយទៀត តាមខ្សែទូរសព្ទឬតាមរយៈផ្កាយរណប :
[តេ-ឡិច] telech≈
ប្រព័ន្ធសម្រាប់ផ្ញើដំណឹងឬព័ត៌មានទាំងឡាយ ដែលចេញពីទូរពុម្ពមួយទៅទូរពុម្ពមួយទៀត តាមខ្សែទូរសព្ទឬតាមរយៈផ្កាយរណប :
ឧបករណ៍សម្រាប់បញ្ជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកឬយានពីចម្ងាយ :
[តេ-ឡេ-បញ់-ជា] telebnhochea≈
ឧបករណ៍សម្រាប់បញ្ជាគ្រឿងអេឡិចត្រូនិកឬយានពីចម្ងាយ :
ឧបករណ៍អុបទិកប្រើក្នុងតារាសាស្ត្រ សម្រាប់មើលផ្កាយនិងភពនានាក្នុងអវកាសដែលនៅឆ្ងាយឱ្យឃើញជិត។
[តេ-ឡេ-ស្កុប] teleskob≈
ឧបករណ៍អុបទិកប្រើក្នុងតារាសាស្ត្រ សម្រាប់មើលផ្កាយនិងភពនានាក្នុងអវកាសដែលនៅឆ្ងាយឱ្យឃើញជិត។
អំប៉េះអំប៉ោះ, បន្តិចបន្តួច (ប្រើចំពោះតែពីធ្វើការរកស៊ី) :
[តេះ-តោះ] tehtaoh
អំប៉េះអំប៉ោះ, បន្តិចបន្តួច (ប្រើចំពោះតែពីធ្វើការរកស៊ី) :
ដោយខំប្រឹងក្រោក ឈរ ដើរ ទាំងគ្មានលំនឹង :
[តេះ-តះ] teahtah≈
ដោយខំប្រឹងក្រោក ឈរ ដើរ ទាំងគ្មានលំនឹង :
ប៉ុន្តែបើ។
[តែ] tae
ឈ្មោះឈើពួកមួយ ស្លឹកស្ងួត ក្រៀមសម្រាប់ឆុងទឹកក្ដៅផឹក។ ស្លឹកតែគ្រប់ប្រភេទគេច្រើននាំយកមកពីប្រទេសចិនមកលក់ក្នុងប្រទេសយើង។ ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមសព្វថ្ងៃនេះ ក៏បានបង្កើតដំណាំតែនាភ្នំនានាមានភ្នំគិរីវង់ជាដើម កំពុងតែលូតលាស់ចម្រើនតាមលំដាប់កាលឡើងហើយ, តាំងពី
[តែ] tae
តែត្រឹម, ពាក្យសម្រាប់ភ្ជាប់សេចក្ដី មានដំណើរផ្សេងៗ :
[តែ] tae
ប៉ុន្តែ, ពាក្យសម្រាប់ដាក់អនុប្រយោគពីរឱ្យប្រឈមន័យគ្នាដោយមានប្រាប់សេចក្ដីផ្សេងៗ មានជាសេចក្ដីសរសើរក៏មាន ជាសេចក្ដីបង្អាប់ឬរិះគន់ក៏មាន :
[តែ-ថា] tae
ប៉ុន្តែថា។
[តែ-បើ] tae
ប៉ុន្តែបើ។
ដែលយោលដោយចង, ដាក់ព្យួរបន្តោក :
[តែក-តោក] taekotaok
ដែលយោលដោយចង, ដាក់ព្យួរបន្តោក :
រមែងតែ, ធ្លាប់តែ :
[តែង] teng
រៀបចំ, ស្អិតស្អាង, តាំងបង្កើត :
[តែង] teng
រមែង; ធ្លាប់ :
[តែង-តែ] teng
រមែងតែ, ធ្លាប់តែ :
តាំងឱ្យមានមុខងារ ឬមុខតំណែងជាអ្វីៗ, រៀបចំលើកតម្កើងឱ្យមានឋានន្តរស័ក្ដិខ្ពង់ខ្ពស់, ... : តែងតាំងលោក ...ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម។ ប្រើត្រឹមតែពាក្យ តាំង ក៏បាន :
[តែង-តាំង] taengtang
តាំងឱ្យមានមុខងារ ឬមុខតំណែងជាអ្វីៗ, រៀបចំលើកតម្កើងឱ្យមានឋានន្តរស័ក្ដិខ្ពង់ខ្ពស់, ... : តែងតាំងលោក ...ជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម។ ប្រើត្រឹមតែពាក្យ តាំង ក៏បាន :
ដែលយោលដោយអាការៈប្រយោលយារចុះខ្លាំង។
[តែង-តោង] taengotaong
ដែលយោលដោយអាការៈប្រយោលយារចុះខ្លាំង។
តោៗជ្រុលៗ :
[តែ-តោ] taetao
តោៗជ្រុលៗ :
(ម.ព. តង់)។
[តែន] taenote
(ម.ព. តង់)។
ឧបាយកល, ល្បិច, ម៉ិតប្រាយ (ម.ប្រ.)។
[តែម] taem
បំណែកក្រដាសមានរូបភាព ជាគ្រឿងសម្គាល់តាមបញ្ញត្តិរបស់រាជការគ្រប់ប្រទេស សម្រាប់ប្រើបិទលើសំបុត្រស្នាម។ល។ សម្គាល់ថាបានចេញថ្លៃពន្ធរួចហើយ :
[តែម] taem
ថែមថ្នាំកែពណ៌ :
[តែម] taem
ឧបាយកល, ល្បិច, ម៉ិតប្រាយ (ម.ប្រ.)។